O szkoleniu
Po co jest to szkolenie
Nauczycielka matematyki dowiaduje się od uczniów, że fragment jej lekcji krąży po sieci z podpisem, który ją ośmiesza. Konserwator znajduje swoje zdjęcie w lokalnej grupie z komentarzem sugerującym, że „coś ukrywa”. Pracownica sekretariatu słyszy od rodzica, że ten „opisze ją w internecie”. W każdej z tych sytuacji pracownik prędzej czy później staje w drzwiach gabinetu i pyta, co szkoła zamierza zrobić. Od pierwszej odpowiedzi dyrekcji zależy, czy poczuje się chroniony, czy zostawiony sam sobie.
Dyrektor występuje tu w dwóch rolach naraz: jest przełożonym, który ma obowiązki wobec pracownika, i kierownikiem placówki odpowiedzialnej za uczniów, także tych, którzy mogli opublikować treść. Kodeks pracy zobowiązuje pracodawcę do szanowania dóbr osobistych pracownika (art. 11¹) i do przeciwdziałania mobbingowi (art. 94³). Karta Nauczyciela dodaje, że nauczyciel podczas lub w związku z pełnieniem obowiązków korzysta z ochrony przewidzianej dla funkcjonariuszy publicznych, a dyrektor i organ prowadzący są obowiązani z urzędu występować w jego obronie, gdy jego uprawnienia zostaną naruszone (art. 63). Na szkoleniu przekładamy te przepisy na czynności: co robimy w pierwszej godzinie, co w pierwszym tygodniu i co zapisujemy.
Równie ważne jest to, czego szkoła za pracownika zrobić nie może. Zniesławienie i znieważenie (art. 212 i 216 Kodeksu karnego) ściga się z oskarżenia prywatnego, a przy groźbach i uporczywym nękaniu potrzebny jest wniosek pokrzywdzonego. Roszczenia o ochronę dóbr osobistych i zadośćuczynienie (art. 23, 24 i 448 Kodeksu cywilnego) należą do samego nauczyciela. Szkoła może natomiast zabezpieczyć materiał, zgłosić treść w serwisie, udostępnić dokumentację, przeprowadzić działania wychowawcze wobec ucznia i zadbać o to, żeby pracownik nie musiał zajmować się tym wszystkim po godzinach i w samotności.
Pracujemy na zanonimizowanych materiałach z prowadzonych przez nas spraw: zgłoszeniach fałszywych kont, nagraniach z lekcji, wpisach w grupach lokalnych i notatkach, które po miesiącach okazywały się najważniejszym dokumentem w sprawie. Osobno zajmujemy się komunikacją w zespole, bo w pokoju nauczycielskim plotka rozchodzi się szybciej niż oficjalna informacja, a źle dobrane słowa przełożonego potrafią zranić bardziej niż sam wpis.
Dla kogo
Szkolenie jest przeznaczone dla dyrektorów, wicedyrektorów, kierowników świetlic, internatów i bibliotek oraz osób, które w placówce prowadzą sprawy kadrowe. Warto zaprosić także przedstawiciela organu prowadzącego, jeśli w gminie lub powiecie ktoś wspiera dyrektorów w sprawach pracowniczych. Największy sens ma przed pierwszą taką sprawą albo zaraz po niej, gdy zespół widział już, jak szybko robi się chaos. Sprawdza się też w szkołach, w których hejt dotknął pracowników niepedagogicznych, bo o nich procedury zwykle milczą.
Plan szkolenia
Plan szkolenia 6 h
- 9:00-9:2020 min
Otwarcie i numery pomocowe
Ustalamy zasady pracy: przykłady są zanonimizowane, a sprawy osób obecnych na sali nie są omawiane na forum. Podajemy numery, z których może skorzystać pracownik w kryzysie: 800 70 2222 (Centrum Wsparcia), 112 przy zagrożeniu oraz infolinię Fundacji 222 900 142. Każdy uczestnik zapisuje jedną sytuację z własnej placówki, do której chce wrócić w ciągu dnia.
- 9:20-10:1050 min
Trzy sprawy, trzy reakcje szkoły
Przechodzimy przez trzy zanonimizowane sprawy: fragment lekcji opublikowany z ośmieszającym podpisem, fałszywe konto z wizerunkiem nauczyciela i wpis rodzica w lokalnej grupie z nieprawdziwymi zarzutami. Przy każdej pokazujemy, co zrobiła dyrekcja, co zadziałało i w którym miejscu szkoła sama pogorszyła sytuację. Uczestnicy wskazują moment, w którym inna decyzja zmieniłaby dalszy ciąg.
- 10:10-11:0050 min
Co należy do pracodawcy, a co do pracownika
Rozkładamy sprawę na trzy obszary: pracowniczy, cywilny i karny. Omawiamy art. 11¹ i art. 94³ Kodeksu pracy, art. 63 Karty Nauczyciela, ochronę dóbr osobistych, prawo do wizerunku z art. 81 ustawy o prawie autorskim oraz czyny, przy których decyzja o ściganiu należy do pokrzywdzonego. Po tym bloku uczestnik umie powiedzieć pracownikowi, które kroki podejmie szkoła, a które może podjąć tylko on sam.
- 11:00-12:0060 min
Pierwsza rozmowa z pracownikiem
Ćwiczymy w trójkach rozmowę dyrektora z nauczycielem, który przyszedł ze zrzutem ekranu: jedna osoba gra przełożonego, druga pracownika, trzecia obserwuje z listą kontrolną. Pracujemy nad tym, żeby padło pytanie o potrzeby pracownika, a nie padły zdania w rodzaju „proszę się tym nie przejmować” czy „po co pani w ogóle to czytała”. Kończymy ustaleniem, co zostaje zapisane po takiej rozmowie.
- 12:00-12:3030 min
Przerwa
Przerwa obiadowa. Prowadzący są dostępni dla osób, które wolą zadać pytanie w cztery oczy.
- 12:30-13:2050 min
Zgłoszenie w imieniu szkoły i zabezpieczenie materiału
Na ekranach serwisów pokazujemy, jak zgłosić fałszywe konto, nagranie z lekcji i komentarz z danymi pracownika oraz kiedy zgłoszenie składa szkoła, a kiedy lepiej, żeby zrobił to sam zainteresowany. Uczymy robić zrzuty z adresem, datą i nazwą konta i zapisywać je w miejscu służbowym, a nie w prywatnym telefonie dyrektora. Omawiamy też odwołanie od odmowy, bo serwisy mają obowiązek je rozpatrzyć, a szkoły rzadko z niego korzystają.
- 13:20-14:0040 min
Rejestr działań pracodawcy
Uczestnicy wypełniają rejestr działań na podstawie przebiegu sprawy rozpisanego dzień po dniu. Zapisujemy, kto zgłosił, co szkoła zrobiła, kiedy i z jakim skutkiem, a także decyzje o niepodejmowaniu działań wraz z uzasadnieniem. Taki dokument pokazuje później, że pracodawca nie pozostał bierny, i pomaga pracownikowi, jeśli zdecyduje się na drogę prawną.
- 14:00-14:3030 min
Komunikacja wewnętrzna
Ustalamy, co i kiedy powiedzieć radzie pedagogicznej i pracownikom obsługi, żeby zatrzymać plotki, a nie ujawnić więcej, niż życzy sobie osoba pokrzywdzona. Uczestnicy piszą krótki komunikat dla zespołu, a my sprawdzamy go pod kątem danych, ocen i sformułowań, które mogłyby ją obciążyć. Omawiamy też sytuację, w której ktoś z kadry udostępnia albo komentuje hejt na koleżankę.
- 14:30-14:5020 min
Gdy autorem jest uczeń albo rodzic
Gdy treść opublikował uczeń, szkoła działa wobec dziecka i jego rodziców: środki wychowawcze według statutu, rozmowa z rodzicami, w poważniejszych sprawach sąd rodzinny. Gdy autorem jest rodzic, omawiamy rozmowę z nim, pismo szkoły z prośbą o usunięcie treści i granicę, za którą sprawa przechodzi do pracownika i jego pełnomocnika.
- 14:50-15:0010 min
Podsumowanie i numery pomocowe
Każdy uczestnik zapisuje trzy rzeczy, które sprawdzi lub zmieni w swojej placówce w najbliższym tygodniu. Przypominamy numery: 800 70 2222, 112, 116 111 dla uczniów, 800 100 100 dla rodziców i nauczycieli oraz 222 900 142.
Plan wersji skróconej 3 h dla dyrekcji i zespołu kierującego
- 14:00-14:1010 min
Start i numery pomocowe
Krótko ustalamy, czego dotyczy wersja skrócona: decyzji kierownictwa, a nie dłuższych ćwiczeń warsztatowych. Podajemy numery 800 70 2222, 112 i 222 900 142, a zespół zapisuje, czy w placówce zdarzyła się w ostatnim czasie podobna sprawa.
- 14:10-14:5040 min
Jedna sprawa od zgłoszenia do zamknięcia
Prowadzimy zespół przez zanonimizowaną sprawę pracownicy sekretariatu, opisanej z imienia i nazwiska w komentarzach pod postem o rekrutacji. Na każdym etapie zatrzymujemy się i pytamy, kto w tej szkole podejmuje decyzję i w jakim czasie. Pokazujemy miejsca, w których takie sprawy zwykle utykają na kilka tygodni.
- 14:50-15:3040 min
Obowiązki pracodawcy jako lista czynności
Zamiast wykładu z przepisów dajemy listę czynności wynikających z Kodeksu pracy i Karty Nauczyciela, a zespół przypisuje je konkretnym osobom w swojej placówce. Oddzielamy to, co robi szkoła, od tego, o czym decyduje wyłącznie pracownik, i ćwiczymy, jak mu to przekazać bez nacisku w którąkolwiek stronę.
- 15:30-15:4515 min
Przerwa
Krótka przerwa na kawę i rozmowy w kuluarach.
- 15:45-16:2035 min
Dokumentacja na jednej kartce
Pracujemy na wzorze rejestru działań i notatki z rozmowy z pracownikiem, uzupełniając je danymi z omawianej sprawy. Zespół ustala, kto w placówce przechowuje takie dokumenty, kto ma do nich dostęp i jak chronić zawarte w nich informacje o zdrowiu czy sytuacji rodzinnej pracownika.
- 16:20-16:5030 min
Pięć zdań dla zespołu
Wspólnie układamy krótki komunikat dla rady pedagogicznej na wypadek takiej sprawy: co się stało, co robi szkoła, czego prosimy nie robić i do kogo kierować pytania. Omawiamy też sytuację, w której informacja wycieka z pokoju nauczycielskiego na grupę rodziców.
- 16:50-17:0010 min
Podsumowanie i przydział zadań
Zespół wskazuje jedną osobę odpowiedzialną za wprowadzenie ustaleń i termin pierwszego przeglądu. Na koniec przypominamy numery pomocowe i infolinię Fundacji 222 900 142.
Godziny są przykładowe. Kolejność bloków i proporcje dopasowujemy do wieku uczestników, planu lekcji i sytuacji w placówce, zachowując pełny czas szkolenia.
Ćwiczenia
Co uczestnicy robią na zajęciach
Rozmowa w gabinecie w trzech wariantach
Uczestnicy pracują w trójkach: przełożony, pracownik i obserwator. Pracownik przychodzi kolejno w trzech stanach: roztrzęsiony, bagatelizujący sprawę i żądający natychmiastowego ukarania ucznia. Obserwator notuje zdania, które otwierały rozmowę, i te, które ją zamykały. Zostaje lista sformułowań, których kierownictwo tej placówki chce używać, i takich, z których rezygnuje.
Karty: czyja to czynność
Grupa dostaje czternaście kart z czynnościami, na przykład zgłoszenie fałszywego konta, prywatny akt oskarżenia, rozmowa z rodzicami ucznia, wniosek o ściganie czy zmiana dyżurów na prośbę nauczyciela. Zadaniem jest przypisać każdą kartę do pracownika, dyrekcji, organu prowadzącego albo do działania wspólnego. Rozbieżności między grupami omawiamy na forum, bo właśnie one pokazują, gdzie w szkole brakuje ustaleń. Karty można potem wykorzystać na radzie pedagogicznej.
Rejestr z dziesięciu dni
Na podstawie rozpisanego przebiegu sprawy uczestnicy prowadzą rejestr działań: dzień, osoba, czynność, skutek. Następnie zamieniamy się rejestrami i każdy sprawdza cudzy tak, jakby czytał go inspektor pracy albo pełnomocnik nauczyciela. Z ćwiczenia zostaje wzór, który można wprowadzić w placówce od następnego dnia.
Komunikat dla pokoju nauczycielskiego
Każdy uczestnik pisze komunikat dla zespołu w nie więcej niż dziesięciu zdaniach. Czytamy kilka na głos i sprawdzamy, czy nie zawierają szczegółów, których pracownik nie chciał ujawniać, ocen autora wpisu albo sugestii, że osoba pokrzywdzona coś sprowokowała. Najlepsze sformułowania trafiają do wzoru, który zostaje w szkole.
Efekty
Co uczestnicy potrafią po szkoleniu
Rozdziela obowiązki szkoły i pracownika
Wie, które działania należą do pracodawcy, a które może podjąć tylko pracownik, i umie mu to jasno przekazać.
Prowadzi pierwszą rozmowę bez bagatelizowania
Przyjmuje zgłoszenie pracownika, pyta o jego potrzeby i ustala kolejne kroki bez obietnic, których szkoła nie będzie w stanie spełnić.
Zgłasza treść w imieniu placówki
Umie zgłosić fałszywe konto, nagranie z lekcji lub komentarz z danymi pracownika i odwołać się od odmowy serwisu.
Prowadzi rejestr działań
Dokumentuje każdą czynność szkoły tak, żeby po miesiącach było jasne, kto, co i kiedy zrobił oraz dlaczego czegoś nie zrobiono.
Informuje zespół bez wywoływania plotek
Przygotowuje komunikat wewnętrzny, który porządkuje sytuację, nie ujawnia zbędnych szczegółów i nie obciąża osoby pokrzywdzonej.
Reaguje na autora ze społeczności szkolnej
Wie, jak postępować, gdy autorem jest uczeń, rodzic albo inny pracownik, i kiedy sprawa wymaga udziału policji lub sądu rodzinnego.
Co zostaje po szkoleniu
Placówka otrzymuje kartę obowiązków pracodawcy na jedną stronę, z podziałem na czynności szkoły, pracownika i organu prowadzącego. Do tego wzór rejestru działań, wzór notatki z rozmowy z pracownikiem, szablon komunikatu dla rady pedagogicznej i dla pracowników obsługi oraz zestawienie ścieżek zgłaszania fałszywych kont i nagrań w serwisach, z których najczęściej korzystają uczniowie. Dołączamy wykaz numerów pomocowych, w tym 800 70 2222 dla dorosłych w kryzysie, oraz zaświadczenia dla uczestników.
Ceny
Ile kosztuje i kto może zamówić
Szkolenie mogą zamówić szkoły i przedszkola, instytucje, rodzice oraz firmy. Każdy zamawiający ma swój cennik, dlatego ceny pokazujemy osobno.
Szkoła lub przedszkole
Szkoły, przedszkola, zespoły szkół, organy prowadzące.
| Szkolenie 6 h z 30-minutową przerwą, do 30 osób | 8 000 zł |
| Wersja skrócona 3 h po lekcjach, bez części warsztatowej | 4 800 zł |
| Szkolenie online na żywo, 6 h, nagranie dla szkoły na 30 dni | 6 500 zł |
| Druga grupa tego samego dnia w tej samej szkole, 6 h | 6 000 zł |
| Certyfikat imienny „Nauczyciel zwalczający Hejt” przy szkoleniu 6 h w szkole, za osobę | 150 zł |
Ceny netto, do każdej dolicza się podatek VAT. Pełny cennik: Cennik dla szkół i organizacji.
Instytucja
Poradnie, placówki opiekuńcze i wychowawcze, domy kultury, kluby, urzędy.
| Szkolenie całodniowe 6 h, do 25 osób | 9 000 zł |
| Warsztat 4 h, do 25 osób | 6 000 zł |
| Zniżka dla organizacji pozarządowych | -20% |
Ceny netto z rozdziału o instytucjach w cenniku dla szkół i organizacji.
Firma
Firmy, które fundują szkolenie dla kadry wybranej szkoły lub przedszkola.
| Szkolenie ufundowane szkole lub przedszkolu | jak dla szkoły |
Ceny netto, do każdej dolicza się podatek VAT. Pełny cennik: Cennik dla firm.
Organizacja
Przygotowanie i warunki
Prosimy o przesłanie przed szkoleniem regulaminu pracy lub zasad przeciwdziałania mobbingowi, procedury reagowania na zdarzenia w internecie i krótkiego, zanonimizowanego opisu sytuacji, które zdarzyły się w placówce. Jeżeli ktoś z uczestników jest stroną trwającej sprawy, wystarczy nam o tym powiedzieć, a dobierzemy przykłady tak, by jej nie odtwarzać. Na sali potrzebny jest rzutnik z dostępem do internetu oraz osoba, która zna konta szkoły w mediach społecznościowych.
Dopłaty i koszty dodatkowe
Grupa 31-60 osób: dopłata 2 500 zł netto do szkolenia stacjonarnego. Termin w sobotę, niedzielę lub święto: dopłata 25%. Dojazd od Krakowa: 2,50 zł za kilometr w obie strony i 150 zł za godzinę czasu dojazdu, nocleg według kosztów oraz dieta 150 zł za dobę. Na życzenie: zeszyt ćwiczeń 35 zł za osobę, imienne zaświadczenia 15 zł za osobę, nagranie szkolenia dla kadry na 12 miesięcy 1 500 zł, spotkanie kontrolne online po 3 miesiącach 900 zł.
Płatność
Szkoły i instytucje: przelew 14 dni po fakturze, przy pierwszym zamówieniu zaliczka 50%. Rodzice: płatność z góry przy zapisie, przelewem lub kartą. Firmy: zaliczka 50% przy zleceniu, reszta po szkoleniu. Kwotę końcową podajemy na piśmie w ofercie.
Odwołanie i zmiana terminu
Odwołanie do 7 dni przed terminem jest bez kosztów, od 7 do 3 dni przed terminem kosztuje 50% ceny, później 100% ceny. Jedną zmianę terminu robimy bez kosztów.
Zniżki
Szkoły z sieci szkół partnerskich: 10% na szkolenia i warsztaty. Organizacje pozarządowe: 20%. Zniżki nie łączą się, stosujemy najkorzystniejszą dla zamawiającego. Umowy roczne i cykle szkoleń mają własne ceny w cenniku.
Uczciwie
Czego to szkolenie nie daje
Szkolenie nie prowadzi sprawy konkretnego pracownika i nie zastępuje obsługi prawnej szkoły ani pełnomocnika, którego nauczyciel może wybrać sam. Nie rozstrzygamy też, czy w danej sytuacji doszło do mobbingu, bo ta ocena zależy od okoliczności, a w razie sporu podejmuje ją sąd pracy. Jeśli w placówce trwa sprawa wymagająca działania, zajmujemy się nią osobno. Szkolenie podnosi kwalifikacje kadry kierowniczej i ułatwia rozpoznanie, co w danej chwili jest obowiązkiem szkoły, ale każda sprawa pracownicza wygląda inaczej, a serwisy i praktyka zmieniają się na tyle szybko, że tę wiedzę trzeba regularnie odświeżać.
Pytania
Pytania przed zamówieniem
Czy hejt rodzica wobec nauczyciela jest mobbingiem?
Mobbing w rozumieniu Kodeksu pracy dotyczy przede wszystkim relacji w miejscu pracy, czyli przełożonych i współpracowników, więc wpisy rodzica ocenia się zwykle przez pryzmat dóbr osobistych. Nie zwalnia to szkoły z obowiązków: pracodawca ma szanować dobra osobiste pracownika, a dyrektor na podstawie art. 63 Karty Nauczyciela występuje w obronie nauczyciela z urzędu. Inaczej wygląda sytuacja, gdy do nagonki dołączają osoby z zespołu, i ten wariant omawiamy osobno. Na szkoleniu pokazujemy zestaw działań dyrekcji dla każdej z tych sytuacji.
Czy szkoła może złożyć zawiadomienie albo pozew za nauczyciela?
Pozwu o ochronę dóbr osobistych ani prywatnego aktu oskarżenia o zniesławienie szkoła za pracownika nie wniesie, bo to jego prawa. Przy groźbach i uporczywym nękaniu ściganie wymaga wniosku pokrzywdzonego, więc i tu decyzja należy do niego. Szkoła może natomiast przekazać policji informację o zdarzeniu i udostępnić zabezpieczony materiał, a gdy dowie się o przestępstwie ściganym z urzędu, ma obowiązek zawiadomić policję lub prokuraturę (art. 304 § 2 Kodeksu postępowania karnego). Ćwiczymy, jak rozmawiać o tym z pracownikiem bez nacisku.
Czy możemy polecić kadrze zamknięcie prywatnych profili?
Prywatne konto należy do pracownika i to on decyduje o jego ustawieniach. Szkoła może zachęcić do zmian i pokazać, jak ograniczyć widoczność danych, ale polecenie zamknięcia konta przerzuca odpowiedzialność za hejt na osobę, której on dotyczy. Na szkoleniu proponujemy krótką instrukcję ustawień prywatności, którą placówka przekazuje kadrze jako pomoc, a nie jako obowiązek.
Czy szkolenie obejmuje pracowników niepedagogicznych?
Tak. Sekretariat, obsługa, pracownicy stołówki i świetlicy także bywają celem hejtu, a procedury zwykle o nich nie wspominają. Art. 63 Karty Nauczyciela dotyczy nauczycieli, ale obowiązki z Kodeksu pracy pracodawca ma wobec wszystkich zatrudnionych. Pokazujemy, czym różnią się te dwie sytuacje i jak zapisać w procedurze obie.
Co zrobić, gdy autorem wpisów jest ktoś z zespołu?
To najtrudniejszy wariant, bo sprawa dotyczy wtedy także relacji w pracy i obowiązku przeciwdziałania mobbingowi. Omawiamy rozmowy z obiema stronami, zabezpieczenie materiału, ścieżkę przewidzianą w wewnętrznych zasadach szkoły oraz ochronę osoby zgłaszającej przed odwetem. Pokazujemy też, czego unikać: konfrontacji na forum rady pedagogicznej i zapewnień, że „wszystko zostanie między nami”.
Czy możemy omówić naszą bieżącą sprawę?
Na forum nie, bo na sali są inne osoby, a sprawa dotyczy konkretnego pracownika. Przed szkoleniem można jednak przekazać nam zanonimizowany opis, a my dobierzemy ćwiczenia, które przygotują zespół do podobnej sytuacji. Jeśli sprawa wymaga działania już teraz, prowadzimy ją osobno i ustalamy jej zakres przed rozpoczęciem pracy.