Młodzież · Fundacja Usuwanie Hejtu
Podszywanie się
Ktoś założył konto, używając Twojego imienia, zdjęć lub innych danych albo przejął dostęp do Twojego profilu. Tutaj dowiesz się, co zrobić od razu, czym różni się fałszywe konto od przejętego profilu i gdzie zgłosić taką sytuację. Najważniejsze numery kontaktowe znajdziesz poniżej.
Pierwsza rzecz nie dotyczy konta, tylko ludzi. Ostrzeż znajomych, zanim ktoś ich naciągnie.
Zapisz je sobie w telefonie. Wszystkie są bezpłatne
Gdzie zadzwonić i po co
Większość spraw o podszywanie się nie jest nagła i można je spokojnie poprowadzić. Są jednak sytuacje, w których dzwoni się od razu - i one są opisane przy numerach niżej.
Jedna sytuacja wymaga telefonu natychmiast: gdy pod dziecko podszywa się osoba dorosła albo gdy fałszywe konto kontaktuje się z innymi dziećmi. Wtedy dzwońcie pod 112, nie czekając na nic i nie sprawdzając wcześniej niczego samodzielnie.
Teraz
Pierwsza godzina
Przy podszywaniu się kolejność jest inna niż przy reszcie spraw i zaskakuje większość ludzi. Pierwszy krok nie dotyczy konta. Dotyczy ludzi.
Ostrzeż znajomych. Zanim zgłosisz cokolwiek i zanim zrobisz cokolwiek innego. Jeden post albo jedna wiadomość na grupie: „ktoś podszywa się pode mnie, nie odpisujcie na to konto". To jest jedyna rzecz, która działa natychmiast - zgłoszenia trwają dniami, a fałszywe konto pisze do Twoich znajomych już teraz.
Zrób zrzuty. Profilu, nazwy konta, zdjęć i wszystkiego, co z niego wyszło. Fałszywe konta znikają szybko, a razem z nimi znika dowód, że kiedykolwiek istniały.
Ustal, co to za sytuacja. Fałszywe konto założone od zera to zupełnie co innego niż Twoje własne, do którego ktoś się dostał. Reakcja jest inna w każdym z tych przypadków i opisujemy to niżej.
Zgłoś konto w serwisie. Każda duża platforma ma osobną kategorię dla podszywania się i jest to jedno z szybciej rozpatrywanych zgłoszeń, jakie istnieją.
Powiedz dorosłemu. Także dlatego, że przy podszywaniu się część kroków wymaga osoby pełnoletniej - a bywa, że fałszywe konto już zdążyło napisać do kogoś, kto zadzwoni do Twoich rodziców pierwszy.
Jedna wiadomość. Działa szybciej niż każde zgłoszenie.
Profil, nazwa konta, zdjęcia, wysłane treści.
Fałszywe konto czy przejęte Twoje.
W kategorii podszywania się, nie „obraźliwe treści".
Część kroków wymaga osoby pełnoletniej.
Żeby nie powtórzyło się na innej platformie.
Kluczowe rozróżnienie
Fałszywe konto czy przejęte konto
To dwie zupełnie różne sytuacje, wymagające dwóch różnych reakcji. Warto od razu ustalić, z którą masz do czynienia.
Fałszywe konto
Ktoś założył nowy profil, używając Twojego imienia i Twoich zdjęć. Ty nadal masz swoje konto i nadal się na nie logujesz. Gdzieś obok istnieje drugie, które udaje Ciebie.
Czego nie da się zrobić: odzyskać takiego konta. Nie jest Twoje i nigdy nie było - można je tylko usunąć.
Co robić: ostrzec znajomych, zrobić zrzuty, zgłosić profil w kategorii podszywania się i przygotować się na to, że serwis może poprosić o potwierdzenie tożsamości.
Przejęte konto
Ktoś dostał się na Twoje własne konto i pisze z niego w Twoim imieniu. Ty prawdopodobnie nie możesz się już zalogować albo widzisz aktywność, której nie było.
To pilniejsza sytuacja, bo osoba po drugiej stronie ma dostęp do Twoich rozmów, zdjęć i listy znajomych - i wygląda dla wszystkich dokładnie jak Ty.
Co robić: natychmiast odzyskiwanie konta, zmiana haseł wszędzie, gdzie było takie samo, i ostrzeżenie znajomych, że z Twojego konta piszą prośby o pieniądze.
Podstawy
Czym jest podszywanie się
Najprościej: ktoś używa Twojego imienia, zdjęć albo danych, żeby inni myśleli, że rozmawiają z Tobą. Cel bywa różny, ale mechanizm jest zawsze ten sam - wykorzystanie zaufania, które ludzie mają do Ciebie.
To sprawia, że podszywanie się jest inne niż większość form hejtu. Krzywda nie dzieje się w miejscu, gdzie ją widzisz. Dzieje się w rozmowach, których nie czytasz, z ludźmi, którzy nie wiedzą, że to nie Ty.
Dlatego bardzo często dowiadujesz się ostatni. Ktoś przestaje się odzywać, ktoś jest obrażony, ktoś zapytał, dlaczego prosiłeś o pieniądze. Zanim zorientujesz się, że masz sprawę, część szkód już się wydarzyła - i to nie jest Twoja wina.
Warto też wiedzieć, że podszywanie się rzadko jest celem samym w sobie. Zwykle jest narzędziem: do wyłudzenia pieniędzy od Twoich znajomych, do zniszczenia Ci relacji, do wyciągnięcia od kogoś zdjęć albo do skontaktowania się z osobami, które nie odpisałyby obcemu.
I ostatnia rzecz: to nie jest kwestia tego, że coś zaniedbałeś. Do założenia fałszywego konta wystarczy Twoje publiczne zdjęcie profilowe i imię. Nie ma ustawienia, które by to uniemożliwiło.
- 01Wykorzystuje zaufanie do Ciebie. Nie Twoje konto.
- 02Krzywda dzieje się gdzie indziej. W rozmowach, których nie widzisz.
- 03Dowiadujesz się ostatni. I to nie jest Twoja wina.
- 04Zwykle jest narzędziem. Do pieniędzy albo do kontaktu z innymi.
- 05Wystarczy zdjęcie i imię. Nie da się temu zapobiec ustawieniami.
Formy
Dwanaście rodzajów podszywania się
Nie musisz rozpoznawać, który to przypadek. Wszystkie zgłasza się podobnie, a pierwsza reakcja jest zawsze ta sama: ostrzeż znajomych.
Fałszywe konto z Twoim imieniem
Nowy profil ze zdjęciami skopiowanymi z Twojego. Najczęstsza forma i zwykle najszybsza do usunięcia po zgłoszeniu.
Przejęte konto
Ktoś dostał się na Twój profil i pisze z niego. Pilniejsze niż fałszywe konto, bo ma dostęp do Twoich rozmów i znajomych.
Wyłudzanie pieniędzy
„Cześć, pilnie potrzebuję przelewu, oddam wieczorem". Klasyka przy przejętych kontach i najczęstszy powód, dla którego w ogóle się je przejmuje.
Konto parodystyczne
Profil z Twoim imieniem, ale przerobionym, wyśmiewający Cię. Bywa broniony argumentem, że „to przecież żart".
Pisanie do znajomych
Wiadomości wysyłane w Twoim imieniu po to, żeby poróżnić Cię z konkretnymi osobami. Skutki widać dopiero po tygodniach.
Kontakt z dorosłymi
Wiadomości do nauczycieli, trenera albo rodziców, napisane tak, żeby narobić Ci kłopotów.
Wyłudzanie zdjęć
Ktoś podszywa się pod Ciebie, żeby wyciągnąć intymne materiały od Twoich znajomych, którzy ufają, że rozmawiają z Tobą.
Dorosły udający dziecko
Konto z cudzymi zdjęciami rówieśnika, zakładane po to, żeby nawiązać kontakt z dziećmi. Najpoważniejsza kategoria ze wszystkich.
Konta randkowe
Twoje zdjęcia użyte na portalu randkowym, często z numerem telefonu. Potrafi zamienić się w lawinę wiadomości od obcych.
Fałszywe ogłoszenia
Twoje dane albo numer telefonu wystawione w ogłoszeniu, żeby zaczęli dzwonić obcy ludzie. Forma nękania przez tłum.
Podszywanie się w grach
Konto o Twojej nazwie, psujące rozgrywkę albo obrażające innych, żeby Ciebie zbanowano albo wykluczono z drużyny.
Podszywanie się pod szkołę lub rodzica
Fałszywe wiadomości do Ciebie, rzekomo od nauczyciela albo rodzica. Odwrócona sytuacja, ale ten sam mechanizm.
Wariant pierwszy
Gdy konto jest fałszywe
Czyli gdy ktoś założył nowy profil, używając Twojego imienia i zdjęć. Takiego konta nie da się odzyskać, bo nigdy nie było Twoje. Da się je usunąć.
Zgłoś je w kategorii podszywania się. Nie jako „obraźliwe treści" ani „nękanie" - każda duża platforma ma osobną kategorię dla podszywania się i to ona prowadzi do właściwego zespołu.
Przygotuj się na potwierdzenie tożsamości. Serwis może poprosić o dokument albo o inny dowód, że to Ty jesteś prawdziwą osobą. Przy niepełnoletnich robi to zwykle opiekun i warto uprzedzić go od razu, że taka prośba może się pojawić.
Poproś znajomych o zgłoszenie. To jedyna sytuacja, w której zgłoszenia od wielu osób pomagają, a nie szkodzą - bo nie chodzi o treść, tylko o wykazanie, że konto jest fałszywe. Ale poproś o rzetelne zgłoszenie, nie o masowe klikanie.
Zgłoś każde konto osobno. Bardzo często po usunięciu jednego pojawia się kolejne, z drobno zmienioną nazwą. To ta sama sprawa i tak też ją prowadźcie.
Nie pisz do tego konta. Ani żeby zapytać, kto to, ani żeby zagrozić. Odpowiedź jest jedyną rzeczą, na którą tam czekają, a przy okazji potwierdza, że trafili.
- Kategoria „podszywanie się" - nie „obraźliwe treści".
- Zrzuty profilu - zanim konto zniknie.
- Potwierdzenie tożsamości - uprzedź o tym opiekuna.
- Zgłoszenia znajomych - tu akurat pomagają.
- Każde kolejne konto osobno - to ta sama sprawa.
- Nie pisz do tego konta - to jedyne, na co czekają.
- Zabezpiecz swoje konto - żeby nie doszło do przejęcia.
- Sprawdzaj po czasie - konta wracają pod inną nazwą.
Wariant drugi
Gdy konto zostało przejęte
To pilniejsza sytuacja i wymaga innej kolejności. Osoba po drugiej stronie ma dostęp do Twoich rozmów, zdjęć i listy znajomych - i dla wszystkich wygląda dokładnie jak Ty.
Najpierw ostrzeż znajomych, potem odzyskuj konto. Ta kolejność zaskakuje, ale jest właściwa: odzyskiwanie potrafi trwać godziny, a prośby o pieniądze idą do Twoich znajomych już teraz. Napisz z innego komunikatora, poproś rodzica, żeby wrzucił informację, albo zadzwoń do kilku osób.
Spróbuj odzyskać konto standardową ścieżką. Każdy serwis ma procedurę odzyskiwania. Jeśli zmieniono adres e-mail i numer, istnieją osobne formularze dla przejętych kont - i warto ich szukać zamiast zakładać, że konto przepadło.
Zmień hasła wszędzie, gdzie było takie samo. To jest ta część, o której zapomina prawie każdy. Jeśli tego samego hasła używałeś do poczty, do gier albo do innych serwisów, przejęcie jednego konta oznacza zagrożenie dla wszystkich.
Zabezpiecz przede wszystkim pocztę. Poczta jest kluczem do reszty - kto ma dostęp do maila, ten może zresetować hasła prawie wszędzie. Ją zabezpiecza się pierwszą.
Sprawdź, co zostało wysłane. Po odzyskaniu konta przejrzyj wiadomości, żeby wiedzieć, do kogo pisano i co. Nie po to, żeby się załamać - po to, żeby wiedzieć, kogo trzeba przeprosić i ostrzec.
- Najpierw znajomi, potem konto - ta kolejność ma sens.
- Standardowa ścieżka odzyskiwania - każdy serwis ją ma.
- Formularz dla przejętych kont - gdy zmieniono e-mail i numer.
- Hasła wszędzie, gdzie takie samo - najczęściej pomijany krok.
- Poczta jako pierwsza - to klucz do całej reszty.
- Dwuetapowe logowanie - od razu po odzyskaniu.
- Sprawdź wysłane wiadomości - żeby wiedzieć, kogo ostrzec.
- Wyloguj wszystkie urządzenia - jest taka opcja w ustawieniach.
Ostrzeż znajomych. To działa szybciej niż wszystko inne
Przy podszywaniu się to jest najważniejszy krok i jednocześnie najczęściej pomijany, bo wydaje się mniej „poważny" od zgłoszenia.
Zgłoszenie do serwisu trwa od kilku godzin do kilku dni. Fałszywe konto pisze do Twoich znajomych teraz. W tym czasie może wyłudzić pieniądze, wyciągnąć czyjeś zdjęcia albo poróżnić Cię z kimś na stałe.
Wystarczy jedno zdanie, wysłane gdziekolwiek - na grupę klasową, na inny komunikator, jako post: „ktoś podszywa się pode mnie, nie odpisujcie na to konto i nie wysyłajcie nikomu pieniędzy". To wszystko. Nie musisz się tłumaczyć ani opisywać sprawy.
Jeśli nie masz dostępu do żadnego swojego konta, poproś jedną osobę, żeby napisała to za Ciebie - rodzica, rodzeństwo, kolegę. Jedna wiadomość rozejdzie się dalej sama.
I rzecz, o której warto pamiętać: nie wstydź się tego napisać. Przejęte i podrobione konta zdarzają się codziennie i nikt rozsądny nie wyciąga z tego wniosków o Tobie. Za to osoba, która przez Twoje milczenie straci pieniądze, zapamięta to na dłużej.
Zapobieganie
Jak zabezpieczyć swoje konta
Fałszywemu kontu nie da się zapobiec - do jego założenia wystarczy Twoje zdjęcie profilowe. Przejęciu konta zapobiec można i to całkiem skutecznie.
Dwuetapowe logowanie na wszystkim. Nudne i najskuteczniejsze. Nawet gdy ktoś pozna Twoje hasło, bez drugiego składnika nie zaloguje się nigdzie. To jedna zmiana, która zamyka większość dróg.
Inne hasło do poczty niż do reszty. Jeśli zapamiętasz tylko jedną rzecz z tej sekcji, niech to będzie ta. Poczta jest kluczem do wszystkich pozostałych kont.
Nie loguj się przez linki z wiadomości. Najczęstszy sposób przejmowania kont wśród nastolatków to fałszywa strona logowania podesłana jako link - zwykle z obietnicą czegoś w grze albo z rzekomym konkursem. Wchodź zawsze przez aplikację albo wpisując adres samodzielnie.
Sprawdź, jakie aplikacje mają dostęp do Twojego konta. W ustawieniach każdej platformy jest taka lista i zwykle są na niej rzeczy sprzed lat. Usuń wszystko, czego nie rozpoznajesz.
Ustaw, kto może pisać i kto widzi znajomych. To nie zapobiegnie podszywaniu się, ale utrudnia je: fałszywe konto działa najskuteczniej, gdy ma listę Twoich znajomych do skopiowania.
Zamknięte zdjęcie profilowe na tych platformach, które to umożliwiają. Zdjęcie profilowe jest pierwszą rzeczą, jaką kopiuje się przy zakładaniu fałszywego konta.
- Dwuetapowe logowanie - na wszystkich kontach.
- Osobne hasło do poczty - najważniejsza pojedyncza zmiana.
- Nie loguj się przez linki - najczęstsza droga przejęcia.
- Przegląd aplikacji z dostępem - usuń nierozpoznane.
- Ukryta lista znajomych - utrudnia podszywanie się.
- Zamknięte zdjęcie profilowe - tam, gdzie to możliwe.
- Wylogowanie starych urządzeń - jest taka opcja.
- Przegląd co pół roku - ustawienia zmieniają się po aktualizacjach.
Stan prawny
Co mówi prawo
Piszemy ogólnie i informacyjnie. To nie jest porada prawna - ocena konkretnej sprawy należy do adwokata albo radcy prawnego, a przy poważniejszych sytuacjach do policji.
Podszywanie się pod inną osobę jest przestępstwem, gdy polega na użyciu jej wizerunku, danych osobowych albo innych danych w celu wyrządzenia jej szkody - majątkowej albo osobistej. Nie musi dojść do żadnej straty finansowej, żeby sprawa istniała.
Jest to ścigane na wniosek pokrzywdzonego. To ważny szczegół praktyczny: państwo nie zajmie się tym samo, potrzebny jest wniosek, a przy osobie niepełnoletniej składa go opiekun. Powiedzcie o tym na komisariacie od razu.
Wyłudzanie pieniędzy z przejętego konta to osobna i poważniejsza kategoria - oszustwo, ścigane niezależnie. Jeśli ktoś z Twoich znajomych stracił pieniądze, powinien zgłosić to sam, na swoje nazwisko.
Gdy z fałszywego konta padają groźby albo rozsyłane są materiały intymne, sprawa jest znacznie poważniejsza i część z tych czynów jest ścigana z urzędu. Wtedy nie czekajcie na nic i dzwońcie pod 112.
Gdy sprawca ma mniej niż siedemnaście lat, jego sprawą zajmuje się sąd rodzinny. To nadal realne postępowanie - wkraczają kuratorzy, szkoła i rodzice sprawcy.
- Podszywanie się to przestępstwo - gdy ma wyrządzić szkodę.
- Strata finansowa nie jest konieczna - wystarczy szkoda osobista.
- Ścigane na wniosek - powiedz o tym na komisariacie od razu.
- Przy dziecku wniosek składa opiekun - formalność, ale konieczna.
- Wyłudzenie pieniędzy - osobna, poważniejsza sprawa.
- Poszkodowani zgłaszają sami - każdy na swoje nazwisko.
- Groźby i materiały intymne - wtedy 112 i bez czekania.
- Sprawca poniżej 17 lat - sąd rodzinny, nie karny.
Mapa pomocy
Gdzie się udać
Dwanaście miejsc, z informacją, czym każde realnie może pomóc.
Zgłoszenie w serwisie
Pierwszy krok i zwykle najskuteczniejszy. Każda duża platforma ma osobną kategorię dla podszywania się, rozpatrywaną szybciej niż inne.
Numer alarmowy
112, całą dobę. Gdy pod dziecko podszywa się dorosły, gdy padają groźby albo gdy wyłudzane są pieniądze.
Komisariat
Gdy sytuacja nie jest nagła, ale sprawę trzeba zgłosić. Idziecie z opiekunem i od razu mówicie, że składacie wniosek o ściganie.
Telefon zaufania
116 111, całą dobę i anonimowo. Gdy nie wiesz, od czego zacząć, albo boisz się rozmowy w domu.
Bank
Gdy ktoś ze znajomych wysłał pieniądze na skutek wyłudzenia. Im szybciej zgłosi, tym większa szansa na zatrzymanie przelewu.
Dyżurnet.pl
Zespół w NASK. Gdy z fałszywego konta rozsyłane są treści krzywdzące dzieci. Zgłoszenie także anonimowo.
Pedagog szkolny
Gdy fałszywe konto działa w środowisku szkolnym albo pisze do nauczycieli w Twoim imieniu.
Dyrektor szkoły
Gdy sprawa dotyczy wielu uczniów albo gdy podszywanie się miesza się z nękaniem w klasie.
Rzecznik Praw Dziecka
800 12 12 12, całą dobę. Gdy dorośli bagatelizują sprawę albo nie wiedzą, jak zareagować.
Rzecznik Praw Obywatelskich
800 676 676. Sprawy naruszeń praw i danych osobowych. Bezpłatna infolinia w dni robocze.
Nieodpłatna pomoc prawna
Punkty w każdym powiecie, bezpłatnie. Pomoc przy wniosku i przy tym, co dalej.
Fundacja Usuwanie Hejtu
222 900 142. Usuwanie fałszywych kont i treści, które z nich wyszły. Zgłoszenie bez opłat.
Jeśli czytacie to jako rodzice
Przy podszywaniu się rola rodzica jest bardzo konkretna, bo część kroków dziecko wykonać po prostu nie może.
Pomóżcie ostrzec otoczenie. To pierwszy i najpilniejszy krok. Jeśli dziecko nie ma dostępu do swoich kont, napiszcie sami - do rodziców z klasy, na grupę, gdziekolwiek. Jedno zdanie wystarczy i rozejdzie się dalej samo.
Przygotujcie się na potwierdzenie tożsamości. Serwisy przy zgłoszeniach o podszywanie się często proszą o dokument. Przy dziecku robi to opiekun i warto wiedzieć o tym wcześniej, żeby nie utknąć na tym etapie.
Nie obwiniajcie dziecka. Do założenia fałszywego konta wystarczy publiczne zdjęcie profilowe - nie ma tu żadnego zaniedbania. Przy przejętym koncie zwykle chodzi o link, który wyglądał wiarygodnie, i nabierają się na to również dorośli.
Nie zabierajcie telefonu. Przy podszywaniu się ma to szczególny koszt: dziecko traci możliwość ostrzeżenia znajomych i odzyskania własnych kont dokładnie wtedy, gdy liczą się godziny.
Zadzwońcie pod 112 bez wahania, jeśli podejrzewacie, że pod dziecko podszywa się osoba dorosła albo że fałszywe konto kontaktuje się z innymi dziećmi. Nie sprawdzajcie tego sami i nie piszcie do tego konta.
Zajmijcie się formalnościami. Wniosek o ściganie przy podszywaniu się składa opiekun - bez niego sprawa potrafi utknąć na etapie, na którym wszyscy uznają, że coś się dzieje.
O Tobie
Co to z Tobą robi
Podszywanie się wywołuje uczucie, którego nie ma przy innych formach hejtu: utratę kontroli nad tym, kim jesteś dla innych ludzi.
Nie chodzi tylko o wstyd. Chodzi o to, że gdzieś toczą się rozmowy, w których jesteś obecny, a nie masz do nich dostępu. Nie wiesz, komu co napisano, ile osób uwierzyło i kto teraz myśli o Tobie coś, czego nawet nie znasz.
Bardzo częsta jest też potrzeba tłumaczenia się każdemu z osobna i sprawdzania, czy ktoś przypadkiem nie dostał wiadomości. To męczy bardziej niż sama sprawa i zwykle trwa dłużej niż ona.
Do tego dochodzą rzeczy typowe dla każdego hejtu: ciągłe sprawdzanie telefonu, kiepskie spanie, unikanie ludzi. To normalne reakcje na sytuację, która normalna nie jest.
Jeśli trwa to dłużej niż kilka dni albo czujesz, że to Cię przerasta - zadzwoń pod 116 111 albo 800 70 2222. Oba działają całą dobę i są bezpłatne. Nie musisz mieć „wystarczająco poważnego" powodu.
I rzecz, która pomaga najbardziej: ludzie orientują się szybciej, niż się wydaje. Fałszywe konto prawie zawsze zdradza się po kilku wiadomościach - innym stylem, dziwną prośbą, błędem, którego byś nie zrobił. Większość Twoich znajomych zorientuje się sama.
- Utrata kontroli - nad tym, kim jesteś dla innych.
- Rozmowy bez Twojego udziału - najbardziej męcząca część.
- Potrzeba tłumaczenia się - zrozumiała i wyczerpująca.
- Ciągłe sprawdzanie - normalna reakcja, nie słabość.
- Wstyd - choć nie zrobiłeś nic złego.
- Ludzie orientują się sami - szybciej, niż się wydaje.
- To nie jest Twoje zaniedbanie - wystarczyło zdjęcie i imię.
- 116 111 i 800 70 2222 - całą dobę, bez powodu i bez imienia.
Słownik
Pojęcia, które mogą się pojawić
Dwanaście słów, które usłyszysz na komisariacie, w serwisie albo w rozmowie z dorosłym.
Podszywanie się
Używanie cudzego wizerunku albo danych, żeby inni myśleli, że rozmawiają z tą osobą.
Kradzież tożsamości
Potoczna nazwa podszywania się. W rozmowie znaczy to samo, choć w piśmie używa się terminu ustawowego.
Przejęcie konta
Uzyskanie dostępu do cudzego profilu. Co innego niż założenie fałszywego konta.
Wyłudzenie
Doprowadzenie kogoś do niekorzystnego rozporządzenia pieniędzmi przez wprowadzenie w błąd. Osobne przestępstwo.
Wizerunek
Rozpoznawalny obraz osoby. Jego użycie bez zgody bywa naruszeniem niezależnie od kontekstu.
Dane osobowe
Imię, nazwisko, adres, numer telefonu i wszystko, co pozwala zidentyfikować konkretną osobę.
Wniosek o ściganie
Formalne żądanie, żeby państwo zajęło się sprawą. Przy podszywaniu się konieczny, a przy dziecku składa go opiekun.
Dwuetapowe logowanie
Zabezpieczenie, przy którym samo hasło nie wystarcza do zalogowania. Najskuteczniejsza ochrona przed przejęciem.
Wyłudzanie danych
Podsuwanie fałszywej strony logowania, żeby przechwycić hasło. Najczęstsza droga przejęcia konta.
Weryfikacja tożsamości
Procedura, w której serwis prosi o potwierdzenie, że jesteś prawdziwą osobą. Częsta przy zgłoszeniach o podszywanie się.
Konto parodystyczne
Profil naśladujący kogoś w celu wyśmiania. Serwisy wymagają, żeby był wyraźnie oznaczony jako parodia.
Materiał dowodowy
Zrzuty profilu, nazwy konta, daty i treści, które z niego wyszły. Podstawa każdej sprawy.
Pytania
To, o co pytacie najczęściej
Krótko i bez owijania.
Co zrobić najpierw?
Ostrzec znajomych. Zanim cokolwiek zgłosisz i zanim zrobisz cokolwiek innego. Zgłoszenie do serwisu trwa od kilku godzin do kilku dni, a fałszywe konto pisze do Twoich znajomych już teraz. Jedno zdanie wystarczy: „ktoś podszywa się pode mnie, nie odpisujcie na to konto”.
Czy da się odzyskać fałszywe konto?
Nie, bo nigdy nie było Twoje – można je tylko usunąć. Odzyskiwanie dotyczy sytuacji, w której ktoś przejął Twój własny profil. To dwie różne sprawy i wymagają zupełnie innej reakcji.
Zgłosiłem i konto nadal wisi
Sprawdź, czy zgłoszenie poszło w kategorii dotyczącej podszywania się, a nie „obraźliwych treści” – to zupełnie inna ścieżka i inny zespół. Przygotuj się też na to, że serwis może poprosić o potwierdzenie tożsamości; przy niepełnoletnich robi to opiekun. Poproś znajomych o rzetelne zgłoszenie: to jedyna sytuacja, w której zgłoszenia od wielu osób pomagają.
Ktoś przejął moje konto i prosi znajomych o pieniądze
Ostrzeż znajomych natychmiast, choćby z innego komunikatora albo przez rodzica – to pilniejsze niż odzyskiwanie konta. Równolegle uruchom procedurę odzyskiwania i zmień hasła wszędzie, gdzie było takie samo, zaczynając od poczty. Jeśli ktoś już wysłał pieniądze, niech zgłosi to w swoim banku jak najszybciej i na policję, na swoje nazwisko.
Jak ktoś dostał się na moje konto?
Najczęściej przez fałszywą stronę logowania podesłaną jako link – zwykle z obietnicą czegoś w grze albo z rzekomym konkursem. To nie jest kwestia naiwności, bo takie strony wyglądają identycznie jak prawdziwe i nabierają się na nie również dorośli. Po odzyskaniu konta włącz dwuetapowe logowanie i wyloguj wszystkie urządzenia.
Czy mogę temu zapobiec na przyszłość?
Przejęciu konta tak i to całkiem skutecznie: dwuetapowe logowanie, osobne hasło do poczty i nielogowanie się przez linki z wiadomości. Fałszywemu kontu niestety nie – do jego założenia wystarczy publiczne zdjęcie profilowe i imię, a nie ma ustawienia, które by to uniemożliwiło.
Konto podszywa się pod moje dziecko i pisze do innych dzieci
Dzwońcie pod 112 od razu i nie sprawdzajcie tego samodzielnie. Nie piszcie do tego konta i nie próbujcie ustalić, kto za nim stoi. To jest sytuacja dla służb i im szybciej trafi do nich, tym lepiej. Zróbcie tylko zrzuty, zanim konto zniknie.
Policja powiedziała, że nic z tym nie zrobi
Sprawdźcie, czy złożony został wniosek o ściganie – podszywanie się jest ścigane na wniosek pokrzywdzonego, a przy dziecku składa go opiekun. Bez tego sprawa potrafi utknąć na formalności. Jeśli doszło do wyłudzenia pieniędzy, to osobna i poważniejsza kategoria, a poszkodowani powinni zgłaszać ją sami.
To konto parodystyczne, ale i tak mi szkodzi
Serwisy wymagają, żeby konta parodystyczne były wyraźnie oznaczone jako parodia. Jeśli takie nie jest i można je pomylić z Twoim, jest to zwykłe podszywanie się i tak należy je zgłosić. Zrób zrzuty pokazujące, że nigdzie nie ma informacji o parodii.
Czy muszę tłumaczyć się wszystkim znajomym?
Nie i lepiej tego nie robić po kolei, bo to wyczerpuje bardziej niż sama sprawa. Wystarczy jedna informacja wysłana szeroko. Poza tym ludzie orientują się szybciej, niż się wydaje – fałszywe konto prawie zawsze zdradza się po kilku wiadomościach innym stylem albo dziwną prośbą.
Usunęli konto, a po tygodniu pojawiło się nowe
To bardzo częste. Zgłoś je tak samo i traktujcie to jako ciąg dalszy tej samej sprawy, a nie nową. Warto przy zgłoszeniu wspomnieć, że wcześniejsze konto zostało już usunięte za podszywanie się – to bywa uwzględniane. Sprawdzajcie też po czasie, czy nie wróciło pod zmienioną nazwą.
Czy ta strona jest ofertą waszych usług?
Nie. Ta strona ma pomóc niezależnie od tego, czy kiedykolwiek się z nami skontaktujesz, a większość rzeczy, które tu opisujemy, zrobisz sam albo z pomocą dorosłego. Nasz numer jest jednym z wielu, a zgłoszenie u nas jest bez opłat.
Zobacz też
Jeśli wiesz już, czego dotyczy sprawa
Napisane tak samo, bez straszenia i bez kazań.
Na koniec
Zacznij od jednej wiadomości do znajomych
Zajmuje minutę, nie wymaga niczyjej zgody i działa szybciej niż każde zgłoszenie. Reszta może poczekać do rozmowy z dorosłym.