Telefony w szkołach Europy. Które kraje wprowadziły ograniczenia i w jakim zakresie?

Jeszcze kilka lat temu o telefonach w szkole decydował prawie wyłącznie regulamin danej placówki. Dziś w większości krajów Europy zasady wyznacza państwo: ustawą, rozporządzeniem albo oficjalnymi wytycznymi ministerstwa.

Poniżej znajdziecie porównanie kraj po kraju: jaki akt wprowadza ograniczenie, których uczniów obejmuje i jakie przewiduje wyjątki. Piszemy o przepisach, a nie o tym, czy zakazy działają. Przy każdym kraju podajemy źródło i datę, na którą opis jest aktualny.

W skrócie

• Na koniec 2024 r. zakaz używania smartfonów w szkołach miało w prawie lub polityce oświatowej 79 systemów edukacji na świecie, czyli 40%. Rok wcześniej było ich 60, czyli 30% (UNESCO, zespół raportu GEM, aktualizacja ze stycznia 2025 r.).
• W Europie widać trzy poziomy regulacji: zakaz w ustawie lub rozporządzeniu (m.in. Francja, Węgry, Łotwa, Słowacja, Austria, Portugalia, Polska), wytyczne lub porozumienie bez ustawy (m.in. Holandia, Hiszpania na szczeblu centralnym, Litwa, Norwegia) oraz decyzja pozostawiona szkole (m.in. Irlandia, Niemcy na szczeblu federalnym).
• Najczęstsza granica wieku to koniec szkoły podstawowej lub gimnazjum, czyli mniej więcej 14-15 lat. Starsi uczniowie zwykle podlegają zasadom ustalanym przez szkołę.
• W Polsce od 1 września 2026 r. obowiązuje ustawowy zakaz w szkołach podstawowych i przedszkolach. Szkoły ponadpodstawowe określają w statucie warunki albo zakaz (Dz. U. z 2026 r. poz. 1036).
• Prawie każdy przepis zawiera te same wyjątki: zgoda nauczyciela na użycie telefonu do nauki, potrzeby zdrowotne i niepełnosprawność, sytuacje nagłe.
• Zanim państwa wprowadziły przepisy, większość szkół miała już własne zasady: w Anglii 99,8% szkół podstawowych i 90% średnich, w Danii około 96%, w Czechach 93%.

Ile krajów ograniczyło telefony w szkołach?

Najszersze zestawienie prowadzi zespół Światowego Raportu z Monitoringu Edukacji (raport GEM) przy UNESCO. Analizuje on ustawy i dokumenty polityki oświatowej, a opisy krajów publikuje w serwisie PEER.

Według aktualizacji UNESCO ze stycznia 2025 r. na koniec 2023 r. zakaz używania smartfonów w szkołach miało 60 systemów edukacji, czyli 30%. Do końca 2024 r. doszło 19 kolejnych. Razem dało to 79 systemów, czyli 40%.

To zestawienie liczy systemy edukacji, a nie państwa. W krajach federalnych o szkołach decydują regiony. UNESCO podaje, że w Hiszpanii zakazy wprowadziło 14 z 17 wspólnot autonomicznych: wszystkie poza Krajem Basków, La Rioją i Nawarrą.

Dla Europy najbardziej aktualnym źródłem jest Eurydice, czyli sieć informacji o edukacji prowadzona przy Komisji Europejskiej. Jej krajowe opisy reform były aktualizowane we wrześniu i październiku 2026 r. i z nich pochodzi większość informacji w tym tekście.

Trzy poziomy regulacji: ustawa, zalecenie, decyzja szkoły

Słowo „zakaz” znaczy w różnych krajach coś innego. Zanim porównacie państwa, sprawdźcie, na jakim poziomie zapadła decyzja.

Ustawa lub rozporządzenie.
Zakaz wynika z przepisu powszechnie obowiązującego. Szkoła nie może go uchylić, może najwyżej doprecyzować sposób wykonania. Tak jest między innymi we Francji, na Węgrzech, na Łotwie, na Słowacji, w Austrii, w Portugalii, w Chorwacji, na Cyprze i w Polsce.

Wytyczne, zalecenia, porozumienia.
Ministerstwo ogłasza oczekiwany standard, ale nie zapisuje go w ustawie. W Holandii jest to porozumienie ze środowiskiem oświatowym, na Litwie rekomendacja dwóch ministrów, w Norwegii zalecenie urzędu do spraw edukacji. Osobnym przypadkiem jest Anglia: wytyczne mają tam od 2026 r. charakter ustawowy, czyli szkoły muszą je uwzględniać.

Decyzja szkoły.
Państwo nie ustala zasad albo jedynie pozwala szkole je ustalić. Tak opisywano Irlandię, Niemcy na szczeblu federalnym, Słowenię i Maltę. W praktyce nie oznacza to braku reguł, bo większość szkół i tak je ma.

Drugą rzeczą, na którą warto patrzeć, jest zakres. Część przepisów dotyczy tylko lekcji. Inne obejmują cały pobyt w szkole razem z przerwami. Jeszcze inne nakazują fizyczne oddzielenie ucznia od telefonu, czyli oddanie go do depozytu lub szafki.

Zakaz telefonów w szkołach w Europie: tabela kraj po kraju

Tabela pokazuje stan opisany w źródłach urzędowych i międzynarodowych. Datę aktualności każdego źródła podajemy pod tabelą i w opisach poniżej.

Kraj	Poziom regulacji	Kogo obejmuje	Od kiedy	Główne wyjątki
Polska	Ustawa	Szkoły podstawowe i przedszkola: zakaz. Szkoły ponadpodstawowe: warunki albo zakaz w statucie	1 września 2026 r.	Zgoda nauczyciela, zdrowie i niepełnosprawność, zagrożenie, wycieczki
Francja	Ustawa (kodeks edukacji)	Przedszkola, szkoły podstawowe i collège. Liceum: regulamin szkoły	2018 r.	Cele dydaktyczne wskazane w regulaminie, uczniowie z niepełnosprawnością
Włochy	Wytyczne i okólnik ministerstwa	Od przedszkola do końca gimnazjum, także w celach dydaktycznych	Rok szkolny 2024/2025	Indywidualne plany edukacyjne uczniów
Węgry	Dekret rządu 245/2024	Szkoły podstawowe, średnie i zawodowe, internaty	Rok szkolny 2024/2025	Zgoda nauczyciela lub dyrektora
Słowacja	Przepisy krajowe	Klasy 1-3: pełny zakaz na lekcjach. Klasy 4-9: tylko do nauki za zgodą nauczyciela	1 stycznia 2025 r.	Uczniowie z niepełnosprawnością, urządzenia medyczne
Austria	Rozporządzenie (Schulordnung)	Do klasy 8 włącznie, także przerwy i wyjścia szkolne	Maj 2025 r.	Decyzja nauczyciela o użyciu na lekcji, wyjazdy z noclegiem
Łotwa	Ustawa o edukacji	Najpierw klasy 1-6, potem klasy 1-9	2025 r., rozszerzenie 1 czerwca 2026 r.	Zgoda nauczyciela w procesie nauki
Portugalia	Przepisy ministerstwa, zmiana statutu ucznia	Najpierw klasy 1-6, potem do klasy 9	2025/2026, rozszerzenie 2026/2027	Opisane w aktach krajowych
Luksemburg	Rozporządzenia wielkoksiążęce	Szkoły średnie: fizyczne oddzielenie ucznia od telefonu na lekcjach	2 czerwca 2025 r.	Szczegóły w karcie każdej szkoły
Belgia (Wspólnota Francuska)	Decyzja rządu wspólnoty	Przedszkola, szkoły podstawowe i średnie: użycie rekreacyjne	Rok szkolny 2025/2026	Użycie dydaktyczne, zdrowie i niepełnosprawność
Chorwacja	Rozporządzenie ministerstwa	Szkoły podstawowe: cały teren szkoły. Średnie: zakaz na lekcjach	Marzec 2026 r.	Szkoły średnie same decydują o przerwach
Cypr	Przepisy o szkołach średnich	Gimnazja, licea i szkoły techniczne, cały dzień szkolny	2024 r.	Tablety i komputery do nauki
Grecja	Okólnik i zasady ministerstwa	Uczniowie: telefon w plecaku przez cały dzień	11 września 2024 r.	Brak danych w źródle
Dania	Porozumienie polityczne, zapowiedziany wymóg ustawowy	Szkoły podstawowe i gimnazja, świetlice	Rok szkolny 2026/2027	Uzasadnione wyjątki w zasadach lokalnych, m.in. wsparcie uczniów
Anglia	Wytyczne ustawowe	Szkoły podstawowe i średnie, cały dzień szkolny	1 września 2026 r.	Decyzja dyrektora, najstarsze klasy w wyznaczonych miejscach
Holandia	Porozumienie, bez ustawy	Szkoły średnie, potem podstawowe i specjalne: zakaz w klasie	1 stycznia 2024 r., potem rok 2024/2025	Potrzeby medyczne, cele edukacyjne
Hiszpania	Zalecenia centralne, przepisy regionów	Podstawowe: bez telefonu. Średnie: wyłączony	Styczeń 2024 r.	Zdrowie, bezpieczeństwo, potrzeby specjalne
Litwa	Rekomendacje ministrów	Przedszkola i szkoły ogólnokształcące	2025 r.	Starsze klasy, zdrowie, pilny kontakt z rodzicem
Czechy	Wytyczne, projekt ustawy	Projekt: przedszkola, szkoły podstawowe i niższe klasy gimnazjów	Planowo 1 września 2027 r.	Zdrowie, zgoda nauczyciela
Irlandia	Decyzja szkoły	Każda szkoła ustala własne zasady	Nie dotyczy	Według zasad szkoły

Źródło: opracowanie własne na podstawie krajowych opisów reform Eurydice (stan na wrzesień i październik 2026 r.), profili krajów w serwisie PEER raportu GEM UNESCO (stan na sierpień 2024 r. i styczeń 2025 r.) oraz aktów i stron rządowych wskazanych w tekście.

Kraje z zakazem zapisanym w ustawie lub rozporządzeniu

Francja

Francja ma zakaz zapisany w ustawie od kilku lat. Jak podaje serwis Service Public (strona sprawdzona 28 lipca 2025 r.), od 2018 r. uczeń nie może używać telefonu w przedszkolu, szkole podstawowej i collège, także na przerwach i podczas zajęć poza budynkiem, na przykład w hali sportowej. Podstawą jest artykuł L511-5 kodeksu edukacji.

Regulamin szkoły może wskazać miejsca i sytuacje, w których telefon jest dozwolony, zwłaszcza do celów dydaktycznych. Uczniowie z niepełnosprawnością mogą korzystać z urządzeń, jeśli wymaga tego ich stan zdrowia. W liceum telefon jest co do zasady dozwolony, ale regulamin może go zakazać, na przykład w klasie.

Według opisu Eurydice (aktualizacja z września 2025 r.) ministerstwo prowadzi też program „Portables en Pause”. Szkoły, które go wybiorą, odbierają telefony i inne podłączone urządzenia przy wejściu. Program jest dobrowolny, a wybiera go zespół nauczycieli.

Włochy

We Włoszech zakaz wynika z dokumentów ministerstwa, a nie z ustawy. Eurydice (aktualizacja z lipca 2026 r.) podaje, że smartfonów nie wolno używać do końca gimnazjum ani w celach osobistych, ani dydaktycznych. Zakaz obejmuje uczniów i nauczycieli.

Profil Włoch w serwisie PEER (stan na styczeń 2025 r.) doprecyzowuje, że reguła obowiązuje od roku szkolnego 2024/2025, od przedszkola do gimnazjum. Wyjątkiem są sytuacje, w których telefon przewiduje indywidualny plan edukacyjny ucznia.

Węgry

Na Węgrzech obowiązuje dekret rządu 245/2024. Według Eurydice (aktualizacja z września 2026 r.) od roku szkolnego 2024/2025 uczniowie nie mogą używać w ciągu dnia telefonów, urządzeń nagrywających obraz lub dźwięk ani urządzeń z dostępem do internetu. Dotyczy to szkół podstawowych, średnich i zawodowych. W internatach urządzenia mają być poza zasięgiem podczas zajęć.

Wyjątkiem są lekcje i zajęcia, na których nauczyciel lub dyrektor zgodzi się na użycie urządzenia. Profil PEER (styczeń 2025 r.) dodaje, że uczeń może przynieść telefon do szkoły, ale oddaje go na początku dnia i odbiera na końcu.

Słowacja

Na Słowacji zakaz obowiązuje od 1 stycznia 2025 r. i obejmuje klasy 1-9 szkoły podstawowej (profil PEER, styczeń 2025 r.). Przepis różnicuje wiek: w klasach 1-3 zakaz na lekcjach jest pełny. W klasach 4-9 oraz w pierwszych czterech klasach ośmioletniego gimnazjum telefon wolno wykorzystać tylko do nauki i tylko za zgodą nauczyciela.

Jak podaje Eurydice (wrzesień 2026 r.), zakaz nie dotyczy urządzeń należących do szkoły. Wyjątek mają też uczniowie z niepełnosprawnością, którzy używają urządzeń ze względów zdrowotnych, na przykład do kontroli cukrzycy.

Austria

W Austrii zakaz wprowadziła nowelizacja rozporządzenia o porządku szkolnym (Schulordnung) z maja 2025 r. Według odpowiedzi austriackiego ministerstwa edukacji uczniowie do klasy 8 włącznie nie mogą używać w szkole i na wyjściach szkolnych telefonów, smartwatchy ani podobnych urządzeń do komunikacji.

Zakaz trwa od wejścia do budynku do jego opuszczenia, czyli obejmuje przerwy. O użyciu telefonu na lekcji decyduje nauczyciel. Szkoła nie może natomiast zakazać samego przynoszenia telefonu. Na wyjazdach z noclegiem uczeń musi mieć możliwość kontaktu z rodzicami.

Ministerstwo opisuje też odebranie urządzenia: do klasy 8 nauczyciel może to zrobić w czasie obowiązywania zakazu, a od klasy 9 tylko wtedy, gdy telefon przeszkadza. Zwrot następuje na koniec dnia nauki.

Łotwa

Łotwa przyjęła zakaz w dwóch krokach. Decyzja z 10 października 2024 r. objęła klasy 1-6 od 2025 r., a szkoły miały czas do 31 maja 2025 r. na wprowadzenie regulaminów (profil PEER, styczeń 2025 r.).

Następnie parlament rozszerzył zakaz na klasy 1-9. Według Eurydice (wrzesień 2026 r.) rozszerzenie weszło w życie 1 czerwca 2026 r. Telefonów wolno używać w szkole dopiero od klasy 10. Wyjątkiem jest zgoda nauczyciela na użycie w procesie nauki.

Portugalia

Portugalia także działała etapami. Od roku szkolnego 2025/2026 ministerstwo wprowadziło ogólną regułę: uczniowie klas 1-6 nie używają telefonów ani innych urządzeń z dostępem do internetu na całym terenie szkoły i przez cały czas jej pracy, także poza lekcjami.

Jak podaje Eurydice (wrzesień 2026 r.), 30 lipca 2026 r. rząd przyjął zmianę statutu ucznia, która rozszerza zakaz do klasy 9. W roku poprzedzającym rozszerzenie 52% szkół z klasami gimnazjalnymi samo zakazało telefonów, a 82% wprowadziło jakąś formę ograniczenia. Dla szkół średnich zalecenie brzmi: ustalić zasady wspólnie z uczniami.

Luksemburg, Belgia, Chorwacja, Cypr i Grecja

Luksemburg.
Od 2 czerwca 2025 r. szkoły średnie muszą zapewnić fizyczne oddzielenie uczniów od smartfonów podczas lekcji. Każda szkoła przyjmuje własną kartę zasad po konsultacji ze społecznością szkolną i może dodać dalsze ograniczenia (Eurydice, wrzesień 2026 r.).

Belgia, Wspólnota Francuska.
Rząd wspólnoty zdecydował 2 października 2024 r., że od roku 2025/2026 uczniowie przedszkoli, szkół podstawowych i średnich nie używają telefonów w celach rekreacyjnych. Szkoły ustalają sposób wykonania i sankcje, ale nie mogą odstąpić od zasady. Wyjątkiem jest użycie dydaktyczne oraz urządzenia medyczne (Eurydice, wrzesień 2026 r.).

Chorwacja.
W marcu 2026 r. ministerstwo zmieniło rozporządzenie o środkach pedagogicznych. W szkołach podstawowych telefonu nie wolno używać nigdzie na terenie szkoły, także poza lekcjami. Urządzenie ma leżeć w plecaku lub szafce. W szkołach średnich nadal obowiązuje zakaz na lekcjach, a o przerwach decyduje szkoła (Eurydice, wrzesień 2026 r.).

Cypr.
Zmiana przepisów o szkołach średnich, ogłoszona 19 czerwca 2024 r., zakazuje włączania i używania telefonów przez cały dzień szkolny w gimnazjach, liceach i szkołach technicznych. Tablety i komputery do nauki pozostają dozwolone (Eurydice, wrzesień 2026 r.).

Grecja.
Zakaz używania telefonów przez uczniów na terenie szkoły wynika z okólnika ministerstwa z 2018 r. Od 11 września 2024 r. uczniowie mają trzymać telefon w plecaku przez cały dzień szkolny (profil PEER, styczeń 2025 r.).

Kraje, które wybrały wytyczne zamiast ustawy

Anglia

Anglia zaczęła od wytycznych niewiążących, opublikowanych 19 lutego 2024 r. W styczniu 2026 r. ministerstwo edukacji je zmieniło, a 29 czerwca 2026 r. nadało im charakter ustawowy. Szkoły mają je stosować od 1 września 2026 r. (strona rządu brytyjskiego).

Tekst wytycznych wymaga, by każda szkoła miała zasady zakazujące używania telefonów przez cały dzień: na lekcjach, między lekcjami, na przerwach i w czasie obiadu. Sposób wykonania wybiera dyrektor. Może to być szafka, oddanie telefonu pracownikowi albo inne rozwiązanie. Dla najstarszych klas szkoła może wyznaczyć miejsce i czas korzystania z telefonu.

Wytyczne dotyczą Anglii. Nie obejmują samodzielnych placówek dla uczniów w wieku 16-19 lat.

Holandia

Holandia nie przyjęła ustawy. Według profilu PEER (stan na sierpień 2024 r.) od 1 stycznia 2024 r. telefony, tablety i smartwatche są mocno ograniczone w klasach szkół średnich. W listopadzie 2023 r. rząd zapowiedział objęcie tym samym standardem szkół podstawowych i specjalnych od kolejnego roku szkolnego.

Zasady nie są sformalizowane w ustawie. Opierają się na uzgodnieniach z nauczycielami, rodzicami i uczniami. Wyjątki obejmują potrzeby medyczne i cele edukacyjne, na przykład lekcje kompetencji cyfrowych.

Hiszpania

W Hiszpanii o szkołach decydują wspólnoty autonomiczne. Na szczeblu centralnym Państwowa Rada Szkolna przyjęła w styczniu 2024 r. zalecenia: brak telefonów w edukacji przedszkolnej i podstawowej, a w szkołach średnich telefon wyłączony przez cały czas zajęć i używany tylko wtedy, gdy nauczyciel uzna to za potrzebne. Wyjątki dotyczą zdrowia, bezpieczeństwa i potrzeb specjalnych (Eurydice, wrzesień 2026 r.).

Wiążące przepisy wydają regiony. Jak wspomnieliśmy wyżej, UNESCO naliczyło na koniec 2024 r. zakazy w 14 z 17 wspólnot.

Litwa, Norwegia i Czechy

Litwa.
W 2025 r. ministrowie edukacji i zdrowia przyjęli rekomendacje. Zalecają ograniczenie osobistych telefonów w przedszkolach i szkołach ogólnokształcących. Wyjątki dotyczą starszych klas, potrzeb zdrowotnych i pilnego kontaktu z rodzicami lub służbami (Eurydice, wrzesień 2026 r.).

Norwegia.
W lutym 2024 r. norweski urząd do spraw edukacji zalecił, by telefonów nie było w klasach na wszystkich poziomach nauki i by przerwy także były od nich wolne. O zasadach decydują gminy i szkoły w regulaminach (profil PEER, stan na sierpień 2024 r.).

Czechy.
W lutym 2026 r. ministerstwo wydało wytyczne dla przedszkoli, szkół podstawowych i średnich. Szkoła może ograniczyć lub zakazać telefonów w regulaminie, ale musi uwzględnić wyjątki zdrowotne, a urządzenie wolno odebrać tylko czasowo. W lipcu 2026 r. rząd poparł projekt ustawy z zakazem na lekcjach w przedszkolach, szkołach podstawowych i niższych klasach gimnazjów wieloletnich. Projekt przewiduje wejście w życie 1 września 2027 r. i nie jest jeszcze obowiązującym prawem (Eurydice, wrzesień 2026 r.).

Kraje w trakcie zmian i kraje, w których decyduje szkoła

Dania.
Większość parlamentarna uzgodniła wprowadzenie wymogu ustawowego: rady szkół mają przyjąć lokalne zasady, dzięki którym szkoły podstawowe, gimnazja i świetlice będą wolne od telefonów. Wymóg obejmie smartfony i inne prywatne urządzenia z dostępem do internetu, ale nie komputery i tablety używane na lekcjach. Rada może wpisać uzasadnione wyjątki. Przepisy mają obowiązywać od roku szkolnego 2026/2027 (Eurydice, luty 2026 r.).

Szwecja.
Rządowy ekspert zaproponował krajowy zakaz w szkołach obowiązkowych i świetlicach oraz obowiązkowe zbieranie telefonów na cały dzień. Proponowana data wejścia w życie to 1 lipca 2026 r. W opisie Eurydice (wrzesień 2026 r.) sprawa jest przedstawiona jako propozycja, nad którą pracuje rząd. Nie znaleźliśmy w tym źródle potwierdzenia, że przepisy już obowiązują.

Finlandia.
31 grudnia 2024 r. rząd przedstawił projekt ustawy: telefon na lekcji tylko za zgodą nauczyciela lub dyrektora, z wyjątkami zdrowotnymi i indywidualnymi, oraz prawo szkoły do ustalenia zasad na przerwy. Planowany termin to sierpień 2025 r. (profil PEER, styczeń 2025 r.). Źródła, które sprawdziliśmy, nie opisują późniejszego etapu.

Islandia.
W marcu 2026 r. zmieniono ustawę o szkołach obowiązkowych. Minister edukacji dostał wyraźne upoważnienie do ustalenia zasad używania telefonów i urządzeń inteligentnych w szkołach i na zajęciach pozalekcyjnych (Eurydice, wpis dotyczący 2026 r.).

Irlandia.
O zakazie lub ograniczeniu decyduje każda szkoła. W październiku 2024 r. rząd przeznaczył 9 mln euro na zamykane pokrowce do przechowywania telefonów w szkołach średnich (profil PEER, styczeń 2025 r.).

Niemcy.
Na szczeblu federalnym nie ma przepisów o telefonach uczniów. O szkołach decydują kraje związkowe, a szkoły mogą ograniczać telefony na lekcjach i przerwach (profil PEER, stan na sierpień 2024 r.).

Jak wygląda zakaz telefonów w polskich szkołach?

Polska dołączyła do krajów z regulacją ustawową. Ustawa z 3 lipca 2026 r. o zmianie ustawy Prawo oświatowe (Dz. U. z 2026 r. poz. 1036) weszła w życie 1 września 2026 r.

Szkoły podstawowe.
Nowy art. 98a zakazuje uczniom korzystania z telefonów komórkowych i innych urządzeń, które umożliwiają porozumiewanie się na odległość albo rejestrowanie obrazu lub dźwięku. Zakaz obowiązuje podczas pobytu w szkole w związku z zajęciami oraz podczas zajęć poza szkołą. Ustawa mówi o korzystaniu, a nie o przynoszeniu telefonu.

Przedszkola.
Art. 102a idzie dalej: w przedszkolach i oddziałach przedszkolnych zakazane jest zarówno korzystanie, jak i wnoszenie takich urządzeń przez dzieci.

Szkoły ponadpodstawowe.
Tu ustawa nie wprowadza zakazu wprost. Statut szkoły ma określić warunki albo zakaz korzystania z telefonów. Decyzja należy więc do szkoły, ale musi ona uwzględnić ustawowe wyjątki.

Wyjątki zapisane w ustawie

1. Zgoda nauczyciela, gdy telefon służy realizacji programu nauczania, sprawdzeniu wiedzy albo kontaktowi ucznia z rodzicami w sytuacji nagłej.
2. Zgoda dyrektora na wniosek ucznia lub rodzica, gdy uczeń potrzebuje urządzenia ze względu na chorobę, niepełnosprawność lub inne szczególne potrzeby. Odmowa wymaga pisemnego uzasadnienia.
3. Bezpośrednie zagrożenie zdrowia, życia lub mienia.
4. Wycieczki szkolne: zakaz ich nie obejmuje, a warunki korzystania z telefonu określa statut.

Przechowywanie telefonów i konsekwencje

Dyrektor może zorganizować miejsce przechowywania telefonów. Potrzebuje do tego zgody rady pedagogicznej i rady rodziców oraz opinii samorządu uczniowskiego. Miejsce ma zapewniać bezpieczeństwo urządzeń i prywatność ucznia, w tym uniemożliwiać przeglądanie zawartości telefonu przez osoby nieuprawnione.

Za naruszenie zasad szkoła stosuje działania wychowawcze albo kary przewidziane w statucie. Szkoły mają czas na dostosowanie statutów do 31 grudnia 2026 r. Do czasu zmiany statutu obowiązują jego dotychczasowe postanowienia o telefonach. Więcej o depozycie i zwrocie urządzenia piszemy w tekście o tym, czy szkoła może odebrać uczniowi telefon.

Ten fragment opisuje przepisy ogólnie i nie zastępuje porady prawnika. W sporze ze szkołą liczy się dokładne brzmienie ustawy i statutu.

Jakich uczniów obejmują zakazy i jakie wyjątki się powtarzają?

Granica wieku

Żaden z opisanych krajów nie stosuje jednej reguły dla wszystkich uczniów. Najczęściej granicą jest koniec nauki obowiązkowej na poziomie podstawowym lub gimnazjalnym.

• Do klasy 8: Austria, Polska (szkoła podstawowa).
• Do klasy 9: Łotwa, Słowacja, Portugalia.
• Do końca gimnazjum: Francja (collège), Włochy.
• Także szkoły średnie: Węgry, Cypr, Luksemburg, Belgia (Wspólnota Francuska), Anglia.

Słowacja i Chorwacja pokazują jeszcze inne podejście: te same przepisy są surowsze dla młodszych i łagodniejsze dla starszych uczniów.

Lekcja, przerwa czy cały dzień

Zakres czasowy różni kraje bardziej niż wiek. Luksemburg wymaga oddzielenia od telefonu na lekcjach. Słowacja opisuje zakaz na lekcjach. Francja, Austria, Portugalia, Cypr, Chorwacja w szkołach podstawowych i Anglia obejmują także przerwy. Na Węgrzech uczeń oddaje telefon na cały dzień.

Wyjątki, które są prawie wszędzie

Nauka.
Większość przepisów pozwala użyć telefonu na lekcji za zgodą nauczyciela. Wyjątkiem są Włochy, gdzie zakaz do końca gimnazjum obejmuje także cele dydaktyczne.

Zdrowie i niepełnosprawność.
Uczeń, który używa telefonu na przykład do kontroli poziomu cukru albo jako pomocy w komunikacji, zachowuje do niego dostęp. Taki wyjątek mają między innymi Francja, Słowacja, Belgia, Hiszpania, Litwa i Polska.

Sytuacje nagłe.
Polska ustawa wymienia kontakt z rodzicami w sytuacji nagłej i zagrożenie życia, zdrowia lub mienia. Austria wymaga, by na wyjazdach z noclegiem uczeń mógł skontaktować się z rodzicami.

Urządzenia szkolne.
Zakazy dotyczą prywatnych telefonów. Tablety i komputery używane na lekcjach pozostają dozwolone, co wprost zaznaczają Cypr, Dania, Węgry i Słowacja.

Czy szkoły miały własne zasady, zanim wkroczyło państwo?

Tak, i to w zdecydowanej większości. Przepisy krajowe częściej ujednolicały praktykę, niż tworzyły ją od zera.

W Anglii, według badania Rzecznika Praw Dziecka przywołanego w materiałach brytyjskiego ministerstwa edukacji z 2026 r., zasady ograniczające telefony miało 99,8% szkół podstawowych i 90% szkół średnich. Mimo to w krajowym badaniu zachowania z roku 2024/2025 58% uczniów szkół średnich mówiło, że telefony są używane bez pozwolenia przynajmniej na części lekcji. Wśród uczniów etapu key stage 4, czyli w wieku 14-16 lat, było to 65%.

W Danii własne reguły miało około 96% szkół (profil PEER, styczeń 2025 r.). W Czechach, według majowego badania ministerstwa opisanego przez Eurydice w 2026 r., zasady w regulaminie miało 93% szkół. W Portugalii w roku 2025/2026 jakieś ograniczenie stosowało 82% szkół z klasami gimnazjalnymi.

Te liczby tłumaczą, dlaczego część państw wybrała wytyczne. Skoro szkoły mają reguły, państwo może ograniczyć się do wskazania standardu. Inne kraje uznały, że sama reguła w regulaminie nie wystarcza, i zapisały zakaz w przepisach.

Czego te dane nie mówią?

Zestawienie ma kilka ograniczeń i warto je znać przed cytowaniem.

Różne daty.
Opisy Eurydice pochodzą głównie z września i października 2026 r., ale profile PEER są starsze: ze stycznia 2025 r., a dla Holandii, Norwegii i Niemiec z sierpnia 2024 r. Przepisy w tych krajach mogły się od tego czasu zmienić. Dotyczy to także Finlandii i Szwecji, gdzie źródła opisują etap projektu.

Różne definicje.
UNESCO liczy systemy edukacji z zakazem w prawie lub polityce, bez rozróżnienia, czy chodzi o lekcję, czy o cały dzień. Odsetki szkół z własnymi zasadami pochodzą z czterech badań krajowych o różnej metodzie, więc pokazują skalę zjawiska, a nie ranking.

Przepis to nie praktyka.
Ten tekst opisuje, co wynika z aktów i wytycznych. Nie mierzy, czy zakazy są przestrzegane ani jak wpływają na naukę i relacje między uczniami. W krajach federalnych i regionalnych, takich jak Niemcy, Hiszpania i Belgia, obraz zależy też od regionu.

Tłumaczenia.
Opisy zagranicznych przepisów opieramy na streszczeniach urzędowych po angielsku, francusku i niemiecku. Przed powołaniem się na konkretny przepis innego kraju sięgnijcie do tekstu aktu.

Co z tego wynika dla dyrektorów i samorządów w Polsce?

Do końca 2026 r. szkoły zmieniają statuty. Rozwiązania z innych krajów pokazują, które pytania warto rozstrzygnąć wprost.

1. Kto i w jakiej formie wyraża zgodę na użycie telefonu na lekcji. W Austrii decyduje nauczyciel, na Węgrzech nauczyciel lub dyrektor.
2. Jak wygląda wniosek o wyjątek zdrowotny i w jakim terminie dyrektor odpowiada.
3. Czy szkoła organizuje miejsce przechowywania i kto za nie odpowiada. Polska ustawa wymaga tu zgody rady pedagogicznej i rady rodziców.
4. Jak uczeń kontaktuje się z rodzicem w nagłej sprawie. Angielskie wytyczne podają przykład szkoły, której sekretariat sprawnie przekazuje uczniom wiadomości z domu.
5. Jakie zasady obowiązują na wycieczkach i w internacie.
6. Co dzieje się po naruszeniu zasad i kiedy urządzenie wraca do ucznia.

Zakaz na terenie szkoły nie zamyka sprawy przemocy rówieśniczej. Austriackie ministerstwo zaznacza, że szkoła nadal ma obowiązek zajmować się tym, co dzieje się w telefonach i w internecie. Konflikty przenoszą się na popołudnia i do komunikatorów, o czym piszemy w tekście o hejcie na grupie klasowej po lekcjach.

Przepisy o telefonach często uzasadnia się też ochroną nauczycieli przed nagrywaniem. Jeśli taka sytuacja już się zdarzyła, zajrzyjcie do tekstu o tym, co zrobić, gdy nagranie nauczyciela trafi do internetu, oraz do zestawienia danych o hejcie wobec nauczycieli. Osobno opisaliśmy zasady dotyczące telefonów i tabletów w świetlicy oraz to, co ustawić w pierwszym telefonie dziecka.

Podsumowanie: Europa idzie w stronę przepisów krajowych, ale różnymi drogami

W ciągu kilku lat telefony w szkole przestały być wyłącznie sprawą regulaminu. Francja ma zakaz ustawowy od 2018 r., a w latach 2024-2026 dołączyły między innymi Węgry, Słowacja, Austria, Łotwa, Portugalia, Chorwacja i Polska. Holandia, Hiszpania na szczeblu centralnym, Litwa i Norwegia pozostały przy wytycznych, a Anglia nadała wytycznym moc ustawową.

Wspólny jest rdzeń: ograniczenie dotyczy przede wszystkim młodszych uczniów, a wyjątki obejmują naukę za zgodą nauczyciela, zdrowie i sytuacje nagłe. Różni się zakres, od samej lekcji po cały dzień z depozytem. Polskie rozwiązanie mieści się w środku tej skali: zakaz w szkołach podstawowych, wybór w szkołach ponadpodstawowych i szczegóły w statucie.

Gdzie szukać pomocy?

Jeśli w Waszej szkole telefon posłużył do nagrania, ośmieszenia lub nękania ucznia albo nauczyciela, Fundacja Usuwanie Hejtu pomoże zabezpieczyć materiał, przygotować zgłoszenia do serwisów i poprowadzić je do końca, a w razie potrzeby skieruje do prawnika lub psychologa. Telefon: 222 900 142, e-mail: biuro@usuwaniehejtu.pl. Sprawy dzieci prowadzimy zawsze z udziałem dorosłego.

W sprawach organizacji pracy szkoły i statutu właściwe są organ prowadzący i kuratorium oświaty. Aktualne brzmienie przepisów znajdziecie w Dzienniku Ustaw, a opisy rozwiązań z innych krajów w serwisie Eurydice.

Telefony pomocowe: 116 111 dla dzieci i młodzieży, 800 100 100 dla rodziców i nauczycieli, 116 123 dla dorosłych w kryzysie emocjonalnym, a przy zagrożeniu życia 112. Działania Fundacji można wesprzeć darowizną na stronie usuwaniehejtu.pl.

Najczęściej zadawane pytania

1. Czy w całej Unii Europejskiej obowiązuje jeden zakaz telefonów w szkołach?
Nie. Organizacja szkół należy do państw członkowskich, a w części z nich do regionów. Dlatego każdy kraj ma własne rozwiązanie: ustawę, rozporządzenie, wytyczne albo decyzję pozostawioną szkole.

2. Od kiedy Francja ma zakaz telefonów w szkołach?
Od 2018 r. Zakaz obejmuje przedszkola, szkoły podstawowe i collège, także przerwy. W liceum telefon jest co do zasady dozwolony, ale regulamin szkoły może go ograniczyć.

3. Czy w Polsce uczeń może przynieść telefon do szkoły podstawowej?
Ustawa obowiązująca od 1 września 2026 r. zakazuje uczniom szkół podstawowych korzystania z telefonu, a nie jego posiadania. Wnoszenie urządzeń jest zakazane w przedszkolach i oddziałach przedszkolnych. Szczegóły, w tym ewentualne miejsce przechowywania, określa szkoła.

4. Czy zakaz telefonów w Polsce dotyczy liceów i techników?
Nie wprost. Szkoły ponadpodstawowe mają określić w statucie warunki korzystania z telefonów albo zakaz. Muszą przy tym uwzględnić wyjątki zapisane w ustawie, między innymi zdrowotne.

5. Czy uczeń z cukrzycą może korzystać z telefonu mimo zakazu?
Tak. Polska ustawa przewiduje zgodę dyrektora na wniosek ucznia lub rodzica, gdy urządzenie jest potrzebne ze względu na chorobę, niepełnosprawność lub inne szczególne potrzeby. Podobne wyjątki mają między innymi Francja, Słowacja i Belgia.

6. Czy zakazy obejmują także przerwy?
To zależy od kraju. Francja, Austria, Portugalia, Cypr i Anglia obejmują cały pobyt w szkole. Luksemburg i Słowacja koncentrują się na lekcjach, a w Chorwacji przerwy są objęte zakazem tylko w szkołach podstawowych.

7. Czy smartwatch jest traktowany jak telefon?
W wielu krajach tak. Austria wymienia smartwatche wprost, a Holandia obejmuje je tym samym standardem co telefony. Polska ustawa mówi o urządzeniach umożliwiających porozumiewanie się na odległość lub rejestrowanie obrazu albo dźwięku.

8. Czy tablety i laptopy też są zakazane?
Zwykle nie, jeśli służą do nauki. Cypr, Dania i Węgry wprost wyłączają z zakazu komputery i tablety używane na lekcjach. Zakazy dotyczą przede wszystkim prywatnych telefonów uczniów.

9. Czym różni się zakaz ustawowy od wytycznych?
Zakaz ustawowy wiąże każdą szkołę i nie można go uchylić regulaminem. Wytyczne wskazują oczekiwany standard, a ich wykonanie zależy od szkoły. Wyjątkiem są wytyczne o charakterze ustawowym, jak w Anglii od 2026 r., które szkoły muszą uwzględniać.

10. Czy nauczyciel może odebrać uczniowi telefon?
Zasady różnią się między krajami. We Francji i w Austrii przepisy wprost opisują odebranie urządzenia i jego zwrot. W Polsce nauczyciel może nakazać odłożenie telefonu do miejsca przechowywania, jeśli szkoła je zorganizowała.

11. Do kiedy polskie szkoły muszą zmienić statuty?
Ustawa daje szkołom czas do 31 grudnia 2026 r. Do chwili zmiany obowiązują dotychczasowe postanowienia statutu dotyczące telefonów. Sam zakaz w szkołach podstawowych wynika z ustawy i obowiązuje od 1 września 2026 r.

12. Skąd wziąć aktualne informacje o przepisach w innych krajach?
Najbardziej aktualne opisy dla Europy publikuje sieć Eurydice przy Komisji Europejskiej, w rozdziałach o reformach krajowych. Zestawienie światowe prowadzi UNESCO w serwisie PEER. Przed cytowaniem warto sprawdzić datę aktualizacji strony.

13. Czy są dane o tym, ile szkół miało własne zasady przed zakazami?
Tak, dla kilku krajów. W Anglii było to 99,8% szkół podstawowych i 90% średnich, w Danii około 96%, a w Czechach 93%. Badania prowadzono różnymi metodami, więc liczby pokazują skalę, a nie ranking.

Źródła

• UNESCO, Global Education Monitoring Report, 2025: To ban or not to ban? Monitoring countries’ regulations on smartphone use in school
• Sejm RP, Dziennik Ustaw, 2026: Ustawa z dnia 3 lipca 2026 r. o zmianie ustawy - Prawo oświatowe (Dz. U. z 2026 r. poz. 1036)
• Service Public, Direction de l’information légale et administrative, 2025: Peut-on utiliser son téléphone portable à l’école primaire ?
• Bundesministerium für Bildung (Austria), 2025: FAQ zum Umgang mit Handys in der Schule
• Department for Education, GOV.UK, 2026: Mobile phones in schools (statutory guidance)
• Department for Education, GOV.UK, 2026: Mobile phones in schools: tekst wytycznych
• Department for Education, GOV.UK, 2026: Communicating your policy for prohibiting the use of mobile phones in schools to parents
• Eurydice, Komisja Europejska (EACEA), 2026: National reforms in school education: Poland
• Eurydice, Komisja Europejska (EACEA), 2025: National reforms in school education: France
• Eurydice, Komisja Europejska (EACEA), 2026: National reforms in school education: Italy
• Eurydice, Komisja Europejska (EACEA), 2026: National reforms in school education: Hungary
• Eurydice, Komisja Europejska (EACEA), 2026: National reforms in school education: Slovakia
• Eurydice, Komisja Europejska (EACEA), 2026: National reforms in school education: Latvia
• Eurydice, Komisja Europejska (EACEA), 2026: National reforms in school education: Portugal
• Eurydice, Komisja Europejska (EACEA), 2026: National reforms in school education: Luxembourg
• Eurydice, Komisja Europejska (EACEA), 2026: National reforms in school education: Belgium - French Community
• Eurydice, Komisja Europejska (EACEA), 2026: National reforms in school education: Croatia
• Eurydice, Komisja Europejska (EACEA), 2026: National reforms in school education: Cyprus
• Eurydice, Komisja Europejska (EACEA), 2026: National reforms in school education: Spain
• Eurydice, Komisja Europejska (EACEA), 2026: National reforms in school education: Lithuania
• Eurydice, Komisja Europejska (EACEA), 2026: National reforms in school education: Czechia
• Eurydice, Komisja Europejska (EACEA), 2026: National reforms in school education: Denmark
• Eurydice, Komisja Europejska (EACEA), 2026: National reforms in school education: Sweden
• Eurydice, Komisja Europejska (EACEA), 2026: National reforms in school education: Iceland
• UNESCO, Global Education Monitoring Report (PEER), 2025: PEER country profile: Italy, Technology
• UNESCO, Global Education Monitoring Report (PEER), 2025: PEER country profile: Hungary, Technology
• UNESCO, Global Education Monitoring Report (PEER), 2025: PEER country profile: Slovakia, Technology
• UNESCO, Global Education Monitoring Report (PEER), 2025: PEER country profile: Latvia, Technology
• UNESCO, Global Education Monitoring Report (PEER), 2025: PEER country profile: Greece, Technology
• UNESCO, Global Education Monitoring Report (PEER), 2024: PEER country profile: Netherlands, Technology
• UNESCO, Global Education Monitoring Report (PEER), 2024: PEER country profile: Norway, Technology
• UNESCO, Global Education Monitoring Report (PEER), 2025: PEER country profile: Finland, Technology
• UNESCO, Global Education Monitoring Report (PEER), 2025: PEER country profile: Ireland, Technology
• UNESCO, Global Education Monitoring Report (PEER), 2024: PEER country profile: Germany, Technology
• UNESCO, Global Education Monitoring Report (PEER), 2025: PEER country profile: Denmark, Technology

A jak to wygląda w Waszej szkole? Napiszcie w komentarzu

Jak Wasza szkoła zapisała w statucie zasady korzystania z telefonów po 1 września 2026 r. i który zapis okazał się najtrudniejszy do ustalenia? Którego kraju albo którego wyjątku zabrakło Wam w tym zestawieniu? Prosimy, by w komentarzach nie podawać nazwisk ani danych innych osób, także uczniów i nauczycieli.