O szkoleniu
Po co jest to szkolenie
Prawie każda firma ma kilka tematów, o które dziennikarz zapyta prędzej czy później: spór z byłym pracownikiem, kontrolę, której wynik jeszcze nie zapadł, plotkę o sprzedaży spółki, starą sprawę, która wciąż wraca w wynikach wyszukiwania. Zarząd zwykle dobrze wie, jakie to tematy. Rzadko jednak ktoś przećwiczył na głos, co dokładnie powie, gdy takie pytanie padnie przed kamerą, a dziennikarz po odpowiedzi zamilknie i będzie czekał na ciąg dalszy.
Na tym szkoleniu nie uczymy wykrętów. Uczymy odróżniać trzy sytuacje, które z zewnątrz brzmią podobnie: „nie wiem”, „nie mogę powiedzieć” i „nie chcę o tym mówić”. Każda wymaga innej budowy odpowiedzi. „Nie wiem” trzeba uzupełnić o to, kiedy i od kogo będzie wiadomo więcej. „Nie mogę” potrzebuje powodu, który odbiorca zrozumie bez tłumaczenia, na przykład trwającego postępowania albo ochrony danych pracownika. „Nie chcę” publicznie prawie nigdy się nie broni, więc pracujemy nad tym, co da się powiedzieć w zamian.
Najwięcej szkód robią nie same odmowy, tylko to, co dzieje się wokół nich: słowo z pytania powtórzone w odpowiedzi („nie, niczego nie ukrywaliśmy”), sekunda odwróconego wzroku, nerwowy uśmiech albo zdanie dopowiedziane tylko dlatego, że cisza po odpowiedzi stała się nie do zniesienia. To wszystko widać dopiero na nagraniu. Dlatego dwa razy w ciągu dnia każdy uczestnik siada przed kamerą, a nagranie oglądamy razem i zatrzymujemy je w tych momentach, które w gotowym materiale zostałyby pokazane.
Pytania do symulacji przygotowujemy pod konkretną firmę. Przed szkoleniem każdy uczestnik anonimowo zapisuje pytanie, którego najbardziej nie chciałby usłyszeć, a my uzupełniamy listę o to, co o firmie i jej kadrze można znaleźć w sieci. W ten sposób najgorsze pytania pierwszy raz padają na sali szkoleniowej, w gronie osób, które mają ten sam cel, a nie w dniu, w którym pod budynek przyjedzie ekipa telewizyjna.
Dla kogo
Szkolenie jest przeznaczone dla osób, które mogą zostać zapytane o sprawy trudne dla firmy: członków zarządu, rzeczników, dyrektorów pionów i ekspertów cytowanych z nazwiska. Najwięcej daje przed okresem, w którym niewygodne pytania są przewidywalne: przed publikacją wyników, w trakcie sporu sądowego lub kontroli, przy zmianach w zatrudnieniu, po głośnym odejściu kogoś z kadry. Grupa liczy najwyżej osiem osób. Gdy tematy dotyczą spraw, których nie omawia się przy zespole, proponujemy tryb kameralny dla samego zarządu.
Plan szkolenia
Plan szkolenia 8 h
- 9:00-9:3030 min
Najgorsze pytania z ankiety
Odczytujemy pytania zebrane anonimowo przed szkoleniem i dzielimy je na grupy: sprawy w toku, ludzie, liczby, przyszłość firmy i przeszłość, która wraca. Każdy uczestnik wskazuje jedno pytanie, przy którym czuje największy opór. Od tych pytań zaczyna się pierwsza runda.
- 9:30-10:2050 min
Pierwsza runda przed kamerą
Każdy uczestnik prowadzi czterominutową rozmowę bez przygotowania, w której padają cztery pytania z jego obszaru, w tym to wskazane przez niego samego. Prowadzący nie łagodzi pytań i po odpowiedzi celowo milczy. Nagranie zostaje jako punkt odniesienia na koniec dnia.
- 10:20-11:0040 min
Odtworzenie przy grupie
Oglądamy nagrania i zatrzymujemy je w trzech miejscach: przy pierwszym zdaniu odmowy, przy słowie powtórzonym z pytania i przy zdaniu dopowiedzianym w ciszy. Uwagi dotyczą konkretnych sekund, a nie ogólnego wrażenia. Każdy zapisuje jedną rzecz, którą chce zmienić w drugiej rundzie.
- 11:00-11:4545 min
Nie wiem, nie mogę, nie powiem
Rozkładamy trzy rodzaje odmowy na części i budujemy dla każdej prosty schemat: powód, to, co wolno powiedzieć, i to, co wydarzy się dalej. Uczestnicy przerabiają według niego swoje odpowiedzi z pierwszej rundy i czytają je na głos. Grupa ocenia, która wersja brzmi jak przyznanie się, a która jak rzeczowa granica.
- 11:45-12:3045 min
Karta granic dla tematów firmy
Dla każdego trudnego tematu ustalamy wspólnie, co można powiedzieć publicznie, czego nie wolno i jaki powód da się podać na głos. Jeżeli na sali jest prawnik firmy, potwierdza zakres przy sprawach w toku, danych pracowników i tajemnicy przedsiębiorstwa. Ta karta jest podstawą odpowiedzi w drugiej rundzie.
- 12:30-13:0030 min
Przerwa
Trzydzieści minut przerwy. Prowadzący przygotowuje w tym czasie nowe wersje pytań do drugiej rundy.
- 13:00-13:4545 min
Pytania z ukrytym założeniem
Ćwiczymy pytania, w których oskarżenie jest schowane w środku zdania, na przykład „Skoro zarząd od początku wiedział o skargach, dlaczego nikt nie zareagował?”. Uczestnicy w parach uczą się zatrzymać fałszywe założenie bez powtarzania go i dopiero potem odpowiedzieć na resztę. Pracujemy też na pytaniach złożonych z trzech części naraz.
- 13:45-14:1530 min
Pytania o ludzi, liczby i przyszłość
Krótki blok o trzech rodzajach pytań, przy których najłatwiej powiedzieć za dużo: o konkretnego pracownika, o liczby, których jeszcze nie ma, i o decyzje, które nie zapadły. Ustalamy, jak mówić o osobach z poszanowaniem ich dóbr osobistych i jak odmówić spekulacji, nie brzmiąc wymijająco.
- 14:15-15:1560 min
Druga runda przed kamerą
Rozmowy są dłuższe i trudniejsze: pytania wracają w innym brzmieniu, prowadzący dopytuje o szczegóły i wraca do tematu, od którego uczestnik odszedł. Każdy korzysta z karty granic i schematów z poranka. Nagrywamy w tych samych warunkach co rano, żeby porównanie było uczciwe.
- 15:15-16:1560 min
Dwie rundy obok siebie
Odtwarzamy fragmenty z pierwszej i drugiej rundy jeden po drugim, przy tym samym rodzaju pytania. Grupa widzi, gdzie zmieniło się pierwsze zdanie, gdzie zniknęło powtórzone oskarżenie i kto wytrzymał ciszę. Omawiamy też odpowiedzi, które wciąż wymagają pracy.
- 16:15-17:0045 min
Indywidualne wnioski na piśmie
Każdy uczestnik otrzymuje pisemne wnioski z odniesieniem do konkretnych momentów obu nagrań. Na koniec zamykamy firmową listę niewygodnych pytań z uzgodnionymi odpowiedziami i ustalamy, kto będzie ją uzupełniał.
Godziny są przykładowe. Kolejność bloków i proporcje dopasowujemy do wieku uczestników, planu lekcji i sytuacji w placówce, zachowując pełny czas szkolenia.
Ćwiczenia
Co uczestnicy robią na zajęciach
Trzy odmowy na jedno pytanie
Uczestnik dostaje jedno pytanie z listy firmy i odpowiada na nie trzy razy: raz krótką odmową bez powodu, raz odmową z powodem, raz odmową z powodem i zdaniem o tym, co wolno powiedzieć. Wszystkie trzy wersje nagrywamy i odtwarzamy w przypadkowej kolejności. Grupa wskazuje, która z nich w materiale wyglądałaby jak przyznanie się. Najważniejsze jest to, że uczestnik słyszy różnicę na własnym głosie, a nie w cudzym przykładzie.
Nagranie bez dźwięku
Fragmenty z pierwszej rundy oglądamy z wyłączonym dźwiękiem. Grupa ma wskazać moment, w którym uczestnik usłyszał najtrudniejsze pytanie, wyłącznie na podstawie twarzy, rąk i kierunku wzroku. Zwykle okazuje się, że ten moment widać wcześniej, niż słychać, a właśnie takie sekundy montażysta chętnie zostawia w materiale. Po ćwiczeniu każdy wie, co zrobić z rękami i wzrokiem w pierwszej chwili po pytaniu.
Cisza po odpowiedzi
Prowadzący zadaje pytanie, wysłuchuje odpowiedzi i przez kilka sekund nic nie mówi, patrząc na rozmówcę. Ćwiczymy to w parach tak długo, aż uczestnik przestaje dopowiadać zdania, których nie planował. Na nagraniu liczymy, ile nowych informacji padło w ciszy, bo to one najczęściej stają się cytatem w tytule.
Stara sprawa z wyników wyszukiwania
Wybieramy dawną sprawę firmy, która wciąż pojawia się w sieci przy jej nazwie, i ćwiczymy odpowiedź, która nie otwiera jej na nowo. Uczestnik uczy się w jednym zdaniu powiedzieć, co się wtedy wydarzyło i co zmieniło się od tamtej pory, bez tłumaczenia się ze szczegółów. Odpowiedź nagrywamy i sprawdzamy, czy wycięta z całości nadal brzmi rzeczowo.
Efekty
Co uczestnicy potrafią po szkoleniu
Rozpoznaje rodzaj pytania w pierwszych sekundach
Odróżnia pytanie o sprawę w toku od spekulacji, pytania o osobę i pytania z ukrytym założeniem, a do każdego ma inny początek odpowiedzi.
Odmawia z powodem i z treścią
Potrafi powiedzieć, czego nie może ujawnić, podać zrozumiały powód i od razu przejść do tego, co wolno powiedzieć.
Nie powtarza oskarżenia
Zatrzymuje fałszywe założenie pytania bez wypowiadania słów, które dziennikarz chciałby zobaczyć w cytacie.
Mówi „nie wiem” bez utraty wiarygodności
Przyznaje brak wiedzy i od razu dodaje, kiedy oraz od kogo będzie wiadomo więcej.
Wytrzymuje ciszę
Kończy odpowiedź i czeka na kolejne pytanie, zamiast wypełniać ciszę dodatkowymi informacjami.
Zna granice wypowiedzi o ludziach i liczbach
Wie, jak mówić o pracownikach z poszanowaniem ich dóbr osobistych i jak nie podawać liczb ani terminów decyzji, które jeszcze nie zapadły.
Co zostaje po szkoleniu
Po szkoleniu w firmie zostaje lista niewygodnych pytań zebranych przed zajęciami i w ich trakcie, z odpowiedziami uzgodnionymi na sali. Zostaje też karta granic, czyli dla każdego trudnego tematu zapis tego, co mówimy, czego nie mówimy i jaki powód podajemy publicznie. Każdy uczestnik otrzymuje indywidualne wnioski na piśmie z odniesieniem do konkretnych momentów obu nagrań, a nagrania z dwóch rund zostają u Państwa. Można do nich wrócić przed wywiadem, w którym trudne pytanie jest pewne.
Ceny
Ile kosztuje i kto może zamówić
Każdy program to pełny dzień pracy przed kamerą. Ceny są takie same dla wszystkich 30 programów.
Firma
Zarząd, rzecznik, eksperci, kierownicy oddziałów.
| Dzień u klienta, 8 h, do 8 osób, sprzęt do nagrań i dojazd w cenie | 24 000 zł |
| Dzień online, 8 h, do 6 osób | 16 000 zł |
| Tryb kameralny dla zarządu, do 4 osób | 36 000 zł |
| Program roczny: 4 dni szkoleniowe, 2 symulacje bez zapowiedzi, gotowość telefoniczna | 96 000 zł |
Ceny netto, do każdej dolicza się podatek VAT. Pełny cennik: Cennik dla firm.
Instytucja
Urzędy, spółki komunalne, uczelnie, placówki publiczne.
| Ten sam program i te same formaty | jak dla firm |
| Program dla kilku jednostek lub grupy kapitałowej | wycena indywidualna |
Tryb zamówienia i warunki ustalamy z instytucją przed terminem.
Organizacja
Przygotowanie i warunki
Prosimy o salę, w której zmieści się stanowisko z kamerą i miejsce dla grupy, oraz o rozesłanie uczestnikom krótkiej anonimowej ankiety, którą przygotujemy. Przed szkoleniem potrzebujemy rozmowy z osobą znającą bieżące sprawy firmy: spory, kontrole, planowane zmiany, tematy wracające w mediach. Jeśli to możliwe, warto, żeby w bloku o karcie granic był obecny prawnik firmy albo osoba, która może potwierdzić, co wolno mówić o sprawach w toku.
Płatność
Zaliczka 50% przy zleceniu, reszta po szkoleniu. Kwotę końcową z zakresem i terminem podajemy na piśmie.
Dojazd i sprzęt
W formacie u klienta dojazd na terenie kraju i sprzęt do nagrań są w cenie. Nagrania z symulacji zostają u Państwa.
Wielkość grupy
Do 8 osób w dniu u klienta, do 6 osób online, do 4 osób w trybie kameralnym. Każdy uczestnik staje przed kamerą.
Poufność
Nie omawiamy publicznie przebiegu szkoleń ani nagrań. Indywidualne wnioski trafiają tylko do osób, które Państwo wskażą.
Uczciwie
Czego to szkolenie nie daje
Szkolenie nie daje gotowej odpowiedzi na każde pytanie, jakie może paść, i nie uczy omijania prawdy. Jeżeli firma popełniła błąd, nie pomożemy go ukryć, pomożemy natomiast mówić o nim rzeczowo i w granicach tego, co zostało ustalone. Nie zastępuje też porady prawnej w sprawie, która toczy się przed sądem lub organem: karta granic powstaje na podstawie informacji od Państwa i powinna zostać potwierdzona przez osobę prowadzącą sprawę. Dzień przed kamerą wyraźnie podnosi umiejętności i ułatwia rozpoznanie pułapki w pytaniu, ale każda rozmowa wygląda inaczej, a pewność przy trudnych pytaniach trzeba podtrzymywać ćwiczeniem, bo bez niego szybko słabnie.
Pytania
Pytania przed zamówieniem
Skąd bierzecie pytania do symulacji?
Z trzech źródeł. Pierwszym jest anonimowa ankieta, w której każdy uczestnik zapisuje pytanie, którego najbardziej się obawia. Drugim jest rozmowa z osobą znającą bieżące sprawy firmy. Trzecim jest przegląd tego, co o firmie i jej kadrze można znaleźć w sieci, w tym starych spraw, które wciąż wracają w wynikach wyszukiwania.
Czy „bez komentarza” bywa dobrą odpowiedzią?
W nagraniu prawie nigdy. Te dwa słowa zostają w materiale same, bez kontekstu, a odbiorca dopowiada sobie najgorszą wersję. Zamiast tego uczymy krótkiej odmowy z powodem i jednego zdania o tym, co wolno powiedzieć. Taka odpowiedź trwa kilka sekund dłużej, ale nie daje się zamienić w przyznanie się.
Co, jeśli niewygodne pytanie dotyczy prawdziwego błędu firmy?
Wtedy uczymy mówić o błędzie wprost, w granicach tego, co zostało ustalone. Czym innym jest przyznanie, że coś poszło źle, i powiedzenie, co firma zrobiła potem, a czym innym ocena prawna, której nie wolno uprzedzać w trakcie postępowania. Ćwiczymy obie części tak, żeby się nie myliły. Zaprzeczanie faktom, które dziennikarz zna, kończy się zwykle gorzej niż sam błąd.
Czy na sali może być nasz prawnik?
Tak i przy tym programie bardzo to pomaga. Prawnik nie prowadzi zajęć, ale w bloku o karcie granic potwierdza, co wolno powiedzieć o sprawach w toku, danych pracowników czy tajemnicy przedsiębiorstwa. Dzięki temu odpowiedzi w drugiej rundzie są nie tylko dobrze powiedziane, ale też bezpieczne dla firmy.
Czy ćwiczycie pytania o życie prywatne członków zarządu?
Tak, jeżeli zamawiający tego chce, najczęściej w trybie kameralnym, bez udziału zespołu. Prawo prasowe nie pozwala publikować bez zgody informacji z prywatnej sfery życia, chyba że wiążą się one bezpośrednio z działalnością publiczną danej osoby, ale samo pytanie i tak może paść. Uczymy uprzejmej, stanowczej odmowy, która nie wygląda na ucieczkę.
Czy uczestnik dostaje gotowe formułki?
Nie w postaci zdań do nauczenia się na pamięć, bo wyuczona formułka brzmi sztucznie już przy drugim powtórzeniu. Uczestnik dostaje schematy budowania odpowiedzi i własne zdania, które sam wypowiedział w drugiej rundzie i które sprawdziły się na nagraniu. To one trafiają do jego indywidualnych wniosków.