Media relations · Fundacja Usuwanie Hejtu
Przygotowanie FAQ dla mediów
Dziennikarze zadają w kółko te same pytania - i to te niewygodne. FAQ dla mediów to gotowe, uzgodnione odpowiedzi, dzięki którym nikt w firmie nie improwizuje pod presją, a wszyscy mówią dokładnie to samo.
Najcenniejsza część takiego dokumentu to odpowiedzi na pytania, o których nikt w firmie nie chce myśleć.
Definicja
Czym jest FAQ dla mediów
FAQ dla mediów to zestaw uzgodnionych odpowiedzi na pytania, które redakcje zadają najczęściej - łącznie z tymi, na które nikt w firmie nie ma ochoty odpowiadać. Powstaje wcześniej, na spokojnie, i służy do tego, żeby w trudnym momencie nikt niczego nie wymyślał.
To narzędzie zaskakująco proste i zaskakująco rzadko przygotowywane. Firmy potrafią mieć rozbudowaną strategię komunikacji i nie mieć spisanej odpowiedzi na pytanie, które pada przy każdej rozmowie z dziennikarzem.
Wartość FAQ dla mediów bierze się z dwóch rzeczy. Po pierwsze z czasu: gdy dokument istnieje, odpowiedź na telefon od redakcji zajmuje kilkanaście minut zamiast pół dnia uzgodnień. Po drugie ze spójności: wszyscy w firmie mówią to samo, więc nie powstają sprzeczności, które są gotowym materiałem na kolejny tekst.
Najważniejsza część takiego dokumentu to nie odpowiedzi na pytania łatwe. To te trudne - o ceny, o zwolnienia, o sprawę sądową, o zarzut, który krąży w branży od dwóch lat.
- 01Pytania się powtarzają. Zwłaszcza te niewygodne.
- 02Improwizacja tworzy cytaty. Zwykle takie, które trzeba potem prostować.
- 03Sprzeczne wersje to materiał. Gotowy temat na osobny artykuł.
- 04Dokument powstaje na spokojnie. W kryzysie nikt go już nie napisze.
- 05Odmowa też jest odpowiedzią. O ile jest przemyślana i uzasadniona.
Zastosowania
Po co firmie FAQ dla mediów
Dokument, który leży przygotowany, przydaje się w kilku różnych sytuacjach - i za każdym razem oszczędza godziny.
Odpowiedź w kilkanaście minut
Dziennikarz ma termin zamknięcia. FAQ dla mediów sprawia, że mieścicie się w nim bez wewnętrznych uzgodnień.
Wszyscy mówią to samo
Zarząd, rzecznik i dział obsługi korzystają z jednego dokumentu, więc nie powstają sprzeczne wersje.
Zdania sprawdzone wcześniej
Odpowiedzi przeszły przez weryfikację pod kątem odbioru i ryzyka prawnego, zanim ktokolwiek je wypowiedział.
Gotowość na trudne pytania
W kryzysie nie ma czasu na ustalanie stanowiska. Jest czas najwyżej na jego uzupełnienie o fakty.
Nowe osoby od razu wiedzą
Zmiana rzecznika albo osoby w zarządzie nie oznacza budowania wszystkiego od nowa.
Ujawnia luki w firmie
Przy pisaniu FAQ dla mediów regularnie okazuje się, że na część pytań firma po prostu nie ma odpowiedzi.
Zawartość
Co zawiera dobre FAQ dla mediów
Struktura jest prosta, ale każdy element ma swoje zadanie. Pominięcie któregoś zwykle mści się w najgorszym momencie.
Podstawowe informacje o firmie
Czym się zajmujecie, od kiedy, w jakiej skali. Bez marketingu, samymi faktami.
Dane, które można podać
Liczby zatwierdzone do publikacji, żeby nikt nie musiał ich zgadywać.
Pytania o produkt lub usługę
Jak działa, czym się różni, dla kogo jest. Konkretnie i zrozumiale.
Pytania o ceny
Także wtedy, gdy odpowiedź brzmi, że nie podajecie cen - i dlaczego.
Trudne tematy branżowe
Kwestie, które w Waszej branży wracają przy każdej rozmowie.
Sprawy sporne
Postępowania, konflikty i zarzuty, o które ktoś na pewno zapyta.
Pytania o ludzi
Zatrudnienie, warunki pracy, zmiany kadrowe.
Odpowiedzialność społeczna
Bez deklaracji - tylko to, co realnie robicie i da się sprawdzić.
Granice wypowiedzi
Czego nie komentujemy i jakie jest tego uzasadnienie.
Kto się wypowiada
Imiennie, wraz z obszarami, za które odpowiada.
Ścieżka kontaktu
Do kogo kierować pytania i w jakim czasie odpowiadacie.
Materiały do pobrania
Zdjęcia, biogramy i dane w formie gotowej do wykorzystania.
Sedno
Trudne pytania - najcenniejsza część dokumentu
FAQ dla mediów zawierające wyłącznie pytania wygodne jest bezużyteczne. Nikt nie potrzebuje spisanej odpowiedzi na pytanie, czym zajmuje się firma. Potrzebuje jej na pytanie o zwolnienia, o sprawę w sądzie i o zarzut, który krąży od dwóch lat.
Zbieranie tych pytań bywa nieprzyjemne, bo zmusza do nazwania rzeczy, o których w firmie mówi się półgłosem. To jednak najlepsza możliwa inwestycja czasu: pytanie, które padnie kiedyś publicznie, lepiej usłyszeć najpierw w sali konferencyjnej.
Przy każdym trudnym temacie ustalamy trzy rzeczy: co możecie powiedzieć, czego powiedzieć nie wolno i gdzie leży granica wyznaczona przez prawnika. Ostatni punkt bywa najważniejszy przy sprawach w toku.
Przygotujmy trudne odpowiedzi- Zarzuty krążące w branży - nawet te niepotwierdzone.
- Sprawy sądowe i postępowania - z granicami ustalonymi z prawnikiem.
- Zwolnienia i zmiany kadrowe - jedno z najczęstszych pytań.
- Ceny i marże - także odpowiedź odmowna, ale uzasadniona.
- Błędy z przeszłości - lepiej mieć gotową wersję niż improwizować.
- Wpływ na otoczenie - środowisko, społeczność lokalna.
- Powiązania właścicielskie - pytanie wracające przy każdym kryzysie.
- Pytania o konkurencję - zwykle z odpowiedzią, że nie komentujemy.
Struktura
Dwie wersje: publiczna i wewnętrzna
To rozróżnienie decyduje o użyteczności całego dokumentu. Bez niego powstaje albo materiał zbyt ogólny, albo taki, którego nie można nikomu pokazać.
Do przekazania redakcjom
Podstawowe informacje, dane zatwierdzone do publikacji, odpowiedzi na typowe pytania i kontakty. Materiał, który można wysłać dziennikarzowi bez obaw.
Zastosowanie: dołączana do materiałów prasowych i dostępna na stronie dla mediów.
Wyłącznie dla zespołu
Odpowiedzi na trudne pytania, granice wypowiedzi, uzasadnienia odmów i informacje o tym, czego nie wolno powiedzieć oraz dlaczego.
Zastosowanie: dla osób rozmawiających z mediami. Nigdy nie opuszcza organizacji.
Jak pracujemy
Jak powstaje FAQ dla mediów
Najwięcej czasu zajmuje nie pisanie, tylko uzgodnienie, co właściwie możecie powiedzieć.
Zbiórka pytań
Wszystko, o co pytali dziennikarze, klienci i ludzie w internecie. Także pytania, które dopiero mogą paść.
Analiza branży
Sprawdzamy, o co pytano inne firmy z Waszego obszaru przy podobnych sprawach.
Wywiady wewnętrzne
Rozmowy z osobami, które realnie znają odpowiedzi. Często nie są to osoby z zarządu.
Ustalenie stanowiska
Najtrudniejszy etap. Co możecie powiedzieć, czego nie i jak uzasadniacie odmowę.
Weryfikacja prawna
Zwłaszcza przy sprawach w toku. Zdanie z FAQ może zostać zacytowane w postępowaniu.
Redakcja odpowiedzi
Krótko, konkretnie i tak, żeby dały się zacytować bez zniekształceń.
Test wrogim okiem
Czytamy każdą odpowiedź tak, jak przeczyta ją osoba nieprzychylna.
Podział na wersje
Rozdzielamy część publiczną od wewnętrznej i opisujemy zasady korzystania.
Akceptacja
Formalne zatwierdzenie przez osobę decyzyjną. Bez tego dokument nie działa w kryzysie.
Wdrożenie i przegląd
Przekazanie zespołowi oraz ustalenie rytmu aktualizacji.
Wariant szczególny
FAQ kryzysowe
W kryzysie pytania przychodzą lawinowo i w większości są takie same. Bez przygotowanego dokumentu każda odpowiedź powstaje osobno, a po dwóch dniach okazuje się, że firma zdążyła podać trzy różne wersje.
FAQ kryzysowe różni się od zwykłego dwiema rzeczami. Jest znacznie krótsze, bo w kryzysie liczy się szybkość. I jest przygotowywane na konkretny scenariusz, a nie na ogólną działalność firmy.
Najlepiej sprawdza się przygotowane zawczasu, w wersji roboczej, do uzupełnienia o fakty w dniu wybuchu sprawy. Wtedy uzgodnienie stanowiska zajmuje godzinę zamiast doby.
Zobacz treści antykryzysowe- Krótka forma - kilkanaście pytań, nie sto.
- Jedna wersja dla wszystkich - identyczna w każdym kanale.
- Fakty ustalone - bez spekulacji o przyczynach.
- Uzgodnione z prawnikiem - przy sprawach z wątkiem formalnym.
- Odpowiedzi dla pierwszej linii - dla obsługi klienta i moderacji.
- Zasada eskalacji - komu przekazać pytanie spoza dokumentu.
- Aktualizacja na bieżąco - gdy pojawiają się nowe ustalenia.
- Data i wersja - żeby nikt nie korzystał ze starej.
Utrzymanie
Aktualizacja, bez której dokument szkodzi
Nieaktualne FAQ dla mediów jest gorsze niż jego brak, bo daje fałszywe poczucie gotowości.
Po każdej zmianie
Zmiana w zarządzie, ofercie albo procedurach wymaga natychmiastowej korekty odpowiedzi.
Przegląd kwartalny
Krótkie sprawdzenie danych, nazwisk i kontaktów. Zwykle godzina pracy.
Po każdym kryzysie
Każda przeżyta sprawa pokazuje, jakich pytań w dokumencie brakowało.
Nowe pytania z rynku
Dopisujemy to, o co zaczęto pytać w ostatnich miesiącach.
Zmiana przepisów
Nowe regulacje zwykle generują nową falę pytań od redakcji.
Wersjonowanie
Data i numer wersji, żeby nikt nie korzystał z nieaktualnego pliku.
Dostępność
Jedno miejsce, w którym leży aktualna wersja. Nie skrzynka mailowa.
Informacja o zmianach
Krótkie powiadomienie zespołu, gdy coś istotnego się zmieniło.
Czego unikać
Najczęstsze błędy w FAQ dla mediów
Sprowadzają się zwykle do tego, że dokument powstał, ale nie odpowiada na nic trudnego.
- Same wygodne pytania - dokument bezużyteczny w praktyce
- Marketingowy język - odpowiedzi, których nie da się zacytować
- Brak wersji wewnętrznej - przy trudnym telefonie nie ma się na czym oprzeć
- Brak akceptacji zarządu - w kryzysie okazuje się, że nikt tego nie zatwierdził
- Nieaktualne dane - nazwiska i liczby sprzed dwóch lat
- Za długi dokument - nikt nie znajdzie w nim odpowiedzi na czas
- Brak granic wypowiedzi - ludzie improwizują przy sprawach w toku
- Odmowa bez uzasadnienia - brzmi jak unik i tak zostanie odebrana
- Pominięcie pierwszej linii - a to obsługa klienta dostaje najwięcej pytań
- Brak weryfikacji prawnej - zdania, które wrócą w postępowaniu
- Jeden plik krążący mailem - połowa zespołu ma starą wersję
- Zero aktualizacji - dokument starzeje się razem z firmą
Efekty
Co obejmuje przygotowanie FAQ dla mediów
Dostajecie dwa gotowe dokumenty i uzgodnione stanowisko w sprawach, o które ktoś na pewno zapyta. Plus wiedzę, gdzie firma nie ma jeszcze odpowiedzi.
Zamów FAQ dla mediów- Lista pytań - zebrana z rynku, branży i Waszej historii.
- Wersja publiczna - gotowa do przekazania redakcjom.
- Wersja wewnętrzna - z trudnymi odpowiedziami i granicami.
- Uzgodnione stanowiska - w sprawach spornych i wrażliwych.
- Weryfikacja prawna - przy sprawach w toku.
- Odpowiedzi dla pierwszej linii - krótkie formuły dla obsługi.
- Zasady korzystania - kto, kiedy i z której wersji.
- Wariant kryzysowy - krótki, do uzupełnienia o fakty.
- Plan aktualizacji - żeby dokument nie zestarzał się w szufladzie.
Porównanie
Telefon od redakcji z FAQ i bez niego
To samo pytanie, dwie różne odpowiedzi i dwa różne materiały.
Zakres współpracy
FAQ dla mediów - warianty zakresu
Od podstawowego dokumentu po pełen zestaw z wariantem kryzysowym i opieką nad aktualnością.
Dokument podstawowy
Lista pytań, wersja publiczna i wewnętrzna, uzgodnione stanowiska oraz zasady korzystania.
Zestaw pełny
Dokument podstawowy plus weryfikacja prawna trudnych odpowiedzi, formuły dla pierwszej linii i wariant kryzysowy.
Z opieką nad aktualnością
Kwartalne przeglądy, aktualizacje po zmianach i uzupełnienia po każdej sprawie medialnej.
Organizacjom pozarządowym i inicjatywom społecznym pomagamy w ramach misji fundacji. Firmy wyceniamy indywidualnie.
Zapytanie
Wiecie, co odpowiedzieć na najtrudniejsze pytanie?
Napisz, czym się zajmujecie i o co najczęściej pytają dziennikarze. Przygotujemy FAQ dla mediów dopasowane do Waszej branży i historii.
Dane wykorzystamy wyłącznie do kontaktu w tej sprawie. Pełna dyskrecja.
FAQ
FAQ dla mediów - najczęstsze pytania
To, o co pytają firmy przed przygotowaniem dokumentu.
Czym jest FAQ dla mediów?
To zestaw uzgodnionych odpowiedzi na pytania zadawane najczęściej przez redakcje, przygotowany wcześniej i zatwierdzony przez osobę decyzyjną. Powstaje w dwóch wersjach: publicznej do przekazania dziennikarzom i wewnętrznej dla osób rozmawiających z mediami.
Czym różni się od komunikatu prasowego?
Komunikat ogłasza konkretną informację i jest wysyłany do redakcji. FAQ dla mediów jest dokumentem stałym, z którego korzystacie przy każdej rozmowie – zawiera odpowiedzi na pytania, które wracają niezależnie od bieżących wydarzeń.
Dlaczego potrzebne są dwie wersje?
Bo służą do czego innego. Publiczna to materiał, który można wysłać dziennikarzowi. Wewnętrzna zawiera odpowiedzi na trudne pytania, granice wypowiedzi i uzasadnienia odmów – rzeczy potrzebne osobie odbierającej telefon, ale nieprzeznaczone na zewnątrz.
Ile pytań powinno się znaleźć?
Zwykle od dwudziestu do czterdziestu, w tym kilkanaście trudnych. Zbyt obszerny dokument przestaje być użyteczny, bo nikt nie znajdzie w nim odpowiedzi na czas. Wariant kryzysowy jest jeszcze krótszy.
Co jest najważniejsze w takim dokumencie?
Odpowiedzi na pytania niewygodne: o sprawy sporne, zwolnienia, ceny, postępowania i zarzuty krążące w branży. FAQ zawierające wyłącznie łatwe pytania nie przyda się w żadnej realnej sytuacji.
Czy odpowiedź może brzmieć „nie komentujemy"?
Tak, o ile jest uzasadniona. „Nie komentujemy sprawy, która jest w toku” brzmi zupełnie inaczej niż samo „bez komentarza”. Odmowa bez wyjaśnienia zawsze zostanie odebrana jako unik.
Czy dokument wymaga weryfikacji prawnej?
Przy sprawach w toku i tematach spornych zdecydowanie tak. Zdanie z FAQ może zostać zacytowane w materiale, a potem w postępowaniu. Przy pytaniach neutralnych wystarczy zwykła akceptacja wewnętrzna.
Kto powinien zatwierdzić FAQ?
Osoba decyzyjna, najlepiej z zarządu. Najczęstszy problem z takimi dokumentami polega na tym, że w kryzysie okazuje się, iż nikt formalnie ich nie zaakceptował – i cały materiał staje się bezużyteczny.
Jak często aktualizować?
Przegląd kwartalny, aktualizacja po każdej zmianie w firmie i uzupełnienie po każdej sprawie medialnej. Nieaktualne FAQ dla mediów jest gorsze niż jego brak, bo daje fałszywe poczucie gotowości.
Czy FAQ przyda się poza mediami?
Bardzo. Odpowiedzi z wersji wewnętrznej służą też obsłudze klienta, sprzedaży i moderacji profili. To zwykle ci ludzie dostają najwięcej pytań, a najrzadziej mają przygotowane stanowisko.
Ile trwa przygotowanie?
Zwykle od jednego do trzech tygodni. Samo pisanie zajmuje najmniej czasu – najdłużej trwa uzgodnienie, co właściwie możecie powiedzieć, oraz weryfikacja trudnych odpowiedzi.
Co zrobić, gdy padnie pytanie spoza dokumentu?
Dlatego w wersji wewnętrznej opisujemy zasadę eskalacji: kto podejmuje decyzję i w jakim czasie. Odpowiedź „przekażę to osobie, która się tym zajmuje, i odezwiemy się w ciągu godziny” jest w pełni akceptowalna.
Ile to kosztuje?
Zależy od zakresu: sam dokument podstawowy kosztuje inaczej niż zestaw z weryfikacją prawną, wariantem kryzysowym i stałą opieką. Organizacjom pozarządowym i inicjatywom społecznym pomagamy w ramach misji fundacji.
Czy dokument pozostanie poufny?
Wersja wewnętrzna nigdy nie opuszcza Waszej organizacji, a my nie ujawniamy, dla kogo przygotowujemy takie materiały, ani nie wykorzystujemy ich jako przykładów bez wyraźnej zgody.
Słownik
FAQ dla mediów - słownik pojęć
Terminy pojawiające się przy przygotowaniu dokumentu.
Wersja publiczna
Część dokumentu przeznaczona do przekazania redakcjom.
Wersja wewnętrzna
Odpowiedzi na trudne pytania i granice wypowiedzi. Nie opuszcza organizacji.
Granice wypowiedzi
Tematy, których nie komentujemy, wraz z uzasadnieniem odmowy.
Ścieżka eskalacji
Zasada mówiąca, komu przekazać pytanie spoza dokumentu.
Formuła
Krótka, gotowa odpowiedź dla pierwszej linii kontaktu.
Test wrogim okiem
Czytanie odpowiedzi tak, jak przeczyta ją osoba nieprzychylna.
FAQ kryzysowe
Krótki wariant przygotowany na konkretny scenariusz.
Wersjonowanie
Data i numer wersji, żeby nikt nie korzystał z nieaktualnego pliku.
Akceptacja
Formalne zatwierdzenie dokumentu przez osobę decyzyjną.
Dane do publikacji
Liczby zatwierdzone do podawania mediom.
Pierwsza linia
Osoby mające najczęstszy kontakt z pytaniami: obsługa, sprzedaż, moderacja.
Przegląd kwartalny
Regularne sprawdzenie aktualności danych, nazwisk i kontaktów.
Powiązane usługi
Z czym łączy się FAQ dla mediów
Dokument jest elementem większej gotowości. Poniżej pozostałe.
Czas działać
To pytanie i tak kiedyś padnie
Lepiej usłyszeć je najpierw w sali konferencyjnej niż przez telefon od dziennikarza z terminem zamknięcia.
Zostań stałym wsparciem
Wybierz swój poziom w walce z hejtem.
Comiesięczne wsparcie daje nam to, czego hejt nie ma - stabilność. Dzięki stałym darczyńcom działamy bez przerwy. Wybierz poziom i dołącz.
Wolisz własną kwotę?
Wpisz dowolną sumę — każda złotówka to realne działania. Jednorazowo, co miesiąc albo co rok, jak Ci wygodnie.
Jednorazowa zrzutka
Nie chcesz subskrypcji? Wpłać jednorazowo na publiczną zbiórkę - też trafia na Ścianę Chwały.
Wpłać na zrzutkęPrzelew na konto
Dla większych darowizn i wsparcia firmowego. Wystaw przelew bezpośrednio na konto fundacji.
nr konta: 42 1600 1462 1783 5776 0000 0002