O szkoleniu
Po co jest to szkolenie
Najczęściej zaczyna się od telefonu wychowawczyni albo wiadomości od innego rodzica: „Państwa syn założył konto, na którym...”. Pierwsze reakcje są dwie i obie są zrozumiałe. Jedna to obrona: to był żart, inni też pisali, nasze dziecko takie nie jest. Druga to kara i wstyd: zabrany telefon, podniesiony głos, zakaz wychodzenia na miesiąc. Pierwsza uczy dziecko, że dorośli zawsze je wybronią, druga, że następnym razem trzeba się lepiej ukryć. Na szkoleniu pokazujemy trzecią drogę: najpierw fakty, potem odpowiedzialność, potem naprawa.
O prawie mówimy uczciwie, bez straszenia i bez umniejszania. Wobec dziecka, które ukończyło 10 lat i nie jest pełnoletnie, sąd rodzinny może prowadzić postępowanie w sprawie demoralizacji, a gdy czyn karalny zostanie popełniony po ukończeniu 13, a przed ukończeniem 17 lat, także w sprawie tego czynu. Sąd stosuje środki wychowawcze, może ustanowić nadzór kuratora, a w najpoważniejszych sprawach skierować do zakładu poprawczego. Od 17 lat odpowiada się co do zasady jak dorosły. Za szkodę wyrządzoną przez dziecko poniżej 13 lat odpowiada ten, kto ma obowiązek nadzoru, czyli zwykle rodzice. Pokazujemy, jak w tym świetle wyglądają typowe szkolne sprawy: obraźliwy mem, fałszywe konto z czyimś zdjęciem, rozesłanie cudzego nagrania.
Naprawa szkody to kilka konkretnych kroków, a nie jedno „przepraszam” wymuszone na korytarzu. Najpierw zachowanie kopii dla szkoły, potem usunięcie treści i prośba do osób, które ją dostały, żeby zrobiły to samo. Dalej przeprosiny w formie, którą przyjmie osoba pokrzywdzona, czasem zadośćuczynienie, a przede wszystkim zmiana zachowania widoczna przez kolejne tygodnie. Omawiamy, jak współpracować ze szkołą, która ma swoją procedurę i obowiązek chronić oboje dzieci, oraz jak nawiązać kontakt z rodzicami osoby pokrzywdzonej przez szkołę lub mediatora, a nie niespodziewanie pod ich drzwiami.
Rodziców nie oceniamy, bo rodzic, który poczuje się oskarżony, przestaje słuchać w drugiej minucie. Dzieci, które krzywdzą innych, rzadko robią to z okrucieństwa: częściej działa grupa, walka o pozycję, odwet za coś wcześniejszego albo trudności w domu. Szukamy przyczyny, ale jej nie usprawiedliwiamy. Fundacja nie pomaga unikać odpowiedzialności. Pomagamy rodzinie ją przyjąć i zamknąć sprawę tak, żeby nie przeniosła się w inne miejsce.
Dla kogo
Szkolenie jest dla rodziców dzieci w wieku od około 10 do 17 lat, czyli w okresie, w którym sprawy rówieśnicze najczęściej przenoszą się do internetu, a odpowiedzialność prawna zaczyna mieć znaczenie. Najwięcej daje rodzicom, którzy właśnie dostali wiadomość ze szkoły, oraz tym, którzy chcą wiedzieć wcześniej, jak by się zachowali. Szkoły zamawiają je jako spotkanie dla wszystkich rodziców po fali w grupie klasowej, w której uczestniczyło kilkoro dzieci, bez wskazywania, kogo dotyczy. Może w nim uczestniczyć pedagog szkolny, jeśli rodzice nie mają nic przeciwko temu.
Plan szkolenia
Plan spotkania 2 h dla rodziców
- 18:00-18:1010 min
Numery pomocowe i zasady spotkania
Podajemy numery 112, 116 111, 800 100 100 i 222 900 142 oraz zasadę obowiązującą przez cały wieczór: żadnych nazwisk, żadnych konkretnych spraw i żadnych pytań o to, dlaczego ktoś przyszedł. Dzięki temu każdy może słuchać bez obawy, że zostanie rozpoznany.
- 18:10-18:3020 min
Telefon ze szkoły i pierwsza reakcja
Na trzech zanonimizowanych wiadomościach, które dostali rodzice w prowadzonych przez nas sprawach, pokazujemy, co jest w nich faktem, a co emocją. Omawiamy, co powiedzieć w pierwszej rozmowie z wychowawcą i dlaczego nie warto bronić dziecka, zanim pozna się materiał.
- 18:30-18:5525 min
Rozmowa z dzieckiem
Pokazujemy, jak zacząć od faktów, a nie od oskarżenia, jak pytać, żeby dziecko opowiedziało, a nie tylko się broniło, i co robić, gdy zaprzecza. Zestawiamy zdanie „Zrobiłeś coś, co kogoś skrzywdziło” ze zdaniem „Jaki z ciebie okropny człowiek”, bo pierwsze daje szansę na zmianę, a drugie ją odbiera.
- 18:55-19:1520 min
Odpowiedzialność nieletnich i rodziców
Wyjaśniamy, czym zajmuje się sąd rodzinny wobec dzieci od 10 lat, co zmienia się po ukończeniu 13 i 17 lat oraz kiedy za szkodę odpowiadają rodzice. Pokazujemy, które zachowania z życia szkoły są opisane w Kodeksie karnym, na przykład znieważenie, groźba czy podszywanie się z użyciem cudzego wizerunku.
- 19:15-19:3015 min
Naprawa szkody i druga rodzina
Omawiamy kolejne kroki naprawy: usunięcie treści, przeprosiny dopasowane do osoby pokrzywdzonej i zmianę zachowania. Pokazujemy, jak poprosić szkołę o pośrednictwo w kontakcie z rodzicami tego dziecka i czego w takiej rozmowie unikać.
- 19:30-20:0030 min
Pytania rodziców
Pytania zbieramy na karteczkach bez podpisu i z czatu, bo przy tym temacie mało kto chce mówić przy mikrofonie. Odpowiadamy na wszystkie, które dotyczą zasad, i kończymy przypomnieniem numerów pomocowych.
Plan szkolenia 6 h
- 9:00-9:2020 min
Wprowadzenie, numery pomocowe i zasady dnia
Przedstawiamy plan dnia, numery 112, 116 111, 800 100 100 i 222 900 142 oraz zasadę, że nie pytamy nikogo o jego sprawę. Mówimy też otwarcie, że nie będziemy oceniać rodziców i że celem dnia jest naprawa, a nie szukanie winnych w rodzinie.
- 9:20-10:0040 min
Jak rodzic dowiaduje się o sprawie
Pracujemy na trzech zanonimizowanych wiadomościach: mailu ze szkoły, wiadomości od matki osoby pokrzywdzonej i zrzucie przesłanym przez innego rodzica. Uczestnicy zaznaczają fakty i oceny oraz zapisują pytania, które chcą zadać, zanim cokolwiek odpowiedzą.
- 10:00-11:0060 min
Rozmowa z dzieckiem: ćwiczenie w trójkach
Rodzic, dziecko i obserwator ćwiczą rozmowę w trzech wariantach: dziecko zaprzecza, umniejsza albo obwinia innych. Po każdej rundzie omawiamy, które pytania prowadziły do faktów, a które do kłótni, i jak zakończyć rozmowę ustaleniem, a nie wyrokiem.
- 11:00-12:0060 min
Co mówi prawo
Omawiamy postępowanie wobec nieletnich w sądzie rodzinnym, środki wychowawcze, nadzór kuratora oraz odpowiedzialność za szkodę i zadośćuczynienie za naruszenie dóbr osobistych. Uczestnicy oceniają osiem krótkich sytuacji ze szkolnego życia i sprawdzają, czy ich intuicja zgadza się z przepisami.
- 12:00-12:3030 min
Przerwa
Półgodzinna przerwa. Prowadzący są dostępni dla osób, które chcą o coś zapytać w cztery oczy.
- 12:30-13:1545 min
Naprawa szkody krok po kroku
Ustalamy kolejność: zachowanie kopii dla szkoły, usunięcie treści, prośba do odbiorców o usunięcie kopii, przeprosiny, ewentualne zadośćuczynienie i plan na kolejne tygodnie. Analizujemy przykładowy list z przeprosinami napisany przez ucznia i zastanawiamy się, co sprawia, że brzmi prawdziwie.
- 13:15-14:0045 min
Współpraca ze szkołą
Pokazujemy, jak wygląda szkolna procedura po incydencie i jakie prawa ma w niej dziecko, które kogoś skrzywdziło, w tym prawo do wysłuchania i wsparcia. Ćwiczymy wejście na spotkanie z wychowawcą i pedagogiem tak, żeby rodzic był partnerem w naprawie, a nie adwokatem dziecka.
- 14:00-14:3535 min
Rozmowa z rodzicami osoby pokrzywdzonej
W scence z udziałem prowadzącego jako mediatora uczestnicy ćwiczą pierwsze zdania wobec rodziców dziecka, które zostało skrzywdzone. Omawiamy, czego nie mówić, na przykład tłumaczenia, że dziecko też było prowokowane, i jak przyjąć złość drugiej strony bez odpowiadania tym samym.
- 14:35-15:0025 min
Plan na kolejne tygodnie i numery na koniec
Każdy zapisuje, co zrobi w najbliższych dniach, kiedy sprawdzi, czy zachowanie dziecka się zmieniło, i po czym pozna, że potrzebna jest pomoc specjalisty, na przykład poradni psychologiczno-pedagogicznej. Kończymy numerami pomocowymi.
Godziny są przykładowe. Kolejność bloków i proporcje dopasowujemy do wieku uczestników, planu lekcji i sytuacji w placówce, zachowując pełny czas szkolenia.
Ćwiczenia
Co uczestnicy robią na zajęciach
Fakty czy oceny
Uczestnicy dostają zanonimizowaną wiadomość ze szkoły o zachowaniu ucznia w grupie klasowej. Mają zaznaczyć na niej, co jest opisem zdarzeń, co oceną, a czego jeszcze w niej brakuje. Potem piszą trzy pytania do wychowawcy, które pozwolą poznać materiał przed rozmową z dzieckiem. Z ćwiczenia zostaje nawyk, który chroni przed obroną dziecka w ciemno.
Rozmowa w trójkach
Rodzic prowadzi rozmowę z dzieckiem, w którego rolę wciela się drugi uczestnik, a trzeci obserwuje i notuje. Dziecko reaguje kolejno zaprzeczeniem, umniejszaniem i obwinianiem innych. Po każdej rundzie obserwator wskazuje pytanie, które otworzyło rozmowę, i zdanie, które ją zamknęło. Uczestnicy zabierają ze sobą krótką listę pytań sprawdzonych w praktyce.
Osiem sytuacji
Na kartach opisujemy osiem zdarzeń: obraźliwy mem o koledze, fałszywe konto ze zdjęciem koleżanki, wejście na cudze konto po podejrzeniu hasła, przekazanie dalej ośmieszającego nagrania, groźbę w wiadomości i kilka innych. Grupy oceniają, czy to sprawa dla szkoły, dla sądu rodzinnego, czy do rozmowy w domu. Potem porównujemy odpowiedzi z przepisami, bez straszenia, ale też bez udawania, że nic się nie stało.
Przeprosiny, które nie są wymuszone
Analizujemy dwa listy z przeprosinami, przygotowane na podstawie prowadzonych spraw: jeden podyktowany przez rodzica, drugi napisany przez trzynastolatka samodzielnie po rozmowie. Uczestnicy wskazują, po czym widać różnicę i dlaczego osoba pokrzywdzona przyjmuje tylko jeden z nich. Omawiamy, jak pomóc dziecku znaleźć własne słowa i kiedy przeprosiny lepiej przekazać przez szkołę.
Efekty
Co uczestnicy potrafią po szkoleniu
Reaguje na wiadomość ze szkoły bez obrony w ciemno
Najpierw poznaje materiał i zadaje pytania, a dopiero potem rozmawia z dzieckiem i podejmuje decyzje.
Prowadzi rozmowę opartą na faktach
Oddziela zachowanie od osoby dziecka i wie, co zrobić, gdy dziecko zaprzecza albo zrzuca winę na innych.
Wyjaśnia dziecku realne konsekwencje
Zna zasady odpowiedzialności nieletnich przed sądem rodzinnym i odpowiedzialności za szkodę, więc mówi o nich spokojnie i bez przesady.
Planuje naprawę szkody
Wie, w jakiej kolejności usunąć treść, zadbać o kopie u innych osób i pomóc dziecku przeprosić w sposób, który przyjmie osoba pokrzywdzona.
Współpracuje ze szkołą
Wchodzi na spotkanie w szkole jako partner w naprawie, zna prawa swojego dziecka w procedurze i pilnuje ustaleń.
Przygotowuje kontakt z drugą rodziną
Prosi szkołę lub mediatora o pośrednictwo i wie, jakich zdań unikać w rozmowie z rodzicami dziecka skrzywdzonego.
Rozpoznaje, kiedy potrzebny jest specjalista
Zauważa, gdy zachowanie się powtarza albo ma głębszą przyczynę, i wie, gdzie szukać pomocy psychologicznej.
Co zostaje po szkoleniu
Po szkoleniu rodzice mają schemat rozmowy z dzieckiem na jedną stronę, z pytaniami otwierającymi i zdaniami, których lepiej nie używać. Dostają zestawienie odpowiedzialności według wieku dziecka, napisane prostym językiem, listę kroków naprawy szkody oraz wzór krótkiej wiadomości do szkoły z prośbą o spotkanie i pośrednictwo w kontakcie z drugą rodziną. Do tego wykaz miejsc, w których można szukać wsparcia psychologicznego dla dziecka i rodzica, oraz numery pomocowe. Szkoła otrzymuje komplet do przekazania rodzicom, którzy nie byli na spotkaniu.
Ceny
Ile kosztuje i kto może zamówić
Szkolenie mogą zamówić szkoły i przedszkola, instytucje, rodzice oraz firmy. Każdy zamawiający ma swój cennik, dlatego ceny pokazujemy osobno.
Szkoła lub przedszkole
Spotkanie organizuje placówka albo rada rodziców.
| Spotkanie 2 h dla rodziców, aula lub online, bez limitu osób, 30 minut pytań | 3 500 zł |
| Szkolenie 6 h z 30-minutową przerwą, do 30 osób | 8 000 zł |
| Szkolenie online na żywo, 6 h | 6 500 zł |
| Pakiet dla rady rodziców: spotkanie 2 h w dniu szkolenia kadry, materiały dla każdej klasy, dyżur telefoniczny przez 3 miesiące | 5 900 zł |
Ceny netto, do każdej dolicza się podatek VAT. Pełny cennik: Cennik dla szkół i organizacji.
Rodzice
Grupa rodziców zamawiająca spotkanie we własnym imieniu albo jedna rodzina.
| Spotkanie 2 h dla grupy rodziców, do 30 osób | 4 305 zł |
| Szkolenie 6 h dla grupy rodziców, do 30 osób | 9 840 zł |
| Szkolenie 6 h online | 7 995 zł |
| Szkolenie rodzinne online 2 h: rodzic i dziecko razem | 600 zł |
Ceny brutto z cennika dla rodziców i osób prywatnych. Płatność z góry przy zapisie, przelewem lub kartą.
Instytucja
Biblioteki, domy kultury, poradnie, ośrodki pomocy społecznej.
| Webinar dla rodziców, 90 min, bez limitu uczestników, nagranie na 30 dni | 3 500 zł |
| Szkolenie całodniowe 6 h, do 25 osób | 9 000 zł |
Ceny netto z rozdziału o instytucjach w cenniku dla szkół i organizacji.
Firma
Firmy, które chcą wesprzeć pracowników-rodziców.
| Spotkanie online dla pracowników-rodziców, 90 min, bez limitu osób | 6 500 zł |
| Szkolenie dla pracowników-rodziców, 6 h, do 20 osób | 18 000 zł |
| Spotkanie ufundowane szkole lub przedszkolu | jak dla szkoły |
Ceny netto, do każdej dolicza się podatek VAT. Pełny cennik: Cennik dla firm.
Organizacja
Przygotowanie i warunki
Jeśli Państwa szkoła zamawia spotkanie po konkretnym incydencie, prosimy o ogólną informację, czego dotyczył, bez nazwisk i szczegółów, żeby dobrać przykłady dalekie od tej sprawy. W zaproszeniu warto użyć tytułu szkolenia i zaprosić wszystkich rodziców, a nie wybraną grupę, bo inaczej spotkanie napiętnuje uczestników. Przy wersji sześciogodzinnej potrzebna jest sala, w której da się ustawić krzesła w trójkach. Prosimy też o kontakt do pedagoga szkolnego, który może opowiedzieć o szkolnej procedurze.
Dopłaty i koszty dodatkowe
Grupa 31-60 osób: dopłata 2 500 zł netto do szkolenia stacjonarnego. Termin w sobotę, niedzielę lub święto: dopłata 25%. Dojazd od Krakowa: 2,50 zł za kilometr w obie strony i 150 zł za godzinę czasu dojazdu, nocleg według kosztów oraz dieta 150 zł za dobę. Na życzenie: zeszyt ćwiczeń 35 zł za osobę, imienne zaświadczenia 15 zł za osobę, nagranie szkolenia dla kadry na 12 miesięcy 1 500 zł, spotkanie kontrolne online po 3 miesiącach 900 zł.
Płatność
Szkoły i instytucje: przelew 14 dni po fakturze, przy pierwszym zamówieniu zaliczka 50%. Rodzice: płatność z góry przy zapisie, przelewem lub kartą. Firmy: zaliczka 50% przy zleceniu, reszta po szkoleniu. Kwotę końcową podajemy na piśmie w ofercie.
Odwołanie i zmiana terminu
Odwołanie do 7 dni przed terminem jest bez kosztów, od 7 do 3 dni przed terminem kosztuje 50% ceny, później 100% ceny. Jedną zmianę terminu robimy bez kosztów.
Zniżki
Szkoły z sieci szkół partnerskich: 10% na szkolenia i warsztaty. Organizacje pozarządowe: 20%. Zniżki nie łączą się, stosujemy najkorzystniejszą dla zamawiającego. Umowy roczne i cykle szkoleń mają własne ceny w cenniku.
Uczciwie
Czego to szkolenie nie daje
Szkolenie nie jest obroną prawną i nie uczy, jak uniknąć odpowiedzialności, umniejszyć sprawę przed szkołą czy podważyć zebrany materiał. Nie daje też metody, która w kilka dni zmieni zachowanie dziecka: gdy krzywdzenie innych trwa dłużej, zwykle ma przyczynę wymagającą pracy ze specjalistą. Nie prowadzimy na nim mediacji między rodzinami i nie omawiamy konkretnych spraw uczestników. Szkolenie podnosi kwalifikacje rodziców i ułatwia rozpoznanie, co się dzieje, ale każda sytuacja jest inna, bo inne są dzieci, klasa i historia konfliktu. Tego tematu wszyscy uczymy się latami, a jedno szkolenie jest dopiero początkiem.
Pytania
Pytania przed zamówieniem
Czy zaproszenie na takie spotkanie nie napiętnuje rodziców?
Napiętnowałoby, gdyby szkoła zapraszała tylko rodziców konkretnych dzieci. Dlatego zalecamy zaproszenie wszystkich rodziców klasy lub szkoły pod tytułem szkolenia, bez żadnych wskazań. Na sali nikt nie mówi, dlaczego przyszedł, a pytania zbieramy anonimowo. Wielu rodziców przychodzi zresztą prewencyjnie, bo wie, że w tym wieku dziecko może znaleźć się po każdej stronie konfliktu.
Czy dowiemy się, jak bronić dziecka przed szkołą?
Nie w tym znaczeniu. Pokazujemy, jakie prawa ma dziecko w szkolnej procedurze, na przykład prawo do wysłuchania, rzetelnego ustalenia faktów i wsparcia, i uczymy rodzica, jak o nie zadbać. Nie uczymy natomiast podważania materiału ani przerzucania winy na osobę pokrzywdzoną. Doświadczenie z prowadzonych spraw jest jednoznaczne: najlepiej na całej sprawie wychodzi dziecko, którego rodzic współpracuje.
Czy przeprosiny muszą być publiczne?
Nie, a często nie powinny. Forma przeprosin zależy od tego, czego potrzebuje osoba pokrzywdzona, a publiczne przeprosiny przed klasą mogą ponownie ściągnąć na nią uwagę, której nie chce. Bywa, że wystarczy list przekazany przez wychowawcę, bywa, że potrzebna jest rozmowa z udziałem pedagoga. Gdy treść była publiczna, jej usunięcie i krótkie sprostowanie w tym samym miejscu mogą być częścią naprawy.
Moje dziecko twierdzi, że tylko udostępniło cudzy wpis. Czy to też jest problem?
Tak, bo o zasięgu krzywdy decydują osoby, które podają treść dalej, a nie tylko jej autor. Przekazanie dalej cudzego nagrania, ośmieszającego zdjęcia czy obraźliwego mema może mieć znaczenie zarówno w szkolnej procedurze, jak i przed sądem rodzinnym. Naprawa obejmuje wtedy usunięcie udostępnienia i poproszenie znajomych, którym dziecko przesłało materiał, żeby zrobili to samo. Na szkoleniu pokazujemy, jak o tym rozmawiać, żeby dziecko zrozumiało swoją część odpowiedzialności.
Czy sprawa naszego dziecka trafi do sądu rodzinnego?
To zależy od tego, co się stało i jak zareagowali dorośli. Szkoła, która dowie się o czynie karalnym ściganym z urzędu, ma obowiązek zawiadomić sąd rodzinny lub policję, a każdy inny może to zrobić. Wiele spraw rówieśniczych kończy się jednak na poziomie szkoły, gdy rodzina szybko reaguje, a szkoda zostaje naprawiona. Jeśli sprawa trafi do sądu, w postępowaniu wobec nieletniego sąd kieruje się przede wszystkim jego dobrem i dobiera środki tak, żeby zmienić zachowanie.
Czy pomożecie nam w kontakcie z rodzicami osoby pokrzywdzonej?
Na szkoleniu ćwiczymy taką rozmowę i pokazujemy, jak poprosić o nią szkołę. Samej mediacji między rodzinami nie prowadzimy w ramach szkolenia, bo wymaga ona zgody obu stron i znajomości sprawy. Fundacja prowadzi mediacje szkolne jako osobną usługę, o której można porozmawiać na infolinii 222 900 142. Zawsze zaczynamy od pytania, czy druga rodzina w ogóle chce takiego spotkania.