O szkoleniu
Po co jest to szkolenie
Większość zgłoszeń wysyłanych przez szkoły wygląda podobnie. Nauczyciel bierze telefon, naciska „zgłoś”, wybiera pierwszą kategorię, która wydaje się pasować, i po kilku godzinach dostaje automatyczną odpowiedź, że treść nie narusza zasad społeczności. Sprawa zostaje uznana za przegraną, choć w rzeczywistości nie została jeszcze porządnie zgłoszona. Moderator widział jeden wpis bez kontekstu: nie wiedział, że dotyczy trzynastolatka, że przezwisko jest używane od miesięcy ani że konto założono tylko po to, żeby nękać jedną osobę.
Na tym szkoleniu pokazujemy, że do każdego dużego serwisu prowadzą co najmniej dwie drogi. Pierwsza to zgłoszenie naruszenia regulaminu, dostępne w aplikacji. Druga to zgłoszenie treści niezgodnej z prawem, które serwisy działające w Unii Europejskiej muszą przyjmować na podstawie aktu o usługach cyfrowych. Takie zgłoszenie zawiera uzasadnienie, dokładny adres treści i dane zgłaszającego, a serwis ma obowiązek poinformować o decyzji i o możliwości odwołania. Na zanonimizowanych przykładach z prowadzonych przez nas spraw porównujemy zgłoszenia tej samej treści wysłane obiema drogami.
Pracujemy na aktualnych ekranach serwisów, z których korzystają uczniowie: Instagrama, Facebooka i Messengera, TikToka, YouTube, Snapchata, Discorda, Robloxa i popularnych gier. Przy każdym pokazujemy, gdzie jest przycisk zgłoszenia, gdzie formularz prawny, jak wygląda odpowiedź i gdzie schowano odwołanie. Przy materiałach podajemy datę przygotowania, bo układ ekranów zmienia się co kilka miesięcy, a uczestnicy ćwiczą też szukanie ścieżki w serwisie, którego nie omawialiśmy.
Osobno omawiamy sprawy, których szkoła nie powinna prowadzić sama. Materiałów o charakterze seksualnym z udziałem dzieci nie kopiuje się, nie przesyła i nie robi się ich zrzutów, także w dobrej wierze. Taką sprawę zgłasza się policji i zespołowi Dyżurnet.pl, zapisując wyłącznie adres i opis. Wyjaśniamy też, kim są zaufane podmioty sygnalizujące, których zgłoszenia serwisy rozpatrują w pierwszej kolejności, i jak przygotować sprawę tak, żeby organizacja albo policja mogły ją przejąć bez zbierania wszystkiego od nowa.
Dla kogo
Szkolenie jest dla pedagogów, psychologów szkolnych, wychowawców i nauczycieli informatyki, a także dla osób, które prowadzą profil placówki w mediach społecznościowych albo odpowiadają za standardy ochrony małoletnich. Największy sens ma w szkołach podstawowych od klasy czwartej i w szkołach ponadpodstawowych, gdzie uczniowie korzystają z wielu serwisów naraz. Polecamy je placówkom, które chcą wyznaczyć jedną lub dwie osoby odpowiedzialne za zgłoszenia, oraz tym, które mają za sobą kilka nieudanych zgłoszeń i chcą zrozumieć, co poszło nie tak.
Plan szkolenia
Plan szkolenia 6 h
- 9:00-9:1515 min
Otwarcie i numery pomocowe
Zaczynamy od numerów: 116 111, 800 12 12 12, 800 100 100 dla nauczycieli i rodziców, 112 oraz infolinia Fundacji 222 900 142. Pytamy uczestników, w których serwisach mieli już do czynienia ze zgłoszeniami, i na tej podstawie ustawiamy kolejność dnia.
- 9:15-9:5540 min
Jedna treść, dwa zgłoszenia
Pokazujemy zanonimizowaną sprawę z klasy ósmej: ten sam film z uczniem zgłoszony najpierw przyciskiem w aplikacji, a potem formularzem dla treści niezgodnych z prawem. Omawiamy, czym różniły się oba zgłoszenia, jak brzmiały odpowiedzi serwisu i czego moderator nie wiedział przy pierwszym podejściu.
- 9:55-10:3540 min
Kto zgłasza i z jakiego konta
Ustalamy, które zgłoszenia może wysłać szkoła, które uczeń, a które wymagają udziału rodzica lub opiekuna prawnego, na przykład wnioski dotyczące prywatności i wizerunku dziecka. Omawiamy zgłoszenia z konta służbowego placówki i wyjaśniamy, dlaczego portale dla organów ścigania nie są przeznaczone dla szkół.
- 10:35-11:2045 min
Ekrany: Instagram, Facebook, Messenger, TikTok
Na telefonach uczestników przechodzimy przez zgłoszenie wpisu, komentarza, konta i wiadomości. Pokazujemy formularze dla osób bez konta, zgłoszenie podszywania się, zgłoszenie konta dziecka poniżej wieku dopuszczonego regulaminem oraz ograniczenia zgłoszeń w rozmowach szyfrowanych.
- 11:20-12:0040 min
Ekrany: YouTube, Snapchat, Discord, Roblox i gry
Omawiamy zgłoszenie filmu, komentarza i kanału, skargę dotyczącą prywatności, zgłaszanie znikających wiadomości, serwerów i czatu głosowego. Pokazujemy, dlaczego przy Discordzie i grach liczy się link do konkretnej wiadomości albo dokładna nazwa użytkownika, a nie zrzut samego okna.
- 12:00-12:3030 min
Przerwa
Trzydzieści minut przerwy. Uczestnicy mogą w tym czasie sprawdzić ustawienia kont, z których będą zgłaszać treści.
- 12:30-13:1545 min
Zgłoszenie z uzasadnieniem
Uczestnicy piszą zgłoszenie treści niezgodnej z prawem do jednego z omawianych serwisów: dokładny adres, krótki opis kontekstu, wskazanie naruszonego przepisu i oświadczenie o dobrej wierze. Porównujemy wersje i skracamy je do tego, co moderator przeczyta w minutę.
- 13:15-13:5540 min
Decyzja serwisu i odwołanie
Pokazujemy, jak czytać odpowiedź serwisu i gdzie szukać odwołania. Według aktu o usługach cyfrowych odwołanie przysługuje przez co najmniej sześć miesięcy od decyzji, także osobie zgłaszającej, a po nim można jeszcze skorzystać z certyfikowanego organu pozasądowego rozstrzygania sporów. Uczestnicy piszą odwołanie od zanonimizowanej odmowy.
- 13:55-14:2530 min
Wyszukiwarka i dane osobowe
Omawiamy sytuację, w której treść zniknęła z serwisu, ale nadal widać ją w wynikach wyszukiwania. Pokazujemy wniosek o usunięcie danych na podstawie art. 17 RODO oraz formularz Google, przez który osoba niepełnoletnia albo jej rodzic może wnioskować o usunięcie zdjęć z wyników wyszukiwania.
- 14:25-14:5025 min
Policja, Dyżurnet.pl i zaufane podmioty
Ustalamy, kiedy szkoła nie zgłasza sama: przy materiałach seksualnych z udziałem dzieci, groźbach, szantażu i zagrożeniu życia. Wyjaśniamy, kim są zaufane podmioty sygnalizujące i jak przygotować sprawę do przekazania tak, żeby nikt nie musiał zbierać jej od nowa.
- 14:50-15:0010 min
Rejestr zgłoszeń i numery
Każdy uczestnik zakłada rejestr zgłoszeń dla swojej szkoły: data, serwis, adres, kategoria, numer zgłoszenia, odpowiedź, odwołanie. Powtarzamy numery pomocowe i kontakt do Fundacji: 222 900 142, biuro@usuwaniehejtu.pl.
Plan szkolenia skróconego 3 h dla rady pedagogicznej
- 14:00-14:1010 min
Otwarcie i numery
Wyjaśniamy, po co tę wiedzę ma cała rada, skoro zgłoszenia wysyła zwykle jedna lub dwie osoby: każdy nauczyciel może być pierwszym, który zobaczy treść. Podajemy numery pomocowe i infolinię Fundacji 222 900 142.
- 14:10-14:4535 min
Dlaczego zgłoszenia przepadają
Na pięciu zanonimizowanych odmowach pokazujemy najczęstsze przyczyny: zła kategoria, brak kontekstu, zrzut zamiast adresu, zgłoszenie wysłane przez osobę, której serwis nie uznaje za uprawnioną. Rada widzi, ile z tych błędów da się uniknąć jeszcze przed naciśnięciem przycisku.
- 14:45-15:1530 min
Droga zgłoszenia w szkole
Ustalamy, co robi nauczyciel, który zobaczy szkodliwą treść: zapisuje adres, informuje osobę odpowiedzialną za zgłoszenia i nie przesyła materiału dalej. Rada decyduje, kto prowadzi rejestr zgłoszeń i z jakiego konta szkoła je wysyła.
- 15:15-15:3015 min
Przerwa
Krótka przerwa na kawę.
- 15:30-16:1040 min
Terminy szkoły i odwołania
Pokazujemy prosty kalendarz: zgłoszenie w dniu ujawnienia, sprawdzenie wyniku po dobie, odwołanie albo formularz prawny po odmowie, przekazanie sprawy dalej, gdy serwis milczy. Omawiamy prawo do odwołania z aktu o usługach cyfrowych i pozasądowe rozstrzyganie sporów.
- 16:10-16:4535 min
Czego nauczyciel nie robi sam
Omawiamy materiały, których nie wolno kopiować ani przesyłać, zgłoszenia do policji i zespołu Dyżurnet.pl oraz rolę zaufanych podmiotów sygnalizujących. Na trzech krótkich przypadkach rada decyduje, czy sprawa zostaje w szkole, czy od razu wychodzi na zewnątrz.
- 16:45-17:0015 min
Ustalenia i numery
Rada zapisuje, kto od jutra przyjmuje informacje o treściach do zgłoszenia i gdzie jest prowadzony rejestr. Na koniec powtarzamy numery pomocowe i kontakt do Fundacji.
Godziny są przykładowe. Kolejność bloków i proporcje dopasowujemy do wieku uczestników, planu lekcji i sytuacji w placówce, zachowując pełny czas szkolenia.
Ćwiczenia
Co uczestnicy robią na zajęciach
Jedna treść, dwie drogi
Każdy zespół dostaje zanonimizowany wpis z przezwiskiem ucznia i opis sytuacji, w której go opublikowano. Najpierw wybiera kategorię w zgłoszeniu z aplikacji, potem pisze zgłoszenie treści niezgodnej z prawem z uzasadnieniem. Porównujemy obie wersje z odpowiedziami, które w podobnej sprawie przyszły z serwisu, i zapisujemy, co zmieniło decyzję.
Odwołanie od odmowy
Uczestnicy dostają zanonimizowaną odpowiedź serwisu, w której odrzucono zgłoszenie fałszywego konta ucznia. Piszą odwołanie nie dłuższe niż tysiąc znaków, dodając kontekst, którego moderator nie miał: wiek, powtarzalność, związek z innymi kontami. Wybieramy najkrótszą wersję, która zawiera wszystko, i zostaje ona jako wzór dla szkoły.
Rejestr dla sprawy w czterech serwisach
Przypadek obejmuje sześć treści dotyczących jednej uczennicy: dwa filmy, konto podszywające się, komentarze, wiadomości na serwerze i wpis w grze. Zespoły ustalają kolejność zgłoszeń, przypisują osoby i wypełniają rejestr, a potem dopisują, co zrobią, jeśli po dwóch dniach część treści będzie nadal widoczna. Rejestr przygotowany na zajęciach nadaje się od razu do użycia w szkole.
Szkoła, rodzic czy policja
Uczestnicy dostają dwanaście krótkich opisów sytuacji i rozkładają je na trzy pola: szkoła zgłasza sama, zgłoszenie wymaga rodzica lub opiekuna, sprawa od razu trafia do policji albo zespołu Dyżurnet.pl. Rozbieżności omawiamy na forum, bo to w nich widać, gdzie szkoły najczęściej się mylą. Z ćwiczenia zostaje lista rozstrzygnięć do zawieszenia w gabinecie pedagoga.
Efekty
Co uczestnicy potrafią po szkoleniu
Wybiera właściwą drogę zgłoszenia
Odróżnia zgłoszenie naruszenia regulaminu od zgłoszenia treści niezgodnej z prawem i wie, kiedy użyć każdego z nich.
Pisze zgłoszenie z uzasadnieniem
Podaje dokładny adres, kontekst i naruszony przepis w formie, którą moderator przeczyta w minutę.
Odwołuje się od odmowy
Znajduje odwołanie w omawianych serwisach i pisze je tak, żeby dodawało kontekst, którego zabrakło w zgłoszeniu.
Ustala, kto może zgłosić
Wie, które zgłoszenia wysyła szkoła, a które wymagają udziału rodzica lub opiekuna prawnego.
Prowadzi rejestr zgłoszeń
Zapisuje każde zgłoszenie z datą, numerem i odpowiedzią, dzięki czemu szkoła może później pokazać, co zrobiła.
Wie, czego nie zgłaszać samodzielnie
Rozpoznaje sprawy, które od razu trafiają do policji lub zespołu Dyżurnet.pl, i nie kopiuje materiałów, których nie wolno przechowywać.
Co zostaje po szkoleniu
W szkole zostaje zestaw ścieżek zgłoszeń dla omawianych serwisów w PDF, z datą przygotowania: gdzie jest przycisk, gdzie formularz prawny, gdzie odwołanie. Dołączamy wzór zgłoszenia treści niezgodnej z prawem, wzór odwołania, wzór wniosku o usunięcie danych z wyników wyszukiwania, rejestr zgłoszeń w arkuszu oraz jednostronicową listę spraw, których szkoła nie zgłasza sama. Uczestnicy dostają zaświadczenia udziału, a szkoła listę numerów pomocowych do gabloty.
Ceny
Ile kosztuje i kto może zamówić
Szkolenie mogą zamówić szkoły i przedszkola, instytucje, rodzice oraz firmy. Każdy zamawiający ma swój cennik, dlatego ceny pokazujemy osobno.
Szkoła lub przedszkole
Szkoły, przedszkola, zespoły szkół, organy prowadzące.
| Szkolenie 6 h z 30-minutową przerwą, do 30 osób | 8 000 zł |
| Wersja skrócona 3 h po lekcjach, bez części warsztatowej | 4 800 zł |
| Szkolenie online na żywo, 6 h, nagranie dla szkoły na 30 dni | 6 500 zł |
| Druga grupa tego samego dnia w tej samej szkole, 6 h | 6 000 zł |
| Certyfikat imienny „Nauczyciel zwalczający Hejt” przy szkoleniu 6 h w szkole, za osobę | 150 zł |
Ceny netto, do każdej dolicza się podatek VAT. Pełny cennik: Cennik dla szkół i organizacji.
Instytucja
Poradnie, placówki opiekuńcze i wychowawcze, domy kultury, kluby, urzędy.
| Szkolenie całodniowe 6 h, do 25 osób | 9 000 zł |
| Warsztat 4 h, do 25 osób | 6 000 zł |
| Zniżka dla organizacji pozarządowych | -20% |
Ceny netto z rozdziału o instytucjach w cenniku dla szkół i organizacji.
Firma
Firmy, które fundują szkolenie dla kadry wybranej szkoły lub przedszkola.
| Szkolenie ufundowane szkole lub przedszkolu | jak dla szkoły |
Ceny netto, do każdej dolicza się podatek VAT. Pełny cennik: Cennik dla firm.
Organizacja
Przygotowanie i warunki
Prosimy o listę serwisów i gier, z których najczęściej korzystają uczniowie Państwa szkoły, oraz o informację, czy szkoła ma konto służbowe w mediach społecznościowych. Uczestnicy powinni mieć naładowane telefony z zainstalowanymi aplikacjami, które znają, bo część zajęć prowadzimy na ich ekranach. Potrzebny jest rzutnik z możliwością podłączenia telefonu i dostęp do internetu w sali. Prosimy nie przynosić materiałów z trwających spraw uczniów.
Dopłaty i koszty dodatkowe
Grupa 31-60 osób: dopłata 2 500 zł netto do szkolenia stacjonarnego. Termin w sobotę, niedzielę lub święto: dopłata 25%. Dojazd od Krakowa: 2,50 zł za kilometr w obie strony i 150 zł za godzinę czasu dojazdu, nocleg według kosztów oraz dieta 150 zł za dobę. Na życzenie: zeszyt ćwiczeń 35 zł za osobę, imienne zaświadczenia 15 zł za osobę, nagranie szkolenia dla kadry na 12 miesięcy 1 500 zł, spotkanie kontrolne online po 3 miesiącach 900 zł.
Płatność
Szkoły i instytucje: przelew 14 dni po fakturze, przy pierwszym zamówieniu zaliczka 50%. Rodzice: płatność z góry przy zapisie, przelewem lub kartą. Firmy: zaliczka 50% przy zleceniu, reszta po szkoleniu. Kwotę końcową podajemy na piśmie w ofercie.
Odwołanie i zmiana terminu
Odwołanie do 7 dni przed terminem jest bez kosztów, od 7 do 3 dni przed terminem kosztuje 50% ceny, później 100% ceny. Jedną zmianę terminu robimy bez kosztów.
Zniżki
Szkoły z sieci szkół partnerskich: 10% na szkolenia i warsztaty. Organizacje pozarządowe: 20%. Zniżki nie łączą się, stosujemy najkorzystniejszą dla zamawiającego. Umowy roczne i cykle szkoleń mają własne ceny w cenniku.
Uczciwie
Czego to szkolenie nie daje
Szkolenie nie daje pewności, że zgłoszona treść zniknie. O usunięciu decyduje serwis, a przy treściach na granicy regulaminu odmowy się zdarzają, nawet gdy zgłoszenie jest napisane dobrze. Nie dajemy też instrukcji aktualnych na zawsze: serwisy zmieniają ekrany, nazwy kategorii i formularze, dlatego uczymy szukania ścieżki samodzielnie i zalecamy odświeżenie wiedzy co rok. Szkolenie podnosi kwalifikacje i ułatwia wybór właściwej drogi, ale każda sprawa jest inna, a ten obszar zmienia się szybciej niż większość innych, więc uczyć się trzeba cały czas. W ramach szkolenia nie prowadzimy zgłoszeń w konkretnych sprawach uczniów.
Pytania
Pytania przed zamówieniem
Czy szkoła może zgłosić treść o uczniu bez zgody jego rodziców?
Treść naruszającą regulamin albo prawo może zgłosić każdy, także szkoła, i nie wymaga to zgody rodziców. Część formularzy, zwłaszcza dotyczących prywatności i wizerunku dziecka, przewiduje jednak zgłoszenie przez samą osobę albo jej rodzica lub opiekuna prawnego. Wtedy szkoła przygotowuje materiał i opis, a formularz wysyła rodzic. W każdym przypadku rodzice powinni wiedzieć o zgłoszeniu, bo sprawa dotyczy ich dziecka.
Ile serwis ma czasu na odpowiedź?
Akt o usługach cyfrowych wymaga, żeby serwis rozpatrywał zgłoszenia w odpowiednim czasie, starannie i obiektywnie, ale nie podaje jednego terminu w dniach dla zwykłych zgłoszeń. W praktyce odpowiedzi przychodzą po kilku godzinach albo po kilku dniach, zależnie od serwisu i rodzaju treści. Dlatego na szkoleniu ustalamy własne terminy szkoły: kiedy sprawdzić wynik, kiedy się odwołać i kiedy przekazać sprawę dalej.
Czy szkoła może zostać zaufanym podmiotem sygnalizującym?
Status ten przyznaje na wniosek koordynator do spraw usług cyfrowych w państwie, w którym organizacja ma siedzibę. Otrzymują go podmioty, które mają szczególną wiedzę w danej dziedzinie, są niezależne od serwisów i zgłaszają treści starannie i obiektywnie. Pojedyncza szkoła zwykle nie spełnia tych warunków i nie potrzebuje tego statusu. Ważniejsze jest, żeby umiała przygotować sprawę do przekazania organizacji, która takie zgłoszenia prowadzi.
Serwis nie odpowiada od tygodnia. Co dalej?
Najpierw sprawdzamy, czy zgłoszenie w ogóle zostało przyjęte, bo wiele serwisów pokazuje jego status w osobnej zakładce. Jeśli treść jest niezgodna z prawem, warto wysłać ją ponownie przez formularz prawny, z uzasadnieniem i dokładnym adresem. Gdy sprawa dotyczy gróźb, szantażu albo uporczywego nękania, nie czeka się na serwis, tylko zawiadamia policję. Na szkoleniu rozpisujemy tę kolejność dla każdego omawianego serwisu.
Czy trzeba mieć konto w serwisie, żeby zgłosić treść?
Nie zawsze. Większość dużych serwisów ma formularze także dla osób bez konta, a formularze dla treści niezgodnych z prawem są zwykle dostępne przez stronę internetową serwisu. Zgłoszenie z konta bywa jednak prostsze, bo serwis od razu łączy je z konkretną treścią. Pokazujemy obie drogi i omawiamy, z jakiego konta szkoła powinna zgłaszać, żeby nie używać prywatnych profili nauczycieli.
Czy omówicie serwis, z którego korzystają nasi uczniowie, a którego nie ma na liście?
Tak, jeśli dowiemy się o nim przed szkoleniem. Przygotowujemy wtedy aktualne ekrany tego serwisu i sprawdzamy, czy ma formularz dla treści niezgodnych z prawem oraz odwołanie. Przy mniejszych serwisach i grach bywa, że jedyną drogą jest kontakt z administratorem lub moderatorem, i wtedy pokazujemy, jak go znaleźć i co napisać.
Zobacz też