O szkoleniu
Po co jest to szkolenie
Fala hejtu w klasie trwa zwykle kilka dni, a jej skutki kilka miesięcy. Najpierw jest naklejka z czyjąś twarzą w grupie klasowej, potem seria przeróbek, przezwisko powtarzane na przerwach i wiadomości głosowe nagrywane „dla żartu”. Gdy sprawa wychodzi na jaw, a treści znikają z telefonów, dorośli często uznają, że jest po wszystkim. W klasie zostaje jednak układ, który tę falę wytworzył: osoba atakowana siedzi sama, część uczniów wstydzi się swojego udziału, część boi się, że będzie następna, a inicjator sprawdza, na ile jeszcze może sobie pozwolić.
Na tym szkoleniu zajmujemy się właśnie tym okresem, czyli tygodniami po fali. Pokazujemy, jak z zabezpieczonego materiału odczytać role w klasie, w jakiej kolejności rozmawiać z uczniami, jak chronić osobę atakowaną bez robienia z niej centrum uwagi i jak pracować ze świadkami, którzy mają w klasie największy wpływ, a najczęściej o tym nie wiedzą. Materiał pochodzi z prowadzonych przez nas spraw i jest zanonimizowany: zapisy grup klasowych, przebiegi rozmów, plany interwencji, które zadziałały, i takie, które pogorszyły sytuację.
Osobną część poświęcamy nawrotom. Fala rzadko wraca tą samą drogą. Częściej przenosi się do nowej grupy założonej bez osoby atakowanej, na konto typu „spotted”, do gry online albo na lekcję wychowania fizycznego, na której wybiera się składy drużyn. Uczymy rozpoznawać te sygnały i rozpisujemy kalendarz kontroli na pierwszy tydzień, drugi tydzień, miesiąc i trzy miesiące, z jedną osobą odpowiedzialną za zbieranie obserwacji od innych nauczycieli.
Szkolenie nie jest pogadanką o tym, że klasa powinna się lubić. Uczestnicy ćwiczą konkretne czynności: rysują mapę układu na podstawie zapisu czatu, prowadzą rozmowę z grupą świadków, układają z klasą zasady grupy na komunikatorze i planują reakcję na nawrót. Mówimy też wprost, czego nie robić, bo w tym okresie najłatwiej zaszkodzić. Konfrontacja przed klasą, głosowanie, publiczne przeprosiny i kara dla całej klasy zwykle kończą się tym, że winą obarcza się osobę, która zgłosiła sprawę.
Dla kogo
Szkolenie jest przeznaczone dla wychowawców, pedagogów, psychologów szkolnych i pedagogów specjalnych, a także dla wicedyrektorów koordynujących sprawy wychowawcze. Najwięcej daje szkołom podstawowym od klasy czwartej oraz szkołom ponadpodstawowym, bo tam fale w grupach klasowych zdarzają się najczęściej. Największy sens ma w dwóch sytuacjach: gdy w szkole niedawno była fala i trzeba zaplanować kolejne tygodnie oraz gdy placówka chce mieć przygotowany zespół, zanim coś takiego się wydarzy. Zalecamy udział całego zespołu wychowawczego danego poziomu, a nie jednej osoby.
Plan szkolenia
Plan szkolenia 6 h
- 9:00-9:1515 min
Otwarcie i numery pomocowe
Zaczynamy od numerów, które warto mieć pod ręką: 116 111, 800 12 12 12, 800 100 100 dla nauczycieli i rodziców, 112 oraz infolinia Fundacji 222 900 142. Ustalamy zasady pracy: przykłady są zanonimizowane, a sytuacje z własnej szkoły omawiamy bez nazwisk.
- 9:15-9:5035 min
Anatomia jednej fali
Przechodzimy przez zanonimizowaną sprawę z klasy siódmej: od pierwszej naklejki w grupie klasowej, przez trzy dni narastania, po moment, w którym sprawa trafiła do pedagoga. Pokazujemy, co w tym czasie widzieli dorośli, czego nie widzieli i w którym miejscu jedna reakcja mogła zatrzymać falę.
- 9:50-10:4050 min
Mapa układu w klasie
Uczymy odczytywać role z zabezpieczonego materiału: kto zaczął, kto dopisywał, kto reagował tylko emotikonami, kto milczał i kto próbował przerwać. Uczestnicy rysują mapę na podstawie zapisu czatu i sprawdzają, czy najgłośniejsza osoba rzeczywiście była inicjatorem.
- 10:40-11:2040 min
Pierwszy tydzień po fali
Rozpisujemy działania na pierwsze dni: plan bezpieczeństwa osoby atakowanej na przerwy i wyjścia, krótką informację dla nauczycieli uczących w tej klasie, kolejność rozmów indywidualnych i decyzję, czy sprawa wymaga zawiadomienia sądu rodzinnego lub policji. Omawiamy, dlaczego godzina wychowawcza „o sprawie” w tym tygodniu zwykle szkodzi.
- 11:20-12:0040 min
Praca ze świadkami
Świadkowie decydują o tym, czy fala wróci, ale po incydencie częściej czują wstyd albo strach niż gotowość do pomocy. Pokazujemy, jak rozmawiać z nimi w małych grupach, nie jak z podejrzanymi, i jakie proste czynności im zaproponować: prywatna wiadomość do osoby atakowanej, brak reakcji na kolejne wpisy, zgłoszenie treści, rozmowa z dorosłym.
- 12:00-12:3030 min
Przerwa
Trzydzieści minut przerwy. Prowadzący są w tym czasie dostępni dla osób, które chcą krótko omówić sytuację we własnej klasie.
- 12:30-13:1545 min
Odbudowa grupy
Omawiamy, co pomaga klasie wrócić do wspólnej pracy: zadania w zmienianych zespołach, w których osoba atakowana ma realną rolę, wspólne działania z innymi nauczycielami i jasne zasady na lekcjach. Pokazujemy też działania, które tylko wyglądają na odbudowę, takie jak wymuszone pojednanie, wspólne zdjęcie albo kara dla całej klasy.
- 13:15-13:5035 min
Zasady grupy klasowej
Ćwiczymy prowadzenie lekcji, na której klasa sama ustala zasady swojej grupy na komunikatorze: kto jest administratorem, co robimy z naklejkami z cudzym wizerunkiem, jak zgłaszamy problem. Omawiamy, co zrobić, gdy po zamknięciu grupy powstaje nowa, bez osoby atakowanej.
- 13:50-14:3040 min
Nawroty i kalendarz kontroli
Pokazujemy typowe sygnały nawrotu: nowa grupa, przezwisko w zmienionej formie, śmiech przy jednym nazwisku, pomijanie przy wyborze drużyn, wpis na koncie typu „spotted”. Uczestnicy układają kalendarz kontroli na tydzień, dwa tygodnie, miesiąc i trzy miesiące oraz plan reakcji na nawrót w nowym miejscu.
- 14:30-14:5020 min
Rodzice klasy i zespół nauczycieli
Omawiamy, co powiedzieć na zebraniu z rodzicami klasy, nie ujawniając nazwisk ani szczegółów, i jak poprosić ich, żeby nie rozstrzygali sprawy na grupie rodziców. Ustalamy, jakie minimum informacji dostają nauczyciele przedmiotów i osoby dyżurujące na przerwach.
- 14:50-15:0010 min
Podsumowanie i numery
Każdy uczestnik zapisuje trzy kroki, które wykona w swojej klasie w najbliższym tygodniu. Na koniec powtarzamy numery pomocowe i kontakt do Fundacji: 222 900 142, biuro@usuwaniehejtu.pl.
Plan szkolenia skróconego 3 h dla rady pedagogicznej
- 14:00-14:1010 min
Otwarcie i numery
Wyjaśniamy cel spotkania: klasę po fali uczy cała rada, a nie tylko wychowawca, więc reakcja musi być wspólna. Podajemy numery pomocowe, w tym 800 100 100 dla nauczycieli oraz infolinię Fundacji 222 900 142.
- 14:10-14:4030 min
Co widzi nauczyciel przedmiotu
Na przykładach z prowadzonych spraw pokazujemy sygnały widoczne na zwykłej lekcji: puste miejsce w ławce obok jednej osoby, śmiech przy odczytywaniu listy obecności, niechęć do pracy w parze z konkretnym uczniem. Rada uczy się odróżniać je od zwykłych napięć w klasie.
- 14:40-15:1535 min
Podział zadań w radzie
Na jednym zanonimizowanym przypadku rozdzielamy zadania między wychowawcę, pedagoga, nauczycieli przedmiotów, nauczyciela wychowania fizycznego i dyżurujących. Rada od razu ustala, kto zbiera obserwacje i w jakiej formie się je przekazuje.
- 15:15-15:3015 min
Przerwa
Krótka przerwa na kawę i rozmowy w zespołach przedmiotowych.
- 15:30-16:1040 min
Miejsca, w których fala wraca
Omawiamy przestrzenie poza salą lekcyjną: szatnie, korytarze, autobus szkolny, wycieczki, zawody i zajęcia dodatkowe. Pokazujemy, jak w kilku zdaniach przekazać dyżurującym, na co zwracać uwagę, bez ujawniania szczegółów sprawy.
- 16:10-16:4535 min
Jedna reakcja całej rady
Ustalamy wspólne zdania na sytuacje z lekcji: przezwisko rzucone półgłosem, komentarz pod adresem osoby atakowanej, odmowa pracy w grupie. W parach nauczyciele ćwiczą krótką, opanowaną reakcję, która nie zatrzymuje lekcji, a jasno pokazuje granicę.
- 16:45-17:0015 min
Ustalenia i numery
Rada zapisuje trzy decyzje do wdrożenia od następnego dnia i wyznacza osobę, która za miesiąc sprawdzi, co z nich zostało. Na koniec powtarzamy numery pomocowe i kontakt do Fundacji.
Godziny są przykładowe. Kolejność bloków i proporcje dopasowujemy do wieku uczestników, planu lekcji i sytuacji w placówce, zachowując pełny czas szkolenia.
Ćwiczenia
Co uczestnicy robią na zajęciach
Mapa układu z zapisu czatu
Uczestnicy dostają zanonimizowany zapis około stu wiadomości z grupy klasowej, z godzinami i reakcjami. Zaznaczają, kto rozpoczął, kto podbijał, kto reagował wyłącznie emotikonami, kto milczał i kto próbował przerwać, a potem porównują swoje mapy z tym, jak sprawa wyglądała naprawdę. Z ćwiczenia zostaje wzór mapy do wykorzystania we własnej sprawie oraz kolejność rozmów wynikająca z układu.
Rozmowa z grupą świadków
Pracujemy w czwórkach: jedna osoba prowadzi rozmowę, dwie grają uczniów, którzy widzieli falę i nie zareagowali, czwarta obserwuje z listą kontrolną. Rozmowa trwa kilkanaście minut, nie może zamienić się w przesłuchanie i ma się zakończyć jedną czynnością, którą świadek jest gotów wykonać. Po każdej rundzie zmieniamy role i omawiamy, w którym momencie uczniowie się zamykali.
Nawrót w nowym miejscu
Przypadek: pięć tygodni po zakończonej interwencji wychowawca dowiaduje się, że w klasie działa nowa grupa bez osoby atakowanej, a na koncie typu „spotted” pojawił się wpis z jej przezwiskiem. Zespoły planują reakcję na pierwsze dwa dni: zabezpieczenie, rozmowy, zgłoszenie konta i informację dla rodziców. Porównujemy plany i sprawdzamy, który z nich nie wystawia osoby atakowanej na kolejną uwagę klasy.
Zasady grupy na komunikatorze
Jeden uczestnik prowadzi fragment lekcji, na której klasa ustala zasady swojej grupy, a pozostali grają uczniów, także tych, którzy żartują, proponują absurdalne zasady albo milczą. Ćwiczymy, jak dojść do kilku zasad, które klasa naprawdę przyjmie, i co zrobić z propozycją wymierzoną w konkretną osobę. Zostaje gotowy przebieg takiej lekcji z listą pytań pomocniczych.
Efekty
Co uczestnicy potrafią po szkoleniu
Odczytuje układ ról w klasie
Na podstawie zabezpieczonego materiału odróżnia inicjatora od wykonawców i widowni, a potem ustala z tego kolejność rozmów.
Planuje pierwszy tydzień po fali
Układa plan bezpieczeństwa dla osoby atakowanej i wie, które działania w tym czasie szkodzą.
Pracuje ze świadkami
Prowadzi rozmowę z małą grupą świadków tak, żeby zakończyła się konkretną czynnością, a nie deklaracją.
Odbudowuje współpracę w klasie
Dobiera zadania i formy pracy, które przywracają osobie atakowanej miejsce w grupie, bez wymuszonego pojednania.
Rozpoznaje nawrót
Zauważa sygnały powrotu fali w nowym miejscu i prowadzi kalendarz kontroli przez trzy miesiące.
Uzgadnia reakcję z zespołem
Wie, jakie minimum informacji przekazać nauczycielom i rodzicom klasy, żeby reagowali spójnie i nie ujawniali szczegółów sprawy.
Co zostaje po szkoleniu
Po szkoleniu w placówce zostaje komplet w PDF: wzór mapy układu ról, plan pierwszego tygodnia po fali na jednej stronie, lista pytań do rozmów ze świadkami, przebieg lekcji, na której klasa ustala zasady swojej grupy, oraz kalendarz kontroli z miejscem na obserwacje innych nauczycieli. Dołączamy krótki wzór informacji dla nauczycieli uczących w klasie i dla rodziców na zebranie, napisany tak, żeby nie ujawniał nazwisk. Szkoła otrzymuje też listę numerów pomocowych do gabloty, a uczestnicy zaświadczenia udziału.
Ceny
Ile kosztuje i kto może zamówić
Szkolenie mogą zamówić szkoły i przedszkola, instytucje, rodzice oraz firmy. Każdy zamawiający ma swój cennik, dlatego ceny pokazujemy osobno.
Szkoła lub przedszkole
Szkoły, przedszkola, zespoły szkół, organy prowadzące.
| Szkolenie 6 h z 30-minutową przerwą, do 30 osób | 8 000 zł |
| Wersja skrócona 3 h po lekcjach, bez części warsztatowej | 4 800 zł |
| Szkolenie online na żywo, 6 h, nagranie dla szkoły na 30 dni | 6 500 zł |
| Druga grupa tego samego dnia w tej samej szkole, 6 h | 6 000 zł |
| Certyfikat imienny „Nauczyciel zwalczający Hejt” przy szkoleniu 6 h w szkole, za osobę | 150 zł |
Ceny netto, do każdej dolicza się podatek VAT. Pełny cennik: Cennik dla szkół i organizacji.
Instytucja
Poradnie, placówki opiekuńcze i wychowawcze, domy kultury, kluby, urzędy.
| Szkolenie całodniowe 6 h, do 25 osób | 9 000 zł |
| Warsztat 4 h, do 25 osób | 6 000 zł |
| Zniżka dla organizacji pozarządowych | -20% |
Ceny netto z rozdziału o instytucjach w cenniku dla szkół i organizacji.
Firma
Firmy, które fundują szkolenie dla kadry wybranej szkoły lub przedszkola.
| Szkolenie ufundowane szkole lub przedszkolu | jak dla szkoły |
Ceny netto, do każdej dolicza się podatek VAT. Pełny cennik: Cennik dla firm.
Organizacja
Przygotowanie i warunki
Przed szkoleniem prosimy o krótką, zanonimizowaną informację, czy w szkole była niedawno fala w klasie i na jakim etapie jest sprawa, bo od tego zależy rozłożenie akcentów. Warto, żeby uczestnicy znali obowiązującą procedurę reagowania na przemoc oraz część standardów ochrony małoletnich dotyczącą internetu. Potrzebujemy rzutnika, sali, w której da się pracować w czwórkach, i kartek dużego formatu do rysowania map. Prosimy nie przynosić materiałów z prawdziwych spraw uczniów.
Dopłaty i koszty dodatkowe
Grupa 31-60 osób: dopłata 2 500 zł netto do szkolenia stacjonarnego. Termin w sobotę, niedzielę lub święto: dopłata 25%. Dojazd od Krakowa: 2,50 zł za kilometr w obie strony i 150 zł za godzinę czasu dojazdu, nocleg według kosztów oraz dieta 150 zł za dobę. Na życzenie: zeszyt ćwiczeń 35 zł za osobę, imienne zaświadczenia 15 zł za osobę, nagranie szkolenia dla kadry na 12 miesięcy 1 500 zł, spotkanie kontrolne online po 3 miesiącach 900 zł.
Płatność
Szkoły i instytucje: przelew 14 dni po fakturze, przy pierwszym zamówieniu zaliczka 50%. Rodzice: płatność z góry przy zapisie, przelewem lub kartą. Firmy: zaliczka 50% przy zleceniu, reszta po szkoleniu. Kwotę końcową podajemy na piśmie w ofercie.
Odwołanie i zmiana terminu
Odwołanie do 7 dni przed terminem jest bez kosztów, od 7 do 3 dni przed terminem kosztuje 50% ceny, później 100% ceny. Jedną zmianę terminu robimy bez kosztów.
Zniżki
Szkoły z sieci szkół partnerskich: 10% na szkolenia i warsztaty. Organizacje pozarządowe: 20%. Zniżki nie łączą się, stosujemy najkorzystniejszą dla zamawiającego. Umowy roczne i cykle szkoleń mają własne ceny w cenniku.
Uczciwie
Czego to szkolenie nie daje
To szkolenie nie zastępuje interwencji w trwającej sprawie. Jeżeli fala wciąż trwa, potrzebna jest praca na miejscu z tą konkretną klasą, a nie tylko przygotowanie kadry, i taką pomoc prowadzimy osobno. Szkolenie nie daje też metody, która odbuduje klasę w tydzień: po poważnej fali proces trwa zwykle miesiącami i wymaga konsekwencji wychowawcy, a czasem wsparcia psychologa. Uczciwie zaznaczamy, że szkolenie podnosi kwalifikacje i ułatwia rozpoznanie sytuacji, ale każda klasa jest inna, inne są dzieci i inne relacje między nimi. Gotowego scenariusza na każdą sytuację nie ma, a umiejętności trzeba dalej ćwiczyć przy kolejnych sprawach.
Pytania
Pytania przed zamówieniem
Czy możecie poprowadzić zajęcia bezpośrednio w klasie, w której była fala?
Tak, ale to inna usługa niż to szkolenie. Szkolenie przygotowuje kadrę do prowadzenia interwencji, a praca z samą klasą wymaga wcześniejszej rozmowy z wychowawcą i pedagogiem, ustalenia, w jakim stanie jest osoba atakowana, i wybrania właściwego momentu. Często łączymy oba elementy: najpierw szkolenie zespołu, potem warsztat z klasą prowadzony przez nas razem z wychowawcą.
Fala była dwa miesiące temu. Czy szkolenie ma jeszcze sens?
Ma, a często właśnie wtedy jest najbardziej potrzebne. Po dwóch miesiącach kończy się zwykle pierwsza mobilizacja dorosłych, a zaczyna okres, w którym fala wraca w innej formie. Na szkoleniu przeglądamy, co już zrobiono, i układamy dalszy kalendarz kontroli. Prosimy tylko o wcześniejszą informację o sprawie, żeby dobrać przykłady, które nie będą jej bezpośrednim odbiciem.
Czy osobę atakowaną warto przenieść do innej klasy?
Przeniesienie bywa rozwiązaniem, ale nie powinno być pierwszym krokiem i nie może się odbyć bez woli ucznia i rodziców. Jeśli klasę jako pierwsza zmienia osoba skrzywdzona, reszta uczniów odczytuje to jako potwierdzenie, że problemem była ona. Na szkoleniu omawiamy, kiedy przeniesienie ma sens, jak je przygotować w nowej klasie i dlaczego nie zwalnia ono szkoły z pracy z klasą, z której uczeń odszedł.
Czy wychowawca powinien należeć do grupy klasowej uczniów?
Nie ma jednej odpowiedzi i mówimy o tym otwarcie. Obecność wychowawcy zmienia ton oficjalnej grupy, ale uczniowie zakładają wtedy zwykle drugą, w której dorosłych nie ma. Dlatego ważniejsze od tego, kto należy do grupy, są zasady wypracowane z klasą i jasna droga zgłoszenia problemu.
Rodzice ucznia atakowanego żądają ukarania całej klasy. Jak o tym rozmawiać?
Ta prośba jest zrozumiała, ale kara zbiorowa zwykle obraca się przeciwko dziecku, które miała chronić: klasa traci wycieczkę albo dyskotekę i szuka winnego. Pokazujemy, jak wyjaśnić rodzicom, jakie działania szkoła podejmuje wobec uczniów, którzy brali udział w fali, a jakie wobec świadków, bez ujawniania danych innych dzieci. Ćwiczymy też przedstawienie planu na najbliższe tygodnie, żeby rodzice widzieli, że sprawa nie została zamknięta.
Co, jeśli w fali brali udział uczniowie z innych klas lub innej szkoły?
Wtedy praca z jedną klasą nie wystarczy, a plan musi objąć kilku wychowawców, czasem także kontakt z inną placówką. Na szkoleniu omawiamy, jak rozdzielić zadania między klasy i kto prowadzi rozmowy na zewnątrz. Przy sprawach obejmujących kilka szkół albo zainteresowanie mediów polecamy dodatkowo szkolenie dla dyrekcji poświęcone takim incydentom.