Otwiera się w nowej karcie

Rodzice · Wiedza i prawo

Słowniczek pojęć cyfrowych dla rodziców - język, którym mówi internet Waszego dziecka

Dziecko mówi, że ktoś „wrzucił relację", „zrobił z niej mema" albo „wywalił ją z serwera". Zanim zareagujecie, warto wiedzieć, co dokładnie się stało, bo od tego zależy, co da się zrobić. Zebraliśmy pojęcia, które najczęściej pojawiają się w sprawach dzieci, i objaśniliśmy je bez żargonu.

Przy każdym pojęciu piszemy, kiedy zjawisko przestaje być zabawą, a zaczyna być sprawą. Sytuacje, w których działa się od razu, oznaczyliśmy jako tryb pilny.

61
pojęć objaśnionych prostym językiem
7
działów: od hejtu po prawo i procedury
12
pojęć prawnych, które przydają się przy zgłoszeniu
8
pojęć oznaczonych jako tryb pilny

Zanim zaczniecie

Dlaczego jedno słowo potrafi zmienić całą rozmowę

Dzieci często sprawdzają dorosłych jednym słowem. Mówią „wrzucili mi relację" albo „zrobili ze mnie mema" i patrzą, czy rodzic zrozumie, czy machnie ręką. Zrozumienie bywa pierwszym krokiem do tego, żeby dziecko opowiedziało resztę.

Słowo decyduje też o drodze działania. Seksting między nastolatkami i sekstorcja zaczynają się od tego samego zdjęcia, ale wymagają zupełnie innej reakcji. Trollowanie i uporczywe nękanie mogą wyglądać podobnie, a prawo traktuje je inaczej. Dlatego przy pojęciach piszemy nie tylko, co oznaczają, ale też, kiedy trzeba działać.

  • Nie udawajcie znajomości slangu - zapytajcie dziecko, co dokładnie znaczy dane słowo.
  • Nie oceniajcie od razu - najpierw ustalcie, co się wydarzyło.
  • Tryb pilny oznacza działanie dziś - w tych sytuacjach dzwońcie od razu: 222 900 142.
  • Nie znacie nazwy? - nie szkodzi. Opiszcie, co widzicie, a my ustalimy resztę.

Dział 1

Hejt i przemoc w sieci

Pojęcia, od których zaczyna się większość spraw. Część brzmi niewinnie, dopóki nie zobaczy się, co kryje się pod spodem.

Hejt

Wrogie, obraźliwe lub ośmieszające treści kierowane do konkretnej osoby: komentarze, wpisy, wiadomości, przeróbki. Hejt nie jest krytyką, tylko atakiem na człowieka. Może naruszać dobra osobiste, a bywa też znieważeniem lub zniesławieniem w rozumieniu Kodeksu karnego.

Cyberprzemoc

Jak mówią dzieci: cyberbullying

Przemoc z użyciem internetu i telefonu: nękanie, wyśmiewanie, groźby, wykluczanie, upokarzające nagrania. Od zwykłego konfliktu odróżnia ją powtarzalność i przewaga sprawcy. Gdy stosuje ją ktoś z rodziny, może być przemocą domową w rozumieniu ustawy. Dla dziecka nie ma przerwy: przemoc, która kiedyś kończyła się z dzwonkiem, dziś trwa w telefonie do późnej nocy.

Ochrona przed przemocą →

Trollowanie

Celowe prowokowanie w komentarzach, żeby wywołać złość, kłótnię albo reakcję ofiary. Troll żywi się odpowiedziami, więc najlepszą reakcją jest milczenie połączone ze zrzutem i zgłoszeniem. Gdy skupia się na jednym dziecku i trwa, przestaje być zaczepką, a staje się nękaniem.

Zmasowany atak

Tryb pilnyJak mówią dzieci: burza w komentarzach

Naraz pisze do dziecka lub o dziecku kilkadziesiąt albo kilkaset osób, często nakręconych przez jedno konto. Liczą się pierwsze godziny: zabezpieczyć pierwsze wpisy, wyłączyć powiadomienia, nie odpowiadać publicznie i od razu zgłaszać treści. Dziecko nie powinno czytać tego samo - zrzuty może robić dorosły, a dziecko w tym czasie powinno być z kimś, a nie z telefonem.

Wykluczanie z grup

Jak mówią dzieci: wywalili mnie z grupy

Usuwanie dziecka z czatu klasowego i tworzenie grupy „bez niego", w której omawia się je za plecami. Dla dorosłych drobiazg, dla dziecka odcięcie od klasy. To jedna z najczęstszych form przemocy rówieśniczej i sprawa, którą szkoła powinna objąć swoimi procedurami.

Fałszywe konto

Jak mówią dzieci: fejk

Profil udający konkretne dziecko, z jego zdjęciami i danymi, z którego sprawca pisze obraźliwe rzeczy. Podszywanie się z użyciem wizerunku lub danych, które wyrządza szkodę, jest przestępstwem z art. 190a § 2 Kodeksu karnego. Dobrze udokumentowane zgłoszenie zwykle kończy się usunięciem konta.

Ujawnianie danych w celu nękania

Tryb pilnyJak mówią dzieci: doxing

Publikowanie adresu, szkoły, numeru telefonu czy trasy do domu, żeby ofiarę dało się znaleźć poza siecią. To moment, w którym hejt może przenieść się pod drzwi. Takie dane usuwa się natychmiast, a ich publikacja bez podstawy prawnej narusza przepisy o ochronie danych.

RODO a dane dziecka →

Uporczywe nękanie

Jak mówią dzieci: stalking

Powtarzające się zachowania, które wzbudzają poczucie zagrożenia, poniżenia lub udręczenia albo istotnie naruszają prywatność: wiadomości z wielu kont, śledzenie, obserwowanie każdego ruchu. Przestępstwo z art. 190a § 1 Kodeksu karnego, zagrożone karą od 6 miesięcy do 8 lat, ścigane na wniosek.

Mowa nienawiści

Wypowiedzi atakujące ludzi za to, kim są: pochodzenie, narodowość, wyznanie, niepełnosprawność, wygląd. Kodeks karny zakazuje między innymi publicznego nawoływania do nienawiści i znieważania z powodu przynależności narodowej, etnicznej, rasowej lub wyznaniowej. Dzieci często powtarzają takie hasła, nie rozumiejąc ich wagi.

Patostreaming

Jak mówią dzieci: pato, patostream

Publikowanie w sieci przemocy i poniżania dla wyświetleń i wpłat od widzów. Od niedawna osobne przestępstwo z art. 255b Kodeksu karnego, także gdy scena jest ustawiona albo poniżana osoba się zgodziła. Gdy na nagraniu jest dziecko, grozi od 3 miesięcy do 5 lat pozbawienia wolności.

Ochrona przed przemocą →

Przeróbka i mem

Zdjęcie lub nagranie dziecka zmienione tak, żeby je ośmieszyć, i rozsyłane jako żart. Mem krąży szybciej niż komentarz, bo każdy, kto go przesyła, czuje się tylko widzem. Prawnie to nadal wizerunek dziecka, a ośmieszająca przeróbka narusza jego dobra osobiste. Zgłaszając mem, wskażcie wszystkie miejsca, w których krąży - usunięcie jednej kopii rzadko kończy sprawę.

Wizerunek dziecka →

Dział 2

Zagrożenia o charakterze seksualnym

Tu właściwe rozpoznanie decyduje, czy sprawę prowadzi się spokojnie, czy w trybie pilnym. W żadnej z tych sytuacji winne nie jest dziecko.

Uwodzenie dziecka w sieci

Tryb pilnyJak mówią dzieci: grooming

Dorosły buduje zaufanie dziecka komplementami, prezentami i zrozumieniem, żeby wykorzystać je seksualnie albo doprowadzić do spotkania. Sygnały to prośby o tajemnicę, przenoszenie rozmowy do prywatnych komunikatorów i prośby o zdjęcia. Przestępstwo z art. 200a Kodeksu karnego, ścigane z urzędu.

Seksting

Jak mówią dzieci: sexting, nudesy

Wysyłanie sobie intymnych zdjęć i wiadomości, często między nastolatkami w związku. Prawnie ryzykowne, bo intymne zdjęcia osób poniżej 18 lat mogą zostać uznane za treści seksualne z udziałem małoletniego. Rozmawiajcie o tym bez zawstydzania - przestraszone dziecko nie przyjdzie, gdy zdjęcie wymknie się spod kontroli.

Sekstorcja

Tryb pilnyTakże: sekstorsja, sextortion

Szantaż intymnymi materiałami: sprawca grozi rozesłaniem zdjęcia, jeśli dziecko nie przyśle kolejnych albo nie zapłaci. Działa szybko i pod presją czasu. Zasada jest jedna: nie płacić, nie wysyłać niczego więcej, nie kasować rozmowy i od razu zawiadomić policję.

Intymne zdjęcia rozesłane bez zgody

Tryb pilnyJak mówią dzieci: poszło po grupach

Zdjęcie wysłane jednej osobie, które ta rozesłała dalej, często po rozstaniu. Rozpowszechnianie wizerunku nagiej osoby bez zgody jest przestępstwem z art. 191a Kodeksu karnego. Materiału nie wolno kopiować ani przesyłać nikomu, nawet jako dowodu. Dziecko potrzebuje wtedy przede wszystkim zapewnienia, że nie jest winne - winny jest ten, kto zdjęcie rozesłał.

Wizerunek dziecka →

Aplikacje rozbierające i fałszywe akty

Tryb pilnyJak mówią dzieci: deepfake, nudify

Narzędzia sztucznej inteligencji, które z jednego zwykłego zdjęcia tworzą fałszywy akt. Dla dziecka skutki są takie jak przy prawdziwym zdjęciu. Treści seksualne z przerobionym wizerunkiem małoletniego są przestępstwem z art. 202 § 4b Kodeksu karnego, ściganym z urzędu.

Fałszywa tożsamość w relacji

Jak mówią dzieci: catfishing

Udawanie w sieci kogoś innego, zwykle rówieśnika, żeby nawiązać bliską relację. Bywa wstępem do uwodzenia, szantażu albo oszustwa. Prosta zasada dla dziecka: osoba, która nigdy nie może porozmawiać przez kamerę i szybko prosi o zdjęcia, prawie na pewno nie jest tym, za kogo się podaje.

Materiały przedstawiające wykorzystywanie seksualne dzieci

Tryb pilnySkrót używany przez specjalistów: CSAM

Wszelkie treści seksualne z udziałem osób poniżej 18 lat. Ich produkowanie, rozpowszechnianie, przechowywanie i posiadanie jest przestępstwem. Jeśli na nie traficie, nie pobierajcie ich, nie przesyłajcie i nie róbcie zrzutów - zgłoście adres w Dyżurnet.pl i na policji.

Dział 3

Platformy i mechanizmy

Jak działają miejsca, w których dziecko spędza czas. Bez tego trudno zrozumieć, dlaczego hejt rozchodzi się tak szybko i tak trudno go zatrzymać.

Algorytm rekomendacji

Jak mówią dzieci: algorytm, polecane

Mechanizm, który decyduje, co dziecko zobaczy, na podstawie tego, co oglądało i jak długo. Premiuje treści wywołujące silne emocje, więc ośmieszanie zyskuje zasięg szybciej niż cokolwiek innego. Największe platformy muszą oferować opcję wyświetlania treści niezależną od profilowania.

Relacja

Jak mówią dzieci: story, relka

Zdjęcie lub film, który znika z profilu zwykle po 24 godzinach. Hejterzy traktują relacje jako bezpieczne, bo „za dobę nie będzie śladu". Każdy widz może jednak zrobić zrzut, a autor ma relacje w archiwum - dlatego dowody zabezpiecza się od razu. Relacje bywają też widoczne tylko dla wybranej listy znajomych, więc rodzic może nie zobaczyć tego, co widzi cała klasa.

Transmisja na żywo

Jak mówią dzieci: live

Nadawanie obrazu w czasie rzeczywistym, z komentarzami i wirtualnymi prezentami od widzów. Tego, co padło na żywo, nie da się cofnąć, a widzowie mogą transmisję nagrywać. Obcy dorośli wykorzystują transmisje dzieci, żeby nakłaniać je do określonych zachowań w zamian za prezenty.

Wiadomości znikające

Jak mówią dzieci: snapy

Wiadomości i zdjęcia kasujące się po obejrzeniu albo po ustalonym czasie. Dają złudne poczucie bezpieczeństwa, bo odbiorca może zrobić zrzut albo sfotografować ekran innym telefonem. Dla sprawców wygodne narzędzie, bo dowody znikają same - liczy się szybkość. Gdy zrzut jest niemożliwy, zdjęcie ekranu innym telefonem też jest dowodem - liczy się widoczna nazwa konta i czas.

Konto prywatne i publiczne

Konto publiczne widzi każdy, prywatne tylko zaakceptowani obserwujący. To dobry początek, ale nie pełna ochrona: zdjęcie profilowe i nazwa często pozostają widoczne, a listy obserwujących pozwalają konto odnaleźć. Co jakiś czas przejrzyjcie z dzieckiem, kogo naprawdę zaakceptowało.

Drugie konto

Jak mówią dzieci: finsta, spam

Dodatkowe konto dla wąskiego grona albo po to, żeby rodzice go nie widzieli. Samo w sobie nie jest groźne i zwykle wyraża potrzebę prywatności. Anonimowe drugie konta bywają jednak narzędziem hejtu - także wtedy, gdy to Wasze dziecko jest po stronie sprawcy. Zamiast szukać go potajemnie, lepiej zapytać wprost, jakie konta dziecko prowadzi i kto je widzi.

Twórca internetowy

Jak mówią dzieci: influencer, youtuber, streamer

Osoba publikująca treści dla dużej widowni, zarabiająca na reklamach i wpłatach. Dla dzieci bywa autorytetem bliższym niż nauczyciel, co daje ogromny wpływ na ich zachowania. Reklama w treściach twórców powinna być wyraźnie oznaczona - warto uczyć dziecko ją rozpoznawać.

Wpłaty dla twórców

Jak mówią dzieci: donejty, suby

Pieniądze przesyłane twórcom podczas transmisji, często z wiadomością wyświetlaną na ekranie. To mechanizm napędzający patostreamy, bo widzowie płacą za coraz drastyczniejsze zachowania. Dzieci wpłacają też pieniądze rodziców, dlatego zakupy powinny wymagać zatwierdzenia przez dorosłego.

Serwer i kanał

Najpopularniejsza platforma: Discord

Zamknięte społeczności podzielone na kanały tematyczne, moderowane zwykle przez samych użytkowników. Dzieci spotykają tam znajomych z gier i szkoły, ale też obcych dorosłych. Rodzice rzadko tam zaglądają, dlatego to częste miejsce hejtu i uwodzenia. Dostęp często wymaga zaproszenia, więc bez dziecka trudno sprawdzić, co się tam dzieje - pomaga rozmowa, nie zakaz.

Grupa klasowa

Czat całej klasy albo jej części - główna scena życia towarzyskiego i najczęstsze miejsce wykluczania i rozsyłania zrzutów. Nauczycieli zwykle w niej nie ma, a administratorem jest jeden z uczniów. Grupa rodziców to osobna przestrzeń, w której nie powinny krążyć dane ani zdjęcia cudzych dzieci.

Standardy społeczności

Także: regulamin, zasady platformy

Zasady, które platforma sama ustala i według których moderuje treści. To regulamin firmy, nie prawo - treść może nie naruszać standardów, a mimo to łamać przepisy. Odpowiedź „nie narusza standardów" nie zamyka sprawy, bo od decyzji platformy przysługuje odwołanie.

Reprezentacja wobec platform →

Zgłoszenie i blokowanie

Zgłoszenie kieruje treść do moderacji i może doprowadzić do jej usunięcia. Zablokowanie odcina kontakt, ale niczego nie usuwa. Kolejność ma znaczenie: najpierw zrzuty i adresy, potem zgłoszenie, na końcu blokada - po niej dostęp do rozmowy, a więc i do dowodów, bywa utrudniony.

Dział 4

Bezpieczeństwo i prywatność

Pojęcia, które warto znać, zanim coś się wydarzy. Większość to proste ustawienia i nawyki, które zamykają drogę połowie problemów.

Ślad cyfrowy

Wszystko, co dziecko - albo ktoś o dziecku - zostawiło w sieci: wpisy, zdjęcia, komentarze, dane w aplikacjach. Jest trwalszy, niż się wydaje, bo kopie i zrzuty żyją niezależnie od oryginału. Dzisiejszy żart za kilka lat może wypłynąć przy rekrutacji do szkoły czy pracy.

Kontrola rodzicielska

Ustawienia i aplikacje do ograniczania czasu przed ekranem, filtrowania treści i zatwierdzania zakupów. Działa najlepiej, gdy jest jawna i dopasowana do wieku. Nie zastępuje rozmowy - dziecko, które ukrywa problem, zawsze znajdzie sposób, żeby ją obejść. Większość telefonów i konsol ma takie funkcje wbudowane, więc nie trzeba zaczynać od dodatkowych aplikacji.

Prywatność dziecka →

Weryfikacja dwuetapowa

Także: kod z SMS, 2FA

Dodatkowe zabezpieczenie konta: poza hasłem trzeba podać jednorazowy kod z telefonu. Najskuteczniejsza ochrona przed przejęciem konta, włączana w kilka minut. Zasada dla dziecka: kodu nie podaje się nikomu, nawet „koledze z pomocy technicznej". Włączcie ją najpierw na poczcie, bo przez nią odzyskuje się dostęp do wszystkich pozostałych kont.

Wyłudzanie danych

Jak mówią dzieci: phishing

Podszywanie się pod platformę, bank albo kolegę, żeby zdobyć hasło, kod lub dane karty. Typowe przynęty to „wygrana skórka", „konto zostanie zablokowane" i „zobacz, kto obgaduje w klasie". Zasada: nie logować się przez link z wiadomości, tylko przez aplikację. Jeśli dziecko już podało hasło, trzeba je natychmiast zmienić i wylogować sesje, zanim ktoś przejmie konto na dobre.

Przejęcie konta

Ktoś zdobył hasło dziecka i pisze w jego imieniu, czyta rozmowy, publikuje zdjęcia. Trzeba odzyskać konto przez procedurę platformy, zmienić hasła w powiązanych usługach i wylogować sesje. Nieuprawniony dostęp do konta jest przestępstwem ściganym na wniosek pokrzywdzonego.

Lokalizacja i dane w zdjęciach

Wiele aplikacji udostępnia znajomym bieżącą lokalizację, a zdjęcia mogą mieć zapisane w pliku miejsce i czas wykonania. Dziecko często nie wie, że ma to włączone. Udostępnianie lokalizacji warto ograniczyć do najbliższych, a zapis miejsca w aparacie wyłączyć. Szczególnie uważajcie przy zdjęciach publikowanych na bieżąco, bo pokazują, gdzie dziecko jest w tej chwili.

Zrzut ekranu

Jak mówią dzieci: screen, SS

Podstawowy dowód w sprawach o hejt. Dobry zrzut pokazuje cały ekran z nazwą konta, datą i treścią, a obok warto zapisać adres wpisu i skopiować wszystko poza telefon. Materiałów intymnych z udziałem dziecka nie fotografuje się ani nie kopiuje - opisuje się je słowami.

Publikowanie dzieci przez rodziców

Także: sharenting

Nadmierne publikowanie zdjęć i informacji o dziecku przez rodziców i bliskich. Z czułością, ale z trwałymi skutkami: materiał dla rówieśników za kilka lat, dane w tle, zdjęcia kopiowane przez obcych. Rodzice decydują o wizerunku dziecka, ale tak, jak wymaga tego jego dobro.

Wizerunek dziecka →

Weryfikacja wieku

Sprawdzanie, czy użytkownik ma tyle lat, ile deklaruje. Dziś często wystarczy wpisać datę urodzenia, więc dzieci poniżej progu z regulaminu masowo korzystają z platform. Trwają prace nad weryfikacją przez cyfrowy portfel tożsamości, który potwierdza sam wiek bez ujawniania innych danych.

Higiena cyfrowa

Zdrowe nawyki korzystania z urządzeń: telefon poza sypialnią w nocy, wyłączone zbędne powiadomienia, posiłki bez ekranów. Działa najlepiej, gdy obowiązuje całą rodzinę, a nie tylko dziecko. Wyspane dziecko lepiej radzi sobie także z trudnymi sytuacjami w sieci. Zasady ustalone razem z dzieckiem działają lepiej niż te ogłoszone po awanturze.

Dział 5

Gry i pieniądze

Gry to także czat, handel i pieniądze. Właśnie dlatego przyciągają oszustów i dorosłych szukających kontaktu z dziećmi.

Skrzynki z nagrodami

Jak mówią dzieci: skrzynki, loot boxy

Wirtualne paczki z losową zawartością, kupowane za prawdziwe lub wirtualne pieniądze. Mechanizm losowania działa na dzieci podobnie jak automat do gier, dlatego w niektórych krajach europejskich skrzynki ograniczono jako formę hazardu. Warto sprawdzać z dzieckiem, ile naprawdę wydało.

Mikropłatności i waluta w grze

Jak mówią dzieci: gemy, robuxy, V-dolce

Drobne zakupy w grach, często za wirtualną walutę, która ukrywa realny koszt. Gry, które nic nie kosztują przy pobraniu, zarabiają właśnie na nich. Najprostsza ochrona to zatwierdzanie każdego zakupu przez rodzica i brak zapisanej karty na koncie dziecka. Sprawdźcie też historię zakupów w sklepie z aplikacjami - dzieci często nie zdają sobie sprawy, ile wydały.

Czat w grze

Rozmowy głosowe i tekstowe z innymi graczami, często obcymi. Jedno z częstszych miejsc pierwszego kontaktu dorosłych szukających dzieci. Sygnały ostrzegawcze to propozycja przeniesienia rozmowy do prywatnego komunikatora, prezenty w grze od nieznajomego i prośba, żeby nie mówić o znajomości rodzicom.

Oszustwa na przedmioty w grach

Jak mówią dzieci: skiny, skórki, trade

Wyłudzanie przedmiotów z gier albo dostępu do konta pod pretekstem wymiany, prezentu lub „weryfikacji". Dziecko traci nie tylko przedmioty, ale często całe konto i kontakt ze znajomymi. Zasada: żadnych wymian poza oficjalnym systemem gry i żadnego logowania przez linki od innych graczy.

Dział 6

Emocje i zjawiska

Co sieć robi z samopoczuciem dzieci. To nie są przestępstwa, ale często stoją u początku problemów, które nimi się kończą.

Lęk przed pominięciem

Jak mówią dzieci: FOMO

Poczucie, że inni przeżywają coś ważnego bez nas, napędzane przez relacje i powiadomienia. Sprawia, że dziecko nie odkłada telefonu, sprawdza go w nocy i dotkliwie przeżywa wykluczenie z grup. Rozmowa o tym, że sieć pokazuje wybrane fragmenty cudzego życia, pomaga bardziej niż zakaz.

Kompulsywne przewijanie

Jak mówią dzieci: scrollowanie, doomscrolling

Bezrefleksyjne przewijanie niekończących się treści, często przygnębiających, długo w noc. Aplikacje projektuje się tak, żeby brakowało naturalnego momentu zatrzymania. Wytyczne Komisji Europejskiej wskazują ograniczanie mechanizmów uzależniających jako obowiązek platform wobec małoletnich.

Niebezpieczne wyzwania

Tryb pilnyJak mówią dzieci: challenge

Zadania krążące w sieci, które trzeba wykonać i nagrać jako dowód. Część jest niegroźna, część naraża zdrowie, a presja grupy robi resztę. Nie opisujcie dziecku szczegółów konkretnego wyzwania - rozmawiajcie o presji i o tym, że odmowa to nie tchórzostwo. Gdy wyzwanie zagraża zdrowiu albo dziecko czuje się do niego zmuszane, reagujcie od razu i zgłaszajcie treści platformie.

Filtry i presja wyglądu

Nakładki poprawiające wygląd i wszechobecne wzorce idealnych twarzy i sylwetek. U nastolatków wpływają na samoocenę i obraz własnego ciała. Pokazujcie dziecku, jak powstają takie obrazy, i reagujcie, gdy komentarze o wyglądzie stają się narzędziem hejtu. Sygnałem do rozmowy jest dziecko, które przestaje publikować zdjęcia bez filtra albo usuwa je po kilku minutach.

Czatboty i sztuczna inteligencja

Programy prowadzące rozmowę jak człowiek. Dzieci pytają je o naukę, ale coraz częściej zwierzają się im jak przyjacielowi. Czatbot nie zastąpi zaufanego dorosłego, a nie każda aplikacja ma zabezpieczenia odpowiednie dla dzieci. Te same technologie służą do tworzenia fałszywych zdjęć i nagrań.

Dział 7

Prawo i procedury

Pojęcia z pism, komisariatu i rozmów ze szkołą. Wystarczy je rozumieć - resztę możemy przygotować za Was.

Dobra osobiste

Wartości chronione przez Kodeks cywilny: cześć, wizerunek, prywatność, tajemnica korespondencji. Przy naruszeniu można żądać zaniechania, usunięcia skutków, na przykład przeprosin, a także zadośćuczynienia albo zapłaty na wskazany cel społeczny. Główna droga cywilna w sprawach o hejt.

Wsparcie prawne rodzin →

Wizerunek

Rozpoznawalna podobizna człowieka: twarz, sylwetka, charakterystyczne cechy. Rozpowszechnianie wizerunku wymaga zezwolenia osoby na nim przedstawionej, a za dziecko zgodę wyrażają rodzice, biorąc pod uwagę jego zdanie. Wyjątkiem jest między innymi osoba będąca tylko szczegółem tłumu.

Wizerunek dziecka →

Zabezpieczenie dowodów

Utrwalenie treści, zanim znikną: zrzuty z nazwą konta i datą, adresy wpisów, nagrania ekranu, kopie poza telefonem. Od jakości dowodów zależy los zgłoszenia, zawiadomienia i pozwu. Dobre dowody chronią też dziecko, bo nie musi wielokrotnie opowiadać, co się stało.

Zawiadomienie o przestępstwie

Informacja dla policji lub prokuratury, że mogło dojść do przestępstwa. Można je złożyć ustnie albo na piśmie, a zrobić to może każdy, nie tylko pokrzywdzony. Warto poprosić o potwierdzenie i pilnować informacji o wszczęciu albo odmowie wszczęcia postępowania. Dołączcie uporządkowane dowody i chronologię - to przyspiesza pracę organów i odciąża dziecko.

Tryby ścigania

Przestępstwa ściga się z urzędu, na wniosek pokrzywdzonego albo z oskarżenia prywatnego. Przy uporczywym nękaniu potrzebny jest wniosek, a przy znieważeniu i zniesławieniu akt oskarżenia wnosi sam pokrzywdzony, co do zasady w ciągu roku od poznania sprawcy. Za dziecko działa rodzic.

Nieletni sprawca i sąd rodzinny

Sprawami młodszych sprawców czynów karalnych zajmuje się sąd rodzinny na podstawie ustawy o wspieraniu i resocjalizacji nieletnich, stosując przede wszystkim środki wychowawcze. Odpowiedzialność karna na zasadach ogólnych zaczyna się od 17 lat, a przy najcięższych przestępstwach wyjątkowo od 15.

Akt o usługach cyfrowych

Skrót: DSA

Unijne rozporządzenie nakładające obowiązki na platformy: mechanizm zgłoszeń, uzasadnianie decyzji, odwołania i pozasądowe rozstrzyganie sporów. Platformy dostępne dla dzieci muszą zapewnić im wysoki poziom prywatności i bezpieczeństwa i nie mogą kierować do nich reklam opartych na profilowaniu.

Prawo do bycia zapomnianym

Potoczna nazwa prawa do usunięcia danych z RODO. Rozporządzenie wymienia osobno dane zebrane od dziecka w serwisach internetowych, a prawo to działa także po osiemnastce. Osobną ścieżką jest usuwanie zdjęć niepełnoletnich z wyników wyszukiwania Google, dostępne do osiemnastych urodzin.

RODO a dane dziecka →

Standardy ochrony małoletnich

Obowiązkowe zasady każdej szkoły i placówki pracującej z dziećmi. Muszą obejmować między innymi bezpieczne relacje między dziećmi, korzystanie z internetu, ochronę przed szkodliwymi treściami i plan wsparcia dziecka po ujawnieniu krzywdzenia. Możecie o nie poprosić i powołać się na nie w zgłoszeniu.

Niebieska Karta

Procedura uruchamiana przy podejrzeniu przemocy domowej, między innymi przez policję, pomoc społeczną, szkoły i ochronę zdrowia. Przemoc domowa obejmuje także działania podejmowane za pomocą środków komunikacji elektronicznej, a dziecko będące świadkiem przemocy jest osobą jej doznającą.

Dyżurnet.pl

Zespół działający w strukturach NASK, który przyjmuje zgłoszenia nielegalnych treści w internecie, przede wszystkim materiałów przedstawiających wykorzystywanie seksualne dzieci. Zgłasza się adres, pod którym znajduje się treść, bez przesyłania samego materiału.

Rzecznik Praw Dziecka

Konstytucyjny organ stojący na straży praw dziecka. Może żądać wyjaśnień od szkół i instytucji oraz włączyć się do postępowania sądowego, ale nie usuwa treści z internetu. Prowadzi Dziecięcy Telefon Zaufania 800 12 12 12, czynny całą dobę dla dzieci i rodziców. Z Rzecznikiem może skontaktować się każdy, także samo dziecko.

Rzecznik Praw Dziecka →

Jak pomagamy

Gdy pojęcie ze słowniczka dotyczy Waszego dziecka

Zrozumienie to pierwszy krok. Drugi to ktoś, kto zabezpieczy dowody, napisze zgłoszenie z podstawą prawną i nie odpuści po pierwszej odmowie.

750 zł brutto

Konsultacja ze specjalistą

Specjalista od hejtu, psycholog dziecięcy albo terapia uzależnień. Plan działania na piśmie i kontakt kontrolny.

Umów konsultację
Tryb pilny

Pomoc przy interwencji

Szantaż, zmasowany atak, materiały intymne, ujawnione dane. Działamy od pierwszej godziny.

Zgłoś sprawę
Dla rodzin i grup

Szkolenia dla rodziców

Trzydzieści tematów do wyboru - od języka sieci po drogę formalną i odpowiedzialność nieletnich.

Zobacz katalog
8000 zł

Audyt bezpieczeństwa dziecka

Sprawdzamy ślad cyfrowy, konta i ustawienia dziecka, a potem zamykamy luki razem z Wami.

Zobacz audyt
Pomoc dla rodziców jest odpłatna, a nadwyżka z niej finansuje działania dla dzieci i młodzieży. Dziecko, które samo pisze do Fundacji, trafia na ścieżkę dla młodzieży i dostaje konsultację ze specjalistą bez opłat, od razu i bez warunków wstępnych.

Pytania rodziców

Słowniczek - najczęstsze pytania

Rozumieć – tak, naśladować – niekoniecznie. Dziecko szybko wyczuwa slang używany na pokaz. Najlepiej działa proste pytanie „co to dokładnie znaczy?”, bo pokazuje, że chcecie zrozumieć, a nie oceniać.

Zależy od treści, zasięgu i tego, jak dziecko to przeżywa. Żart między przyjaciółmi to co innego niż przeróbka rozesłana po całej szkole. Jeśli dziecko czuje się ośmieszone, a mem się rozchodzi, zabezpieczcie go i zgłoście – to naruszenie wizerunku i dóbr osobistych.

Nie da się tego rozstrzygnąć jednym zdaniem, bo wiele zależy od treści i okoliczności. Pewne jest, że intymne zdjęcia osób poniżej 18 lat są prawnie ryzykowne, a rozesłanie ich bez zgody jest przestępstwem. Najważniejsze, żeby dziecko wiedziało, że może przyjść do Was bez obawy o karę.

Oczywiście. Nie musicie znać żadnego pojęcia z tej strony. Opiszcie, co widzicie i co mówi dziecko, a ustalimy, z czym mamy do czynienia i co da się zrobić. Zadzwońcie na 222 900 142.

Czas działać

Nie musicie znać właściwego słowa, żeby poprosić o pomoc

Wystarczy, że opiszecie, co się dzieje. Nazwę, podstawę prawną i drogę działania ustalimy razem. Zadzwońcie na 222 900 142 albo napiszcie na biuro@usuwaniehejtu.pl.

Treści na tej stronie mają charakter informacyjny i nie stanowią porady prawnej.

Zostań stałym wsparciem

Wybierz swój poziom w walce z hejtem.

Comiesięczne wsparcie daje nam to, czego hejt nie ma - stabilność. Dzięki stałym darczyńcom działamy bez przerwy. Wybierz poziom i dołącz.

Obrońca
20 zł / mies.
Patron
50 zł / mies.
Mecenas
100 zł / mies.
Strażnik Prawdy
250 zł / mies.
Rycerz
500 zł / mies.
Komandor
1 000 zł / mies.
Ambasador
2 500 zł / mies.
Filar Fundacji
5 000 zł / mies.
Tarcza
10 000 zł / mies.
Bohater
50 000 zł / mies.
Legenda
100 000 zł / mies.
Pogromca Hejtu
1 000 000 zł / mies.

Wolisz własną kwotę?

Wpisz dowolną sumę — każda złotówka to realne działania. Jednorazowo, co miesiąc albo co rok, jak Ci wygodnie.

Najszybciej

Jednorazowa zrzutka

Nie chcesz subskrypcji? Wpłać jednorazowo na publiczną zbiórkę - też trafia na Ścianę Chwały.

Wpłać na zrzutkę
Dla firm

Przelew na konto

Dla większych darowizn i wsparcia firmowego. Wystaw przelew bezpośrednio na konto fundacji.

nr konta: 42 1600 1462 1783 5776 0000 0002