O szkoleniu
Po co jest to szkolenie
Nauczyciel zwykle dowiaduje się ostatni. Uczniowie od kilku dni oglądają film z jego lekcji, przycięty tak, że widać tylko podniesiony głos, z podpisem i muzyką, a pod spodem są setki komentarzy. Albo ktoś z rodziców pokazuje mu konto na Instagramie z jego zdjęciem i imieniem, które obserwuje pół szkoły i które publikuje rzeczy, jakich nigdy by nie napisał. Pierwszy odruch jest prawie zawsze ten sam: odpisać, wyjaśnić, zażądać od klasy, kto to zrobił. W większości spraw, które prowadziliśmy, ten odruch pogarszał sytuację.
Na szkoleniu porządkujemy trzy rodzaje spraw, które dotyczą nauczycieli najczęściej. Nagrania z lekcji: kiedy samo nagrywanie narusza zasady szkoły, a kiedy publikacja narusza prawo do wizerunku, bo rozpowszechnianie wizerunku co do zasady wymaga zgody osoby na nim przedstawionej (art. 81 ustawy o prawie autorskim i prawach pokrewnych). Oceny i komentarze w sieci: gdzie kończy się ostra, ale dopuszczalna opinia, a zaczyna nieprawdziwe twierdzenie o faktach albo znieważenie. Fałszywe profile: podszywanie się pod inną osobę z użyciem jej wizerunku lub danych jest przestępstwem z art. 190a § 2 Kodeksu karnego, a w serwisach ma osobną kategorię zgłoszenia, którą pokazujemy na ekranie.
Drugą częścią jest ochrona własna, czyli to, co nauczyciel może zrobić przed jakąkolwiek sprawą: sprawdzić, co widać w sieci po wpisaniu jego imienia i nazwiska, ustawić prywatność kont, oddzielić konto prywatne od kontaktu z uczniami i rodzicami, wiedzieć, gdzie zgłosić podszywanie się. Omawiamy też kroki prawne bez straszenia i bez obiecywania: zgłoszenie do serwisu, wniosek o usunięcie danych na podstawie art. 17 RODO, ochronę dóbr osobistych (art. 23 i 24 Kodeksu cywilnego), prywatny akt oskarżenia przy zniesławieniu i znieważeniu (art. 212 i 216 Kodeksu karnego) oraz to, kiedy nauczyciel korzysta z ochrony przewidzianej dla funkcjonariuszy publicznych (art. 63 Karty Nauczyciela).
Pracujemy na zanonimizowanych materiałach z prowadzonych przez nas spraw, także takich, w których szkoła albo sam nauczyciel zareagowali za mocno i nadali sprawie zasięg, którego wcześniej nie miała. Nie uczymy szukania winnych wśród uczniów. Uczymy, jak zachować spokój, materiał i dobre imię, a sprawę poprowadzić tak, żeby po kilku tygodniach nauczyciel nadal mógł normalnie wejść do tej klasy.
Dla kogo
Szkolenie jest dla nauczycieli wszystkich przedmiotów, wychowawców, pedagogów i psychologów szkolnych, a także dla nauczycieli bibliotekarzy i świetlicy, którzy mają kontakt z uczniami poza lekcjami. Przydaje się w szkołach podstawowych i ponadpodstawowych, szczególnie tam, gdzie uczniowie prowadzą konta z nagraniami ze szkoły albo grupy z ocenami nauczycieli. Największy sens ma przed pierwszą sprawą, kiedy można bez presji zadbać o własne konta, oraz po sprawie, która dotknęła kogoś z grona, bo wtedy rada szuka wspólnego sposobu reagowania. Udział osoby z dyrekcji pomaga od razu uzgodnić, co szkoła robi w imieniu nauczyciela.
Plan szkolenia
Plan szkolenia 6 h
- 9:00-9:2020 min
Otwarcie, numery i zasady rozmowy
Podajemy numery pomocowe, w tym 800 100 100, z którego mogą korzystać nauczyciele, oraz infolinię Fundacji 222 900 142. Ustalamy, że nikt nie musi opowiadać o własnej sprawie przy grupie, a przykłady pokazujemy wyłącznie zanonimizowane. Mówimy też wprost, czego szkolenie nie daje.
- 9:20-10:0040 min
Trzy sprawy, trzy pierwsze odruchy
Pokazujemy trzy zanonimizowane przypadki: nagranie z lekcji, serię ocen pod nazwiskiem nauczyciela i fałszywy profil. Przy każdym zatrzymujemy się w momencie, w którym nauczyciel miał zareagować, i grupa decyduje, co zrobić. Potem pokazujemy, co zrobiono naprawdę i czym się to skończyło.
- 10:00-10:4545 min
Nagranie z lekcji w sieci
Omawiamy różnicę między nagrywaniem na lekcji, które regulują statut i regulamin szkoły, a publikacją, która dotyczy prawa do wizerunku. Pokazujemy, jak zgłosić film na TikToku, Instagramie i YouTube jako naruszenie prywatności i jak rozmawiać z klasą po takiej sprawie bez przesłuchiwania uczniów. Mówimy też o sytuacji odwrotnej: nagranie bywa dowodem, który chroni nauczyciela przed fałszywym zarzutem.
- 10:45-11:3045 min
Oceny nauczycieli w sieci
Pracujemy na zanonimizowanych wpisach z portali z ocenami, opiniach w wizytówce szkoły i komentarzach na grupach rodziców. Uczestnicy sortują je na krytykę, którą trzeba znieść, nieprawdziwe twierdzenia o faktach i znieważenia, a przy każdej grupie ustalamy możliwą reakcję. Pokazujemy też, jak wygląda wniosek o usunięcie danych z serwisu i kiedy ma szansę.
- 11:30-12:0030 min
Fałszywy profil z nazwiskiem nauczyciela
Krok po kroku zgłaszamy na ekranie konto podszywające się pod nauczyciela, w kategorii przeznaczonej dla osoby, pod którą ktoś się podszywa. Omawiamy, jakie materiały dołączyć, co zrobić, gdy serwis prosi o dokument tożsamości, i jak uprzedzić uczniów oraz rodziców, że konto jest fałszywe.
- 12:00-12:3030 min
Przerwa
Trzydzieści minut przerwy. Osoby, które chcą omówić własną sytuację, mogą porozmawiać z prowadzącym na osobności.
- 12:30-13:2050 min
Ochrona własna przy telefonie
Każdy uczestnik sprawdza, co widać w wyszukiwarce i w serwisach po wpisaniu jego imienia i nazwiska, a potem przegląda ustawienia prywatności swoich kont. Ustalamy, które zdjęcia i informacje warto ukryć, jak oddzielić konto prywatne od kontaktu zawodowego i jak włączyć logowanie dwuetapowe. Nikt nie pokazuje grupie swoich wyników.
- 13:20-14:1050 min
Kroki prawne: co, kiedy i po co
Omawiamy drogę cywilną z ochroną dóbr osobistych i zadośćuczynieniem, prywatny akt oskarżenia przy zniesławieniu i znieważeniu oraz zawiadomienie przy podszywaniu się i groźbach. Wyjaśniamy, kiedy nauczyciel korzysta z ochrony przewidzianej dla funkcjonariuszy publicznych i co oznacza obowiązek dyrektora oraz organu prowadzącego, by występować w jego obronie. Przy autorze, który jest uczniem, omawiamy rolę sądu rodzinnego.
- 14:10-14:4030 min
Kiedy nie reagować publicznie
Na przykładach pokazujemy, jak odpowiedź nauczyciela w komentarzach, wpis na profilu szkoły albo przemowa na szkolnym apelu podniosły zasięg treści, która sama by wygasła. Ćwiczymy krótką wiadomość do dyrekcji, która uruchamia działania szkoły bez rozgłosu, i rozmowę z klasą, która zamyka temat.
- 14:40-15:0020 min
Podsumowanie, pytania i numery
Każdy uczestnik spisuje dla siebie trzy kroki na wypadek, gdyby sprawa dotknęła jego, i nazwisko osoby w szkole, do której zwróci się jako pierwszej. Odpowiadamy na pytania i kończymy numerami pomocowymi oraz infolinią Fundacji.
Plan wersji skróconej 3 h dla rady pedagogicznej
- 14:00-14:1515 min
Numery i jedna sprawa na początek
Podajemy numery pomocowe i pokazujemy zanonimizowany przebieg sprawy nagrania z lekcji, od pierwszego udostępnienia do usunięcia filmu. Rada od razu widzi, w których momentach szkoła mogła pomóc szybciej.
- 14:15-14:5035 min
Nagrania, oceny i fałszywe konta
W jednym bloku przechodzimy przez trzy najczęstsze rodzaje spraw i przy każdym pokazujemy ekran zgłoszenia w serwisie. Omawiamy, co jest krytyką, którą trzeba znieść, a co naruszeniem, które można zgłosić i usunąć.
- 14:50-15:2535 min
Co nauczyciel robi sam, a co szkoła
Ustalamy podział: nauczyciel zabezpiecza treść i informuje dyrekcję, szkoła zgłasza, rozmawia z klasą i rodzicami, a w razie potrzeby występuje w obronie nauczyciela, do czego dyrektor i organ prowadzący są zobowiązani. Rada omawia, kto w tej szkole będzie pierwszą osobą do kontaktu.
- 15:25-15:4015 min
Przerwa
Piętnaście minut przerwy.
- 15:40-16:1535 min
Prawo w skrócie
Wyjaśniamy prostym językiem wizerunek, dobra osobiste, zniesławienie, znieważenie i podszywanie się oraz to, kiedy sprawa idzie z oskarżenia prywatnego, a kiedy można liczyć na działanie policji. Pokazujemy, co zmienia się, gdy autorem jest uczeń, który nie ukończył 17 lat.
- 16:15-16:4530 min
Ochrona własna w dziesięć minut
Pokazujemy na ekranie najważniejsze ustawienia prywatności w Facebooku i Instagramie oraz sprawdzenie własnego nazwiska w wyszukiwarce. Uczestnicy dostają listę kroków do wykonania w domu, bez pośpiechu i bez pokazywania czegokolwiek przy gronie.
- 16:45-17:0015 min
Pytania i numery na koniec
Odpowiadamy na pytania rady, także anonimowe, zebrane na kartkach. Kończymy numerami pomocowymi i infolinią Fundacji.
Godziny są przykładowe. Kolejność bloków i proporcje dopasowujemy do wieku uczestników, planu lekcji i sytuacji w placówce, zachowując pełny czas szkolenia.
Ćwiczenia
Co uczestnicy robią na zajęciach
Krytyka, nieprawda czy znieważenie
Uczestnicy dostają kilkanaście zanonimizowanych wpisów o nauczycielach, od „nudne lekcje i niesprawiedliwe oceny” po wpisy zarzucające konkretne, nieprawdziwe zdarzenia. W grupach sortują je na trzy stosy i przy każdym wpisie zapisują, czy i gdzie można go zgłosić. Omawiamy rozbieżności, bo to rozróżnienie decyduje o tym, czy zgłoszenie ma szansę.
Zgłoszenie fałszywego profilu
Na przygotowanym, zanonimizowanym przykładzie konta podszywającego się pod nauczycielkę uczestnicy przechodzą ścieżkę zgłoszenia w serwisie: wybór kategorii, opis, dołączane materiały. Potem piszą krótką informację dla rodziców i uczniów, że konto jest fałszywe, bez nagłaśniania jego treści. Zostaje gotowy wzór takiej informacji.
Moje nazwisko w sieci
Każdy na własnym telefonie wyszukuje swoje imię i nazwisko, sprawdza zdjęcia i dane widoczne bez logowania oraz ustawienia prywatności dwóch najczęściej używanych kont. Prowadzący przechodzi między stolikami i pomaga w ustawieniach, ale nikt nie pokazuje wyników grupie. Uczestnicy wychodzą z listą zmian wprowadzonych od razu i tych, które zrobią w domu.
Wiadomość do dyrekcji w pięć minut
Na podstawie opisu sprawy nagrania z lekcji uczestnicy piszą krótką wiadomość do dyrektora: co się stało, gdzie jest treść, co już zabezpieczyli i o co proszą szkołę. Porównujemy wersje i usuwamy z nich emocje, domysły i nazwiska uczniów, których udział nie jest pewny. Taka wiadomość staje się pierwszym dokumentem sprawy.
Efekty
Co uczestnicy potrafią po szkoleniu
Zabezpiecza treści dotyczące siebie
Zachowuje nagranie, wpis lub profil z linkiem, datą i nazwą konta, zanim zgłosi je do usunięcia.
Zgłasza fałszywy profil właściwą ścieżką
Wybiera w serwisie kategorię podszywania się, dołącza potrzebne materiały i wie, co zrobić, gdy pierwsze zgłoszenie zostanie odrzucone.
Odróżnia krytykę od naruszenia
Rozpoznaje, kiedy ocena w sieci jest dopuszczalną opinią, a kiedy zawiera nieprawdziwe fakty lub znieważenie, które można zgłosić.
Wie, co mówi prawo o nagraniach z lekcji
Odróżnia zasady nagrywania w szkole od zasad publikowania wizerunku i wie, jak zgłosić film opublikowany bez zgody.
Dba o własne konta
Sprawdził, co widać w sieci pod jego nazwiskiem, ustawił prywatność kont i oddzielił kontakt prywatny od zawodowego.
Zna drogi prawne i ich skutki
Wie, czym różni się droga cywilna od prywatnego aktu oskarżenia i zawiadomienia na policję, i potrafi ocenić, kiedy działanie prawne nagłośni sprawę bardziej niż sama treść.
Uruchamia wsparcie szkoły
Informuje dyrekcję rzeczowo i wie, że dyrektor oraz organ prowadzący mają obowiązek występować w obronie nauczyciela.
Co zostaje po szkoleniu
Po szkoleniu uczestnicy mają w PDF instrukcje zgłaszania fałszywych profili i nagrań opublikowanych bez zgody w serwisach, z których korzystają uczniowie tej szkoły, z datą przygotowania, oraz listę kontrolną ustawień prywatności dla własnych kont. Szkoła zatrzymuje wzór wiadomości nauczyciela do dyrekcji, wzór informacji dla rodziców o fałszywym koncie i krótką ściągę z przepisów omawianych na zajęciach: wizerunek, dobra osobiste, zniesławienie, znieważenie, podszywanie się i ochrona nauczyciela z Karty Nauczyciela. Dołączamy listę numerów, pod którymi nauczyciel może szukać wsparcia, oraz zaświadczenia o udziale.
Ceny
Ile kosztuje i kto może zamówić
Szkolenie mogą zamówić szkoły i przedszkola, instytucje, rodzice oraz firmy. Każdy zamawiający ma swój cennik, dlatego ceny pokazujemy osobno.
Szkoła lub przedszkole
Szkoły, przedszkola, zespoły szkół, organy prowadzące.
| Szkolenie 6 h z 30-minutową przerwą, do 30 osób | 8 000 zł |
| Wersja skrócona 3 h po lekcjach, bez części warsztatowej | 4 800 zł |
| Szkolenie online na żywo, 6 h, nagranie dla szkoły na 30 dni | 6 500 zł |
| Druga grupa tego samego dnia w tej samej szkole, 6 h | 6 000 zł |
| Certyfikat imienny „Nauczyciel zwalczający Hejt” przy szkoleniu 6 h w szkole, za osobę | 150 zł |
Ceny netto, do każdej dolicza się podatek VAT. Pełny cennik: Cennik dla szkół i organizacji.
Instytucja
Poradnie, placówki opiekuńcze i wychowawcze, domy kultury, kluby, urzędy.
| Szkolenie całodniowe 6 h, do 25 osób | 9 000 zł |
| Warsztat 4 h, do 25 osób | 6 000 zł |
| Zniżka dla organizacji pozarządowych | -20% |
Ceny netto z rozdziału o instytucjach w cenniku dla szkół i organizacji.
Firma
Firmy, które fundują szkolenie dla kadry wybranej szkoły lub przedszkola.
| Szkolenie ufundowane szkole lub przedszkolu | jak dla szkoły |
Ceny netto, do każdej dolicza się podatek VAT. Pełny cennik: Cennik dla firm.
Organizacja
Przygotowanie i warunki
Prosimy, żeby uczestnicy przynieśli własne telefony z dostępem do kont, które chcą sprawdzić; ćwiczenie z ustawieniami prywatności jest dobrowolne i nikt nie pokazuje wyników grupie. Potrzebny jest rzutnik z możliwością podłączenia telefonu i internet w sali. Przed szkoleniem warto przesłać nam statut lub regulamin w części o korzystaniu z telefonów na lekcjach oraz informację, czy w szkole działa profil lub grupa, na której uczniowie publikują treści o nauczycielach; nazwy nie trzeba podawać, wystarczy rodzaj serwisu.
Dopłaty i koszty dodatkowe
Grupa 31-60 osób: dopłata 2 500 zł netto do szkolenia stacjonarnego. Termin w sobotę, niedzielę lub święto: dopłata 25%. Dojazd od Krakowa: 2,50 zł za kilometr w obie strony i 150 zł za godzinę czasu dojazdu, nocleg według kosztów oraz dieta 150 zł za dobę. Na życzenie: zeszyt ćwiczeń 35 zł za osobę, imienne zaświadczenia 15 zł za osobę, nagranie szkolenia dla kadry na 12 miesięcy 1 500 zł, spotkanie kontrolne online po 3 miesiącach 900 zł.
Płatność
Szkoły i instytucje: przelew 14 dni po fakturze, przy pierwszym zamówieniu zaliczka 50%. Rodzice: płatność z góry przy zapisie, przelewem lub kartą. Firmy: zaliczka 50% przy zleceniu, reszta po szkoleniu. Kwotę końcową podajemy na piśmie w ofercie.
Odwołanie i zmiana terminu
Odwołanie do 7 dni przed terminem jest bez kosztów, od 7 do 3 dni przed terminem kosztuje 50% ceny, później 100% ceny. Jedną zmianę terminu robimy bez kosztów.
Zniżki
Szkoły z sieci szkół partnerskich: 10% na szkolenia i warsztaty. Organizacje pozarządowe: 20%. Zniżki nie łączą się, stosujemy najkorzystniejszą dla zamawiającego. Umowy roczne i cykle szkoleń mają własne ceny w cenniku.
Uczciwie
Czego to szkolenie nie daje
Szkolenie nie zastępuje pomocy prawnej w konkretnej sprawie. Omawiamy ścieżki i przepisy, ale gdy sprawa już trwa, potrzebna jest analiza tej jednej sytuacji, a taką pomoc dla osoby dorosłej prowadzimy osobno i odpłatnie. Nie obiecujemy też, że każdą krytyczną ocenę da się usunąć: opinia o nauczycielu, nawet niesprawiedliwa, często mieści się w granicach prawa i wtedy nie znika. Uczciwie mówimy, że zajęcia podnoszą kwalifikacje i ułatwiają rozpoznanie, co jest naruszeniem, ale każda sprawa jest inna, a serwisy i ich zasady się zmieniają. Ochrona własna to nawyk, który trzeba odświeżać, a nie jednorazowe ustawienie.
Pytania
Pytania przed zamówieniem
Czy uczeń może nagrywać nauczyciela na lekcji?
O tym, czy na lekcji wolno używać telefonu, decydują statut i regulamin szkoły. Czym innym jest jednak publikacja nagrania: rozpowszechnianie wizerunku co do zasady wymaga zgody osoby na nim przedstawionej, a film z lekcji opublikowany w sieci z podpisem ośmieszającym nauczyciela można zgłosić w serwisie i domagać się jego usunięcia. Na szkoleniu omawiamy też sytuacje, w których nagranie było jedynym dowodem, że nauczyciel zachował się właściwie, bo to również się zdarza.
Czy da się usunąć negatywną ocenę nauczyciela z portalu z opiniami?
Opinii krytycznej, nawet ostrej, zwykle nie. Usunąć można treści, które zawierają nieprawdziwe twierdzenia o faktach, znieważenia albo dane przetwarzane z naruszeniem prawa, a podstawą bywa wtedy zgłoszenie w serwisie, wniosek z art. 17 RODO albo ochrona dóbr osobistych. Na szkoleniu uczestnicy sami oceniają przykładowe wpisy, bo to rozróżnienie jest najczęściej mylone i od niego zależy, czy warto w ogóle działać.
Co zrobić, gdy autorem fałszywego profilu jest prawdopodobnie uczeń?
Najpierw zabezpieczyć profil i zgłosić go w serwisie, a dopiero potem myśleć o autorze. Nauczyciel nie powinien sam ustalać, kto prowadzi konto, ani wypytywać klasy, bo to zwykle przenosi sprawę na kolejne konta i komplikuje sytuację. Podszywanie się z użyciem wizerunku lub danych jest przestępstwem; jeśli autor popełnił czyn po ukończeniu 13, a przed ukończeniem 17 lat, sprawą zajmuje się sąd rodzinny, a ustaleniem, kto stoi za kontem, policja.
Czy dyrektor ma obowiązek pomóc nauczycielowi?
Tak. Karta Nauczyciela zobowiązuje dyrektora i organ prowadzący do występowania z urzędu w obronie nauczyciela, gdy jego uprawnienia zostaną naruszone, a Kodeks pracy nakłada na pracodawcę obowiązek szanowania dóbr osobistych pracownika i przeciwdziałania mobbingowi. W praktyce oznacza to zgłoszenia w imieniu szkoły, rozmowy z uczniami i rodzicami oraz wsparcie w dalszych krokach. Obowiązkom pracodawcy poświęcone jest osobne szkolenie dla dyrekcji.
Czy nauczyciel powinien odpowiadać na komentarze pod nagraniem?
Prawie nigdy. Odpowiedź osoby, której dotyczy nagranie, podnosi wpis w wynikach, ściąga nowych komentujących i daje materiał do kolejnych filmów. Lepiej zabezpieczyć treść, zgłosić ją i przekazać sprawę dyrekcji, która zdecyduje o ewentualnym krótkim komunikacie. Na szkoleniu pokazujemy przykłady, w których jedno zdanie nauczyciela w komentarzach przedłużyło sprawę o kilka tygodni.
Czy szkolenie obejmuje deepfake z wizerunkiem nauczyciela?
Omawiamy go jako odmianę fałszywego profilu i nagrania bez zgody: jak zabezpieczyć taki materiał, jak go zgłosić i jak uprzedzić rodziców, zanim przerobione nagranie zacznie krążyć jako prawdziwe. Pełne omówienie treści tworzonych przez sztuczną inteligencję, łącznie z rozpoznawaniem przeróbek, prowadzimy na osobnym szkoleniu o sztucznej inteligencji w szkole. Jeśli taka sprawa dotyczy już kogoś z grona, prosimy o telefon na infolinię Fundacji.
Zobacz też