O szkoleniu
Po co jest to szkolenie
Wiele spraw, które dostajemy ze szkół, utknęło między szkołą a instytucją. Pedagog wysłał na komisariat dwustronicowy opis bez jednego linku. Sąd rodzinny dostał wniosek pełen ocen ucznia i bez dat zdarzeń. Zgłoszenie w serwisie poszło w złej kategorii i wróciło z automatyczną odmową, a szkoła uznała, że nic więcej nie da się zrobić. Każda z tych instytucji działa według innych zasad i potrzebuje czego innego, a szkoła zwykle pisze do wszystkich tak samo.
Zaczynamy od pytania „kiedy”. Szkoły publiczne i niepubliczne, które w związku ze swoją działalnością dowiedziały się o czynie nieletniego wyczerpującym znamiona przestępstwa ściganego z urzędu, mają prawny obowiązek niezwłocznie zawiadomić sąd rodzinny lub policję (art. 4 ust. 3 ustawy o wspieraniu i resocjalizacji nieletnich). W lżejszych sprawach, gdy czyn popełniono na terenie szkoły lub w związku z obowiązkiem szkolnym, dyrektor może za zgodą rodziców i ucznia zastosować środek oddziaływania wychowawczego, na przykład pouczenie albo przeproszenie pokrzywdzonego. Pokazujemy, jak przyporządkować do tych ścieżek typowe sprawy z internetu: groźbę karalną, uporczywe nękanie, podszywanie się czy rozpowszechnianie wizerunku nagiej osoby, a osobno znieważenie i zniesławienie, ścigane z oskarżenia prywatnego.
Potem „do kogo” i „jakim pismem”. Policja przyjmuje zawiadomienie o przestępstwie, zabezpiecza dowody i może zwrócić się do serwisu o dane autora, czego szkoła zrobić nie może. Sąd rodzinny prowadzi sprawy o demoralizację osób, które ukończyły 10 lat, i sprawy o czyny karalne popełnione po ukończeniu 13, a przed ukończeniem 17 lat, a także zajmuje się dziećmi, których dobro jest zagrożone. Platformy na podstawie aktu o usługach cyfrowych muszą mieć mechanizm zgłaszania nielegalnych treści, uzasadniać decyzje i rozpatrywać odwołania, ale nie przekazują szkole danych użytkowników. Na zajęciach piszemy wszystkie trzy pisma na tej samej, zanonimizowanej sprawie.
Ostatnia część dotyczy oczekiwań. Mówimy wprost, od czego zależy czas każdej ścieżki, co szkoła dostaje z powrotem, kiedy przysługuje zażalenie i jak wygląda jej rola po zawiadomieniu: wezwanie do przekazania dokumentacji, prośba sądu o opinię o uczniu, przesłuchanie nauczyciela w charakterze świadka. Omawiamy też obawę, że zgłoszenie zaszkodzi dziecku, i pokazujemy, dlaczego niezgłoszenie sprawy, która powinna była trafić dalej, jest większym ryzykiem.
Dla kogo
Szkolenie jest dla pedagogów i psychologów szkolnych, wychowawców i nauczycieli prowadzących sprawy wychowawcze, a także dla osób z dyrekcji, które podpisują pisma do instytucji. Sprawdza się w szkołach podstawowych i ponadpodstawowych, w internatach, bursach i placówkach opiekuńczo-wychowawczych. Największy sens ma w szkole, w której zawiadomienia piszą za każdym razem inne osoby i od zera, po sprawie, w której szkoła długo nie dostała żadnej odpowiedzi, oraz tam, gdzie kadra obawia się, że kontakt z policją lub sądem zaszkodzi uczniowi. Udział osoby, która prowadzi korespondencję z instytucjami, pozwala od razu ustalić wspólne wzory.
Plan szkolenia
Plan szkolenia 6 h
- 9:00-9:2020 min
Otwarcie, numery i zasady
Podajemy numery pomocowe: 112, 116 111, 800 12 12 12, 800 100 100 oraz infolinię Fundacji 222 900 142. Mówimy, czego szkolenie nie daje, i ustalamy, że wszystkie pisma piszemy na zanonimizowanych sprawach, bez danych uczniów tej szkoły.
- 9:20-10:0040 min
Jedna sprawa, trzy adresy
Pokazujemy zanonimizowaną sprawę nękania w komunikatorze, którą szkoła zgłosiła jednocześnie na policję, do sądu rodzinnego i do serwisu. Śledzimy, co stało się z każdym pismem i dlaczego dwa z nich nie przyniosły żadnego skutku. Z tej analizy powstaje lista błędów, której pilnujemy przez resztę dnia.
- 10:00-10:4545 min
Kiedy szkoła musi, a kiedy może
Omawiamy obowiązek zawiadomienia sądu rodzinnego lub policji przy czynach ściganych z urzędu i obowiązek niedopuszczenia do zatarcia śladów i dowodów. Pokazujemy, kiedy dyrektor może zastosować środek oddziaływania wychowawczego za zgodą rodziców i ucznia, a kiedy jest to wykluczone. Uczestnicy przypisują dziesięć sytuacji z internetu do właściwej ścieżki.
- 10:45-11:3045 min
Policja: zawiadomienie, które coś uruchomi
Piszemy zawiadomienie o możliwości popełnienia przestępstwa: kto zawiadamia, co się wydarzyło, kiedy i gdzie w sieci, kto jest pokrzywdzony, co szkoła już zrobiła i jakie materiały dołącza. Omawiamy, co dzieje się po złożeniu pisma, w tym prawo do zażalenia, gdy w ciągu sześciu tygodni szkoła nie zostanie powiadomiona o wszczęciu albo odmowie wszczęcia postępowania.
- 11:30-12:0030 min
Załączniki i dane
Porządkujemy materiał dołączany do pisma: zrzuty z linkami, chronologię, notatki z rozmów i protokół zabezpieczenia. Ustalamy, które dane ucznia i rodziny są potrzebne danej instytucji, a których nie przekazujemy, bo nie mają związku ze sprawą.
- 12:00-12:3030 min
Przerwa
Trzydzieści minut przerwy.
- 12:30-13:2050 min
Sąd rodzinny: wniosek i opinia o uczniu
Wyjaśniamy, czym zajmuje się sąd rodzinny w sprawach nieletnich i w sprawach dzieci, których dobro jest zagrożone, jakie środki może zastosować i jak wygląda postępowanie od strony szkoły. Uczestnicy piszą wniosek o wszczęcie postępowania i fragment opinii o uczniu, opisowej, bez etykiet i bez domysłów.
- 13:20-14:0545 min
Platformy: zgłoszenie, odwołanie, zaufane podmioty
Na ekranach pokazujemy formularze zgłoszeń w TikToku, Instagramie, YouTube, Discordzie i Snapchacie, w tym ścieżki dla treści dotyczących małoletnich. Omawiamy, co platforma musi zrobić w świetle aktu o usługach cyfrowych, jak napisać odwołanie po odmowie i dlaczego zgłoszenia zaufanych podmiotów sygnalizujących są rozpatrywane w pierwszej kolejności. Mówimy też uczciwie, czego platforma szkole nie przekaże.
- 14:05-14:4035 min
Po zgłoszeniu: czego się spodziewać
Omawiamy, co szkoła zwykle dostaje z powrotem od każdej instytucji, jak odpowiedzieć na wezwanie do przekazania dokumentacji i jak przygotować nauczyciela do składania zeznań w charakterze świadka. Rozmawiamy też o obawach kadry i rodziców oraz o tym, jak informować rodzinę ucznia o zawiadomieniu.
- 14:40-15:0020 min
Mapa kontaktów, pytania i numery
Uczestnicy uzupełniają mapę kontaktów szkoły: najbliższy komisariat, właściwy wydział rodzinny i nieletnich sądu rejonowego, osoba w szkole podpisująca pisma, adresy zgłoszeń w serwisach. Odpowiadamy na pytania i kończymy numerami pomocowymi oraz infolinią Fundacji.
Plan wersji skróconej 3 h dla rady pedagogicznej
- 14:00-14:1515 min
Numery i pismo, które nie zadziałało
Podajemy numery pomocowe i pokazujemy zanonimizowane zawiadomienie, po którym przez wiele tygodni nic się nie wydarzyło. Rada wskazuje, czego w nim zabrakło, i od tej listy zaczynamy.
- 14:15-14:5035 min
Obowiązek czy decyzja szkoły
Wyjaśniamy, kiedy szkoła ma prawny obowiązek zawiadomić sąd rodzinny lub policję, a kiedy dyrektor może poprzestać na środku oddziaływania wychowawczego. Rada przypisuje kilka sytuacji z internetu do właściwej ścieżki i omawia wątpliwości.
- 14:50-15:2535 min
Policja i sąd rodzinny: co komu napisać
Pokazujemy wzór zawiadomienia i wzór wniosku do sądu rodzinnego i omawiamy różnice między nimi. Mówimy, czego potrzebuje każda z tych instytucji, jakie dane dołączyć, a jakich nie przekazywać.
- 15:25-15:4015 min
Przerwa
Piętnaście minut przerwy.
- 15:40-16:1535 min
Platformy i ich obowiązki
Na ekranie pokazujemy zgłoszenie i odwołanie w jednym serwisie i omawiamy obowiązki platform wynikające z aktu o usługach cyfrowych. Wyjaśniamy, dlaczego serwis może usunąć treść, ale nie poda szkole danych autora.
- 16:15-16:4530 min
Co dzieje się po zgłoszeniu
Omawiamy, czego szkoła może się spodziewać: wezwania do przekazania dokumentacji, prośby sądu o opinię o uczniu, przesłuchania nauczyciela w charakterze świadka i prawa do zażalenia, gdy szkoła nie dostanie informacji o losie zawiadomienia. Rozmawiamy o obawach rady i o informowaniu rodziców.
- 16:45-17:0015 min
Pytania i numery
Odpowiadamy na pytania i ustalamy, kto w szkole będzie prowadził mapę kontaktów z instytucjami. Kończymy numerami pomocowymi i infolinią Fundacji.
Godziny są przykładowe. Kolejność bloków i proporcje dopasowujemy do wieku uczestników, planu lekcji i sytuacji w placówce, zachowując pełny czas szkolenia.
Ćwiczenia
Co uczestnicy robią na zajęciach
Dziesięć sytuacji, trzy ścieżki
Uczestnicy dostają karty z sytuacjami z internetu: groźbę w prywatnej wiadomości, fałszywe konto ucznia, wyzwiska w grupie klasowej, rozpowszechnianie przerobionego zdjęcia, nagranie pobicia na przerwie i inne. W zespołach przypisują każdą kartę do zawiadomienia policji lub sądu rodzinnego, do środka zastosowanego przez dyrektora albo do zgłoszenia w serwisie, często do kilku naraz. Rozbieżności omawiamy wspólnie, bo właśnie w nich kryją się najczęstsze błędy szkół.
Jedna sprawa, trzy pisma
Na podstawie jednej zanonimizowanej sprawy zespoły piszą zawiadomienie na policję, wniosek do sądu rodzinnego i zgłoszenie do serwisu. Potem zespoły wymieniają się pismami i sprawdzają cudze według listy: czy wiadomo kto, co, kiedy i gdzie, co szkoła już zrobiła i co dołączono. Szkoła zatrzymuje najlepsze wersje jako wzory.
Odwołanie po odmowie
Pokazujemy prawdziwą, zanonimizowaną odpowiedź serwisu odrzucającą zgłoszenie treści o uczniu. Uczestnicy piszą odwołanie: wskazują, która zasada serwisu lub który przepis został naruszony, dołączają brakujący kontekst i proszą o ponowne rozpatrzenie. Porównujemy ich wersje z odwołaniem, które w tej sprawie zostało uwzględnione.
Opinia o uczniu dla sądu
Uczestnicy dostają prośbę sądu rodzinnego o opinię o uczniu i notatki wychowawcy pełne ocen. Przepisują je na opinię opisową: frekwencja, zachowanie, relacje, podjęte działania i ich skutki, bez określeń w rodzaju „uczeń zdemoralizowany” i bez przypuszczeń. Ćwiczenie pokazuje, jak bardzo jedno słowo może zmienić odbiór całego dokumentu.
Efekty
Co uczestnicy potrafią po szkoleniu
Odróżnia obowiązek od decyzji
Wie, kiedy szkoła ma prawny obowiązek zawiadomić sąd rodzinny lub policję, a kiedy dyrektor może zastosować środek oddziaływania wychowawczego.
Dobiera adresata do sprawy
Wie, czym zajmuje się policja, sąd rodzinny i platforma, i rozpoznaje, kiedy jedna sprawa wymaga kilku pism jednocześnie.
Pisze zawiadomienie na policję
Przygotowuje pismo z opisem zdarzeń, datami, linkami, dotychczasowymi działaniami szkoły i listą załączników.
Przygotowuje wniosek i opinię dla sądu rodzinnego
Pisze wniosek o wszczęcie postępowania i opinię o uczniu w sposób opisowy, bez ocen i domysłów.
Zgłasza treść i odwołuje się w serwisie
Wybiera właściwą kategorię zgłoszenia, a po odmowie pisze odwołanie z uzasadnieniem.
Wie, czego oczekiwać
Rozumie, co szkoła dostaje z powrotem od każdej instytucji, kiedy przysługuje zażalenie i jak odpowiedzieć na wezwanie do przekazania dokumentacji.
Chroni dane ucznia
Przekazuje każdej instytucji tylko te informacje, które są jej potrzebne w danej sprawie.
Co zostaje po szkoleniu
Po szkoleniu szkoła ma wzór zawiadomienia o możliwości popełnienia przestępstwa, wzór wniosku do sądu rodzinnego i wzór opisowej opinii o uczniu, a także listę kontrolną zgłoszenia i odwołania w serwisie. Uczestnicy dostają w PDF zestawienie ścieżek zgłoszeń w serwisach, z których korzystają uczniowie tej szkoły, z datą przygotowania, oraz tabelę „kiedy szkoła musi, a kiedy może” z omówionymi przepisami. Zostaje też mapa kontaktów szkoły do uzupełnienia, lista numerów pomocowych i zaświadczenia o udziale.
Ceny
Ile kosztuje i kto może zamówić
Szkolenie mogą zamówić szkoły i przedszkola, instytucje, rodzice oraz firmy. Każdy zamawiający ma swój cennik, dlatego ceny pokazujemy osobno.
Szkoła lub przedszkole
Szkoły, przedszkola, zespoły szkół, organy prowadzące.
| Szkolenie 6 h z 30-minutową przerwą, do 30 osób | 8 000 zł |
| Wersja skrócona 3 h po lekcjach, bez części warsztatowej | 4 800 zł |
| Szkolenie online na żywo, 6 h, nagranie dla szkoły na 30 dni | 6 500 zł |
| Druga grupa tego samego dnia w tej samej szkole, 6 h | 6 000 zł |
| Certyfikat imienny „Nauczyciel zwalczający Hejt” przy szkoleniu 6 h w szkole, za osobę | 150 zł |
Ceny netto, do każdej dolicza się podatek VAT. Pełny cennik: Cennik dla szkół i organizacji.
Instytucja
Poradnie, placówki opiekuńcze i wychowawcze, domy kultury, kluby, urzędy.
| Szkolenie całodniowe 6 h, do 25 osób | 9 000 zł |
| Warsztat 4 h, do 25 osób | 6 000 zł |
| Zniżka dla organizacji pozarządowych | -20% |
Ceny netto z rozdziału o instytucjach w cenniku dla szkół i organizacji.
Firma
Firmy, które fundują szkolenie dla kadry wybranej szkoły lub przedszkola.
| Szkolenie ufundowane szkole lub przedszkolu | jak dla szkoły |
Ceny netto, do każdej dolicza się podatek VAT. Pełny cennik: Cennik dla firm.
Organizacja
Przygotowanie i warunki
Prosimy o informację, do którego komisariatu i którego sądu rejonowego należy szkoła oraz kto w placówce podpisuje pisma do instytucji. Jeśli szkoła ma własne wzory zawiadomień lub wniosków, warto przesłać je przed szkoleniem, podobnie jak zanonimizowaną odpowiedź instytucji lub serwisu, która budziła wątpliwości. Na sali potrzebny jest rzutnik z dostępem do internetu, a uczestnikom przydadzą się laptopy albo kartki do pisania pism w zespołach.
Dopłaty i koszty dodatkowe
Grupa 31-60 osób: dopłata 2 500 zł netto do szkolenia stacjonarnego. Termin w sobotę, niedzielę lub święto: dopłata 25%. Dojazd od Krakowa: 2,50 zł za kilometr w obie strony i 150 zł za godzinę czasu dojazdu, nocleg według kosztów oraz dieta 150 zł za dobę. Na życzenie: zeszyt ćwiczeń 35 zł za osobę, imienne zaświadczenia 15 zł za osobę, nagranie szkolenia dla kadry na 12 miesięcy 1 500 zł, spotkanie kontrolne online po 3 miesiącach 900 zł.
Płatność
Szkoły i instytucje: przelew 14 dni po fakturze, przy pierwszym zamówieniu zaliczka 50%. Rodzice: płatność z góry przy zapisie, przelewem lub kartą. Firmy: zaliczka 50% przy zleceniu, reszta po szkoleniu. Kwotę końcową podajemy na piśmie w ofercie.
Odwołanie i zmiana terminu
Odwołanie do 7 dni przed terminem jest bez kosztów, od 7 do 3 dni przed terminem kosztuje 50% ceny, później 100% ceny. Jedną zmianę terminu robimy bez kosztów.
Zniżki
Szkoły z sieci szkół partnerskich: 10% na szkolenia i warsztaty. Organizacje pozarządowe: 20%. Zniżki nie łączą się, stosujemy najkorzystniejszą dla zamawiającego. Umowy roczne i cykle szkoleń mają własne ceny w cenniku.
Uczciwie
Czego to szkolenie nie daje
Szkolenie nie jest poradą prawną w konkretnej sprawie i nie zastępuje decyzji dyrektora, który odpowiada za zawiadomienie w imieniu szkoły. Nie występujemy też w imieniu szkoły wobec policji, sądu ani platform; wsparcie przy przygotowaniu zgłoszenia w trwającej sprawie jest osobną usługą. Nie obiecujemy, że każde zawiadomienie zakończy się postępowaniem, a każde zgłoszenie usunięciem treści, bo decyzje należą do instytucji. Uczciwie mówimy, że zajęcia podnoszą kwalifikacje i ułatwiają rozpoznanie, kiedy i do kogo pisać, ale każda sprawa jest inna, a formularze serwisów i praktyka instytucji się zmieniają. Wzory pism trzeba więc co jakiś czas sprawdzać i uzupełniać.
Pytania
Pytania przed zamówieniem
Czy zgłoszenie na policję nie zaszkodzi uczniowi, który zrobił krzywdę?
To najczęstsza obawa i rozumiemy ją. Sprawą nieletniego zajmuje się sąd rodzinny, który kieruje się przede wszystkim dobrem nieletniego i może zastosować na przykład środki wychowawcze albo nadzór kuratora. Przy czynach ściganych z urzędu szkoła nie decyduje zresztą, czy zgłosić, bo ma taki obowiązek. Brak zgłoszenia sprawy, która powinna była trafić do sądu lub na policję, zwykle szkodzi bardziej: pokrzywdzony zostaje bez ochrony, a uczeń, który zrobił krzywdę, bez reakcji dorosłych.
Czy szkoła może sama poprosić platformę o dane autora konta?
Nie. Serwisy przekazują dane użytkowników policji, prokuraturze lub sądowi, a nie szkołom ani rodzicom. Szkoła może natomiast zgłosić treść, odwołać się od odmowy i jak najszybciej zawiadomić policję, która zwróci się do serwisu o dane, dopóki serwis je przechowuje. Na szkoleniu pokazujemy, co zapisać w zawiadomieniu, żeby policja wiedziała, o które konta i treści pytać.
Co jeśli szkoła złożyła zawiadomienie i nie dostała żadnej odpowiedzi?
Osoba lub instytucja, która złożyła zawiadomienie o przestępstwie i w ciągu sześciu tygodni nie została powiadomiona o wszczęciu albo odmowie wszczęcia postępowania, może złożyć zażalenie do prokuratora nadrzędnego (art. 306 § 3 Kodeksu postępowania karnego). Przy sprawach nieletnich szkoła może też zapytać sąd rodzinny o stan sprawy. Na szkoleniu pokazujemy, jak prowadzić rejestr złożonych pism, żeby takie terminy nie umykały.
Kiedy pisać do sądu rodzinnego, a kiedy na policję?
Przy obowiązku z art. 4 ust. 3 ustawy o wspieraniu i resocjalizacji nieletnich szkoła zawiadamia sąd rodzinny lub policję, więc obie drogi są właściwe. W praktyce policję wybiera się wtedy, gdy trzeba szybko zabezpieczyć dowody albo ustalić, kto stoi za kontem, a sąd rodzinny wtedy, gdy chodzi o dłuższy proces, demoralizację albo sytuację rodzinną ucznia. Przy podejrzeniu, że dobro dziecka jest zagrożone w domu, właściwy jest sąd rodzinny, a przy bezpośrednim zagrożeniu numer 112. Na szkoleniu przechodzimy przez to na konkretnych sytuacjach.
Czy nauczyciel będzie musiał zeznawać?
Może zostać wezwany w charakterze świadka, jeśli widział zdarzenie, rozmawiał z uczniami albo zabezpieczał materiał. Dlatego tak ważne są notatki sporządzone na bieżąco, z datami i opisem zamiast ocen: po kilku miesiącach to one pozwalają odtworzyć przebieg sprawy. Na szkoleniu omawiamy, jak wygląda takie wezwanie i jak się do niego przygotować.
Co zrobić, gdy platforma odrzuciła zgłoszenie?
Odwołać się, bo zgodnie z aktem o usługach cyfrowych serwis musi uzasadnić decyzję i rozpatrzyć odwołanie. W odwołaniu warto wskazać konkretną zasadę serwisu albo przepis, dołączyć kontekst, którego automatyczna ocena nie widzi, i zaznaczyć, że sprawa dotyczy małoletniego. W praktyce pierwsza odmowa często wynika z wyboru złej kategorii albo z braku kontekstu, a nie z tego, że treść jest dopuszczalna. Jeśli sprawa dotyczy przestępstwa, równolegle składamy zawiadomienie.
Zobacz też