O szkoleniu
Po co jest to szkolenie
Hejt rzadko zaczyna się od jednego wyraźnego zdarzenia. Częściej wygląda to tak: córka od dwóch tygodni nie chce jeździć na trening, wieczorem długo siedzi z telefonem pod kołdrą, a rano boli ją brzuch, choć tylko w dni, w które ma wychowanie fizyczne. Syn wyszedł z grupy klasowej i mówi, że „i tak nic tam nie ma”, a jego kolega przestał przychodzić w soboty. Każda z tych rzeczy osobno może nic nie znaczyć. Razem tworzą obraz, który rodzic widzi lepiej niż ktokolwiek inny, pod warunkiem że wie, na co patrzeć.
Porządkujemy sygnały w czterech obszarach, o które najczęściej pytają rodzice: zachowanie, sen, nauka i relacje, a do tego sposób korzystania z telefonu. Nie dajemy listy objawów do odhaczenia, bo takie listy pasują do połowy nastolatków. Uczymy patrzeć na zmianę względem tego, jakie dziecko było wcześniej, na to, jak długo ona trwa, i na to, czy sygnały pojawiają się razem. Pokazujemy też, co w danym wieku jest zwykłą częścią dorastania: dziesięciolatek zachowuje się inaczej niż piętnastolatka, a zamknięte drzwi do pokoju nie zawsze oznaczają kłopot.
Druga część dotyczy decyzji. Dzielimy reakcje na trzy poziomy: obserwacja i rozmowa, działanie razem ze szkołą oraz sytuacje, w których nie czekamy ani godziny. Przy każdym poziomie wiadomo, co rodzic robi, do kogo się zwraca i czego unika, na przykład przeszukiwania telefonu w nocy albo wpisu na grupie rodziców. Korzystamy z zanonimizowanych przebiegów spraw, w których sygnały były widoczne na długo przed tym, jak dziecko cokolwiek powiedziało, i takich, w których rodzic zareagował na czas.
Mówimy o tym bez straszenia. Większość sygnałów ma zwykłe wyjaśnienia, a rodzic, który wyjdzie ze spotkania przerażony, zwykle reaguje odruchowo i zamyka dziecku drogę do rozmowy. Celem jest uważność, a nie podejrzliwość. Numery pomocowe podajemy na początku i na końcu: 116 111 i 800 12 12 12 dla dzieci, 800 100 100 dla rodziców i 112 w sytuacji zagrożenia.
Dla kogo
Spotkanie jest przeznaczone dla rodziców i opiekunów dzieci w wieku szkolnym, od młodszych klas podstawówki po szkoły ponadpodstawowe. Szczególnie przydaje się rodzicom uczniów, którzy zmieniają szkołę lub klasę, zaczynają korzystać z mediów społecznościowych albo wchodzą w okres dojrzewania, gdy trudniej odróżnić zwykłe zmiany od niepokojących. Szkoły zamawiają je często dla całego rocznika, po sygnałach, że w kilku klasach dzieje się coś złego, ale bez wskazywania konkretnej sprawy.
Plan szkolenia
Plan spotkania 2 h dla rodziców
- 18:00-18:1010 min
Na początek: zasady i numery
Mówimy, czego dotyczy spotkanie, a czego nie: na forum nie omawiamy spraw konkretnych dzieci. Zanim padnie pierwszy przykład, podajemy numery 116 111, 800 12 12 12, 800 100 100, 112 i infolinię Fundacji 222 900 142.
- 18:10-18:3525 min
Zmiana, a nie pojedynczy objaw
Pokazujemy trzy pytania, od których zaczyna się ocena: czy to nowe zachowanie u tego dziecka, czy trwa dłużej niż kilka dni i czy pojawia się razem z innymi zmianami. Na dwóch zanonimizowanych historiach rodzice widzą, jak te same sygnały raz wynikały z hejtu w grupie klasowej, a raz z zupełnie innej przyczyny.
- 18:35-19:0025 min
Zachowanie, sen, nauka, relacje
Omawiamy sygnały w czterech obszarach: wycofanie lub drażliwość, późne zasypianie z telefonem i poranne dolegliwości, spadek ocen i unikanie wybranych lekcji, znikające zaproszenia i wyjście z grupy klasowej. Osobno pokazujemy zmiany w korzystaniu z telefonu, na przykład nerwowe reakcje na powiadomienia albo nagłe usuwanie aplikacji.
- 19:00-19:2020 min
Co jest typowe dla wieku
Na krótkich opisach dzieci w różnym wieku rodzice oceniają, co jest zwykłą częścią dorastania, a co warto sprawdzić. Rozmawiamy o tym, jak nie przegapić sygnału i jednocześnie nie zrobić z nastolatka podejrzanego.
- 19:20-19:3010 min
Trzy poziomy reakcji
Pokazujemy, kiedy wystarczy uważna obserwacja i rozmowa, kiedy trzeba skontaktować się z wychowawcą lub pedagogiem, a kiedy dzwonimy od razu pod 112 albo 116 111. Przypominamy, czego nie robić w pierwszym odruchu.
- 19:30-20:0030 min
Pytania z sali i z kartek
Odpowiadamy na pytania zadane na głos i zapisane anonimowo. Kończymy przypomnieniem numerów 116 111, 800 12 12 12, 800 100 100, 112 i 222 900 142.
Plan szkolenia 6 h
- 9:00-9:2020 min
Otwarcie i numery pomocowe
Ustalamy zasady pracy i podajemy numery 116 111, 800 12 12 12, 800 100 100, 112 i 222 900 142. Każdy uczestnik zapisuje, po czym zwykle poznaje, że jego dziecko miało zły dzień, bo od tego punktu odniesienia zaczniemy.
- 9:20-10:0040 min
Dlaczego dziecko nie mówi wprost
Omawiamy powody, dla których dzieci ukrywają hejt: wstyd, obawę przed utratą telefonu, strach, że rodzic pójdzie do szkoły i będzie gorzej. Pokazujemy, że właśnie dlatego sygnały pośrednie są tak ważne i że ich brak nie zawsze oznacza, że nic się nie dzieje.
- 10:00-10:5050 min
Zachowanie i sen
Przechodzimy przez zmiany, które widać w domu: wycofanie, wybuchy złości o drobiazgi, rezygnację z zajęć, które dziecko lubiło. Osobno omawiamy sen: telefon pod poduszką, sprawdzanie wiadomości w nocy, trudności z zasypianiem w niedzielę wieczorem oraz poranne bóle brzucha lub głowy w dni szkolne.
- 10:50-11:3040 min
Nauka i szkoła
Pokazujemy, jak czytać dziennik elektroniczny pod kątem zmian, a nie samych ocen: nagłe spóźnienia, nieobecności w konkretne dni, brak prac domowych z jednego przedmiotu, rezygnacja z wycieczki. Omawiamy, o co zapytać wychowawcę, żeby dowiedzieć się, jak dziecko funkcjonuje w grupie, a nie tylko jak się uczy.
- 11:30-12:0030 min
Relacje i telefon
Zajmujemy się zmianami w kontaktach: znajomi przestają przychodzić, dziecko nie dostaje zaproszeń na urodziny, wychodzi z grupy klasowej albo zakłada nowe konto. Pokazujemy też sygnały w korzystaniu z telefonu, od odkładania go ekranem do dołu po nagłą rezygnację z ulubionej gry.
- 12:00-12:3030 min
Przerwa
Przerwa obiadowa. Prowadzący są dostępni dla rodziców, którzy chcą zapytać o coś bez obecności innych.
- 12:30-13:2050 min
Karty przypadków: wiek czy sygnał
Rodzice pracują w małych grupach na kartach opisujących dzieci w różnym wieku i układają je na osi od zwykłego zachowania do sygnału wymagającego działania. Porównujemy wyniki grup i rozmawiamy o kartach, przy których zdania były podzielone, bo właśnie one są najbliższe rzeczywistości.
- 13:20-14:0040 min
Dziennik obserwacji
Pokazujemy, jak przez dwa tygodnie notować zmiany w kilku zdaniach dziennie, bez śledzenia dziecka i bez czytania jego wiadomości. Taki zapis pomaga zobaczyć powtarzający się układ, a w rozmowie ze szkołą daje konkrety zamiast wrażeń.
- 14:00-14:3030 min
Decyzja o reakcji
Ćwiczymy wybór poziomu reakcji na przykładach: kiedy wystarczy rozmowa i dalsza obserwacja, kiedy rodzic umawia się z wychowawcą lub pedagogiem i zabezpiecza zrzuty, a kiedy sprawa trafia na policję. Omawiamy też, czego nie robić w pierwszym odruchu, na przykład odbierać telefonu ani pisać do rodziców innych dzieci.
- 14:30-14:5020 min
Sygnały, przy których nie czekamy
Bez drastycznych opisów omawiamy sytuacje wymagające natychmiastowej reakcji: słowa dziecka o tym, że nie chce żyć, groźby wobec niego, szantaż, kontakt z obcym dorosłym. Przypominamy, że szantażyście nigdy się nie płaci, a wina nie leży po stronie dziecka, i że wtedy dzwonimy pod 112, 116 111 albo 800 12 12 12.
- 14:50-15:0010 min
Podsumowanie i numery pomocowe
Każdy uczestnik zapisuje jedną rzecz, na którą zacznie zwracać uwagę, i jedną, którą przestanie traktować jako powód do niepokoju. Przypominamy numery 116 111, 800 12 12 12, 800 100 100, 112 i 222 900 142.
Godziny są przykładowe. Kolejność bloków i proporcje dopasowujemy do wieku uczestników, planu lekcji i sytuacji w placówce, zachowując pełny czas szkolenia.
Ćwiczenia
Co uczestnicy robią na zajęciach
Karty: wiek czy sygnał
Grupy dostają kilkanaście kart z krótkimi opisami, na przykład „czternastolatka zamyka drzwi do pokoju i nie chce jeść kolacji z rodziną” albo „dziesięciolatek od tygodnia prosi, żeby odbierać go ze szkoły wcześniej”. Zadaniem jest ułożyć je od zwykłego zachowania do sygnału wymagającego działania i uzasadnić wybór. Rozbieżności między grupami omawiamy na forum. Zostaje zestaw pytań, które warto sobie zadać przy każdej podobnej sytuacji.
Tydzień z życia Kuby
Uczestnicy dostają opis tygodnia jednego ucznia, opracowany na podstawie prowadzonych przez nas spraw i ułożony dzień po dniu: oceny z dziennika, godziny zasypiania, rozmowy przy stole, wyjścia z domu. Szukają momentu, w którym coś się zmieniło, i zastanawiają się, co mogło być przyczyną. Na koniec pokazujemy, jak ta historia potoczyła się dalej i który sygnał okazał się najważniejszy.
Dziennik obserwacji na dwa tygodnie
Rodzice uzupełniają przykładowy dziennik obserwacji na podstawie krótkiego opisu sytuacji, a potem porównują swoje zapisy. Sprawdzamy, które notatki opisują fakty, a które oceny, bo w rozmowie ze szkołą przydają się tylko te pierwsze. Każdy wychodzi z szablonem, który da się prowadzić w zwykłym zeszycie albo w telefonie.
Trzy poziomy reakcji
Uczestnicy przypisują opisy sytuacji do jednego z trzech poziomów: obserwacja i rozmowa, działanie ze szkołą, natychmiastowa pomoc. Przy każdej zapisują pierwszy krok i osobę, do której się zwrócą. Ćwiczenie pokazuje, że większość sytuacji wymaga rozmowy i uważności, a tylko część natychmiastowego działania, i właśnie tę część trzeba umieć rozpoznać bez wahania.
Efekty
Co uczestnicy potrafią po szkoleniu
Patrzy na zmianę, a nie na pojedynczy objaw
Ocenia sygnały względem tego, jakie dziecko było wcześniej, jak długo trwa zmiana i czy pojawia się razem z innymi.
Rozpoznaje sygnały w czterech obszarach
Wie, jakie zmiany w zachowaniu, śnie, nauce i relacjach warto traktować poważnie i jak mogą się wiązać z tym, co dzieje się w sieci.
Odróżnia dorastanie od niepokoju
Zna zachowania typowe dla danego wieku i nie traktuje każdej zmiany nastroju jako dowodu hejtu.
Prowadzi dziennik obserwacji
Notuje fakty przez dwa tygodnie i korzysta z tych zapisów w rozmowie z dzieckiem i ze szkołą.
Dobiera poziom reakcji
Wie, kiedy wystarczy rozmowa, kiedy trzeba działać ze szkołą, a kiedy dzwonić od razu pod 112 lub 116 111.
Unika reakcji, które szkodzą
Nie przeszukuje telefonu w nocy, nie odbiera go za karę i nie pisze do innych rodziców, zanim porozmawia z dzieckiem.
Co zostaje po szkoleniu
Każdy uczestnik otrzymuje zestaw pytań pomocnych przy ocenie zmian w zachowaniu dziecka, opis sygnałów w czterech obszarach z przykładami typowymi dla różnego wieku, szablon dziennika obserwacji na dwa tygodnie oraz schemat trzech poziomów reakcji z pierwszymi krokami dla każdego z nich. Do tego listę numerów pomocowych dla dzieci i rodziców oraz krótką instrukcję, jak przygotować się do rozmowy z wychowawcą lub pedagogiem. Wersję elektroniczną wychowawcy mogą przekazać przez dziennik wszystkim rodzicom klasy.
Ceny
Ile kosztuje i kto może zamówić
Szkolenie mogą zamówić szkoły i przedszkola, instytucje, rodzice oraz firmy. Każdy zamawiający ma swój cennik, dlatego ceny pokazujemy osobno.
Szkoła lub przedszkole
Spotkanie organizuje placówka albo rada rodziców.
| Spotkanie 2 h dla rodziców, aula lub online, bez limitu osób, 30 minut pytań | 3 500 zł |
| Szkolenie 6 h z 30-minutową przerwą, do 30 osób | 8 000 zł |
| Szkolenie online na żywo, 6 h | 6 500 zł |
| Pakiet dla rady rodziców: spotkanie 2 h w dniu szkolenia kadry, materiały dla każdej klasy, dyżur telefoniczny przez 3 miesiące | 5 900 zł |
Ceny netto, do każdej dolicza się podatek VAT. Pełny cennik: Cennik dla szkół i organizacji.
Rodzice
Grupa rodziców zamawiająca spotkanie we własnym imieniu albo jedna rodzina.
| Spotkanie 2 h dla grupy rodziców, do 30 osób | 4 305 zł |
| Szkolenie 6 h dla grupy rodziców, do 30 osób | 9 840 zł |
| Szkolenie 6 h online | 7 995 zł |
| Szkolenie rodzinne online 2 h: rodzic i dziecko razem | 600 zł |
Ceny brutto z cennika dla rodziców i osób prywatnych. Płatność z góry przy zapisie, przelewem lub kartą.
Instytucja
Biblioteki, domy kultury, poradnie, ośrodki pomocy społecznej.
| Webinar dla rodziców, 90 min, bez limitu uczestników, nagranie na 30 dni | 3 500 zł |
| Szkolenie całodniowe 6 h, do 25 osób | 9 000 zł |
Ceny netto z rozdziału o instytucjach w cenniku dla szkół i organizacji.
Firma
Firmy, które chcą wesprzeć pracowników-rodziców.
| Spotkanie online dla pracowników-rodziców, 90 min, bez limitu osób | 6 500 zł |
| Szkolenie dla pracowników-rodziców, 6 h, do 20 osób | 18 000 zł |
| Spotkanie ufundowane szkole lub przedszkolu | jak dla szkoły |
Ceny netto, do każdej dolicza się podatek VAT. Pełny cennik: Cennik dla firm.
Organizacja
Przygotowanie i warunki
Prosimy o informację, z których klas będą rodzice, bo karty przypadków dobieramy do wieku dzieci. W auli przyda się rzutnik i mikrofon, a pudełko na anonimowe pytania pozwala zapytać o rzeczy, o które trudno pytać przy innych rodzicach z klasy. Przy formie zdalnej wystarczy platforma, na której uczestnicy mogą pisać pytania. Jeśli w szkole działo się ostatnio coś, o czym rodzice mogą chcieć mówić, warto nas uprzedzić, żeby przygotować odpowiedź, która nie ujawni szczegółów dotyczących uczniów.
Dopłaty i koszty dodatkowe
Grupa 31-60 osób: dopłata 2 500 zł netto do szkolenia stacjonarnego. Termin w sobotę, niedzielę lub święto: dopłata 25%. Dojazd od Krakowa: 2,50 zł za kilometr w obie strony i 150 zł za godzinę czasu dojazdu, nocleg według kosztów oraz dieta 150 zł za dobę. Na życzenie: zeszyt ćwiczeń 35 zł za osobę, imienne zaświadczenia 15 zł za osobę, nagranie szkolenia dla kadry na 12 miesięcy 1 500 zł, spotkanie kontrolne online po 3 miesiącach 900 zł.
Płatność
Szkoły i instytucje: przelew 14 dni po fakturze, przy pierwszym zamówieniu zaliczka 50%. Rodzice: płatność z góry przy zapisie, przelewem lub kartą. Firmy: zaliczka 50% przy zleceniu, reszta po szkoleniu. Kwotę końcową podajemy na piśmie w ofercie.
Odwołanie i zmiana terminu
Odwołanie do 7 dni przed terminem jest bez kosztów, od 7 do 3 dni przed terminem kosztuje 50% ceny, później 100% ceny. Jedną zmianę terminu robimy bez kosztów.
Zniżki
Szkoły z sieci szkół partnerskich: 10% na szkolenia i warsztaty. Organizacje pozarządowe: 20%. Zniżki nie łączą się, stosujemy najkorzystniejszą dla zamawiającego. Umowy roczne i cykle szkoleń mają własne ceny w cenniku.
Uczciwie
Czego to szkolenie nie daje
Spotkanie nie uczy diagnozowania i nie daje pewności, że rodzic rozpozna każdą sytuację. Sygnały, o których mówimy, pojawiają się też u dzieci, którym nic złego się nie dzieje, a czasem są prawie niewidoczne u tych, które są krzywdzone. Nie zastępujemy psychologa ani lekarza, gdy zmiany są silne lub trwają długo. Szkolenie podnosi umiejętności rodzica i ułatwia rozpoznanie momentu, w którym trzeba zareagować, ale każde dziecko jest inne, a sposoby krzywdzenia w sieci ciągle się zmieniają, więc tej uważności uczymy się przez cały czas, a nie raz na zawsze.
Pytania
Pytania przed zamówieniem
Moje dziecko jest nastolatkiem i często zmienia nastroje. Jak odróżnić to od hejtu?
Zmiany nastroju są w tym wieku czymś zwykłym, dlatego nie patrzymy na pojedynczy zły dzień. Niepokój powinna budzić zmiana, która trwa dłużej, pojawia się razem z innymi, na przykład z unikaniem szkoły i nerwowym reagowaniem na telefon, albo wyraźnie odbiega od tego, jakie dziecko było wcześniej. Na zajęciach ćwiczymy to rozróżnienie na przykładach dopasowanych do wieku.
Czy przejrzenie telefonu dziecka nie rozwieje wątpliwości?
Rzadko, a często pogarsza sytuację. Hejt bywa w miejscach, których rodzic nie widzi, na przykład w grupie, z której dziecko zostało usunięte, a przeszukanie telefonu po kryjomu niszczy zaufanie potrzebne do rozmowy. Lepiej zacząć od rozmowy i obserwacji, a telefon obejrzeć razem z dzieckiem, gdy samo zdecyduje się coś pokazać. Wyjątkiem są sytuacje poważnego zagrożenia, przy których dzwonimy pod 112.
Do kogo w szkole zwrócić się najpierw?
Zwykle do wychowawcy albo pedagoga szkolnego, najlepiej z krótką notatką z obserwacji i, jeśli są, ze zrzutami ekranu. Warto poprosić o umówione spotkanie, a nie rozmowę na korytarzu, i zapytać nie tylko o oceny, ale o to, jak dziecko funkcjonuje w grupie. Jeśli sprawa się nie posuwa, można złożyć pismo do dyrektora, bo pisemne zgłoszenie uruchamia procedurę szkoły.
Co zrobić, gdy dziecko zaprzecza, a sygnały nie ustępują?
Nie naciskać na przyznanie się, tylko dać jasny sygnał, że rodzic jest gotów wysłuchać bez kary i nie pójdzie do szkoły bez uzgodnienia. Dalej prowadzić obserwację, porozmawiać z wychowawcą o tym, jak dziecko funkcjonuje w klasie, i przypomnieć numer 116 111, pod którym może porozmawiać z kimś spoza rodziny. Jeśli zmiany są silne lub trwają długo, warto skorzystać z pomocy psychologa lub poradni.
Czy można zapytać na spotkaniu o sytuację własnego dziecka?
Na forum mówimy o sytuacjach ogólnie, bo sprawy dzieci wymagają poufności, a inni rodzice mogą znać osoby, o których mowa. Po spotkaniu prowadzący zostają chwilę dla osób, które chcą zadać pytanie indywidualnie. Gdy sprawa wymaga działania, zapraszamy na infolinię Fundacji 222 900 142.
Czy szkolenie 6 h różni się od spotkania wieczornego tylko długością?
Nie. Spotkanie wieczorne daje najważniejsze zasady i przykłady, a ostatnie pół godziny przeznaczamy na pytania. W szkoleniu sześciogodzinnym rodzice pracują w grupach na kartach przypadków, uczą się prowadzić dziennik obserwacji i ćwiczą decyzje o poziomie reakcji. Ta forma sprawdza się szczególnie przy radach rodziców i mniejszych grupach, które chcą przenieść ustalenia na całą klasę.