Gdzie szukać pomocy

116 111 - telefon zaufania dla dzieci i młodzieży

Prowadzony przez Fundację Dajemy Dzieciom Siłę. Całodobowy, bezpłatny i anonimowy. Dziecko nie musi się przedstawiać, nie musi podawać szkoły ani miasta i nie musi mieć niczyjej zgody na rozmowę. Numer nie pojawia się na billingu.

Dyżurują tam ludzie, którzy robią to zawodowo i codziennie rozmawiają o dokładnie takich sprawach. Dostępny jest także czat, przez stronę 116111.pl - dla wielu nastolatków pisanie jest łatwiejsze niż mówienie, więc warto o tej możliwości wspomnieć.

800 12 12 12 - telefon zaufania Rzecznika Praw Dziecka

Całodobowy, bezpłatny i anonimowy. Dyżurują psycholodzy, pedagodzy i prawnicy, więc jest to dobre miejsce także wtedy, gdy pytanie dotyczy przepisów albo tego, co może zrobić szkoła. Działa również całodobowy czat.

Pod ten numer mogą dzwonić zarówno dzieci, jak i dorośli - w tym osoby zgłaszające problemy cudzego dziecka albo rażące zaniedbania wobec niego.

800 119 119 - telefon i czat Towarzystwa Przyjaciół Dzieci

Bezpłatny i anonimowy, z dyżurami popołudniowymi i wieczornymi. Warto go znać jako alternatywę, gdy dziecko z jakiegoś powodu nie chce dzwonić pod pozostałe numery.

Zaufany dorosły w szkole

Nie musi to być wychowawca. Może to być pedagog, psycholog szkolny, bibliotekarz, trener albo nauczyciel, którego dziecko po prostu lubi. Ta jedna osoba bywa skuteczniejsza od wszystkich procedur razem wziętych, bo jest na miejscu i widzi, co dzieje się na przerwach.

Warto powiedzieć dziecku wprost, że ma prawo pójść do takiej osoby samo i że nie jest to donoszenie. Rozróżnienie jest proste: donoszenie ma komuś zaszkodzić, mówienie ma komuś pomóc. Prawie żadne dziecko nie słyszy tego zdania od dorosłych, a ono zdejmuje największy opór.

Zgłoszenie treści w serwisie - dziecko może zrobić to samo

Nie potrzeba do tego rodzica ani pełnoletności. Każdy większy serwis ma osobną kategorię zgłoszenia dotyczącą nękania i przemocy, a przy osobach niepełnoletnich obowiązują zaostrzone zasady. Warto pokazać dziecku, gdzie te przyciski są, zanim będą potrzebne - w spokojnym momencie, a nie w kryzysie.

Kolega albo koleżanka

Dla nastolatka to bardzo często pierwsza osoba, której cokolwiek powie. Warto powiedzieć dziecku, co ma zrobić, gdy to jemu ktoś się zwierzy: wysłuchać, nie obiecywać tajemnicy, której nie da się dotrzymać, i powiedzieć o sprawie dorosłemu. Jedna prywatna wiadomość od kolegi znaczy dla ofiary więcej niż publiczna obrona, która zwykle kończy się tym, że atak przenosi się na obrońcę.

Dyżurnet.pl - zgłaszanie nielegalnych treści

Punkt kontaktowy działający przy NASK, przyjmujący zgłoszenia nielegalnych treści w internecie, w tym materiałów przedstawiających wykorzystywanie seksualne dzieci. Zgłoszenie można wysłać anonimowo i nie trzeba mieć pewności, że treść jest nielegalna - od oceny są ludzie po drugiej stronie.

116 000 - gdy dziecko zniknęło

Numer w sprawie zaginionego dziecka i nastolatka. Bezpłatny i anonimowy. Przy nagłym zniknięciu dziecka dzwoni się jednak najpierw pod 112 - nie ma obowiązku czekania czterdziestu ośmiu godzin i nigdy takiego obowiązku nie było.

800 100 100 - telefon dla rodziców i nauczycieli

Prowadzony przez Fundację Dajemy Dzieciom Siłę, bezpłatny. Ten numer jest dla Państwa, nie dla dziecka. Można zadzwonić z samą wątpliwością - bez zgłaszania czegokolwiek, bez uruchamiania procedur i bez podawania danych. To najczęściej pomijane miejsce z całej tej strony, a zwykle najlepsze na początek.

800 12 12 12 - także dla rodziców

Telefon zaufania Rzecznika Praw Dziecka przyjmuje również dorosłych. Dyżurują tam prawnicy, więc jest to sensowne miejsce z pytaniem o przepisy, o obowiązki szkoły albo o to, co dalej z zawiadomieniem. Można też zadzwonić w sprawie cudzego dziecka, gdy widzą Państwo, że dzieje mu się krzywda.

Poradnia psychologiczno-pedagogiczna

Publiczna, bezpłatna, w każdym powiecie, bez skierowania, na zwykły wniosek rodzica. To pierwsze miejsce, do którego warto zadzwonić, i jednocześnie najczęściej pomijane.

Rzecz, o której mało kto wie: poradnia przyjmuje także samych rodziców, bez dziecka. Przy nastolatku, który odmawia pójścia gdziekolwiek, to bywa najlepszy sposób, żeby w ogóle zacząć - Państwo idą sami i pytają, jak wspierać.

Ośrodek środowiskowej opieki psychologicznej i psychoterapeutycznej

Pierwszy poziom systemu opieki nad zdrowiem psychicznym dzieci i młodzieży. Bezpłatnie w ramach NFZ, bez skierowania. Pracują tam psycholodzy, psychoterapeuci i terapeuci środowiskowi - nie lekarze, więc nie jest to wizyta u psychiatry i nie tak wygląda.

Dla dzieci do osiemnastego roku życia oraz dla młodzieży do dwudziestego pierwszego, jeśli uczy się w szkole ponadpodstawowej. Osoby poniżej osiemnastu lat potrzebują zgody opiekuna, a od szesnastego roku życia wymagana jest zgoda podwójna: rodzica i samego nastolatka. Wykaz ośrodków jest publikowany na stronie Narodowego Funduszu Zdrowia - warto wybrać ten najbliżej domu, bo praca opiera się na współpracy z rodziną i szkołą.

Szkoła

Pomoc psychologiczno-pedagogiczna jest obowiązkiem placówki, jest bezpłatna i uruchamia ją zwykły pisemny wniosek rodzica - bez zaświadczeń, opinii i diagnoz. Bardzo wielu rodziców nie korzysta z tego wyłącznie dlatego, że nie wie o takiej możliwości.

Warto też sięgnąć po standardy ochrony małoletnich. Każda placówka ma obowiązek je posiadać i publikować na swojej stronie, w wersji pełnej i w wersji dla dzieci. Zgłoszenie odwołujące się do konkretnego punktu własnej procedury szkoły ma zupełnie inny ciężar niż rozmowa na korytarzu.

Policja i prokuratura

Złożenie zawiadomienia jest bezpłatne, nie wymaga formularza ani prawnika i nie trzeba wiedzieć, kto jest sprawcą. Warto powiedzieć od razu, że pokrzywdzonym jest dziecko - zmienia to tryb postępowania i sposób przesłuchania.

Jedno pytanie warto zadać na miejscu: czy w tej sprawie potrzebny jest wniosek o ściganie i czy można złożyć go od razu. Przy nękaniu, groźbach i podszywaniu się bez takiego wniosku sprawa nie ruszy, a mało kto o tym uprzedza. Warto też poprosić o pisemne potwierdzenie przyjęcia zawiadomienia i zapisać sygnaturę.

Urząd Ochrony Danych Osobowych

Gdy opublikowano dane dziecka - adres, szkołę, numer telefonu, wizerunek - bez podstawy prawnej. Skarga jest bezpłatna, składa się ją samodzielnie, a dane dzieci podlegają wzmocnionej ochronie. To droga niezależna od sprawy karnej i od zgłoszenia w serwisie.

Rzecznik Praw Dziecka i Rzecznik Praw Obywatelskich

Gdy instytucje nie reagują. Rzecznik Praw Dziecka pod numerem 800 12 12 12 przyjmuje zgłoszenia całodobowo, także od rodziców. Rzecznik Praw Obywatelskich pod numerem 800 676 676 zajmuje się sprawami, w których zawiodły urzędy. Nie jest to ostateczność - można się zwrócić w dowolnym momencie.

Ośrodek pomocy społecznej i sąd rodzinny

Przede wszystkim wtedy, gdy chodzi o cudze dziecko, a jego rodzice nie reagują albo sami są źródłem problemu. Zawiadomienie sądu rodzinnego może złożyć każdy, także anonimowo, i nie trzeba mieć pewności. Ustawa o wspieraniu i resocjalizacji nieletnich nakłada zresztą na każdego obowiązek zawiadomienia rodziców, szkoły albo sądu o okolicznościach świadczących o demoralizacji nieletniego.

Gdy w domu dzieje się przemoc

Ogólnopolski telefon dla osób doświadczających przemocy domowej: 800 120 002, bezpłatny i całodobowy. Dotyczy to również sytuacji, w których sprawcą jest ktoś z rodziny dziecka.

Dla Państwa samych

Kryzysowy telefon zaufania dla osób dorosłych: 116 123, bezpłatny, anonimowy, całodobowy. Warto z niego skorzystać, gdy sprawa dziecka ciągnie się tygodniami i zaczyna Państwa przerastać. To nie jest luksus - dziecko odczytuje Państwa stan znacznie dokładniej, niż Państwo zakładają, a bez rozmowy z kimś dorosłym po prostu nie starcza sił.

Nieodpłatna pomoc prawna w gminie

System nieodpłatnej pomocy prawnej i poradnictwa obywatelskiego działa w każdym powiecie. Zapisu dokonuje się telefonicznie albo przez internet w starostwie, a porady udzielają prawnicy. Warto o tym pamiętać przy sprawach, w których potrzebne jest pismo albo ocena, czy w ogóle jest podstawa do zawiadomienia.

Fundacja Usuwanie Hejtu

Zajmujemy się jedną, wąską rzeczą: usuwaniem treści i danych z internetu. Nie zastępujemy poradni, szkoły ani policji i nie udajemy, że to potrafimy. Zgłoszenie i rozmowa są bez opłat, a sprawy dzieci prowadzimy nieodpłatnie w miarę posiadanych środków. Numer: 222 900 142. Bardzo często kończy się na tym, że podpowiadamy, co zrobić samodzielnie - i na tym poprzestajemy.