O szkoleniu
Po co jest to szkolenie
Gdy rozmawiamy z rodzicami dzieci, których sprawy prowadzi Fundacja, bardzo często słyszymy to samo pytanie: „Dlaczego nie powiedział nam wcześniej?”. Odpowiedzi dzieci też się powtarzają. Bały się, że rodzice zabiorą telefon albo tablet, że w szkole zrobi się afera na całą klasę, że sprawca dowie się, kto na niego „naskarżył”, albo że nikt im nie uwierzy. Jedna z dziewczynek przez trzy tygodnie dostawała w grze nieprzyjemne wiadomości, bo była przekonana, że skoro sama raz odpisała niegrzecznie, wszystko jest jej winą.
Te obawy nie są głupie i nie wolno ich zbywać. Dlatego na zajęciach nie powtarzamy tylko, że trzeba powiedzieć dorosłemu, bo to dzieci słyszały już wiele razy. Bierzemy każdą obawę po kolei i sprawdzamy, jak jest naprawdę: kto się dowie, co zrobi wychowawca, czy telefon rzeczywiście zniknie, czy sprawca musi wiedzieć, kto zgłosił. Pokazujemy też różnicę między skarżeniem, czyli próbą wpędzenia kogoś w kłopoty, a proszeniem o pomoc, czyli próbą zatrzymania czyjejś krzywdy.
Druga część to ćwiczenie samej rozmowy, bo najtrudniejsze jest dla dzieci pierwsze zdanie. Uczniowie wybierają, czy wolą powiedzieć, napisać, czy po prostu pokazać zrzut ekranu, i przygotowują początek rozmowy, który do nich pasuje, na przykład „Mamo, chcę pokazać coś, co mnie martwi”. Każdy tworzy własną listę zaufanych dorosłych: kogoś w domu, kogoś w szkole, kogoś spoza nich i telefon zaufania, pod który można zadzwonić bez podawania imienia. Ćwiczymy też, co zrobić, gdy pierwszy dorosły nie wysłuchał, bo to się zdarza, i wtedy trzeba iść do następnego.
Ostatnia część odpowiada na pytanie, które dzieci zadają najczęściej: co będzie potem. Opowiadamy prostymi słowami, jak wygląda sprawa w szkole po zgłoszeniu: rozmowa z pedagogiem albo wychowawcą, zabezpieczenie wiadomości, informacja dla rodziców, rozmowy z innymi uczniami prowadzone osobno, a nie przy całej klasie. Każda szkoła ma obowiązek mieć standardy ochrony małoletnich z procedurą interwencji, a jeśli szkoła przekaże nam swoją procedurę przed zajęciami, opisujemy dzieciom dokładnie to, co obowiązuje w tej placówce.
Dla kogo
Szkolenie jest przeznaczone dla jednej klasy 4, 5 albo 6 szkoły podstawowej, w grupie do 30 osób. W tym wieku dzieci zwykle jeszcze chętnie zwracają się do dorosłych, a jednocześnie po raz pierwszy mają własne konta i grupy, do których dorośli nie zaglądają. Zajęcia mają największy sens na początku roku szkolnego, gdy klasa poznaje nowego wychowawcę albo pedagoga, po sytuacji, o której szkoła dowiedziała się zbyt późno, oraz w klasach, w których dzieci rzadko przychodzą do dorosłych z kłopotami z sieci. Dobrze łączą się ze spotkaniem dla rodziców na ten sam temat.
Plan szkolenia
Plan szkolenia 6 h
- 9:00-9:2020 min
Powitanie, zasady i pierwsze numery
Ustalamy z klasą zasady: nikt nie musi mówić o sobie, nie opowiadamy cudzych spraw, a pytania można zadawać na karteczkach. Na samym początku podajemy numery 116 111, 800 12 12 12, 112 i infolinię Fundacji 222 900 142 i zapowiadamy, że dziś będziemy ćwiczyć, jak z nich korzystać.
- 9:20-10:0040 min
Dlaczego dzieci milczą
Uczniowie zapisują anonimowo na karteczkach, co mogłoby powstrzymać kogoś w ich wieku przed powiedzeniem dorosłemu o kłopocie w sieci. Karteczki przyklejamy na tablicy i grupujemy, a klasa widzi, że te same obawy ma wiele osób, choć każdy myślał, że tylko on.
- 10:00-10:4040 min
Skarżenie czy proszenie o pomoc
Na krótkich sytuacjach z życia klasy uczniowie rozstrzygają, czy ktoś skarży, czy prosi o pomoc. Ustalamy pytanie pomocnicze: czy chodzi o to, żeby ktoś dostał karę, czy o to, żeby czyjaś krzywda się skończyła. Rozmawiamy też o tym, że powiedzenie o krzywdzie kolegi nie jest donoszeniem.
- 10:40-10:5010 min
Przerwa
Krótka przerwa, w miarę możliwości razem ze szkolnym dzwonkiem.
- 10:50-11:3545 min
Dłoń zaufania
Każdy uczeń obrysowuje swoją dłoń i przy każdym palcu wpisuje jedną osobę lub jeden numer. Rozmawiamy, kto w szkole może pomóc w sprawach z sieci, gdzie go znaleźć i w jakich godzinach, a dzieciom, którym trudno wskazać dorosłego w domu, pomagamy znaleźć kogoś w szkole.
- 11:35-12:0025 min
Telefon zaufania od środka
Opowiadamy krok po kroku, co się dzieje po wybraniu numeru 116 111 albo 800 12 12 12: kto odbiera, o co może zapytać, że można nie podawać imienia i że rozmowę można przerwać w każdej chwili. Pokazujemy też, że część telefonów zaufania ma czat dla dzieci, które wolą pisać.
- 12:00-12:3030 min
Przerwa
Dłuższa przerwa na posiłek i odpoczynek.
- 12:30-13:1545 min
Pierwsze zdanie
W parach uczniowie ćwiczą początek rozmowy z dorosłym, na przykład „Proszę pani, czy mogę porozmawiać po lekcji o czymś z grupy klasowej?” albo „Tato, chcę pokazać coś, co mnie martwi”. Sprawdzamy, kiedy najlepiej zacząć taką rozmowę i co zrobić, gdy dorosły jest akurat zajęty.
- 13:15-13:5540 min
Co się dzieje po zgłoszeniu
Na zanonimizowanej sprawie z naszej praktyki pokazujemy, co zrobiła szkoła po tym, jak uczeń przyszedł do pedagoga ze zrzutami z gry: kto z nim rozmawiał, kto zawiadomił rodziców, jak rozmawiano z innymi uczniami i jak uczeń dowiadywał się o kolejnych krokach. Wyjaśniamy, że szkoła ma swoje standardy ochrony małoletnich, które opisują, co robić po zgłoszeniu.
- 13:55-14:0510 min
Przerwa
Krótka przerwa przed ostatnią częścią.
- 14:05-14:4035 min
Gdy dorosły nie słucha albo gdy chodzi o kolegę
Ćwiczymy, co zrobić, gdy pierwszy dorosły zbagatelizował sprawę: powiedzieć jeszcze raz, pokazać zrzut, pójść do kolejnej osoby z dłoni zaufania. Omawiamy też zgłaszanie sprawy, która dotyczy kolegi, i to, jak zrobić to tak, żeby nie poczuł się zdradzony.
- 14:40-15:0020 min
Podsumowanie i numery na koniec
Uczniowie sprawdzają, czy ich dłoń zaufania jest kompletna, i zapisują pierwsze zdanie, którego chcieliby użyć. Odpowiadamy na pytania z karteczek i jeszcze raz przypominamy wszystkie numery.
Plan warsztatu 4 h
- 8:00-8:1515 min
Start i numery
Krótko się przedstawiamy, ustalamy zasady i podajemy numery 116 111, 800 12 12 12, 112 i 222 900 142. Zapowiadamy, że nikt nie musi opowiadać o sobie, bo wszystko ćwiczymy na wymyślonych sytuacjach.
- 8:15-8:5035 min
Obawy na wadze
Grupy dostają osiem kart z obawami, które dzieci podają najczęściej, na przykład „zabiorą mi telefon” albo „wszyscy się dowiedzą”. Przy każdej karcie grupa zapisuje, co jej zdaniem dzieje się naprawdę, a potem porównujemy to z przebiegiem spraw, które znamy z praktyki.
- 8:50-9:3040 min
Kto co może
Grupy dopasowują karty z dorosłymi, takimi jak rodzic, wychowawca, pedagog, trener, konsultant telefonu zaufania czy policjant, do kart z sytuacjami z sieci. Uczniowie odkrywają, że różni dorośli pomagają w różnych sprawach i że nie trzeba od razu wiedzieć, kto jest właściwy.
- 9:30-9:4515 min
Przerwa
Piętnaście minut przerwy, w czasie której przygotowujemy trzy stanowiska w sali.
- 9:45-10:2540 min
Powiedzieć, napisać albo pokazać
Grupy przechodzą przez trzy stanowiska: przy pierwszym mówią zdanie na głos, przy drugim piszą krótką wiadomość do wychowawcy, przy trzecim przygotowują zrzut ekranu z jednym zdaniem wyjaśnienia. Każdy uczeń wybiera sposób, który jest dla niego najłatwiejszy.
- 10:25-10:5530 min
Układanka: co się dzieje dalej
Grupy układają karty z kolejnymi krokami po zgłoszeniu w szkole, od pierwszej rozmowy do sprawdzenia po kilku dniach, czy sytuacja się skończyła. Porównujemy ułożenia i poprawiamy kolejność, żeby każdy wiedział, czego może się spodziewać.
- 10:55-11:0510 min
Przerwa
Krótka przerwa przed pracą indywidualną.
- 11:05-11:4035 min
Moja karta kontaktów
Każdy uczeń wypełnia własną kartę kontaktów: imiona zaufanych dorosłych, numery telefonów zaufania i jedno zdanie na początek rozmowy. Karta ma wielkość karty do gry, mieści się w etui telefonu i nikt poza uczniem nie musi jej oglądać.
- 11:40-12:0020 min
Pytania bez nauczyciela i numery
Ostatnie dwadzieścia minut to czas na pytania, najlepiej bez nauczyciela na sali, jeśli szkoła się na to zgodzi. Gdy ktoś zechce porozmawiać o własnej sprawie, robimy to po zajęciach i postępujemy według szkolnych standardów ochrony małoletnich, mówiąc uczniowi, co będzie dalej. Na koniec jeszcze raz podajemy wszystkie numery.
Godziny są przykładowe. Kolejność bloków i proporcje dopasowujemy do wieku uczestników, planu lekcji i sytuacji w placówce, zachowując pełny czas szkolenia.
Ćwiczenia
Co uczestnicy robią na zajęciach
Dłoń zaufania
Uczeń obrysowuje dłoń na kartce i przy każdym palcu wpisuje jedną osobę albo jeden numer, do którego może się zwrócić: rodzica lub opiekuna, kogoś w szkole, kogoś z rodziny albo z zajęć pozalekcyjnych, telefon zaufania i 112. Prowadzący pomaga dzieciom, które mają kłopot ze wskazaniem dorosłego w domu, i pokazuje, że wtedy szczególnie ważni są dorośli w szkole i telefony zaufania. Dłoń zostaje u ucznia i można ją powiesić w domu albo schować w zeszycie.
Obawy na wadze
Na kartach zapisane są obawy, które dzieci podają najczęściej: że zabiorą telefon, że wszyscy się dowiedzą, że sprawca się zemści, że dorosły nie uwierzy, że to ich wina. Grupy kładą każdą kartę na jednej z dwóch stron wagi, „to może się zdarzyć” albo „tak zwykle nie jest”, i dopisują, co można zrobić, jeśli obawa się sprawdzi. Ćwiczenie nie zbywa lęków, tylko pokazuje, co z nimi zrobić.
Powiedzieć, napisać albo pokazać
W trzech częściach sali przygotowane są trzy sposoby rozpoczęcia rozmowy: zdanie powiedziane na głos, krótka wiadomość do wychowawcy i zrzut ekranu z jednym zdaniem wyjaśnienia. Grupy przechodzą przez wszystkie stanowiska, a każdy uczeń wybiera sposób, który jest dla niego najłatwiejszy. Dzieci, które boją się mówić, odkrywają, że wiadomość też jest rozmową.
Układanka: co się dzieje dalej
Grupy dostają rozsypane karty z krokami, które następują w szkole po zgłoszeniu: rozmowa z uczniem, zabezpieczenie wiadomości, informacja dla rodziców, rozmowy z innymi uczniami, sprawdzenie po kilku dniach, czy sytuacja się skończyła. Zadaniem jest ułożenie ich w kolejności i zaznaczenie, w których krokach uczeń jest informowany. Po ćwiczeniu dzieci wiedzą, że zgłoszenie nie oznacza afery na całą klasę, tylko kilka przemyślanych kroków.
Efekty
Co uczestnicy potrafią po szkoleniu
Ma swoją listę zaufanych dorosłych
Potrafi wskazać co najmniej trzy osoby w domu, w szkole i poza nimi, do których może przyjść z kłopotem z sieci.
Zna numery pomocowe
Wie, do czego służą numery 116 111, 800 12 12 12 i 112 oraz że przy telefonie zaufania nie trzeba podawać imienia.
Odróżnia skarżenie od proszenia o pomoc
Rozumie, że mówienie o krzywdzie, swojej albo kolegi, służy jej zatrzymaniu, a nie wpędzeniu kogoś w kłopoty.
Umie zacząć rozmowę
Ma przygotowane pierwsze zdanie i wie, że może też napisać wiadomość albo pokazać zrzut ekranu.
Wie, co dzieje się po zgłoszeniu
Zna kolejne kroki szkoły i wie, że rozmowy z innymi uczniami prowadzi się osobno, a nie przy całej klasie.
Nie poddaje się po pierwszej próbie
Gdy pierwszy dorosły nie wysłucha albo zbagatelizuje sprawę, idzie do następnej osoby ze swojej listy.
Co zostaje po szkoleniu
Uczniowie zabierają dłoń zaufania i prywatną kartę kontaktów wielkości karty do gry, z numerami 116 111, 800 12 12 12, 112 i 222 900 142 oraz z własnym pierwszym zdaniem. W sali zostaje plakat z kolejnymi krokami po zgłoszeniu, opisanymi tak, jak wyglądają w tej szkole. Pedagog i wychowawca dostają w PDF zestawienie obaw zapisanych przez dzieci na karteczkach, bez danych pozwalających kogokolwiek rozpoznać, a rodzice krótką informację, jak zareagować, gdy dziecko przyjdzie z problemem z sieci. Szkoła otrzymuje zaświadczenie o przeprowadzeniu zajęć.
Ceny
Ile kosztuje i kto może zamówić
Szkolenie mogą zamówić szkoły i przedszkola, instytucje, rodzice oraz firmy. Każdy zamawiający ma swój cennik, dlatego ceny pokazujemy osobno.
Szkoła lub przedszkole
Szkoły, organy prowadzące, rady rodziców.
| Warsztat 4 h dla jednej klasy lub grupy do 30 osób | 3 000 zł |
| Szkolenie 6 h z 30-minutową przerwą, do 30 osób | 8 000 zł |
| Druga grupa tego samego dnia w tej samej szkole, 6 h | 6 000 zł |
| Trzecia i każda kolejna grupa tego samego dnia, 6 h | 5 000 zł |
| Szkolenie online na żywo, 6 h, nagranie dla szkoły na 30 dni | 6 500 zł |
Ceny netto, do każdej dolicza się podatek VAT. Pełny cennik: Cennik dla szkół i organizacji.
Instytucja
Biblioteki, domy kultury, kluby sportowe, świetlice, organizacje pozarządowe.
| Warsztat 4 h dla dzieci lub młodzieży, do 30 osób | 3 000 zł |
| Dzień bez hejtu w instytucji: dwa warsztaty dla młodzieży i spotkanie dla dorosłych | 9 500 zł |
| Zniżka dla organizacji pozarządowych | -20% |
Ceny netto z rozdziału o instytucjach w cenniku dla szkół i organizacji.
Rodzice
Grupa rodziców, która zamawia zajęcia dla klasy, drużyny albo grupy dzieci.
| Warsztat 4 h dla dzieci lub młodzieży, do 30 osób | 3 690 zł |
| Szkolenie 6 h dla grupy, do 30 osób | 9 840 zł |
Ceny brutto z cennika dla rodziców i osób prywatnych. Płatność z góry przy zapisie, przelewem lub kartą.
Firma
Firmy, które fundują zajęcia szkole albo organizują je dla dzieci pracowników.
| Warsztat ufundowany szkole, przedszkolu albo instytucji | jak dla szkoły |
| Warsztat 4 h dla dzieci pracowników, do 30 dzieci | 6 000 zł |
Ceny netto, do każdej dolicza się podatek VAT. Pełny cennik: Cennik dla firm.
Organizacja
Przygotowanie i warunki
Przed zajęciami prosimy o przesłanie szkolnej procedury reagowania ze standardów ochrony małoletnich albo o krótką informację, kto w szkole przyjmuje zgłoszenia uczniów, żebyśmy opisali dzieciom to, co naprawdę obowiązuje w tej placówce. Warto też podać imię i nazwisko pedagoga lub psychologa i godziny, w których można go zastać. Potrzebna jest sala z miejscem na trzy stanowiska, kartki, flamastry i rzutnik. Telefony uczniów nie są potrzebne.
Kto płaci
Szkolenie zamawia i opłaca szkoła, organ prowadzący, instytucja, rada rodziców, rodzice albo firma. Wszystkie szkolenia i warsztaty są płatne według cennika. Nie zbieramy pieniędzy od uczniów.
Dopłaty i koszty dodatkowe
Grupa 31-60 osób: dopłata 2 500 zł netto do szkolenia stacjonarnego. Termin w sobotę, niedzielę lub święto: dopłata 25%. Dojazd od Krakowa: 2,50 zł za kilometr w obie strony i 150 zł za godzinę czasu dojazdu, nocleg według kosztów oraz dieta 150 zł za dobę. Na życzenie: zeszyt ćwiczeń 35 zł za osobę, imienne zaświadczenia 15 zł za osobę, nagranie szkolenia dla kadry na 12 miesięcy 1 500 zł, spotkanie kontrolne online po 3 miesiącach 900 zł.
Płatność
Szkoły i instytucje: przelew 14 dni po fakturze, przy pierwszym zamówieniu zaliczka 50%. Rodzice: płatność z góry przy zapisie, przelewem lub kartą. Firmy: zaliczka 50% przy zleceniu, reszta po szkoleniu. Kwotę końcową podajemy na piśmie w ofercie.
Odwołanie i zmiana terminu
Odwołanie do 7 dni przed terminem jest bez kosztów, od 7 do 3 dni przed terminem kosztuje 50% ceny, później 100% ceny. Jedną zmianę terminu robimy bez kosztów.
Zniżki
Szkoły z sieci szkół partnerskich: 10% na szkolenia i warsztaty. Organizacje pozarządowe: 20%. Zniżki nie łączą się, stosujemy najkorzystniejszą dla zamawiającego. Umowy roczne i cykle szkoleń mają własne ceny w cenniku.
Uczciwie
Czego to szkolenie nie daje
Szkolenie nie sprawi, że każde dziecko od razu przyjdzie do dorosłego z każdą sprawą. Zaufanie buduje się w codziennych reakcjach dorosłych, a jedno zbagatelizowane zgłoszenie potrafi zniweczyć to, co dziecko przećwiczyło na zajęciach. Warsztat nie zastępuje też szkolnej procedury ani pracy pedagoga w sprawie, która wyjdzie na jaw w jego trakcie. Zajęcia podnoszą umiejętności uczniów i ułatwiają rozpoznanie chwili, w której warto poprosić o pomoc, ale każdy przypadek jest inny, a odwagi do takiej rozmowy uczy się stopniowo. Dlatego zalecamy, żeby szkoła po zajęciach pokazała dzieciom w praktyce, że zgłoszenia traktuje poważnie, i wracała do tematu w kolejnych latach.
Pytania
Pytania przed zamówieniem
Co zrobicie, jeśli dziecko w czasie zajęć zgłosi swoją sprawę?
Wysłuchamy go po zajęciach, w osobnym miejscu i bez dopytywania przy klasie, a potem przekażemy sprawę osobie wskazanej w szkolnych standardach ochrony małoletnich. Dziecko dowie się od nas, komu i dlaczego przekazujemy informację i co wydarzy się dalej, bo właśnie tego uczymy na zajęciach. Przy bezpośrednim zagrożeniu reagujemy natychmiast, a w razie potrzeby dzwonimy pod 112.
Czy nie uczycie dzieci donoszenia na kolegów?
Nie. Uczymy odróżniać skarżenie, którego celem jest czyjaś kara, od proszenia o pomoc, którego celem jest zatrzymanie krzywdy. Dzieci w tym wieku dobrze rozumieją tę różnicę, gdy pracują na konkretnych sytuacjach. Mówimy też wprost, że drobne sprzeczki warto najpierw próbować rozwiązać samemu, a dorosłego potrzeba wtedy, gdy ktoś jest krzywdzony albo sytuacja się powtarza.
Dlaczego ostatnia część warsztatu odbywa się bez nauczyciela?
Bo dzieci, także te, które lubią swojego wychowawcę, przy nim rzadziej pytają o własne kłopoty. Dlatego prosimy, jeśli szkoła się zgodzi, żeby ostatnie dwadzieścia minut warsztatu uczniowie spędzili tylko z prowadzącym. Nie jest to tajemnica przed szkołą: jeżeli w tym czasie pojawi się sprawa wymagająca reakcji, przekazujemy ją zgodnie z procedurą placówki.
Czy szkoła musi mieć procedurę na takie zgłoszenia?
Tak. Standardy ochrony małoletnich są obowiązkowe w szkołach i placówkach pracujących z dziećmi i obejmują między innymi procedury interwencji oraz zasady bezpiecznego korzystania z internetu. Na zajęciach opisujemy dzieciom te procedury prostym językiem, dlatego prosimy o ich przesłanie przed terminem. Jeśli w trakcie przygotowań zauważymy, że jakiś krok jest niejasny, powiemy o tym dyrekcji.
Jak rodzice mogą wzmocnić efekt zajęć?
Najważniejsze jest to, co rodzic zrobi, gdy dziecko pierwszy raz przyjdzie z problemem. Prosimy, żeby najpierw wysłuchać do końca, nie zabierać telefonu za to, że dziecko powiedziało, nie pisać od razu w grupie rodziców i nie konfrontować się samemu z dzieckiem, które krzywdzi. Warto zrobić zrzuty, skontaktować się z wychowawcą albo pedagogiem i w razie potrzeby zadzwonić pod 800 100 100, czyli telefon dla rodziców i nauczycieli. Te wskazówki szkoła dostaje w formie krótkiej informacji do przekazania rodzicom.
Czy warto prowadzić te zajęcia w klasie, w której nic się nie dzieje?
Tak, wtedy działają najlepiej. Dziecko, które przećwiczyło pierwsze zdanie i wie, kto w szkole przyjmuje zgłoszenia, zrobi to szybciej, gdy coś się wydarzy, a wcześnie zgłoszona sprawa jest zwykle mniejsza. W klasie, w której trwa trudna sytuacja, zajęcia też mają sens, ale nie zastąpią interwencji w tej konkretnej sprawie.