Współpraca patronacka

Definicja

Czym jest nasz patronat, a czym nie jest

Zaczynamy od rzeczy, która przesądza o wszystkim pozostałym. Patronat Fundacji jest oświadczeniem o treści merytorycznej, a nie ozdobą na plakacie. Wystawiając go, bierzemy na siebie odpowiedzialność za to, co znajdzie się w objętym nim materiale.

Dlatego udzielamy go rzadko. Organizacja, która firmuje wszystko, o co ją poproszą, zamienia swój znak w element dekoracyjny. Po dwóch latach takiej praktyki patronat przestaje cokolwiek komunikować odbiorcy, a to jest strata nie tylko nasza, ale też wszystkich, którzy go wcześniej dostali.

Patronat oznacza, że znamy treść i za nią odpowiadamy. Przeczytaliśmy materiały, sprawdziliśmy liczby u źródła, wskazaliśmy miejsca ryzykowne i uzyskaliśmy zgodę organizatora na wprowadzenie poprawek. Jeżeli któregoś z tych elementów zabrakło, właściwą formułą nie jest patronat, tylko informacja o konsultacji.

Patronat nie jest rekomendacją organizatora. Objęcie patronatem wydarzenia prowadzonego przez firmę nie jest naszą oceną tej firmy, jej produktów ani jej praktyk. Odnosi się wyłącznie do konkretnego działania i wyłącznie w zakresie jego warstwy merytorycznej.

Patronat nie jest współorganizacją. Nie odpowiadamy za przebieg wydarzenia, za jego stronę logistyczną ani za zobowiązania organizatora wobec uczestników. Nie występujemy też jako współorganizator w materiałach informacyjnych.

Patronat nie jest wsparciem finansowym. Nie finansujemy działań, którym patronujemy, i nie pobieramy za patronat żadnych opłat. Nie przyjmujemy również darowizn powiązanych z decyzją o jego przyznaniu, bo patronat kupiony przestaje być patronatem.

Patronat jest odwoływalny. Jeżeli po jego przyznaniu treść zmieni się w sposób, na który nie mieliśmy wpływu, cofamy go i informujemy o tym publicznie. Piszemy o tym osobno niżej, bo warto wiedzieć o tym przed złożeniem wniosku, a nie po.

Kryteria

Siedem warunków, które muszą być spełnione łącznie i bez wyjątków

Podajemy je wprost, żeby wnioskodawca mógł ocenić szanse przed złożeniem wniosku. Nie ma tu punktacji ani uznaniowości - warunki są albo spełnione, albo nie.

Pierwszy: zgodność z celami statutowymi. Przedsięwzięcie musi dotyczyć przeciwdziałania hejtowi, cyberprzemocy, ochrony danych i wizerunku, bezpieczeństwa dzieci w sieci albo edukacji cyfrowej. Nie obejmujemy patronatem działań spoza tego zakresu, nawet jeśli uważamy je za wartościowe.

Drugi: dostęp do treści przed publikacją. Musimy zobaczyć materiały, hasła i program w takim czasie, żeby dało się jeszcze coś zmienić. Wniosek złożony na trzy dni przed startem kampanii nie spełnia tego warunku, bo prośba o patronat po zamknięciu produkcji jest prośbą o firmowanie, nie o współpracę.

Trzeci: wszystkie dane z metryką. Każda liczba użyta w materiałach musi mieć wskazane źródło, rok zbierania danych i populację. Sprawdzamy je u źródła i nie akceptujemy wskaźników krążących w obiegu bez pokrycia.

Czwarty: obecność informacji praktycznej. Materiał musi zawierać coś, co odbiorca może zrobić: numer, procedurę, konkretne działanie. Przedsięwzięcie ograniczające się do apelu nie otrzyma od nas patronatu, bo nie zmienia niczyjej sytuacji.

Piąty: numer pomocowy przy treściach o dzieciach. Warunek bezwzględny. Numer 116 111 musi znaleźć się w materiale w formie widocznej i czytelnej, wraz z informacją, że jest bezpłatny, anonimowy i całodobowy.

Szósty: bezpieczeństwo bohaterów. Żaden opisany przypadek nie może pozwalać na rozpoznanie osoby. Przy historiach opartych na rzeczywistych zdarzeniach wymagamy zgody osoby, której sprawa dotyczy, a przy dzieciach dodatkowo zgody rodzica i, jeśli wiek na to pozwala, samego dziecka.

Siódmy: brak elementu politycznego i brak treści promocyjnej. Nie obejmujemy patronatem przedsięwzięć zawierających wątek sporu politycznego ani takich, w których przekaz o marce zajmuje więcej miejsca niż przekaz o problemie.

Warunek szósty · rozwinięcie

Bezpieczeństwo bohaterów w praktyce

Drugi warunek najczęściej wymagający poprawek. Prawie zawsze narusza się go nieświadomie - i prawie zawsze da się to naprawić przez zmianę kilku szczegółów.

Rozpoznawalność nie wymaga nazwiska. Wystarczy nazwa miejscowości, typ szkoły, wiek i jedna charakterystyczna okoliczność. W miejscowości liczącej kilka tysięcy mieszkańców ten zestaw wskazuje jedną osobę natychmiast, a klasa rozpoznaje bohatera po pierwszym akapicie.

Zmieniać trzeba więcej, niż wydaje się konieczne. Przesunąć daty, zmienić branżę przy firmach, zastąpić charakterystyczne szczegóły odpowiednikami o tej samej wadze. Nie chodzi o to, żeby historia przestała być prawdziwa - chodzi o to, żeby przestała wskazywać konkretną osobę.

Zgoda rodzica nie zastępuje zdania dziecka. Formalnie decyduje przedstawiciel ustawowy, ale dziecko ma prawo być wysłuchane w sprawach, które go dotyczą, stosownie do wieku i dojrzałości. Przy materiałach objętych naszym patronatem wymagamy obu zgód, jeżeli wiek na to pozwala.

Zgoda udzielona w kryzysie bywa cofana po miesiącu. Rodzina w pierwszym tygodniu chce, żeby świat się dowiedział, a po kilku tygodniach chce, żeby świat zapomniał. Przy świeżych sprawach zalecamy odczekanie i uwzględniamy to przy ocenie wniosku.

Materiał zostaje dłużej niż przedsięwzięcie. Publikacja umieszczona w sieci będzie wyszukiwana po imieniu i nazwisku za dziesięć lat, przy rekrutacji do pracy. To jest argument, który przekonuje rodziny skuteczniej niż jakikolwiek inny i powinien paść przed publikacją.

Przy materiałach dotyczących treści intymnych obowiązuje zasada bezwzględna. Nie obejmujemy patronatem przedsięwzięć pokazujących takie materiały ani ich fragmenty, w żadnej formie i niezależnie od zgód. Nie doradzamy też przy opisie szczegółów technicznych w tym obszarze.

Jeżeli historii nie da się opowiedzieć bezpiecznie, lepiej jej nie opowiadać. Mechanizm da się opisać bez konkretnego przypadku, a przypadek zawsze da się zastąpić opisem typowego przebiegu. Traci na tym atrakcyjność materiału, nie jego wartość informacyjna.

Przedmiot

Jakie przedsięwzięcia obejmujemy patronatem najczęściej

Sześć kategorii, w których nasz udział ma sens. Poza nimi zwykle odmawiamy - nie dlatego, że przedsięwzięcie jest złe, tylko dlatego, że nie potrafimy wnieść do niego niczego wartościowego.

Programy edukacyjne dla szkół. Materiały, scenariusze lekcji i cykle zajęć dotyczące bezpieczeństwa w sieci. To kategoria, w której patronujemy najczęściej i w której nasz udział zmienia najwięcej, bo najczęstszym brakiem takich programów jest właśnie warstwa praktyczna.

Publikacje i poradniki. Materiały dla rodziców, nauczycieli i przedsiębiorców. Przy nich zwracamy szczególną uwagę na aktualność danych, bo poradnik nieaktualizowany staje się po dwóch latach szkodliwy zamiast pomocny.

Konferencje i wydarzenia branżowe. Zwykle w formie patronatu honorowego, o ile program powstał bez naszego udziału. Przy panelach, w których bierzemy udział merytorycznie, możliwy jest patronat merytoryczny nad tą częścią.

Badania i opracowania. Tu jesteśmy najostrożniejsi. Nie jesteśmy instytutem badawczym i nie firmujemy metodologii, której nie potrafimy ocenić. Możemy natomiast objąć patronatem część praktyczną opracowania albo sposób jego przedstawienia odbiorcom.

Kampanie społeczne. Na warunkach opisanych szerzej w części poświęconej wsparciu przy kampaniach. Warunkiem bezwzględnym jest obecność informacji praktycznej i numeru pomocowego.

Inicjatywy lokalne. Działania gmin, bibliotek, domów kultury i klubów sportowych. To kategoria, w której wnioski wpływają najrzadziej, a naszym zdaniem ma największy potencjał - bo samorząd jako jedyny może połączyć przekaz z realnie dostępną w okolicy pomocą.

Czego nie obejmujemy nigdy. Wydarzeń komercyjnych, których osią jest sprzedaż, konkursów z nagrodami sponsorowanymi przez podmioty spoza tego obszaru, przedsięwzięć o charakterze rozrywkowym wykorzystujących temat hejtu jako tło oraz wszystkiego, co zawiera element sporu politycznego.

Współpraca stała

Poza pojedynczym patronatem

Patronat dotyczy jednego przedsięwzięcia i kończy się razem z nim. Przy podmiotach, z którymi pracujemy regularnie, sensowniejsze bywają formy trwalsze - i są to formy, o których warto wiedzieć, bo nie ogłaszamy ich osobno.

Stała współpraca merytoryczna. Podmiot prowadzący cykliczne działania w tym obszarze może uzgodnić z nami ramy współpracy obejmujące bieżącą konsultację, dostęp do aktualizowanych danych i pierwszeństwo w kontakcie. Nie jest to patronat i nie uprawnia do używania znaku - jest to robocze ustalenie, które oszczędza czas obu stronom.

Udostępnianie materiałów w formie ciągłej. Szkoły, biblioteki i organizacje mogą korzystać z naszych checklist i poradników bez opłat i bez pytania nas o zgodę, także cyklicznie. Nie wymaga to żadnej umowy ani decyzji - wystarczy pobrać i wydrukować.

Program szkoleń rozłożony w czasie. Przy większych organizacjach i sieciach placówek sensowniejszy bywa cykl kilku spotkań niż jedno wydarzenie. Zasada odpłatności pozostaje ta sama: płatne, gdy organizator ma budżet, bez opłat, gdy placówka go nie ma.

Finansowanie policzalnego działania przez firmę. To osobna forma i opisujemy ją precyzyjnie, bo dotyczy pieniędzy. Firma może sfinansować serię szkoleń w konkretnym mieście, druk materiałów dla placówek albo pulę spraw dzieci prowadzonych nieodpłatnie. Rozliczamy się z tego imiennie i podajemy, ile szkoleń się odbyło i ile spraw poprowadzono.

Czego takie finansowanie nie daje. Nie daje patronatu, nie daje wpływu na nasze stanowiska i nie jest naszą rekomendacją dla darczyńcy. Firma może poinformować, że sfinansowała konkretne działanie, i uważamy to za w porządku. Nie zgadzamy się natomiast na przekaz sugerujący partnerstwo merytoryczne, jeżeli darczyńca nie brał udziału w pracy nad treścią.

Nie zawieramy umów o wyłączności. Podmiot współpracujący z nami może równolegle współpracować z innymi organizacjami działającymi w tym obszarze i uważamy to za normalne. Nie oczekujemy też, żeby ktokolwiek rezygnował z innych partnerów na naszą rzecz.

Nie prowadzimy programu partnerskiego. Nie mamy listy partnerów strategicznych, nie sprzedajemy pakietów i nie oferujemy poziomów współpracy powiązanych z kwotą. Uważamy, że przy organizacji tej wielkości takie konstrukcje służą głównie temu, żeby pieniądze wyglądały na coś innego niż pieniądze.

Uzasadnienie

Dlaczego jesteśmy z patronatem tak ostrożni

Ta ostrożność bywa odbierana jako przesada, więc warto ją wytłumaczyć. Patronat jest jedyną rzeczą, którą organizacja pozarządowa może dać za darmo i stracić bezpowrotnie.

Znak używany bez pokrycia przestaje cokolwiek znaczyć. Odbiorca, który widzi ten sam logotyp pod materiałem rzetelnym i pod materiałem słabym, przestaje go czytać jako informację. Po dwóch latach takiej praktyki patronat jest wyłącznie elementem graficznym - i wtedy nie da się już go użyć wtedy, kiedy naprawdę byłby potrzebny.

Firmujemy treść, a nie intencje. Bardzo wiele przedsięwzięć w tym obszarze powstaje z dobrych pobudek i zawiera przy tym błędy, które komuś szkodzą: rozpoznawalnego bohatera, liczbę bez pokrycia, sformułowanie obciążające ofiarę albo szczegółowy opis metody działający jak instrukcja. Dobre intencje organizatora nie zmieniają skutków po stronie odbiorcy.

Odpowiadamy przed konkretnymi ludźmi, nie przed opinią publiczną. Jeżeli rodzic zaufa materiałowi, na którym jest nasz znak, i postąpi zgodnie z zawartą w nim błędną wskazówką, konsekwencje poniesie on i jego dziecko. To jest jedyny powód tej ostrożności i uważamy go za wystarczający.

W tym obszarze łatwo zaszkodzić przy dobrej woli. Kampania oparta na strachu bywa odrzucana przez tych, którzy mają się nią przejąć. Materiał podający szczegóły techniczne bywa poradnikiem dla naśladowców. Przekaz mówiący „uważaj, co publikujesz" utrwala u dziecka poczucie winy, które i tak ma. Nie da się tego wyłapać bez przeczytania treści.

Nie chodzi o kontrolę cudzej pracy. Organizator ma prawo zrobić po swojemu i bardzo często tak robi - a my wtedy po prostu nie wystawiamy znaku. Odmowa patronatu nie oznacza, że przedsięwzięcie jest złe. Oznacza, że nie bierzemy za nie odpowiedzialności.

Wolimy mieć mało patronatów, które coś znaczą. Gdyby kiedyś okazało się, że nasz znak pojawia się wszędzie, będzie to sygnał, że przestaliśmy czytać materiały - i wtedy trzeba będzie to naprawić, a naprawianie wiarygodności trwa znacznie dłużej niż jej utrata.

Wartość

Co patronat daje wnioskodawcy w praktyce, a czego nie daje

Uczciwie: sam znak na plakacie daje niewiele. Wartość leży w tym, co dzieje się po drodze, i warto o tym wiedzieć przed złożeniem wniosku.

Sprawdzone liczby. Materiał, w którym każda dana ma metrykę i została zweryfikowana u źródła, jest odporny na najczęstszy zarzut stawiany przedsięwzięciom w tym obszarze. To jest korzyść, która zostaje niezależnie od tego, czy patronat zostanie ostatecznie udzielony.

Wyeliminowane ryzyko. Sformułowanie obciążające ofiarę, rozpoznawalny bohater albo opis metody działający jak instrukcja to błędy, które wychodzą po publikacji i których nie da się już cofnąć. Kilkanaście minut poprawek przed startem bywa różnicą między przedsięwzięciem, które pomaga, a takim, które komuś szkodzi.

Blok informacji praktycznej. Element, którego brakuje w większości przedsięwzięć w tym obszarze i który przesądza o tym, czy po materiale cokolwiek zostaje. Przygotowujemy go bez opłat i można go używać także wtedy, gdy patronat nie zostanie udzielony.

Dostęp do materiałów do rozdania. Checklisty i poradniki, które można drukować bez opłat i bez pytania nas o zgodę. Przy działaniach szkolnych i lokalnych bywa to najbardziej wartościowa część współpracy, bo daje uczestnikom coś, co zabiorą do domu.

Możliwość powołania się na sprawdzoną treść. Przy pytaniach od dziennikarzy, rodziców albo organu prowadzącego organizator może powiedzieć, że materiały zostały zweryfikowane merytorycznie - i wskazać, przez kogo.

Czego patronat nie daje. Nie daje zasięgu, bo nie prowadzimy promocji cudzych działań. Nie daje pieniędzy, bo niczego nie finansujemy. Nie daje rekomendacji organizatora ani jego produktów. Nie daje też pierwszeństwa w niczym innym, co robimy.

I rzecz, którą mówimy każdemu wnioskodawcy. Jeżeli zależy Państwu wyłącznie na znaku, prawdopodobnie nie warto przechodzić przez tę procedurę - bo znak sam z siebie nie zwiększy uczestnictwa ani nie przekona nikogo do wzięcia udziału. Jeżeli natomiast zależy Państwu na tym, żeby przedsięwzięcie faktycznie komuś pomogło, cała reszta tej listy jest tym, po co warto przyjść.