O szkoleniu
Po co jest to szkolenie
Osoba, która przyjmuje ucznia na praktyki, do pracy wakacyjnej albo do programu stypendialnego, często zaczyna od wpisania jego imienia i nazwiska w wyszukiwarkę. Nie szuka sensacji, tylko sprawdza, z kim będzie miała do czynienia. Znajduje to, co akurat jest na pierwszej stronie wyników: konto założone w szóstej klasie, komentarz pod filmem sprzed trzech lat, zdjęcie oznaczone przez kogoś z drużyny, nick z gry przypisany do tego samego adresu e-mail. Większość nastolatków zakłada, że nikt tego nie przegląda albo że nic tam nie ma. Oba założenia warto sprawdzić, zanim zrobi to ktoś inny.
W Fundacji na co dzień przygotowujemy wnioski do wyszukiwarek i zgłoszenia do serwisów w sprawach osób, które chcą, żeby jakaś treść przestała być widoczna. Z tych spraw bierzemy materiał na zajęcia. Uczniowie oglądają zanonimizowane przykłady: wynik, który po wniosku zniknął z wyszukiwarki, i taki, przy którym wniosek odrzucono, razem z uzasadnieniem odmowy. Dzięki temu widzą, że usunięcie czegoś z sieci nie jest ani niemożliwe, ani automatyczne, tylko zależy od tego, co to za treść i jak się o to poprosi.
Najważniejsza część szkolenia odbywa się na telefonach uczestników. Każdy w oknie prywatnym przeglądarki sprawdza własne nazwisko, nazwisko z nazwą miasta, nick i zdjęcie profilowe, a wynik zapisuje na karcie, której nikomu nie pokazuje. Potem porządkujemy to, co da się zmienić od razu: zatwierdzanie oznaczeń, widoczność starych publikacji, nazwy kont, archiwum. Omawiamy też drogę dla treści, które są u kogoś innego: prośbę do autora, zgłoszenie w serwisie, ochronę wizerunku z art. 81 ustawy o prawie autorskim i prawach pokrewnych oraz wniosek o usunięcie wyniku wyszukiwania na podstawie art. 17 RODO.
Reputacja w sieci to nie tylko sprzątanie. Uczniowie uczą się, co warto dodać, żeby po wpisaniu ich nazwiska było widać to, z czego są zadowoleni: projekty, osiągnięcia, wolontariat, profil zawodowy. Mówimy też wprost o odpowiedzialności: komentarz pod cudzym wpisem jest takim samym śladem jak własny post, a po ukończeniu 17 lat za treści w sieci odpowiada się co do zasady jak dorosły.
Dla kogo
Szkolenie przygotowaliśmy dla uczniów liceów, techników i szkół branżowych. Największy sens ma w klasach przedmaturalnych i maturalnych oraz przed pierwszymi praktykami zawodowymi, czyli wtedy, gdy uczniowie zaczynają wysyłać dokumenty, a ktoś po drugiej stronie naprawdę może sprawdzić ich nazwisko. Dobrze sprawdza się również w klasach pierwszych, zanim utrwalą się nawyki publikowania. Szczególnie przyda się uczniom, których nazwiska już pojawiają się w sieci: sportowcom, laureatom konkursów, osobom prowadzącym publiczne konta lub kanały. Szkoły zamawiają je także po sytuacji, w której ucierpiał czyjś wizerunek, ale wtedy prowadzimy zajęcia ogólnie, bez odwołań do konkretnej osoby.
Plan szkolenia
Plan szkolenia 6 h
- 9:00-9:2020 min
Powitanie, numery i jedno nazwisko w wyszukiwarce
Zaczynamy od numerów, które zostają na tablicy przez cały dzień: 116 111, 800 12 12 12, 112 i infolinia Fundacji 222 900 142. Potem pokazujemy zanonimizowaną pierwszą stronę wyników dla kandydata na praktyki i pytamy salę, co by o nim pomyślała. Odpowiedzi zapisujemy, bo wrócimy do nich po południu.
- 9:20-10:0040 min
Kto, kiedy i po co sprawdza nazwisko
Omawiamy sytuacje, w których nazwisko ucznia ktoś realnie wpisze w wyszukiwarkę: praca wakacyjna, praktyki, rekrutacja na uczelnię zagraniczną, stypendium, klub sportowy, wolontariat. Pokazujemy, na co taka osoba zwykle patrzy w pierwszych minutach: pierwsza strona wyników, grafika, zdjęcie profilowe, publiczne komentarze. Uczniowie w parach zapisują, czego sami szukaliby u kandydata.
- 10:00-10:5050 min
Audyt własnego śladu
Każdy uczestnik na swoim telefonie, w oknie prywatnym przeglądarki, sprawdza imię i nazwisko, nazwisko z miastem i szkołą, swój nick oraz wyszukiwanie po zdjęciu profilowym. Wyniki zapisuje na karcie z trzema kolumnami: zostawiam, poprawiam, usuwam. Kartę zachowuje dla siebie, a prowadzący pomaga przy wyszukiwaniu, ale nie ogląda wyników.
- 10:50-11:3040 min
Konta, o których się zapomina
Przechodzimy przez miejsca, w których ślad zostaje najdłużej: porzucone konta w serwisach, profile w grach, fora, listy wyników zawodów, konta połączone tym samym adresem e-mail lub numerem telefonu. Pokazujemy, jak odzyskać dostęp do starego konta, zmienić jego nazwę albo je usunąć. Uczniowie sprawdzają, pod jakim adresem e-mail mają założone najstarsze konta.
- 11:30-12:0030 min
Ślad zostawiany przez innych
Oznaczenia na zdjęciach z wyjazdów, posty klasowe, konta typu spotted, wyniki na stronie szkoły lub klubu. Ustawiamy ręczne zatwierdzanie oznaczeń w serwisach, z których uczniowie korzystają, i ćwiczymy jedno zdanie, którym można poprosić znajomego o usunięcie zdjęcia bez kłótni.
- 12:00-12:3030 min
Przerwa
Trzydzieści minut przerwy. Prowadzący zostaje na sali dla osób, które chcą zapytać o coś indywidualnie.
- 12:30-13:1545 min
Co da się usunąć i jak o to poprosić
Porządkujemy drogi: usunięcie we własnym zakresie, prośba do autora, zgłoszenie w serwisie, żądanie usunięcia wizerunku, wniosek do wyszukiwarki na podstawie art. 17 RODO. Pokazujemy zanonimizowane wnioski z naszych spraw, jeden przyjęty i jeden odrzucony, i porównujemy, co je różniło. Wyjaśniamy też, że zgodnie z aktem o usługach cyfrowych serwis musi uzasadnić odmowę i pozwolić się od niej odwołać.
- 13:15-13:5540 min
Najpierw zabezpieczyć, potem usuwać
Jeżeli w trakcie audytu ktoś trafił na wpis, który go obraża albo ujawnia jego dane, usunięcie go w pośpiechu odbiera mu dowód. Ćwiczymy zrzut ekranu z widocznym adresem, datą i nazwą profilu oraz zapisanie odnośnika. Wyjaśniamy, kiedy taka sprawa przestaje być porządkami, a staje się sprawą dla dorosłych i dla nas.
- 13:55-14:3540 min
Ślad, który budujemy sami
Rozmawiamy o tym, co uczniowie chcieliby widzieć po wpisaniu swojego nazwiska: projekt, osiągnięcie sportowe, działalność w samorządzie, wolontariat, profil zawodowy. Każdy pisze krótki opis do profilu, który mógłby pokazać pracodawcy, i sprawdzamy, czy nie zdradza zbyt wielu danych. Wracamy do odpowiedzi z porannego bloku i pytamy, czy ocena kandydata się zmieniła.
- 14:35-15:0025 min
Plan na tydzień i numery na koniec
Każdy uczestnik zapisuje trzy rzeczy, które zrobi w ciągu tygodnia, i jedną, do której wróci za pół roku. Przypominamy numery pomocowe i adres biuro@usuwaniehejtu.pl na wypadek, gdyby ktoś w czasie porządków trafił na coś, z czym nie chce zostać sam. Zostawiamy kilka minut na pytania.
Plan warsztatu 4 h
- 8:00-8:1515 min
Zasady warsztatu i numery
Ustalamy, że nikt nie pokazuje na forum swoich wyników ani kont, i zapisujemy na tablicy numery 116 111, 800 12 12 12, 112 oraz 222 900 142. Krótko wyjaśniamy, czym jest ślad w sieci, bez definicji, na jednym przykładzie wyniku wyszukiwania.
- 8:15-8:5035 min
Rekruter na pięć minut
Grupy po pięć osób dostają zanonimizowaną teczkę fikcyjnego kandydata: zrzuty wyników, dwa profile i kilka komentarzy. Mają pięć minut na decyzję, czy przyjęłyby go na praktyki, i na uzasadnienie. Potem ujawniamy, że część znalezionych informacji dotyczyła innej osoby o tym samym nazwisku.
- 8:50-9:3040 min
Sprawdzam siebie
Praca indywidualna na telefonach: nazwisko, nick, zdjęcie profilowe, wyszukiwanie w grafice. Każdy wypełnia kartę audytu, a prowadzący chodzi po sali i pomaga ustawić wyszukiwanie, nie zaglądając w wyniki.
- 9:30-9:4515 min
Przerwa
Piętnaście minut przerwy.
- 9:45-10:2540 min
Porządki w parach
W parach uczniowie pomagają sobie nawzajem znaleźć w ustawieniach zatwierdzanie oznaczeń, archiwizację starych postów i widoczność listy obserwowanych. Każdy zmienia na miejscu co najmniej dwie rzeczy, a para sprawdza, czy zmiana działa, oglądając profil z konta drugiej osoby.
- 10:25-10:5530 min
Gdy treść jest u kogoś innego
Grupy losują po dwie sytuacje: zdjęcie na koncie kolegi, wpis na stronie spotted, artykuł lokalnego portalu z nazwiskiem, stara lista wyników zawodów z datą urodzenia. Wybierają drogę, którą by poszły, i piszą pierwsze zdanie prośby, zgłoszenia albo wniosku.
- 10:55-11:0510 min
Przerwa
Dziesięć minut przerwy.
- 11:05-11:4035 min
Wizytówka zamiast przypadku
Każda grupa układa opis profilu dla fikcyjnej osoby szukającej pierwszej pracy i wybiera trzy rzeczy, które powinny być widoczne po wpisaniu jej nazwiska. Omawiamy granicę między pokazaniem siebie a podaniem zbyt wielu danych, takich jak adres, plan dnia czy numer telefonu.
- 11:40-12:0020 min
Pytania bez kadry na sali
Ostatnie dwadzieścia minut przeznaczamy na pytania, najlepiej bez nauczyciela na sali, jeśli szkoła się na to zgodzi. Uczniowie mogą też zapisać pytanie na kartce bez podpisu. Kończymy numerami pomocowymi i kontaktem do Fundacji.
Godziny są przykładowe. Kolejność bloków i proporcje dopasowujemy do wieku uczestników, planu lekcji i sytuacji w placówce, zachowując pełny czas szkolenia.
Ćwiczenia
Co uczestnicy robią na zajęciach
Teczka kandydata
Grupy dostają zanonimizowany zestaw wyników wyszukiwania i profili fikcyjnego kandydata na praktyki i w kilka minut decydują, czy go przyjąć. Po decyzji okazuje się, że najbardziej obciążający wpis należał do imiennika z innego miasta. Rozmawiamy o tym, jak łatwo ocenić kogoś po pierwszej stronie wyników i jak zadbać o to, żeby własne wyniki nie myliły się z cudzymi. Zostaje lista pytań, które warto zadać, zanim wyciągnie się wnioski o kimkolwiek z internetu.
Karta trzech kolumn
Każdy uczestnik prowadzi audyt własnego śladu w oknie prywatnym przeglądarki: nazwisko, nazwisko z miastem, nick, zdjęcie profilowe. Wyniki dzieli na trzy kolumny: zostawiam, poprawiam, usuwam, a przy każdej rzeczy z ostatniej kolumny zapisuje, kto może ją usunąć. Karta zostaje u ucznia i nikt jej nie sprawdza. To z niej powstaje plan porządków na najbliższy tydzień.
Prośba, zgłoszenie, wniosek
Grupy dostają karty z sytuacjami, w których treść o uczniu jest u kogoś innego, i dla każdej wybierają drogę: rozmowa z autorem, zgłoszenie w serwisie, żądanie usunięcia wizerunku albo wniosek do wyszukiwarki. Następnie piszą pierwsze dwa zdania takiego pisma i porównujemy je ze wzorem. Uczniowie widzą, że krótkie, rzeczowe zgłoszenie z odnośnikiem ma większe szanse niż długi, emocjonalny opis.
Opis w trzech zdaniach
Uczniowie piszą opis do profilu, który mogliby pokazać pracodawcy albo komisji rekrutacyjnej, w nie więcej niż trzech zdaniach. W parach sprawdzają, czy opis nie podaje zbyt wielu danych i czy pasuje do zdjęcia oraz nazwy konta. Najlepsze sformułowania zapisujemy na tablicy jako przykład dla całej klasy.
Efekty
Co uczestnicy potrafią po szkoleniu
Sprawdza swój ślad tak, jak zrobiłby to obcy
Wie, jak użyć okna prywatnego, wyszukiwania po nicku i po zdjęciu, żeby zobaczyć wyniki bez wpływu własnej historii wyszukiwania.
Odróżnia porządki od usuwania cudzych treści
Wie, co może zmienić sam w ustawieniach, a o co musi poprosić autora, serwis albo wyszukiwarkę.
Ustawia zatwierdzanie oznaczeń i widoczność starych publikacji
Zmienia te ustawienia samodzielnie w serwisach, z których korzysta, i sprawdza, czy działają, oglądając profil z cudzego konta.
Zabezpiecza, zanim usunie
Rozpoznaje treści, które mogą być dowodem w sprawie, i robi zrzut z adresem, datą i nazwą profilu, zanim cokolwiek usunie.
Wie, jak poprosić wyszukiwarkę o usunięcie wyniku
Rozumie, na czym polega wniosek oparty na art. 17 RODO, i wie, że wyszukiwarka ocenia go indywidualnie, a sama strona źródłowa może nadal istnieć.
Buduje profil, który mówi to, co chce
Potrafi napisać krótki opis i wybrać treści pokazujące jego osiągnięcia, bez podawania danych, które ułatwiają namierzenie.
Zna konsekwencje własnych wpisów
Wie, że po ukończeniu 17 lat za treści w sieci odpowiada się co do zasady jak dorosły, a komentarz pod cudzym wpisem jest takim samym śladem jak własny post.
Co zostaje po szkoleniu
Po szkoleniu każdy uczestnik ma kartę audytu w PDF do powtórzenia za kilka miesięcy oraz listę ścieżek usuwania treści z odnośnikami do formularzy serwisów i wyszukiwarek, aktualnymi na dzień szkolenia. Szkoła otrzymuje wzór prośby do osoby, która opublikowała zdjęcie ucznia, wzór zgłoszenia naruszenia wizerunku i opis wniosku do wyszukiwarki, a także krótki scenariusz dla wychowawcy, który chce wrócić do tematu na lekcji przed praktykami albo przed maturą. Do tego numery pomocowe w wersji do zapisania w telefonie i zaświadczenie o przeprowadzeniu szkolenia. Zeszyt ćwiczeń do tematu można zamówić w wersji drukowanej.
Ceny
Ile kosztuje i kto może zamówić
Szkolenie mogą zamówić szkoły i przedszkola, instytucje, rodzice oraz firmy. Każdy zamawiający ma swój cennik, dlatego ceny pokazujemy osobno.
Szkoła lub przedszkole
Szkoły, organy prowadzące, rady rodziców.
| Warsztat 4 h dla jednej klasy lub grupy do 30 osób | 3 000 zł |
| Szkolenie 6 h z 30-minutową przerwą, do 30 osób | 8 000 zł |
| Druga grupa tego samego dnia w tej samej szkole, 6 h | 6 000 zł |
| Trzecia i każda kolejna grupa tego samego dnia, 6 h | 5 000 zł |
| Szkolenie online na żywo, 6 h, nagranie dla szkoły na 30 dni | 6 500 zł |
Ceny netto, do każdej dolicza się podatek VAT. Pełny cennik: Cennik dla szkół i organizacji.
Instytucja
Biblioteki, domy kultury, kluby sportowe, świetlice, organizacje pozarządowe.
| Warsztat 4 h dla dzieci lub młodzieży, do 30 osób | 3 000 zł |
| Dzień bez hejtu w instytucji: dwa warsztaty dla młodzieży i spotkanie dla dorosłych | 9 500 zł |
| Zniżka dla organizacji pozarządowych | -20% |
Ceny netto z rozdziału o instytucjach w cenniku dla szkół i organizacji.
Rodzice
Grupa rodziców, która zamawia zajęcia dla klasy, drużyny albo grupy dzieci.
| Warsztat 4 h dla dzieci lub młodzieży, do 30 osób | 3 690 zł |
| Szkolenie 6 h dla grupy, do 30 osób | 9 840 zł |
Ceny brutto z cennika dla rodziców i osób prywatnych. Płatność z góry przy zapisie, przelewem lub kartą.
Firma
Firmy, które fundują zajęcia szkole albo organizują je dla dzieci pracowników.
| Warsztat ufundowany szkole, przedszkolu albo instytucji | jak dla szkoły |
| Warsztat 4 h dla dzieci pracowników, do 30 dzieci | 6 000 zł |
Ceny netto, do każdej dolicza się podatek VAT. Pełny cennik: Cennik dla firm.
Organizacja
Przygotowanie i warunki
Uczniowie potrzebują własnych, naładowanych telefonów i dostępu do internetu, a jeśli regulamin szkoły zakazuje korzystania z telefonów na lekcjach, prosimy o zgodę dyrekcji na ten dzień. Przyda się sala z rzutnikiem. Przed szkoleniem prosimy o krótką informację, czy w klasie była niedawno sytuacja związana z wizerunkiem ucznia i czy są w niej osoby, których nazwiska są szerzej znane, na przykład sportowcy. Nie logujemy się do kont uczniów i nie zbieramy żadnych danych z ich telefonów.
Kto płaci
Szkolenie zamawia i opłaca szkoła, organ prowadzący, instytucja, rada rodziców, rodzice albo firma. Wszystkie szkolenia i warsztaty są płatne według cennika. Nie zbieramy pieniędzy od uczniów.
Dopłaty i koszty dodatkowe
Grupa 31-60 osób: dopłata 2 500 zł netto do szkolenia stacjonarnego. Termin w sobotę, niedzielę lub święto: dopłata 25%. Dojazd od Krakowa: 2,50 zł za kilometr w obie strony i 150 zł za godzinę czasu dojazdu, nocleg według kosztów oraz dieta 150 zł za dobę. Na życzenie: zeszyt ćwiczeń 35 zł za osobę, imienne zaświadczenia 15 zł za osobę, nagranie szkolenia dla kadry na 12 miesięcy 1 500 zł, spotkanie kontrolne online po 3 miesiącach 900 zł.
Płatność
Szkoły i instytucje: przelew 14 dni po fakturze, przy pierwszym zamówieniu zaliczka 50%. Rodzice: płatność z góry przy zapisie, przelewem lub kartą. Firmy: zaliczka 50% przy zleceniu, reszta po szkoleniu. Kwotę końcową podajemy na piśmie w ofercie.
Odwołanie i zmiana terminu
Odwołanie do 7 dni przed terminem jest bez kosztów, od 7 do 3 dni przed terminem kosztuje 50% ceny, później 100% ceny. Jedną zmianę terminu robimy bez kosztów.
Zniżki
Szkoły z sieci szkół partnerskich: 10% na szkolenia i warsztaty. Organizacje pozarządowe: 20%. Zniżki nie łączą się, stosujemy najkorzystniejszą dla zamawiającego. Umowy roczne i cykle szkoleń mają własne ceny w cenniku.
Uczciwie
Czego to szkolenie nie daje
Szkolenie nie usuwa śladu w sieci za uczniów i nie obiecuje, że wszystko, co im przeszkadza, zniknie. Wyszukiwarka i serwis rozpatrują każdy wniosek osobno i mogą odmówić, zwłaszcza gdy treść jest prawdziwa i ma znaczenie dla innych. Nie uczymy też ukrywania rzeczy, za które ktoś powinien wziąć odpowiedzialność. Zajęcia podnoszą umiejętności i pomagają zauważyć, co w śladzie może zaszkodzić, ale każdy przypadek jest inny: inne są treści, inne serwisy, inna sytuacja ucznia. Formularze i ustawienia zmieniają się co kilka miesięcy, dlatego audyt warto powtarzać, a wiedzę odświeżać, bo tej nauki nie kończy się na jednych zajęciach.
Pytania
Pytania przed zamówieniem
Czy uczniowie będą pokazywać swoje wyniki wyszukiwania całej klasie?
Nie. Audyt każdy robi na swoim telefonie i zapisuje na karcie, którą zachowuje dla siebie. Na forum pracujemy wyłącznie na zanonimizowanych przykładach i na fikcyjnych kandydatach przygotowanych przez nas. Prowadzący pomaga ustawić wyszukiwanie, ale nie ogląda wyników bez prośby ucznia.
Co się dzieje, jeśli uczeń w trakcie audytu znajdzie wpis, który go obraża?
Najpierw pomagamy zabezpieczyć wpis zrzutem z adresem, datą i nazwą profilu, a dopiero potem rozmawiamy o usunięciu. Jeżeli uczeń się zgodzi, przekazujemy informację pedagogowi szkolnemu. Uczeń może też zadzwonić do Fundacji pod numer 222 900 142, a pierwsza rozmowa nastolatka z naszym specjalistą odbywa się bez opłat.
Czy pokazują Państwo, jak usunąć wszystko, co jest w internecie o danej osobie?
Nie, bo to nie jest możliwe i nie chcemy tego obiecywać. Pokazujemy, co da się usunąć samemu, o co trzeba poprosić i od czego zależy decyzja serwisu lub wyszukiwarki. Wyjaśniamy też, że wynik usunięty z wyszukiwarki nie znika ze strony, na której się znajduje, więc czasem trzeba działać w obu miejscach.
Czy to szkolenie ma sens w pierwszej klasie liceum lub technikum?
Tak, choć rozkładamy akcenty inaczej. W pierwszych klasach więcej czasu poświęcamy ustawieniom i nawykom publikowania, w ostatnich klasach rekrutacji, praktykom i profilowi zawodowemu. Zakres ustalamy przy zamówieniu, kiedy wiemy, z którym rocznikiem będziemy pracować.
Uczeń ma popularne imię i nazwisko i w wynikach są głównie inne osoby. Czy to problem?
To częsta sytuacja i omawiamy ją osobno, bo działa w dwie strony. Z jednej strony trudniej taką osobę znaleźć, z drugiej łatwo pomylić ją z imiennikiem, który ma w sieci coś niekorzystnego. Pokazujemy, jak sprawić, żeby własne konta i osiągnięcia dało się jednoznacznie rozpoznać, na przykład przez spójny nick, zdjęcie i opis.
Czy szkolenie obejmuje też to, jak szkoła publikuje zdjęcia i wyniki uczniów?
Tylko w zakresie, w jakim dotyczy to śladu ucznia: pokazujemy, że listy wyników, zdjęcia z zawodów i artykuły na stronie szkoły także są widoczne w wyszukiwarce. Zasady publikowania przez placówkę omawiamy na szkoleniu dla dyrekcji „Szkoła w internecie”. Jeśli szkoła chce, po zajęciach przekazujemy uwagi do wykorzystania przy przeglądzie jej strony.
Zobacz też