O szkoleniu
Po co jest to szkolenie
W internacie dzień nie kończy się po ostatniej lekcji. Najwięcej dzieje się wieczorem i w nocy, gdy wychowankowie są w pokojach, pedagog szkolny jest już w domu, a na dyżurze zostaje jeden albo dwóch wychowawców na kilkadziesiąt osób. Telefon jest wtedy dla wielu młodych ludzi jedyną łącznością z domem, ale też miejscem, w którym toczą się grupy pokoi, pięter i całej placówki. Sprawa, która w szkole wyszłaby na przerwie, w internacie wychodzi o pierwszej w nocy.
Wychowawca internatu jest przy tym w innym położeniu niż nauczyciel. Zwykle nie zna wszystkich szkół, do których chodzą wychowankowie, rodzice mieszkają kilkadziesiąt albo kilkaset kilometrów dalej, a w bursie obok piętnastolatków mieszkają osoby pełnoletnie. Nie rozwiąże problemu, zabierając wszystkim telefony. Musi za to wiedzieć, co zrobić, gdy wychowanek przychodzi z informacją, że ktoś grozi mu publikacją zdjęcia, że w grupie piętra krąży jego przerobiony wizerunek albo że kolega z pokoju napisał w nocy coś niepokojącego o sobie.
Szkolenie opieramy na zanonimizowanych sprawach z internatów i burs, z którymi pracowaliśmy. Rozpisujemy nocny dyżur krok po kroku: kto podejmuje decyzję, kiedy dzwonić pod 112, kiedy do rodziców, kiedy do kierownika, a co może poczekać do rana. Ćwiczymy zabezpieczanie dowodów tak, żeby nie wyrządzić dodatkowej szkody, szczególnie przy materiałach intymnych osób niepełnoletnich, których nie wolno kopiować ani przesyłać dalej, nawet „do dokumentacji”.
Osobna część dotyczy samych wychowawców: kontaktu z wychowankami przez komunikatory, obecności w grupach internatu, zdjęć z wyjść i wydarzeń oraz zasad wynikających ze standardów ochrony małoletnich, które placówka musi mieć. Te zasady chronią młodzież, ale chronią też wychowawcę przed nieporozumieniem albo fałszywym zarzutem. Pokazujemy, jak zapisać je prosto, żeby każdy na dyżurze wiedział, czego się trzymać.
Dla kogo
Szkolenie jest przeznaczone dla wychowawców internatów i burs, kierowników tych placówek oraz osób pełniących dyżury nocne, także pracowników niepedagogicznych, jeśli to oni zostają w nocy z młodzieżą. Największy sens ma na początku roku szkolnego, zanim nowi mieszkańcy przeżyją pierwsze tygodnie z dala od domu, albo po sprawie, która pokazała, że nocna procedura nie działa. Sprawdza się też dla zespołów kilku burs prowadzonych przez ten sam organ, które chcą przyjąć wspólne zasady. Warsztat 4 h prowadzimy dla grupy wychowawców do 30 osób.
Plan szkolenia
Plan szkolenia 6 h
- 9:00-9:2020 min
Otwarcie i karta numerów
Ustalamy zasady pracy i rozdajemy kartę numerów do pokoju wychowawców: 112, 116 111, 800 12 12 12, 800 70 2222, 800 100 100 dla dorosłych, którzy pomagają dzieciom, oraz infolinię Fundacji 222 900 142. Przy każdym numerze mówimy, w jakiej nocnej sytuacji się przydaje.
- 9:20-10:0040 min
Sprawa na otwarcie: szantaż przed północą
Zanonimizowana sprawa z bursy: wychowanek dostaje od nieznanego konta groźbę publikacji zdjęcia i żądanie pieniędzy, a o pomoc prosi dopiero po godzinie. Uczestnicy odtwarzają działania dyżurnego i wskazują, gdzie stracono czas. Utrwalamy zasady: nie płacić, nie odpisywać, zabezpieczyć, zgłosić, a wina nigdy nie leży po stronie osoby ze zdjęcia.
- 10:00-10:4545 min
Co dzieje się w telefonach po ciszy nocnej
Mapujemy, gdzie toczy się nocne życie internatu: grupy pokoi i pięter, anonimowe konta o placówce, transmisje na żywo, gry z czatem głosowym, rozmowy z dorosłymi spoza placówki. Na ekranach popularnych komunikatorów pokazujemy, jak wygląda grupa, której wychowawca nie widzi, i gdzie zwykle zaczyna się problem.
- 10:45-11:3045 min
Dyżur nocny: kto decyduje i kogo budzić
Rozpisujemy trzy poziomy pilności: sprawa do rana, sprawa wymagająca telefonu do kierownika i rodziców oraz sprawa na 112. Ustalamy, kto podejmuje decyzję, gdy wychowawca jest na dyżurze sam, i co zapisać w dokumentacji dyżuru, żeby rano nie zaczynać od zgadywania.
- 11:30-12:0030 min
Karta dyżuru nocnego
W grupach uczestnicy przygotowują projekt jednostronicowej karty dla dyżurnego: poziomy pilności, telefony, pierwsze czynności i to, czego nie robić. Projekty porównujemy i łączymy w jedną wersję do dalszej pracy w placówce.
- 12:00-12:3030 min
Przerwa
Przerwa trzydziestominutowa.
- 12:30-13:1545 min
Zabezpieczanie dowodów na dyżurze
Ćwiczymy zrzut z widoczną nazwą konta, datą i adresem, zapis linku i krótką notatkę z godziną zgłoszenia. Osobno omawiamy materiały intymne z udziałem osób niepełnoletnich: nie kopiujemy ich, nie przesyłamy i nie pokazujemy innym, tylko opisujemy i przekazujemy sprawę policji, bo takie treści objęte są art. 202 Kodeksu karnego.
- 13:15-13:5540 min
Rano: przekazanie sprawy szkole i rodzicom
Ustalamy, kto rano informuje szkołę, do której chodzi wychowanek, gdy mieszkańcy uczą się w kilku różnych placówkach. Ćwiczymy krótką wiadomość do pedagoga szkolnego, rozmowę z rodzicem, który mieszka daleko i nie może od razu przyjechać, oraz przekazanie sprawy kolejnej zmianie.
- 13:55-14:3540 min
Wychowawca w komunikatorze
Omawiamy zasady kontaktu z wychowankami: kanały służbowe zamiast prywatnych kont, grupa internatu z co najmniej dwojgiem dorosłych, brak nocnych rozmów jeden na jeden przez prywatny komunikator, zdjęcia z wyjść tylko zgodnie z zasadami ochrony wizerunku. Odnosimy je do standardów ochrony małoletnich obowiązujących w placówce.
- 14:35-15:0025 min
Podsumowanie i numery
Każdy uczestnik zapisuje jedną rzecz, którą zmieni na najbliższym dyżurze. Wracamy do karty numerów i ustalamy, kto w placówce dokończy pracę nad kartą dyżuru.
Plan warsztatu 4 h dla zespołu wychowawców
- 8:00-8:1515 min
Start, gdy mieszkańcy są w szkołach
Warsztat odbywa się rano, kiedy wychowankowie są na lekcjach, więc może w nim uczestniczyć prawie cały zespół. Zaczynamy od karty numerów pomocowych i zasad pracy w grupach.
- 8:15-8:5540 min
Trzy noce, trzy sprawy
Grupy dostają trzy nocne scenariusze: groźby w grupie piętra, wychowanek, który nie wrócił na noc po spotkaniu z osobą poznaną w grze, i niepokojący wpis o sobie wysłany koleżance. Każda grupa ustala poziom pilności i pierwsze trzy kroki.
- 8:55-9:3540 min
Porównanie decyzji
Zestawiamy decyzje grup i szukamy miejsc, w których się rozchodzą. Pokazujemy, jak podobne sprawy potoczyły się naprawdę, i wspólnie ustalamy kryteria, które pozwolą dyżurnemu decydować szybciej.
- 9:35-9:5015 min
Przerwa
Kwadrans przerwy.
- 9:50-10:3040 min
Dowody na telefonie wychowanka
W parach uczestnicy zabezpieczają przygotowaną, fikcyjną rozmowę: zrzuty z nazwą konta i datą, link, notatka. Omawiamy, czego nie robić, na przykład przesyłać materiałów na własny telefon albo fotografować ekranu z treścią intymną.
- 10:30-11:0030 min
Telefon do rodzica o 22:30
Odgrywamy rozmowy z rodzicami reagującymi na różne sposoby: ze strachem, z lekceważeniem albo z zapowiedzią, że natychmiast przyjadą i sami rozprawią się ze sprawcą. Wychowawcy ćwiczą przekazanie faktów bez oceniania i ustalenie, co dalej.
- 11:00-11:1010 min
Przerwa
Dziesięć minut przerwy.
- 11:10-11:4030 min
Nasze zasady w komunikatorach
Zespół spisuje wspólne zasady kontaktu z wychowankami w sieci: kanały, godziny, grupy, zdjęcia. Porównujemy je ze standardami ochrony małoletnich w placówce i zaznaczamy, co trzeba w nich uzupełnić.
- 11:40-12:0020 min
Pytania i ustalenia na najbliższy dyżur
Odpowiadamy na pytania i zbieramy ustalenia, które zespół chce wprowadzić od razu. Przypominamy numery pomocowe i drogę kontaktu z Fundacją, gdy sprawa wymaga dalszych działań.
Godziny są przykładowe. Kolejność bloków i proporcje dopasowujemy do wieku uczestników, planu lekcji i sytuacji w placówce, zachowując pełny czas szkolenia.
Ćwiczenia
Co uczestnicy robią na zajęciach
Noc na osi czasu
Na podstawie zanonimizowanej sprawy szantażu w bursie uczestnicy układają na osi czasu wszystkie zdarzenia od pierwszej wiadomości do rana: kto wiedział, kiedy i co zrobił. Zaznaczają miejsca, w których dało się zyskać czas albo uniknąć błędu, na przykład namawiania wychowanka, żeby sam negocjował z szantażystą. Zostaje gotowy wzór reakcji i przypomnienie, że wina nigdy nie leży po stronie osoby ze zdjęcia.
Karta dyżuru nocnego
W kilku grupach uczestnicy przygotowują jednostronicową kartę: trzy poziomy pilności, telefony do kierownika, dyrekcji szkół i policji, pierwsze czynności, rzeczy do zapisania i osoby do powiadomienia rano. Grupy porównują wersje i łączą je w jedną. Zostaje projekt, który placówka może przyjąć po własnym przeglądzie.
Telefon do rodzica
Pary dostają karty ról: rodzic przestraszony, rodzic bagatelizujący, rodzic, który chce natychmiast przyjechać i działać sam. Wychowawca ćwiczy pierwsze zdania, przekazanie faktów bez oceny i ustalenie dalszych kroków, a obserwator notuje sformułowania, które pomogły. Zostaje zestaw zdań sprawdzonych w rozmowie.
Zabezpieczenie bez szkody
Na przygotowanych, fikcyjnych rozmowach uczestnicy wykonują zrzuty, zapisują linki i piszą notatkę dyżurną. Potem dostają karty sytuacji, w których materiału nie wolno kopiować, i ustalają, co zrobić zamiast tego. Zostaje nawyk, który na dyżurze działa bez długiego zastanawiania się.
Efekty
Co uczestnicy potrafią po szkoleniu
Rozpoznaje pilność sprawy w nocy
Odróżnia sprawę, która może poczekać do rana, od tej, która wymaga telefonu do kierownika i rodziców albo natychmiastowego wezwania pomocy pod 112.
Prowadzi dyżur według jasnej karty
Wie, kto podejmuje decyzję, kogo powiadomić i co zapisać w dokumentacji dyżuru.
Zabezpiecza dowody bez rozpowszechniania
Wykonuje zrzuty i notatki, a przy materiałach intymnych osób niepełnoletnich niczego nie kopiuje i przekazuje sprawę policji.
Reaguje na szantaż wobec wychowanka
Wie, że szantażyście się nie płaci i nie odpisuje, zabezpiecza wiadomości, zgłasza sprawę i wspiera wychowanka bez obwiniania go.
Przekazuje sprawę rano
Rzeczowo informuje właściwą szkołę i rodziców, bez przekazywania treści materiałów, i zostawia jasną informację kolejnej zmianie.
Stosuje bezpieczne zasady kontaktu w sieci
Korzysta z kanałów służbowych oraz zasad dotyczących grup i zdjęć, zgodnych ze standardami ochrony małoletnich w placówce.
Co zostaje po szkoleniu
Placówka dostaje projekt karty dyżuru nocnego wypracowany na zajęciach, z trzema poziomami pilności i miejscem na telefony kierownika, dyrekcji szkół i najbliższej jednostki policji. Do tego wzór notatki z nocnego zdarzenia, listę kontrolną zabezpieczania dowodów na telefonie wychowanka, wzór wiadomości do pedagoga szkoły, do której chodzi wychowanek, oraz propozycję zasad kontaktu wychowawców z wychowankami przez komunikatory, do włączenia w standardy ochrony małoletnich. Karta numerów pomocowych jest gotowa do wywieszenia w pokoju wychowawców i na korytarzach.
Ceny
Ile kosztuje i kto może zamówić
Szkolenie mogą zamówić szkoły i przedszkola, instytucje, rodzice oraz firmy. Każdy zamawiający ma swój cennik, dlatego ceny pokazujemy osobno.
Szkoła lub przedszkole
Szkoły, organy prowadzące, rady rodziców.
| Warsztat 4 h dla jednej klasy lub grupy do 30 osób | 3 000 zł |
| Szkolenie 6 h z 30-minutową przerwą, do 30 osób | 8 000 zł |
| Druga grupa tego samego dnia w tej samej szkole, 6 h | 6 000 zł |
| Trzecia i każda kolejna grupa tego samego dnia, 6 h | 5 000 zł |
| Szkolenie online na żywo, 6 h, nagranie dla szkoły na 30 dni | 6 500 zł |
Ceny netto, do każdej dolicza się podatek VAT. Pełny cennik: Cennik dla szkół i organizacji.
Instytucja
Biblioteki, domy kultury, kluby sportowe, świetlice, organizacje pozarządowe.
| Warsztat 4 h dla dzieci lub młodzieży, do 30 osób | 3 000 zł |
| Dzień bez hejtu w instytucji: dwa warsztaty dla młodzieży i spotkanie dla dorosłych | 9 500 zł |
| Zniżka dla organizacji pozarządowych | -20% |
Ceny netto z rozdziału o instytucjach w cenniku dla szkół i organizacji.
Rodzice
Grupa rodziców, która zamawia zajęcia dla klasy, drużyny albo grupy dzieci.
| Warsztat 4 h dla dzieci lub młodzieży, do 30 osób | 3 690 zł |
| Szkolenie 6 h dla grupy, do 30 osób | 9 840 zł |
Ceny brutto z cennika dla rodziców i osób prywatnych. Płatność z góry przy zapisie, przelewem lub kartą.
Firma
Firmy, które fundują zajęcia szkole albo organizują je dla dzieci pracowników.
| Warsztat ufundowany szkole, przedszkolu albo instytucji | jak dla szkoły |
| Warsztat 4 h dla dzieci pracowników, do 30 dzieci | 6 000 zł |
Ceny netto, do każdej dolicza się podatek VAT. Pełny cennik: Cennik dla firm.
Organizacja
Przygotowanie i warunki
Prosimy o przesłanie przed szkoleniem regulaminu internatu lub bursy i fragmentu standardów ochrony małoletnich dotyczącego internetu i interwencji, jeśli placówka zgodzi się je udostępnić. Ważna jest informacja, ilu wychowawców zostaje na noc, ilu jest mieszkańców, czy mieszkają też osoby pełnoletnie i do ilu szkół chodzą. Uczestnicy powinni mieć telefony, bo ćwiczymy zabezpieczanie dowodów. Warto wybrać termin, w którym mogą przyjść także osoby z nocnych zmian.
Kto płaci
Szkolenie zamawia i opłaca szkoła, organ prowadzący, instytucja, rada rodziców, rodzice albo firma. Wszystkie szkolenia i warsztaty są płatne według cennika. Nie zbieramy pieniędzy od uczniów.
Dopłaty i koszty dodatkowe
Grupa 31-60 osób: dopłata 2 500 zł netto do szkolenia stacjonarnego. Termin w sobotę, niedzielę lub święto: dopłata 25%. Dojazd od Krakowa: 2,50 zł za kilometr w obie strony i 150 zł za godzinę czasu dojazdu, nocleg według kosztów oraz dieta 150 zł za dobę. Na życzenie: zeszyt ćwiczeń 35 zł za osobę, imienne zaświadczenia 15 zł za osobę, nagranie szkolenia dla kadry na 12 miesięcy 1 500 zł, spotkanie kontrolne online po 3 miesiącach 900 zł.
Płatność
Szkoły i instytucje: przelew 14 dni po fakturze, przy pierwszym zamówieniu zaliczka 50%. Rodzice: płatność z góry przy zapisie, przelewem lub kartą. Firmy: zaliczka 50% przy zleceniu, reszta po szkoleniu. Kwotę końcową podajemy na piśmie w ofercie.
Odwołanie i zmiana terminu
Odwołanie do 7 dni przed terminem jest bez kosztów, od 7 do 3 dni przed terminem kosztuje 50% ceny, później 100% ceny. Jedną zmianę terminu robimy bez kosztów.
Zniżki
Szkoły z sieci szkół partnerskich: 10% na szkolenia i warsztaty. Organizacje pozarządowe: 20%. Zniżki nie łączą się, stosujemy najkorzystniejszą dla zamawiającego. Umowy roczne i cykle szkoleń mają własne ceny w cenniku.
Uczciwie
Czego to szkolenie nie daje
Szkolenie nie zastępuje procedur placówki ani standardów ochrony małoletnich, które internat lub bursa musi mieć i za które odpowiada. Pomagamy je sprawdzić i uzupełnić o sytuacje nocne, ale nie zatwierdzamy dokumentów. Nie uczymy interwencji kryzysowej ani oceny stanu psychicznego wychowanka; przy zagrożeniu życia właściwą reakcją jest 112. Uczciwie mówimy też, że zajęcia podnoszą umiejętności i pomagają szybciej rozpoznać, że dzieje się coś poważnego, ale żadna karta nie przewidzi wszystkich nocy. Każdy wychowanek, każda grupa i każdy dyżur są inne, a komunikatory zmieniają się szybciej niż regulaminy, więc do zasad trzeba wracać przynajmniej raz w roku.
Pytania
Pytania przed zamówieniem
Czy wychowawca może zabrać wychowankowi telefon na noc?
To zależy od regulaminu placówki i ustaleń z rodzicami, a nie od decyzji jednej osoby na dyżurze. Na szkoleniu nie podważamy przyjętych zasad, ale pokazujemy, że odebranie telefonu w środku trwającej sprawy często odcina dostęp do dowodów i kontakt z domem, a wychowanek następnym razem niczego nie zgłosi. Lepiej działa jasne ustalenie, gdzie telefon jest w nocy, i prosta droga zgłaszania problemów.
Jak postępować, gdy wychowanek jest pełnoletni?
Z osobą pełnoletnią ustalamy, kogo powiadomić, bo to ona decyduje o swoich sprawach, także o zgłoszeniu na policję. Przy zagrożeniu życia lub zdrowia wiek nie ma znaczenia i dzwonimy pod 112. Inaczej jest, gdy pełnoletni mieszkaniec jest stroną sprawy dotyczącej małoletniego, na przykład wysyła mu wiadomości o charakterze seksualnym. Wtedy placówka działa tak, jak przy każdej sprawie dotyczącej ochrony dziecka.
Kiedy najlepiej zaplanować szkolenie, skoro wychowawcy pracują na zmiany?
Warsztat 4 h odbywa się rano, gdy mieszkańcy są w szkołach, i wtedy może przyjść prawie cały zespół. Szkolenie 6 h planujemy tak, żeby opiekę nad mieszkańcami przejęła w tym czasie część zespołu, albo w dniu, w którym placówka nie prowadzi zajęć z młodzieżą. Termin ustalamy z kierownikiem placówki.
Czy ten temat można przeprowadzić z mieszkańcami internatu?
Ten temat jest przygotowany dla kadry. Dla mieszkańców polecamy warsztat „Przemoc rówieśnicza w internacie”, który dotyczy hierarchii, zamkniętych grup i nagrań z perspektywy samych wychowanków. Oba tematy dobrze się uzupełniają i można je zaplanować w krótkim odstępie czasu.
Czy w szkoleniu powinni uczestniczyć pracownicy obsługi nocnej?
Jeśli to oni zostają w nocy w budynku, zdecydowanie tak. Portier albo pracownik ochrony często jako pierwszy widzi wychowanka wychodzącego w nocy albo słyszy rozmowę na korytarzu. Ich rola jest prostsza niż rola wychowawcy: zauważyć, zapisać i natychmiast powiadomić dyżurnego. Ten fragment omawiamy osobno, prostym językiem.
Czy wychowawca powinien należeć do grup wychowanków?
Do grup pokoi i nieformalnych grup mieszkańców nie. Do oficjalnej grupy internatu, służącej do przekazywania informacji, tak, ale zawsze razem z co najmniej jednym innym dorosłym i z jasno opisanym celem. Pokazujemy, jak taką grupę ustawić, kto ją zakłada i co w niej publikować. Takie zasady chronią wychowanków, a wychowawcę zabezpieczają przed niejasnymi sytuacjami.
Zobacz też