Młodzież · Fundacja Usuwanie Hejtu
Deepfake i manipulacje
Ktoś przerobił Twoje zdjęcie, nagranie albo stworzył fałszywy materiał z Twoim wizerunkiem. Tutaj dowiesz się, jakie rodzaje manipulacji mogą się pojawić, co można zrobić w takiej sytuacji, gdzie zgłosić takie treści oraz jakie przepisy mają zastosowanie. Znajdziesz też informacje o przypadkach, w których prawo nadal nie daje pełnej ochrony.
To, że materiał jest nieprawdziwy, nie zmniejsza szkody. Nie zmniejsza też powagi sprawy.
Zapisz je sobie w telefonie. Wszystkie są bezpłatne
Gdzie zgłaszać i gdzie zadzwonić
Przy manipulacjach jedna sytuacja wymaga natychmiastowej reakcji: gdy przerobione zdjęcie o charakterze intymnym przedstawia osobę niepełnoletnią. To nie jest sprawa do przemyślenia przez weekend.
Nie pobieraj i nie przesyłaj takich materiałów nikomu - także nam i także po to, żeby „pokazać, o co chodzi". Przy treściach dotyczących osób niepełnoletnich samo przesyłanie dalej jest osobnym problemem. Do zgłoszenia wystarczy link, nazwa konta i data.
Podstawy
Czym to właściwie jest
Pod jedną nazwą kryją się dwie różne rzeczy i warto je rozdzielić, bo traktuje się je inaczej, choć krzywdzą tak samo.
Deepfake to materiał wygenerowany albo zmieniony przez sztuczną inteligencję. Przepisy unijne definiują go jako obrazy, treści dźwiękowe lub wideo wygenerowane albo zmanipulowane przez AI, które przypominają istniejące osoby, przedmioty, miejsca lub zdarzenia i które odbiorca mógłby niesłusznie uznać za autentyczne.
Fotomontaż i zwykła manipulacja to wszystko pozostałe: przerobione zdjęcie w programie graficznym, podłożony dźwięk, dopisany fragment rozmowy, nagranie wyrwane z kontekstu. Bez żadnej sztucznej inteligencji.
To rozróżnienie ma znaczenie prawne. Przepisy unijnego AI Act odnoszą się wyłącznie do sztucznej inteligencji, więc nie obejmą sytuacji, w której ktoś przerobi cudze zdjęcie zwykłym programem graficznym albo podłoży do filmu inny dźwięk czy napisy.
Dla Ciebie natomiast ta różnica nie ma żadnego znaczenia praktycznego. Jeśli krąży o Tobie materiał, który przedstawia coś, co się nie wydarzyło, sposób jego wykonania nie zmienia ani szkody, ani tego, że da się z tym walczyć.
I rzecz najważniejsza, którą powtarzamy na tej stronie kilka razy: to, że materiał jest nieprawdziwy, nie sprawia, że sprawa jest mniej poważna. Ludzie, którzy go zobaczą, nie wiedzą, że jest fałszywy - i większość nigdy się tego nie dowie.
- 01Deepfake to AI. Fotomontaż to wszystko inne.
- 02Prawnie to nie to samo. Praktycznie krzywdzi identycznie.
- 03Nieprawdziwe nie znaczy mniej groźne. Widzowie tego nie wiedzą.
- 04Nie musisz nic udowadniać. To nie na Tobie spoczywa ciężar.
- 05Zawsze jest jakaś droga. Nawet gdy jedna jest zamknięta.
Formy
Dwanaście rodzajów manipulacji
Opisujemy je po to, żebyś je rozpoznał. Nie podajemy nazw narzędzi ani tego, jak się je robi.
Podmieniona twarz
Twoja twarz nałożona na cudze nagranie albo zdjęcie. Klasyczny deepfake i ten, o którym mówi się najwięcej.
Przerobione zdjęcia intymne
Zdjęcie z ubrania „rozebrane" programem. Najczęstsze zastosowanie tej technologii i osobna, najpoważniejsza kategoria. Piszemy o niej niżej.
Sklonowany głos
Nagranie Twoim głosem, którego nigdy nie wypowiedziałeś. Używane też do oszustw: telefon do rodziny z prośbą o pieniądze.
Fotomontaż
Zwykła przeróbka w programie graficznym, bez żadnej sztucznej inteligencji. Wciąż najczęstsza forma i najprostsza do zrobienia.
Wyrwane z kontekstu
Prawdziwe nagranie, ale ucięte tak, że znaczy coś zupełnie innego. Najgroźniejsza forma, bo nic w niej nie jest sfałszowane.
Podmieniony dźwięk lub napisy
Twoje nagranie z podłożoną inną ścieżką albo z dopisanymi napisami mówiącymi coś innego niż Ty.
Zmieniona prędkość
Spowolnione albo przyspieszone nagranie, żeby wyglądało, jakbyś był pod wpływem albo zachowywał się inaczej.
Podrobiony zrzut rozmowy
Konwersacja, która nigdy się nie odbyła, albo prawdziwa z dopisanym zdaniem. Bardzo łatwa do zrobienia i bardzo trudna do odkręcenia.
Wygenerowane „dowody"
Fałszywe wiadomości, dokumenty albo powiadomienia mające potwierdzić nieprawdziwą wersję wydarzeń.
Stare nagranie jako nowe
Prawdziwy materiał sprzed lat podany tak, jakby wydarzył się wczoraj. Manipulacja bez ingerencji w treść.
Ośmieszające przeróbki
Memy, karykatury, przerobione zdjęcia klasowe. Podawane jako żart, działające jak każde inne poniżanie.
Fałszywe konto z wygenerowaną treścią
Profil na Twoje dane, na którym publikuje się wygenerowane zdjęcia i wypowiedzi w Twoim imieniu.
Wbrew intuicji
Najwięcej szkód robią te najprostsze
O deepfake'ach mówi się dużo, bo brzmią futurystycznie. W szkołach krzywdzą jednak głównie rzeczy, które da się zrobić telefonem w dwie minuty.
Wyrwanie z kontekstu. Nagranie jest prawdziwe, nic nie zostało przerobione - ucięto tylko to, co było przed i po. Nie da się tego wykryć żadnym programem, bo nie ma tam żadnego fałszerstwa. A znaczenie zmienia się całkowicie.
Podrobiony zrzut rozmowy. Do zrobienia w kilka minut, wygląda wiarygodnie i rozchodzi się szybciej niż jakiekolwiek sprostowanie. W sprawach szkolnych jedna z najczęstszych rzeczy w ogóle.
Dopisane napisy. Nikt nie sprawdza, czy podpis pod filmem zgadza się z tym, co słychać - zwłaszcza gdy film ogląda się bez dźwięku, a tak ogląda się większość.
Dlatego nie warto skupiać się na pytaniu, „czy to na pewno AI". Pytanie brzmi: czy ten materiał przedstawia coś, co się nie wydarzyło, albo pokazuje mnie w sposób, na który się nie zgodziłem. Jeśli tak - masz sprawę, niezależnie od tego, jak powstał.
- Wyrwanie z kontekstu - nic nie sfałszowane, wszystko zmienione.
- Podrobiony zrzut - dwie minuty roboty.
- Dopisane napisy - większość ogląda bez dźwięku.
- Zmieniona prędkość - prosty efekt, duża zmiana odbioru.
- Stary materiał jako nowy - bez żadnej ingerencji.
- Nie pytaj, czy to AI - pytaj, czy to przedstawia prawdę.
- Sposób wykonania nie zmienia szkody - ani Twoich możliwości.
- Zgłasza się to tak samo - niezależnie od techniki.
Przerobione zdjęcia intymne. To jest najpoważniejsza kategoria
Zaczynamy od liczby, która pokazuje, o czym naprawdę jest ta technologia. Z raportu Obserwatorium Demokracji Cyfrowej wynika, że aż 90 procent zastosowań deepfake dotyczy niekonsensualnych syntetycznych podobizn intymnych.
W praktyce wygląda to tak: ktoś bierze zwykłe zdjęcie z profilu - ze szkoły, z wakacji, w ubraniu - i przerabia je programem. Efekt krąży po klasie, a osoba ze zdjęcia dowiaduje się ostatnia.
Jeśli to spotkało Ciebie: to nie jest Twoja wina i nie zrobiłeś nic złego. Nie wysłałeś tego zdjęcia, nie zgodziłeś się na nic, a materiał, o którym mowa, nigdy nie istniał. Nie masz się z czego tłumaczyć nikomu.
Nie szukaj tego sam i nie oglądaj. Nie zmienia to niczego w sprawie, a robi bardzo dużo złego. Poproś dorosłego, żeby zajął się tym zamiast Ciebie.
Nie przesyłaj tego nikomu, także osobom, które chcą pomóc. Do zgłoszenia wystarczy link i nazwa konta.
I rzecz kluczowa prawnie, o której mało kto wie. W sprawie, w której uczniowie szkoły podstawowej wygenerowali fałszywe nagie zdjęcie koleżanki, organ nadzorczy uznał, że takie działanie może stanowić produkowanie, posiadanie oraz rozpowszechnianie treści pornograficznych z udziałem małoletniego.
To znaczy, że przy osobach niepełnoletnich mówimy o jednej z najpoważniejszych kategorii w polskim prawie karnym - a nie o „głupim żarcie". Dotyczy to zarówno tego, kto wygenerował, jak i tych, którzy trzymali plik u siebie albo przesyłali go dalej.
Rozpoznawanie
Jak rozpoznać przeróbkę
Powiemy to uczciwie: z roku na rok jest z tym coraz trudniej i żadna lista sygnałów nie jest pewna. Kilka rzeczy nadal warto sprawdzać.
Ręce, zęby, uszy i włosy. Miejsca, w których generowane obrazy najczęściej się rozjeżdżają: dziwna liczba palców, dziwny kształt ucha, włosy zlewające się z tłem.
Krawędzie twarzy i szyi. Przy podmienionej twarzy widać czasem różnicę odcienia albo migotanie przy szybkim ruchu głowy.
Dźwięk i usta. Rozjazd między ruchem ust a słowami, płaska intonacja, brak oddechów - to najczęstsze ślady przy sklonowanym głosie.
Tło. Litery, znaki, wzory i odbicia. Generowane obrazy najczęściej sypią się właśnie tam, a nie na twarzy.
Źródło. Najskuteczniejsze pytanie ze wszystkich, a nietechniczne: skąd to się wzięło? Kto pierwszy to wrzucił, kiedy i czy istnieje gdziekolwiek oryginał.
Kontekst. Przy nagraniach wyrwanych z kontekstu żadna analiza obrazu nic nie da, bo obraz jest prawdziwy. Pomaga tylko odnalezienie całości.
I zastrzeżenie, które trzeba postawić wprost: brak widocznych śladów niczego nie dowodzi. Nie musisz udowadniać, że coś jest przeróbką - to nie na Tobie spoczywa ten ciężar.
- Ręce, zęby, uszy, włosy - tam najczęściej się rozjeżdża.
- Krawędź twarzy i szyi -różnice odcienia, migotanie.
- Usta a dźwięk - rozjazd i płaska intonacja.
- Tło - litery, wzory i odbicia sypią się pierwsze.
- Skąd to się wzięło - najlepsze pytanie ze wszystkich.
- Czy istnieje oryginał - szukaj całości nagrania.
- Brak śladów nic nie dowodzi - technologia idzie do przodu.
- Nie musisz nic udowadniać - to nie Twój ciężar.
Działanie
Co zrobić
Kolejność jest podobna jak przy innych sprawach, ale dwie rzeczy są tu inne i mają duże znaczenie.
Zrób zrzuty i zapisz linki. Nie pobieraj samego materiału, zwłaszcza jeśli ma charakter intymny. Wystarczy adres, nazwa konta i data.
Nie prostuj publicznie. To pierwsza z różnic. Odruch „napiszę, że to fotomontaż" jest zrozumiały i przeciwskuteczny - wpis wyjaśniający pokazuje materiał tym, którzy go nie widzieli, i podbija zasięg oryginału.
Nie żądaj usunięcia od autora. Prośba jest informacją, że trafili, i bardzo często kończy się kolejną przeróbką.
Zgłoś w serwisie w kategorii dotyczącej zmanipulowanych mediów. To druga różnica: duże platformy mają osobne zasady dla treści wprowadzających w błąd i dla przerobionych materiałów intymnych, a te drugie rozpatrywane są priorytetowo.
Powiedz dorosłemu tego samego dnia. Przy przerobionych materiałach intymnych dotyczących osoby niepełnoletniej to nie jest sprawa do odkładania.
Zgłoś do szkoły, jeśli krąży wśród uczniów. Szkoła ma narzędzia, których nie ma nikt inny: zna obie strony i może zatrzymać rozchodzenie się materiału w ciągu jednego dnia.
Bez pobierania samego materiału.
Wyjaśnienie pokazuje materiał kolejnym osobom.
Kategoria zmanipulowanych mediów, nie „obraźliwe".
Przy materiałach intymnych - bez odkładania.
Gdy dotyczy osoby niepełnoletniej.
Osobna ścieżka, prowadzona równolegle.
Praktyka
Jak zgłaszać, żeby zgłoszenie przeszło
Przerobione materiały są dla serwisów trudniejsze niż zwykły hejt, bo moderator nie wie, co jest prawdą. Kilka rzeczy realnie zwiększa szanse.
Wybierz właściwą kategorię. Nie „obraźliwe treści", tylko kategorię dotyczącą zmanipulowanych mediów, podszywania się albo - przy materiałach intymnych - treści intymnych bez zgody. To trzy różne ścieżki i trafiają do różnych zespołów.
Napisz wprost, że to przeróbka. Krótko i konkretnie: „to zdjęcie zostało przerobione, nigdy nie istniało w takiej postaci". Moderator nie zna sprawy i nie domyśli się.
Zaznacz, że dotyczy osoby niepełnoletniej. Praktycznie wszędzie uruchamia to zaostrzone zasady i szybszy tryb.
Zgłoś każde miejsce osobno. Przerobione materiały kopiuje się szybciej niż inne treści, bo są krótkie i „ciekawe". Usunięcie oryginału nie usuwa kopii.
Zgłoś do wyszukiwarki osobno. To niezależna ścieżka, a przy materiałach intymnych i przy dzieciach bywa skuteczna nawet wtedy, gdy sama strona zostaje.
Odwołaj się po odmowie. Pierwsze zgłoszenie zwykle ocenia system automatyczny, który nie ma jak zweryfikować prawdziwości. Odwołanie trafia do człowieka.
Zgłoś przez Dyżurnet.pl, gdy w materiale występuje osoba niepełnoletnia. To punkt kontaktowy działający w NASK, przyjmujący zgłoszenia także anonimowo.
- Kategoria zmanipulowanych mediów - nie „obraźliwe treści".
- Napisz wprost, że to przeróbka - krótko i konkretnie.
- Zaznacz wiek - zasady są wtedy zaostrzone.
- Każde miejsce osobno - kopie krążą oddzielnie.
- Wyszukiwarka osobno - niezależna ścieżka.
- Odwołanie po odmowie - trafia zwykle do człowieka.
- Dyżurnet.pl - przy materiałach z osobami niepełnoletnimi.
- Nie przesyłaj plików - wystarczy link i nazwa konta.
Stan prawny
Co mówi prawo. Uczciwie
Piszemy ogólnie i informacyjnie - to nie jest porada prawna. A przy tym temacie trzeba powiedzieć też coś, czego zwykle się nie mówi: prawo nie nadąża i w niektórych miejscach po prostu nie działa dobrze.
Przepis dotyczący rozpowszechniania wizerunku nagiej osoby bez zgody powstał, zanim ta technologia istniała. Zdaniem autorów raportu Obserwatorium Demokracji Cyfrowej definicja z tego przepisu nie odnosi się wprost do treści wygenerowanych przez AI, więc ich ściganie na jego podstawie może być trudne. Wskazuje się też, że wygenerowanie przeróbki, nawet bardzo realistycznej, może nie wypełniać znamion tego przestępstwa, ponieważ prawo karne zakazuje stosowania analogii na niekorzyść sprawcy.
To nie znaczy jednak, że nie da się nic zrobić. Zostaje kilka innych dróg i przy sprawach dotyczących dzieci są one mocne.
Przy osobach niepełnoletnich wchodzą przepisy o treściach pornograficznych z udziałem małoletniego - tak właśnie oceniono sprawę wygenerowania przez uczniów fałszywego nagiego zdjęcia koleżanki. To najpoważniejsza z możliwych kwalifikacji.
Pozostałe drogi zależą od tego, co dokładnie zrobiono. W grę wchodzić mogą między innymi kradzież tożsamości, zmuszanie do określonego zachowania, zniesławienie albo znieważenie oraz oszustwo.
Droga cywilna i ochrona danych. Przepisy prawa autorskiego wymagają zgody na rozpowszechnianie wizerunku, kodeks cywilny chroni dobra osobiste, w tym wizerunek i głos, a RODO traktuje wizerunek jako dane osobowe wymagające ochrony. Ta droga jest otwarta zawsze i bywa skuteczniejsza niż karna.
Zmiana od sierpnia. Od 2 sierpnia 2026 roku korzystanie z technologii deepfake objęte jest przepisami unijnego AI Act - z zastrzeżeniem, że obejmują one wyłącznie materiały stworzone narzędziami sztucznej inteligencji, a nie zwykły fotomontaż.
- Prawo nie nadąża - i mówimy to wprost.
- Przy dzieciach droga jest mocna - najpoważniejsza kwalifikacja.
- Kradzież tożsamości - gdy podszywa się pod Ciebie.
- Zniesławienie - gdy przypisuje Ci nieprawdziwe czyny.
- Oszustwo - gdy służy wyłudzeniu pieniędzy.
- Wizerunek i dobra osobiste - droga cywilna, otwarta zawsze.
- RODO i skarga do UODO - osobna droga.
- AI Act od sierpnia - tylko materiały tworzone przez AI.
Mapa pomocy
Gdzie się udać
Dwanaście miejsc, z informacją, czym każde realnie może pomóc. Możecie iść w kilka naraz.
Numer alarmowy
112, całą dobę. Gdy przerobione materiały intymne dotyczą osoby poniżej 18 lat albo gdy pojawia się szantaż.
Dyżurnet.pl
Punkt kontaktowy NASK. Zgłoszenia treści krzywdzących dzieci, także wygenerowanych i przerobionych. Można anonimowo.
Komisariat
Zawiadomienie o podejrzeniu przestępstwa. Idziecie z opiekunem i z gotowymi zrzutami oraz linkami.
Zgłoszenia w serwisach
Kategoria zmanipulowanych mediów albo treści intymnych bez zgody. Osobne ścieżki, osobne zespoły.
Wyszukiwarki
Formularze o wyłączenie treści z wyników. Przy materiałach intymnych i przy dzieciach bywają skuteczne.
UODO
Urząd Ochrony Danych Osobowych. Skarga dotycząca wykorzystania wizerunku i danych. Droga niezależna od karnej.
Telefon zaufania
116 111, całą dobę i anonimowo. Gdy nie wiesz, od czego zacząć, albo boisz się rozmowy w domu.
Rzecznik Praw Dziecka
800 12 12 12, całą dobę. Gdy szkoła bagatelizuje sprawę albo nie chce nic zrobić.
Pedagog szkolny
Gdy materiał krąży wśród uczniów. Szkoła potrafi zatrzymać rozchodzenie się w jeden dzień.
Poradnia psychologiczno-pedagogiczna
Bezpłatna, w każdym powiecie, bez skierowania. Przerobione materiały zostawiają ślad na długo.
Nieodpłatna pomoc prawna
Punkty w każdym powiecie, bezpłatnie. Pomoc przy drodze cywilnej i przy wnioskach o usunięcie.
Fundacja Usuwanie Hejtu
222 900 142. Usuwanie przerobionych materiałów, szukanie kopii i wyłączanie z wyników. Zgłoszenie bez opłat.
Jeśli czytacie to jako rodzice
Przy tej kategorii spraw rodzic ma do wykonania kilka konkretnych ruchów, a jeden błąd na starcie potrafi zaważyć na wszystkim.
Nie żądajcie od dziecka pokazania materiału. To pierwszy odruch i jeden z gorszych. Do zgłoszenia wystarczy link i nazwa konta, a oglądanie tego razem pogłębia wstyd, który przy przerobionych zdjęciach intymnych jest największą przeszkodą.
Powiedzcie od razu, że wierzycie. Przy przeróbkach dziecko zwykle boi się, że najpierw usłyszy pytanie, czy to na pewno nieprawda. Jedno zdanie na starcie zdejmuje z niego więcej, niż się wydaje.
Zróbcie zrzuty i zapiszcie linki, ale nie pobierajcie plików. Przy materiałach intymnych dotyczących osoby niepełnoletniej przechowywanie i przesyłanie ich jest osobnym problemem, także dla Was.
Zgłoście na policję i przez Dyżurnet.pl. Przy dzieciach droga prawna jest znacznie mocniejsza, niż przy dorosłych: wygenerowanie fałszywego nagiego zdjęcia osoby małoletniej może zostać ocenione jako produkowanie, posiadanie i rozpowszechnianie treści pornograficznych z udziałem małoletniego.
Zawiadomcie szkołę tego samego dnia, jeśli materiał krąży wśród uczniów. Szkoła zwykle zatrzymuje rozchodzenie się szybciej niż jakiekolwiek zgłoszenie w internecie, bo zna obie strony.
Nie prostujcie publicznie i nie piszcie do autora. Każde z tych działań pokazuje materiał kolejnym osobom i bardzo często prowokuje następną przeróbkę.
Jeśli sam zrobiłeś albo przesłałeś taką przeróbkę
Ta część jest tu, bo dotyczy realnej i rosnącej liczby osób - a większość z nich nie ma pojęcia, w co weszła.
Przerobienie zdjęcia koleżanki albo kolegi bywa robione „dla żartu", na przerwie, w kilka minut, przez osobę, która nie uważa się za nikogo złego. Warto więc wiedzieć, co to naprawdę oznacza.
Przy osobach niepełnoletnich to nie jest żart ani wybryk. W sprawie uczniów, którzy wygenerowali fałszywe nagie zdjęcie koleżanki, organ nadzorczy uznał, że może to stanowić produkowanie, posiadanie oraz rozpowszechnianie treści pornograficznych z udziałem małoletniego. To jedna z najpoważniejszych kategorii w polskim prawie karnym.
Dotyczy to także trzymania pliku i przesłania go jednej osobie. Nie tylko tego, kto zrobił przeróbkę.
Usuń wszystko natychmiast - z galerii, z rozmów, z kopii zapasowych. I nie przesyłaj tego nikomu więcej, także po to, żeby pokazać, o co chodzi.
Powiedz o tym dorosłemu sam, zanim dowie się od kogoś innego. Przy tej kategorii spraw robi to naprawdę dużą różnicę - w szkole i w każdym postępowaniu.
I rzecz na przyszłość, powiedziana bez kazania: osoba z takiego zdjęcia nie ma jak udowodnić, że ono nie istnieje. To jest ta krzywda, o której autorzy takich przeróbek zwykle nie myślą, bo dla nich sprawa kończy się po wysłaniu.
O Tobie
Co to z Tobą robi
Przerobione materiały wywołują coś, czego nie ma przy zwykłym hejcie: bezsilność wobec czegoś, co nigdy się nie wydarzyło.
Przy plotce można powiedzieć „to nieprawda" i część ludzi uwierzy. Przy przeróbce ludzie widzą coś na własne oczy - a widzenie jest silniejsze niż każde zaprzeczenie. To poczucie jest uzasadnione i nie jest przesadą.
Bardzo częsta jest też potrzeba tłumaczenia się każdemu z osobna i sprawdzania, czy ktoś przypadkiem tego nie widział. To męczy bardziej niż sam materiał i trwa zwykle dłużej.
Przy przerobionych zdjęciach intymnych dochodzi wstyd - choć nie zrobiłeś absolutnie nic. To jest najbardziej niesprawiedliwa część tej sprawy i jednocześnie najczęstsza. Wstyd pojawia się niezależnie od tego, że materiał jest fałszywy, bo tak reaguje człowiek, a nie dlatego, że jest jakiś powód.
Jeśli to nie mija albo czujesz, że Cię przerasta - zadzwoń pod 116 111 albo 800 70 2222. Oba działają całą dobę, są bezpłatne i nie musisz mieć „wystarczająco poważnego" powodu.
I zdanie, które warto zapamiętać: ludzie orientują się szybciej, niż się wydaje. Przeróbki starzeją się źle, a świadomość ich istnienia rośnie z każdym rokiem. Za rok będzie to pamiętać garstka, a większość i tak wie już dziś, że takie rzeczy się generuje.
- Bezsilność - bo ludzie widzą to na własne oczy.
- Potrzeba tłumaczenia się - wyczerpująca i przeciwskuteczna.
- Wstyd mimo braku winy - najbardziej niesprawiedliwa część.
- Sprawdzanie, kto widział - męczy bardziej niż sam materiał.
- Strach przed szkołą - częsty i przemijający.
- Nie musisz nic udowadniać - to nie Twój ciężar.
- Ludzie orientują się szybciej - świadomość rośnie z rokiem.
- 116 111 i 800 70 2222 - całą dobę, bez powodu i bez imienia.
Słownik
Pojęcia, które mogą się pojawić
Dwanaście słów, które usłyszysz w rozmowie o tych sprawach.
Deepfake
Obraz, dźwięk albo wideo wygenerowane lub zmanipulowane przez AI, przypominające istniejące osoby lub zdarzenia, które odbiorca mógłby uznać za prawdziwe.
Fotomontaż
Przeróbka wykonana zwykłym programem graficznym, bez sztucznej inteligencji. Prawnie to co innego niż deepfake.
Wyrwanie z kontekstu
Prawdziwy materiał ucięty tak, że znaczy co innego. Najtrudniejsza forma do wykrycia, bo nic nie jest sfałszowane.
Klonowanie głosu
Wygenerowanie wypowiedzi czyimś głosem. Używane także w oszustwach telefonicznych.
Wizerunek
Rozpoznawalny obraz osoby. Jego rozpowszechnianie wymaga zgody, a naruszenie otwiera drogę cywilną.
Dobra osobiste
Godność, dobre imię, wizerunek, głos. Chronione niezależnie od tego, czy sprawa jest karna.
Kradzież tożsamości
Używanie cudzych danych lub wizerunku w celu wyrządzenia szkody. Osobne przestępstwo.
Treści z udziałem małoletniego
Najpoważniejsza kategoria. Może obejmować także materiały wygenerowane, nie tylko prawdziwe.
AI Act
Rozporządzenie unijne. Obejmuje deepfake od 2 sierpnia 2026 roku, ale wyłącznie treści tworzone przez sztuczną inteligencję.
RODO
Przepisy o ochronie danych osobowych. Wizerunek jest daną osobową, więc obejmuje go ta ochrona.
Dyżurnet.pl
Punkt kontaktowy NASK do zgłaszania nielegalnych treści, w tym dotyczących dzieci.
Materiał dowodowy
Zrzuty, linki, nazwy kont i daty. Przy przeróbkach istotne jest też, gdzie pojawiło się to najwcześniej.
Pytania
To, o co pytacie najczęściej
Krótko i bez owijania.
Ktoś przerobił moje zdjęcie na nagie. Co robić?
Nie szukaj tego i nie oglądaj, nie przesyłaj nikomu i nie prostuj publicznie. Zrób zrzuty i zapisz linki, ale nie pobieraj pliku. Powiedz dorosłemu tego samego dnia, zgłoś na platformie w kategorii treści intymnych bez zgody i zgłoś przez Dyżurnet.pl. Jeśli masz mniej niż 18 lat, to jest sprawa dla policji – dzwońcie pod 112. Nie jest to Twoja wina i nie masz się z czego tłumaczyć.
Czy to w ogóle jest karalne, skoro zdjęcie jest fałszywe?
Przy osobach niepełnoletnich droga jest mocna: w sprawie uczniów, którzy wygenerowali fałszywe nagie zdjęcie koleżanki, uznano, że może to stanowić produkowanie, posiadanie i rozpowszechnianie treści pornograficznych z udziałem małoletniego. Przy dorosłych bywa trudniej, bo przepis o rozpowszechnianiu wizerunku nagiej osoby nie odnosi się wprost do treści generowanych przez AI – ale zostają wtedy droga cywilna, ochrona wizerunku i przepisy o danych osobowych.
Czy mam napisać, że to fotomontaż?
Raczej nie i to jest jeden z częstszych błędów. Wpis wyjaśniający pokazuje materiał tym, którzy go nie widzieli, i podbija zasięg oryginału. Wyjaśnienia działają w rozmowie z konkretnymi osobami, nie pod postem.
Jak udowodnić, że to przeróbka?
Nie musisz i to nie na Tobie spoczywa ten ciężar. Warto natomiast zapisać, gdzie materiał pojawił się najwcześniej i skąd pochodzi zdjęcie źródłowe – to zwykle mówi więcej niż jakakolwiek analiza obrazu. Brak widocznych śladów przeróbki niczego nie dowodzi, bo technologia idzie do przodu szybciej niż metody wykrywania.
To nie AI, tylko zwykły fotomontaż. Czy to zmienia sprawę?
Prawnie tak, praktycznie nie. Przepisy AI Act obejmują wyłącznie materiały tworzone narzędziami sztucznej inteligencji, więc nie dotyczą zwykłego fotomontażu. Ale ochrona wizerunku, dobra osobiste, przepisy o danych osobowych i regulaminy serwisów działają niezależnie od tego, w jakim programie coś powstało.
Ktoś nagrał mnie prawdziwie, ale uciął nagranie
To jest manipulacja przez wyrwanie z kontekstu i jedna z najczęstszych form. Nic tam nie jest sfałszowane, więc żadna analiza obrazu nie pomoże – pomaga tylko odnalezienie całości nagrania. Jeśli materiał przypisuje Ci coś, czego nie zrobiłeś, może to być zniesławienie, a to osobna droga.
Dostałem telefon głosem mojego dziecka z prośbą o pieniądze
To znany schemat oszustwa wykorzystujący klonowanie głosu. Rozłączcie się i zadzwońcie do dziecka na jego własny numer, zanim cokolwiek zrobicie. Warto też umówić się w rodzinie na jedno pytanie kontrolne, którego nie da się znaleźć w internecie. Jeśli doszło do przelewu, zgłoście to natychmiast w banku i na policję.
Krąży to po mojej klasie
Powiedzcie w szkole tego samego dnia. Szkoła zwykle zatrzymuje rozchodzenie się szybciej niż jakiekolwiek zgłoszenie w internecie, bo zna obie strony i może zareagować w ciągu godzin. Przy materiałach intymnych dotyczących ucznia placówka ma też obowiązek zawiadomić odpowiednie służby.
Zgłosiłem i odrzucili zgłoszenie
Sprawdź kategorię: przy przeróbkach trzeba wybrać zmanipulowane media albo treści intymne bez zgody, a nie „obraźliwe treści” – to zupełnie inne ścieżki. Napisz wprost, że materiał został przerobiony i nigdy nie istniał, oraz zaznacz, jeśli dotyczy osoby niepełnoletniej. Potem się odwołaj: pierwsze zgłoszenie zwykle ocenia automat.
Zrobiłem taką przeróbkę koledze. Co teraz?
Usuń wszystko natychmiast, także z rozmów i kopii zapasowych, i nie przesyłaj nikomu więcej. Jeśli dotyczy osoby niepełnoletniej, to nie jest żart – może to być traktowane jako produkowanie i rozpowszechnianie treści pornograficznych z udziałem małoletniego, a odpowiedzialność obejmuje też samo trzymanie pliku. Powiedz o tym dorosłemu sam, zanim dowie się od kogoś innego.
Czy da się to usunąć z internetu?
Zwykle w dużej części tak, zwłaszcza przy materiałach intymnych i przy dzieciach, gdzie serwisy działają szybciej niż przy czymkolwiek innym. Zgłasza się każde miejsce osobno, bo kopie krążą niezależnie od oryginału, i osobno występuje o wyłączenie z wyników wyszukiwania. Zgłoszenie u nas jest bez opłat -222 900 142.
Czy ta strona jest ofertą waszych usług?
Nie. Ta strona ma pomóc niezależnie od tego, czy kiedykolwiek się z nami skontaktujecie, a większość dróg, które tu wskazujemy – Dyżurnet.pl, zgłoszenia w serwisach, policja, UODO – nie ma z nami nic wspólnego. Nasz numer jest jednym z wielu i zgłoszenie u nas jest bez opłat.
Zobacz też
Jeśli wiesz już, czego dotyczy sprawa
Napisane tak samo, bez straszenia i bez kazań.
Na koniec
To, że materiał jest fałszywy, nie znaczy, że sprawa jest mniejsza
Nie musisz niczego udowadniać ani tłumaczyć się komukolwiek. Zrób zrzuty, powiedz dorosłemu i zgłoś - a przy materiałach intymnych dotyczących osoby niepełnoletniej dzwońcie pod 112 tego samego dnia.