O szkoleniu
Po co jest to szkolenie
Rozmowa z dziennikarzem w czasie kryzysu wygląda zupełnie inaczej niż wywiad o nowym produkcie. Dziennikarz zdążył już przeczytać komentarze, porozmawiać z byłym pracownikiem i obejrzeć nagranie, o którym rozmówca dowiedział się godzinę wcześniej. Z kilkunastu minut rozmowy do materiału trafi kilkanaście sekund, a jedno nieostrożne zdanie może stać się tytułem, który przez lata będzie wracał w wynikach wyszukiwania. Z kolei próba przemilczenia tematu brzmi jak przyznanie się do winy.
Media training uczy tej rozmowy przez praktykę, a nie przez opowiadanie o niej. Każdy uczestnik staje przed kamerą dwa razy. Pierwsza runda odbywa się rano, bez przygotowania, i jest niewygodna, bo tak ma być: bez zobaczenia własnego nagrania nikt nie uwierzy, że mówi za szybko, powtarza słowa z pytania albo przy trudnym pytaniu odwraca wzrok. Druga runda, po pracy nad technikami, odbywa się po południu i ma trudniejsze pytania. Nagrania odtwarzamy przy grupie i rozbieramy na części: co zostanie wycięte, co zostanie zacytowane i jak to samo zdanie wygląda wyrwane z kontekstu.
Pytania przygotowujemy na podstawie Państwa rzeczywistej sytuacji, łącznie z tymi, o których zarząd wolałby nie rozmawiać. To nie jest złośliwość, tylko jedyny sposób, żeby po raz pierwszy usłyszeć je od nas, a nie od dziennikarza. Ćwiczymy pytania oparte na fałszywej przesłance, przerywanie w połowie zdania, ciszę po odpowiedzi i zaczepkę przed siedzibą firmy. Omawiamy też granice wypowiedzi w trakcie sporu, autoryzację dosłownie cytowanej wypowiedzi (art. 14a Prawa prasowego) i sprostowanie (art. 31a).
Ten dzień jest wariantem kryzysowym: przygotowuje do rozmów z mediami w trudnej sprawie, niezależnie od tego, czy zadzwoni gazeta, radio czy telewizja. Gdy firma wie, jaki format ją czeka, na przykład wejście na żywo, konferencja pod presją albo wywiad zdalny, lepiej wybrać jeden z trzydziestu ośmiogodzinnych programów, które opisujemy w dziale szkoleń medialnych. Tam też opisujemy tryb kameralny dla zarządu, prowadzony bez udziału zespołu.
Dla kogo
Szkolenie jest dla najwyżej ośmiu osób, bo każda musi stanąć przed kamerą dwa razy. Zapraszamy rzecznika i osoby z zespołu komunikacji, członków zarządu, którzy w poważnej sprawie powinni wystąpić osobiście, ekspertów merytorycznych, do których dziennikarze wracają po komentarz, oraz kierowników zakładów i oddziałów, bo to oni są pierwsi na miejscu zdarzenia i pierwsi zaczepiani przez kamerę przy bramie. Największy sens ma przed trudnym okresem, takim jak zwolnienia, inwestycja budząca protesty mieszkańców czy spór z klientem, po kryzysie, w którym wywiady poszły źle, oraz wtedy, gdy kontakt z mediami przejmuje nowa osoba.
Plan szkolenia
Plan szkolenia 8 h
- 9:00-9:2020 min
Otwarcie i zasady nagrań
Ustalamy zasady dnia: nagrania nie wychodzą poza salę, zostają w firmie i nie są wykorzystywane w żaden inny sposób. Każdy uczestnik mówi, w jakiej roli może rozmawiać z mediami i czego najbardziej się obawia. Ustawiamy stanowisko nagraniowe tak, żeby przypominało warunki prawdziwego wywiadu.
- 9:20-9:5030 min
Stan sprawy i lista pytań
Przedstawiamy pytania przygotowane na podstawie informacji zebranych przed szkoleniem, od najprostszych po te, których zarząd wolałby nie słyszeć. Uczestnicy wskazują pytanie, którego obawiają się najbardziej, i dopisują te, które ich zdaniem mogą paść. Tak powstaje lista, z której korzystamy w obu rundach nagrań.
- 9:50-10:5060 min
Pierwsza runda nagrań
Każdy uczestnik prowadzi kilkuminutową rozmowę przed kamerą bez przygotowania, na temat związany z kryzysem w Państwa branży: wadliwą dostawą, wypadkiem w zakładzie albo wpisem byłej pracownicy. Pytania zadaje osoba z doświadczeniem po stronie redakcji, w tempie prawdziwego dziennikarza. Nagrania zachowujemy jako materiał porównawczy na koniec dnia.
- 10:50-11:3040 min
Odtworzenie pierwszej rundy
Oglądamy przy grupie wybrane fragmenty każdego nagrania. Zaznaczamy, które zdanie trafiłoby do materiału, gdzie rozmówca powtórzył słowa z pytania, a gdzie mówił tak długo, że nie da się tego sensownie wyciąć. Uwagi odnosimy do konkretnych sekund nagrania, a nie do ogólnego wrażenia.
- 11:30-12:0030 min
Trzy zdania, które muszą paść
Każdy uczestnik buduje komunikaty kluczowe dla swojego tematu: trzy krótkie zdania, które powinny wybrzmieć niezależnie od pytań. W parach ćwiczymy przechodzenie od trudnego pytania do własnego komunikatu tak, żeby nie brzmiało to jak ucieczka od tematu. Partner liczy, ile z trzech zdań udało się powiedzieć.
- 12:00-12:3030 min
Fałszywa przesłanka i odpowiedź „nie wiem”
Ćwiczymy pytania zbudowane na błędnym założeniu, pytania hipotetyczne i prośby o zgadywanie. Uczymy, jak sprostować przesłankę bez powtarzania zarzutu, bo powtórzony zarzut najłatwiej zacytować. Osobno ćwiczymy odpowiedź przy braku pełnej wiedzy: co firma wie, czego jeszcze nie wie i kiedy poda więcej.
- 12:30-13:0030 min
Przerwa
Przerwa na posiłek. Najciekawsze pytania uczestników padają zwykle właśnie wtedy, więc prowadzący zostają na sali.
- 13:00-13:4040 min
Praca z cytatem i autoryzacja
Pokazujemy, jak to samo zdanie wygląda w tytule, w zapowiedzi i w krótkim materiale telewizyjnym. Omawiamy autoryzację dosłownie cytowanej wypowiedzi, rozmowę nieoficjalną i mikrofon, który nagrywa jeszcze po zakończeniu wywiadu. Wyjaśniamy też, kiedy firma może żądać sprostowania i dlaczego autoryzacja nie daje wpływu na tytuł ani kształt całego tekstu.
- 13:40-14:1030 min
Presja, cisza i zaczepka przed siedzibą
Ćwiczymy reakcje na przerywanie w połowie zdania, powtarzanie tego samego pytania i ciszę, którą dziennikarz zostawia po odpowiedzi. Każdy uczestnik przechodzi krótką zaczepkę z kamerą przed wejściem do budynku. Pracujemy nad tempem, głosem i postawą, bo w nagraniu widać je wcześniej niż treść.
- 14:10-15:50100 min
Druga runda nagrań z odtworzeniem
Każdy uczestnik nagrywa trudniejszą rozmowę, w której sprawa narasta w trakcie wywiadu, a dziennikarz sięga po pytania z listy najgorszych. Nagranie odtwarzamy od razu przy grupie i omawiamy, wskazując konkretne fragmenty. Uczestnik może powtórzyć jedną odpowiedź, żeby sprawdzić poprawkę na miejscu.
- 15:50-16:2030 min
Porównanie obu rund
Zestawiamy fragmenty z porannej i popołudniowej rundy każdego uczestnika. Różnica jest zwykle widoczna dla wszystkich na sali i to ona zostaje w pamięci na dłużej niż jakikolwiek materiał. Zapisujemy, które techniki zadziałały, a które wymagają dalszej pracy.
- 16:20-17:0040 min
Indywidualne wnioski
Każdy uczestnik dostaje wnioski na piśmie: co robi dobrze, co poprawić i na co uważać przed następnym wystąpieniem, a prowadzący omawiają je krótko z każdym z osobna. Na koniec ustalamy wspólne zasady kontaktu z mediami dla zespołu: kto odpowiada na pytania redakcji i jak przekazać pytanie dalej.
Godziny są przykładowe. Kolejność bloków i proporcje dopasowujemy do wieku uczestników, planu lekcji i sytuacji w placówce, zachowując pełny czas szkolenia.
Ćwiczenia
Co uczestnicy robią na zajęciach
Rozmowa bez przygotowania
Rano każdy uczestnik dostaje temat na minutę przed nagraniem i prowadzi kilkuminutową rozmowę z osobą, która odgrywa dziennikarza. Pytania pochodzą z listy przygotowanej na podstawie sytuacji firmy, więc dotyczą spraw, które naprawdę mogą paść. Nagranie nie jest oceniane, tylko zachowane jako punkt odniesienia, z którym po południu porównujemy drugą rundę.
Trzy zdania pod ostrzałem
W parach jedna osoba ma do przekazania trzy komunikaty kluczowe, a druga zadaje pytania, które konsekwentnie ciągną rozmowę w inną stronę. Po pięciu minutach partner podaje, ile z trzech zdań padło i w jakiej formie. Ćwiczenie powtarzamy z zamianą ról, a uczestnik zostaje z dopracowanymi komunikatami dla swojego tematu.
Zarzut ukryty w pytaniu
Prowadzący zadaje pytania zbudowane na fałszywej przesłance, na przykład: „Skoro wiedzieli Państwo o wadzie od miesiąca, dlaczego nikogo nie ostrzeżono?”. Uczestnik ma sprostować założenie, nie powtarzając słów zarzutu, i wrócić do faktów. Nagrywamy krótkie odpowiedzi i sprawdzamy, które zdanie nadawałoby się na tytuł, a które nie.
Kilkanaście sekund przy wejściu
Uczestnik wychodzi z budynku, a przy drzwiach czekają kamera i mikrofon bez uprzedzenia. Ma kilkanaście sekund, żeby grzecznie się zatrzymać, powiedzieć jedno przygotowane zdanie i wskazać, gdzie dziennikarz dostanie pełne stanowisko. Nagranie odtwarzamy przy grupie, bo w takiej sytuacji najlepiej widać różnicę między ucieczką od kamery a rzeczową odmową.
Efekty
Co uczestnicy potrafią po szkoleniu
Utrzymuje komunikaty kluczowe
Potrafi przekazać trzy najważniejsze zdania niezależnie od tego, w którą stronę dziennikarz prowadzi rozmowę.
Prostuje fałszywą przesłankę
Odpowiada na pytanie zbudowane na błędnym założeniu bez powtarzania zarzutu, który łatwo zacytować.
Mówi „nie wiem” bez uniku
Oddziela to, co firma wie, od tego, co dopiero sprawdza, i mówi, kiedy poda więcej informacji.
Zna granice wypowiedzi w sporze
Wie, czego nie mówić, gdy trwa postępowanie lub spór, i jak to wyrazić, żeby nie zabrzmiało jak ucieczka od tematu.
Panuje nad tempem i ciszą
Nie wypełnia ciszy po odpowiedzi, nie przyspiesza pod presją i nie daje się wybić z rytmu przerywaniem.
Wie, co daje autoryzacja
Rozumie zakres autoryzacji dosłownie cytowanej wypowiedzi, ryzyko rozmowy nieoficjalnej i zasady sprostowania.
Rzeczowo odpowiada na zaczepkę
Przy kamerze bez uprzedzenia zatrzymuje się, mówi jedno zdanie i wskazuje, gdzie można uzyskać pełne stanowisko firmy.
Co zostaje po szkoleniu
Nagrania z obu rund zostają w firmie i są najlepszym materiałem do powtórki przed prawdziwym wywiadem, bo pokazują konkretną osobę, a nie ogólne zasady. Każdy uczestnik dostaje indywidualne wnioski na piśmie, z odniesieniem do konkretnych fragmentów nagrania. Firma otrzymuje komunikaty kluczowe dopracowane w trakcie dnia, listę trudnych pytań z ustalonymi odpowiedziami oraz spisane zasady kontaktu z mediami dla całego zespołu, w tym krótką instrukcję dla osób, które nie mają się wypowiadać, a mogą zostać zaczepione.
Ceny
Ile kosztuje i kto może zamówić
Szkolenie zamawiają firmy, a w swoim cenniku także instytucje i szkoły. Ceny pochodzą z aktualnych cenników Fundacji.
Firma
Zarząd, zespoły komunikacji, obsługa klienta, HR.
| Szkolenie medialne: dzień u klienta, 8 h, do 8 osób, sprzęt i dojazd w cenie | 24 000 zł |
| Szkolenie medialne: dzień online, do 6 osób | 16 000 zł |
| Tryb kameralny dla zarządu, do 4 osób | 36 000 zł |
| Przygotowanie zarządu lub rzecznika do wystąpienia, 2 h | 4 500 zł |
Ceny netto, do każdej dolicza się podatek VAT. Pełny cennik: Cennik dla firm.
Instytucja
Urzędy, spółki komunalne, uczelnie, placówki publiczne i organizacje.
| Szkolenie całodniowe 6 h, do 25 osób | 9 000 zł |
| Szkolenie dla kadry kierowniczej, 4 h, do 15 osób | 7 500 zł |
| Trening sytuacyjny dla zespołu komunikacji instytucji, 1 dzień | 14 000 zł |
| Szkolenie dla rzecznika i osób wypowiadających się publicznie, 4 h | 8 500 zł |
Ceny netto z rozdziału o instytucjach w cenniku dla szkół i organizacji.
Organizacja
Przygotowanie i warunki
Przed szkoleniem prosimy o listę uczestników z funkcjami i informacją, kto już rozmawiał z mediami. Potrzebujemy też krótkiego opisu sytuacji firmy: trwających sporów, tematów, o które pytały redakcje, i wpisów w sieci, które mogą wrócić, a także wskazania tematów, o których zarząd wolałby nie rozmawiać. Sprzęt do nagrań przywozimy sami, a po stronie firmy jest sala z miejscem na stanowisko nagraniowe i osobne, ciche miejsce do przygotowania. Prosimy, żeby uczestnicy wiedzieli, że będą nagrywani, i przyszli ubrani tak jak do wywiadu.
Płatność
Firmy: zaliczka 50% przy zleceniu, reszta po szkoleniu. Szkoły i instytucje: przelew 14 dni po fakturze. Kwotę końcową podajemy na piśmie w ofercie.
Dojazd
Od Krakowa: 2,50 zł netto za kilometr w obie strony i 150 zł netto za godzinę czasu dojazdu. Szkolenie online bez kosztów dojazdu.
Termin poza dniami roboczymi
Praca w weekend lub święto: dopłata 100% dla firm. Szkoły i instytucje według swojego cennika.
Poufność
Nie omawiamy publicznie przebiegu szkoleń ani błędów z symulacji. Raport poszkoleniowy trafia tylko do osób, które Państwo wskażą.
Uczciwie
Czego to szkolenie nie daje
Media training nie uczy mijania się z prawdą ani atakowania dziennikarzy, bo nieprawda w wywiadzie wychodzi na jaw, a konfrontacja zawsze wygląda źle w materiale, o którego kształcie decyduje redakcja. Nie daje też kontroli nad publikacją: autoryzacja obejmuje dosłownie cytowaną wypowiedź, a tytuł i całość tekstu pozostają decyzją redakcji. Nie zastępuje obsługi kryzysu, który już trwa, i nie robi w jeden dzień zawodowego rzecznika z osoby, która nigdy nie rozmawiała z mediami. Uczciwie mówimy, że dzień przed kamerą podnosi umiejętności i pozwala zobaczyć siebie oczami widza, ale każda rozmowa jest inna, a umiejętność, której się nie używa, słabnie w kilka miesięcy. Trzeba ćwiczyć dalej, choćby wracając do nagrań przed ważnym wystąpieniem.
Pytania
Pytania przed zamówieniem
Czym ten media training różni się od programów w dziale szkoleń medialnych?
To wariant kryzysowy, który w jeden dzień obejmuje najczęstsze sytuacje trudnej rozmowy: telefon z redakcji, wywiad nagrywany, pytania z fałszywą przesłanką, pracę z cytatem i zaczepkę przed siedzibą. W dziale szkoleń medialnych opisujemy trzydzieści programów, z których każdy przez osiem godzin skupia się na jednym formacie lub jednej sytuacji, na przykład na wywiadzie radiowym, konferencji pod presją albo komunikacji inwestorskiej. Jeśli firma wie, co ją czeka, lepiej wybrać program z katalogu. Jeśli potrzebuje ogólnej gotowości do rozmów w kryzysie, ten wariant jest dobrym początkiem.
Czy każdy uczestnik musi stanąć przed kamerą?
Tak, bez wyjątków, i właśnie dlatego grupa liczy najwyżej osiem osób. Pierwsza runda jest niewygodna dla wszystkich, także dla osób, które często występują publicznie. Bez zobaczenia własnego nagrania trudno uwierzyć we własne nawyki, a to od nich zależy, co trafi do materiału. Po drugiej rundzie opór zwykle mija, bo uczestnicy widzą, że zmiana jest możliwa.
Kto zadaje pytania podczas nagrań?
Prowadzący, którzy na co dzień zajmują się sprawami trafiającymi do mediów, oraz osoby z doświadczeniem po stronie redakcji. Pytania trenera i pytania dziennikarza to dwie różne rzeczy, dlatego w nagraniach pada to, co padłoby naprawdę: pytania powtarzane, przerywanie i cisza. Nie robimy tego złośliwie, tylko po to, żeby pierwsze spotkanie z takim pytaniem odbyło się na sali, a nie przed prawdziwą kamerą.
Co dzieje się z nagraniami po szkoleniu?
Nagrania zostają u Państwa i zachęcamy, żeby do nich wracać przed ważnymi wystąpieniami. Nie wykorzystujemy ich w żaden inny sposób i nie pokazujemy nikomu poza osobami obecnymi na sali. Jeśli firma sobie tego życzy, nagrania każdego uczestnika przekazujemy tylko jemu, bez udostępniania całej grupie.
Czy można skrócić szkolenie do pół dnia?
Nie. Osiem godzin to minimum, w którym mieszczą się dwie rundy nagrań i praca nad technikami pomiędzy nimi. Wersja skrócona byłaby omówieniem, po którym zostaje wrażenie zamiast umiejętności. Dla osób, które nie mają rozmawiać z mediami, a mogą zostać zaczepione, wystarczą zasady przekierowania pytania, których uczymy na szkoleniu z podstaw komunikacji kryzysowej.
Czy omawiacie, co wolno mówić, gdy toczy się spór lub postępowanie?
Tak, to jeden z najważniejszych tematów dnia. Pokazujemy, jak powiedzieć, że sprawa jest w toku, tak żeby nie zabrzmiało to jak ucieczka, czego nie mówić o drugiej stronie i dlaczego nie podaje się szczegółów pozwalających rozpoznać pracownika czy klienta. Jeśli prawnik firmy chce współtworzyć odpowiedzi na najtrudniejsze pytania, zapraszamy go do udziału. Nie zastępuje to porady prawnej w konkretnej sprawie, ale pozwala uniknąć zdań, które później trudno odwołać.