O szkoleniu
Po co jest to szkolenie
Widz ocenia rozmówcę szybciej, niż ten zdąży powiedzieć cokolwiek ważnego. Zbyt szybkie tempo odbiera jako zdenerwowanie, uciekający wzrok jako niepewność, a uśmiech przy pytaniu o czyjąś krzywdę jako lekceważenie. Najlepiej przygotowana treść nie obroni się, jeśli głos i postawa mówią coś innego niż słowa. Tę część wystąpienia ćwiczy się rzadko, bo większość osób nie wie, jak wygląda i brzmi przed kamerą, dopóki nie zobaczy własnego nagrania.
Dlatego pierwsza runda nagrań odbywa się wcześnie, a każde nagranie oglądamy trzy razy. Najpierw bez dźwięku, żeby zobaczyć, co mówi samo ciało: ręce, spojrzenie, ruchy głowy, sposób siedzenia. Potem bez obrazu, żeby usłyszeć tempo, wysokość głosu, wtrącenia i końcówki zdań. Na koniec w całości. Grupa zapisuje obserwacje na kartach, a każda osoba wybiera z nich trzy, nad którymi pracuje do końca dnia. Taki sposób odtwarzania odsłania nawyki, których nie widać w zwykłym nagraniu, bo uwaga skupia się wtedy na treści.
Między rundami pracujemy nad konkretnymi elementami: oddechem przed odpowiedzią, siłą głosu bez krzyku, tempem, które nie przyspiesza pod presją, pauzą przed ważną liczbą, postawą w pozycji siedzącej i stojącej, spojrzeniem w studiu i podczas rozmowy na ulicy. Osobny blok poświęcamy temu, jak wygląda twarz osoby, która słucha pytania, bo kamera często pokazuje rozmówcę, gdy jeszcze nic nie mówi. Omawiamy też ubiór, mikrofon przypinany do ubrania i ustawienie krzesła.
Nie jest to kurs dykcji ani zajęcia aktorskie. Nie zmieniamy nikomu sposobu bycia, akcentu ani charakteru, tylko usuwamy to, co przeszkadza w odbiorze. W drugiej rundzie uczestnik odpowiada na trudniejsze pytania, a porównanie z porannym nagraniem pokazuje zmianę lepiej niż jakikolwiek opis. Każdy wychodzi z indywidualnymi wnioskami na piśmie i krótkim zestawem ćwiczeń do wykonania przed kolejnymi wystąpieniami.
Dla kogo
Szkolenie jest dla osób, które występują w mediach albo będą występować i chcą, żeby ich obecność wspierała treść: członków zarządu, rzeczników, dyrektorów, ekspertów i kierowników pojawiających się przed kamerą lub w radiu. Przydaje się zarówno tym, którzy przy kamerze sztywnieją i mówią za cicho, jak i tym, którzy czują się pewnie, ale na nagraniu wypadają zbyt szybko lub zbyt twardo. Ma największy sens przed serią wystąpień, przed pierwszym wejściem telewizyjnym albo po wywiadzie, który zostawił poczucie, że coś poszło nie tak, choć treść była dobra.
Plan szkolenia
Plan szkolenia 8 h
- 9:00-9:2525 min
Co widz zauważa najpierw
Na kilku krótkich nagraniach przygotowanych przez nas, a jeśli firma ma takie materiały, także na dotychczasowych wystąpieniach jej przedstawicieli, sprawdzamy, co grupa zauważa w pierwszych sekundach. Spisujemy te obserwacje, zanim ktokolwiek zacznie mówić o treści. Lista jest punktem odniesienia na cały dzień.
- 9:25-10:2560 min
Pierwsza runda przed kamerą
Każdy uczestnik odpowiada na trzy pytania: jedno neutralne, jedno o trudnej sprawie i jedno zadane nagle, gdy wstaje od stołu. Część rozmowy nagrywamy na siedząco, część na stojąco. Wcześniej nie dajemy żadnych wskazówek.
- 10:25-11:1550 min
Odtworzenie bez dźwięku, bez obrazu i w całości
Każde nagranie odtwarzamy trzy razy: najpierw bez dźwięku, potem bez obrazu, na koniec w całości. Grupa zapisuje, co widać i co słychać, zanim usłyszy treść. Każdy uczestnik dostaje na kartę trzy nawyki do pracy w ciągu dnia.
- 11:15-12:1560 min
Oddech i głos
Krótka rozgrzewka głosu i ćwiczenia oddechu przed odpowiedzią, które da się zrobić niezauważenie tuż przed wejściem do studia. Pracujemy nad siłą głosu bez podnoszenia tonu i nad końcówkami zdań, które opadają, zamiast brzmieć jak pytanie. Uczestnicy nagrywają krótkie odpowiedzi tylko dźwiękowo i od razu je odsłuchują.
- 12:15-12:4530 min
Przerwa
Trzydzieści minut przerwy na posiłek i odpoczynek głosu. Dobrze jest w tym czasie pić wodę.
- 12:45-13:3550 min
Tempo, pauza i wtrącenia
Mierzymy tempo mówienia na nagraniach i pokazujemy, jak zmienia się przy trudnym pytaniu. Ćwiczymy pauzę przed liczbą i po zdaniu, które ma zostać zapamiętane. Liczymy wtrącenia w rodzaju „yyy”, „generalnie” czy „tak naprawdę” i uczymy zastępować je krótką ciszą.
- 13:35-14:2045 min
Ciało, ręce i spojrzenie
Ustawiamy postawę na siedząco i na stojąco, pracujemy nad tym, co robić z rękami, i ustalamy, gdzie patrzeć: na dziennikarza w studiu, w obiektyw przy rozmowie zdalnej. Ćwiczymy twarz osoby słuchającej pytania, bo kamera często pokazuje rozmówcę, zanim zacznie odpowiadać. Usuwamy nawyki odciągające uwagę, na przykład obracanie się na krześle czy bawienie się długopisem.
- 14:20-14:4525 min
Ubiór, mikrofon i miejsce
Krótko i praktycznie: jakie kolory i wzory sprawiają kłopot przed kamerą, co hałasuje przy mikrofonie przypinanym do ubrania, jak usiąść na niskiej kanapie w studiu i gdzie stanąć przy rozmowie na zewnątrz. Każdy uczestnik przypina mikrofon i sprawdza, jak wygląda w kadrze.
- 14:45-15:5570 min
Druga runda przed kamerą
Uczestnicy odpowiadają na trudniejsze pytania niż rano, w podobnym ustawieniu, żeby porównanie było uczciwe. Dodajemy jedną krótką wypowiedź na stojąco, jak przy rozmowie przed budynkiem firmy. Każde nagranie zapisujemy w całości.
- 15:55-16:3035 min
Odtworzenie porównawcze
Odtwarzamy fragmenty z rana i z popołudnia jeden po drugim, przy całej grupie. Każdy uczestnik słyszy od grupy o jednej zmianie, którą widać wyraźnie, i o jednej, nad którą warto jeszcze popracować. Wracamy do kart z porannymi nawykami i sprawdzamy, które zniknęły.
- 16:30-17:0030 min
Indywidualne wnioski
Każdy uczestnik dostaje na piśmie wnioski: nawyki, które warto zachować, dwa elementy do dalszej pracy i jedno krótkie ćwiczenie do codziennej powtórki. Wnioski odnoszą się do konkretnych momentów obu nagrań.
Godziny są przykładowe. Kolejność bloków i proporcje dopasowujemy do wieku uczestników, planu lekcji i sytuacji w placówce, zachowując pełny czas szkolenia.
Ćwiczenia
Co uczestnicy robią na zajęciach
Bez dźwięku
Nagranie z pierwszej rundy odtwarzamy bez dźwięku, a grupa opisuje, co jej zdaniem dana osoba czuje i o czym mówi. Następnie rozmówca mówi, co naprawdę chciał przekazać. Różnice pokazują, które gesty, ruchy głowy i spojrzenia zmieniają sens wypowiedzi. Uczestnik wybiera jeden nawyk, który zmienia w drugiej rundzie.
Tylko głos
Grupa słucha nagrania z zamkniętymi oczami i zapisuje trzy rzeczy: czy tempo przyspiesza, ile pada wtrąceń i czy zdania kończą się opadającą intonacją. Rozmówca słyszy te uwagi od razu, a potem nagrywa tę samą odpowiedź jeszcze raz. Porównanie obu wersji zwykle najmocniej przekonuje, że wolniej nie znaczy nudniej.
Pauza przed liczbą
Uczestnik wypowiada trzy zdania ze swojej pracy, w których pada ważna liczba lub nazwa, na przykład liczba nowych miejsc pracy albo termin zakończenia budowy, najpierw w swoim zwykłym tempie, a potem z krótką pauzą przed nią i po niej. Obie wersje nagrywamy i odtwarzamy przy grupie. Słuchacze mówią, którą liczbę zapamiętali, i niemal zawsze wskazują tę z pauzą.
Słuchanie na wizji
Prowadzący zadaje długie, trudne pytanie, a kamera przez cały czas pokazuje twarz osoby, która słucha. Przy odtworzeniu widać kręcenie głową, uśmiech w nieodpowiednim momencie albo zniecierpliwienie, których rozmówca nie był świadomy. Ćwiczymy uważne, neutralne słuchanie, które nie przesądza odpowiedzi, zanim ta padnie.
Efekty
Co uczestnicy potrafią po szkoleniu
Zna swoje nawyki z nagrania
Wie, jak wygląda i brzmi przed kamerą, i potrafi nazwać dwa lub trzy nawyki, które przeszkadzają w odbiorze.
Panuje nad tempem
Zwalnia przy trudnym pytaniu zamiast przyspieszać i utrzymuje tempo, które słuchacz jest w stanie śledzić.
Stosuje pauzę
Robi krótką przerwę przed ważną liczbą i po zdaniu, które ma zostać zapamiętane, zamiast wypełniać ciszę wtrąceniami.
Używa głosu bez napięcia
Mówi wyraźnie i dostatecznie głośno, z opadającą intonacją na końcu zdań, po krótkim oddechu przed odpowiedzią.
Siedzi i stoi tak, żeby nic nie przeszkadzało
Przyjmuje stabilną postawę, wie, co zrobić z rękami i gdzie patrzeć w studiu, na ulicy i przy rozmowie zdalnej.
Słucha pytania z neutralną twarzą
Kontroluje mimikę w czasie pytania, gdy kamera pokazuje go jeszcze przed odpowiedzią.
Przygotowuje strój i mikrofon
Dobiera ubiór, który dobrze wygląda w kadrze, i wie, co może hałasować przy mikrofonie przypinanym do ubrania.
Co zostaje po szkoleniu
Każdy uczestnik dostaje nagrania obu swoich rund, indywidualne wnioski na piśmie z odniesieniem do konkretnych minut oraz krótki zestaw ćwiczeń oddechowych i głosowych, które można wykonać w kilka minut przed wywiadem, także w samochodzie albo na korytarzu przed studiem. Firma otrzymuje listę kontrolną przed wystąpieniem: strój, mikrofon, miejsce, woda, wyciszony telefon, oraz zasady ustawienia stanowiska do nagrań w siedzibie. Nagrania zostają u Państwa i nie są wykorzystywane w żaden inny sposób.
Ceny
Ile kosztuje i kto może zamówić
Każdy program to pełny dzień pracy przed kamerą. Ceny są takie same dla wszystkich 30 programów.
Firma
Zarząd, rzecznik, eksperci, kierownicy oddziałów.
| Dzień u klienta, 8 h, do 8 osób, sprzęt do nagrań i dojazd w cenie | 24 000 zł |
| Dzień online, 8 h, do 6 osób | 16 000 zł |
| Tryb kameralny dla zarządu, do 4 osób | 36 000 zł |
| Program roczny: 4 dni szkoleniowe, 2 symulacje bez zapowiedzi, gotowość telefoniczna | 96 000 zł |
Ceny netto, do każdej dolicza się podatek VAT. Pełny cennik: Cennik dla firm.
Instytucja
Urzędy, spółki komunalne, uczelnie, placówki publiczne.
| Ten sam program i te same formaty | jak dla firm |
| Program dla kilku jednostek lub grupy kapitałowej | wycena indywidualna |
Tryb zamówienia i warunki ustalamy z instytucją przed terminem.
Organizacja
Przygotowanie i warunki
Prosimy, żeby uczestnicy przyszli w stroju, w którym zwykle występują w mediach albo zamierzają występować, łącznie z marynarką czy okularami, bo to też widać w kadrze. Jeśli firma ma nagrania wcześniejszych wystąpień swoich przedstawicieli, przydadzą się w pierwszym bloku, za zgodą osób, których dotyczą. Sala powinna pozwalać na nagrania na siedząco i na stojąco, przy świetle dziennym lub dobrym oświetleniu. Dobrze mieć wodę dla każdego uczestnika.
Płatność
Zaliczka 50% przy zleceniu, reszta po szkoleniu. Kwotę końcową z zakresem i terminem podajemy na piśmie.
Dojazd i sprzęt
W formacie u klienta dojazd na terenie kraju i sprzęt do nagrań są w cenie. Nagrania z symulacji zostają u Państwa.
Wielkość grupy
Do 8 osób w dniu u klienta, do 6 osób online, do 4 osób w trybie kameralnym. Każdy uczestnik staje przed kamerą.
Poufność
Nie omawiamy publicznie przebiegu szkoleń ani nagrań. Indywidualne wnioski trafiają tylko do osób, które Państwo wskażą.
Uczciwie
Czego to szkolenie nie daje
To szkolenie nie zastępuje zajęć z emisji głosu ani pracy z logopedą, jeśli ktoś ma kłopot z wymową lub chrypką, i nie uczy gry aktorskiej. Nie obiecujemy, że stres przed kamerą zniknie, bo u większości osób zostaje na stałe; uczymy, jak sprawić, żeby nie było go widać i słychać. Nie zmienia charakteru rozmówcy ani jego sposobu bycia, a celem nie jest wyrównanie wszystkich do jednego wzoru. Nie zajmujemy się też szczegółowo treścią odpowiedzi, na to są osobne programy. Szkolenie podnosi umiejętności i pozwala rozpoznać własne nawyki, ale każde studio, każdy dziennikarz i każda sytuacja są inne, a nawyki wracają pod presją, dlatego ćwiczenia z tego dnia trzeba powtarzać przed kolejnymi wystąpieniami.
Pytania
Pytania przed zamówieniem
Czy to zajęcia z emisji głosu, takie jak dla aktorów?
Nie. Zajmujemy się tym, co słychać i widać w wywiadzie: tempem, pauzą, siłą głosu, postawą i spojrzeniem. Nie prowadzimy ćwiczeń scenicznych i nie uczymy grania roli. Jeśli w trakcie dnia zauważymy kłopot, który wymaga pracy ze specjalistą od głosu albo z logopedą, napiszemy o tym w indywidualnych wnioskach.
Nasz prezes jest bardzo pewny siebie przed kamerą. Czy to szkolenie ma dla niego sens?
Często tak. Pewność siebie dobrze wygląda, dopóki nie przechodzi w zbyt szybkie tempo, przerywanie dziennikarzowi albo uśmiech przy trudnym pytaniu, który widz odbiera jako lekceważenie. Nagranie oglądane bez dźwięku pokazuje to wyraźniej niż jakakolwiek uwaga. Przy członkach zarządu proponujemy tryb kameralny, bez udziału zespołu.
Czy osoba z regionalnym akcentem albo drobną wadą wymowy powinna wziąć udział?
Tak. Akcent nie jest wadą i nie próbujemy go zmieniać, a często dodaje rozmówcy wiarygodności. Pracujemy nad tym, żeby wypowiedź była wyraźna i w równym tempie. Drobna wada wymowy zwykle przestaje być zauważalna, gdy rozmówca zwalnia i robi pauzy, a jeśli wymaga osobnej pracy, wskazujemy to we wnioskach.
Czy będziemy ćwiczyć także wystąpienia przez kamerę internetową?
W ograniczonym zakresie. W bloku o spojrzeniu pokazujemy różnicę między patrzeniem na dziennikarza w studiu a patrzeniem w obiektyw przy rozmowie zdalnej i robimy krótką próbę przy laptopie. Pełne przygotowanie do rozmów zdalnych, z ustawieniem światła, dźwięku i tła, jest tematem osobnego programu z katalogu.
Czy uczestnicy muszą przyjść w stroju, w którym występują w mediach?
Bardzo o to prosimy. Wzór koszuli, kolor marynarki, biżuteria czy okulary wpływają na to, jak rozmówca wygląda w kadrze i co słychać w mikrofonie. Wnioski z nagrań w stroju, w którym ktoś naprawdę występuje, są po prostu trafniejsze. W razie wątpliwości robimy krótką próbę w dwóch wariantach ubioru.
Czy po jednym dniu nawyki naprawdę się zmieniają?
Po jednym dniu uczestnik wie, jakie ma nawyki, i potrafi je kontrolować, gdy o nich pamięta, co widać w drugiej rundzie. Trwała zmiana wymaga powtórek, bo pod presją dawne zachowania wracają. Dlatego każdy dostaje krótkie ćwiczenia do codziennej powtórki, a przy osobach występujących regularnie dobrze sprawdza się powrót na salę po kilku miesiącach.