O szkoleniu
Po co jest to szkolenie
Osoba, na którą spada hejt, rzadko idzie z tym od razu do dorosłego. Najpierw mówi przyjaciółce, koledze z ławki albo komuś z drużyny, a czasem nie mówi nikomu i tylko przestaje odpisywać. Z naszych spraw wynika, że to, co usłyszy w tej pierwszej rozmowie z rówieśnikiem, często decyduje, czy sprawa trafi do kogoś, kto może pomóc, czy zostanie zamknięta w telefonie na długie tygodnie. Dlatego pierwszej pomocy uczymy właśnie tych, którzy są najbliżej.
Zajęcia nie robią z uczniów terapeutów ani obrońców, którzy mają wchodzić w publiczne kłótnie. Uczymy kilku prostych rzeczy, które da się zrobić od razu: napisać prywatną wiadomość, która nie jest ani oceną, ani radą, wysłuchać bez dopytywania o szczegóły, pomóc zrobić zrzut ekranu i zgłosić treść, a potem razem pójść do dorosłego. Pokazujemy, jak wygląda wieczór osoby atakowanej, która czyta każdy komentarz o północy, i dlaczego jedna życzliwa wiadomość waży wtedy więcej niż dziesięć polubień pod publiczną obroną.
Dużo miejsca poświęcamy temu, czego nie mówić. Zdania „nie przejmuj się”, „po prostu to olej”, „a co ty mu zrobiłaś?” albo „pokaż, wszyscy już widzieli” padają w dobrej wierze i potrafią zamknąć rozmowę na dobre. Uczniowie sami rozkładają je na części i szukają zamienników. Osobno omawiamy błędy praktyczne: przesyłanie krzywdzącej treści dalej, żeby ostrzec innych, odpisywanie hejterowi w imieniu kolegi i zapisywanie materiałów intymnych, których nie wolno zapisywać ani przekazywać nawet jako dowodu.
Najważniejsza część dotyczy granicy, za którą tajemnica przestaje obowiązywać. Groźby, szantaż, rozesłane zdjęcia, ujawniony adres i słowa o tym, że ktoś nie chce żyć, to sytuacje, w których rówieśnik nie zostaje z tym sam i od razu sprowadza dorosłego, nawet wbrew prośbie kolegi. Ćwiczymy, jak powiedzieć o tym osobie, której się pomaga, żeby nie poczuła się zdradzona. Rozmawiamy też o tym, że pomagający bywa zmęczony i że także dla niego są numery 116 111 i 800 12 12 12, od których zaczynamy i na których kończymy zajęcia.
Dla kogo
Warsztat jest przeznaczony dla uczniów klas 7-8 szkoły podstawowej, w wieku 13-15 lat, i prowadzimy go dla jednej klasy albo grupy do 30 osób. To wiek, w którym przyjaciele są pierwszymi powiernikami, a dorośli dowiadują się o sprawie najpóźniej. Największy sens ma w klasie, w której ktoś doświadczył hejtu, a reszta nie wiedziała, jak się zachować, w szkole, która chce przygotować uczniów, zanim taka sytuacja się zdarzy, oraz jako uzupełnienie zajęć dla świadków. Dobrze sprawdza się też w samorządzie uczniowskim i wśród uczniów, do których inni często przychodzą po radę.
Plan szkolenia
Plan szkolenia 6 h
- 9:00-9:2020 min
Na start: jak pracujemy i gdzie dzwonić
Mówimy, że na zajęciach nikt nie opowiada o sobie ani o kolegach, a przykłady są zanonimizowane i nie pochodzą z tej szkoły. Rozdajemy kartki z numerami 116 111, 800 12 12 12, 112 i 222 900 142 i wyjaśniamy, że do telefonu zaufania można zadzwonić także w sprawie kolegi.
- 9:20-10:0040 min
Co przeżywa osoba po hejcie
Na zanonimizowanych wiadomościach z prowadzonych spraw pokazujemy, co osoba atakowana pisała w pierwszych dniach i co sprawiło, że w końcu komuś powiedziała. Rozmawiamy o wstydzie, sprawdzaniu telefonu w nocy i lęku, że zgłoszenie pogorszy sprawę. Uczniowie wypisują, czego taka osoba najbardziej potrzebuje od kolegi.
- 10:00-10:4545 min
Ćwiczenie: pierwsza wiadomość
Uczniowie piszą prywatną wiadomość do koleżanki, pod której zdjęciem w grupie klasowej pojawiły się wyśmiewające komentarze. Porównujemy wersje i zaznaczamy zdania, które otwierają rozmowę, oraz te, które ją zamykają. Na koniec każdy ma jedną krótką wiadomość, którą mógłby wysłać od razu.
- 10:45-11:2035 min
Ćwiczenie: zdania, które ranią mimo dobrych chęci
W grupach uczniowie sortują karty z typowymi zdaniami na trzy części: pomaga, szkodzi, zależy od sytuacji. Każde zdanie z dwóch ostatnich części zamieniają na lepsze. Rozmawiamy o tym, dlaczego rada „zablokuj i zapomnij” brzmi rozsądnie, a bywa odbierana jak zbycie.
- 11:20-12:0040 min
Praktyczna pomoc przy telefonie
Na aktualnych ekranach Instagrama, TikToka, Messengera i Snapchata pokazujemy, jak pomóc koledze zrobić zrzut z widoczną datą, nazwą profilu i adresem, jak zgłosić cudzą treść i jak działa blokowanie oraz ograniczanie kontaktu. Mówimy wyraźnie, czego nigdy nie zapisywać ani nie przesyłać: zdjęć intymnych, także jako dowodu.
- 12:00-12:3030 min
Przerwa
Przerwa na posiłek. Prowadzący jest dostępny dla uczniów, którzy chcą o coś zapytać bez świadków.
- 12:30-13:1040 min
Czego nie robić w obronie kolegi
Omawiamy odruchy, które pogarszają sprawę: odpisywanie hejterowi w imieniu kolegi, kontratak w komentarzach, udostępnianie krzywdzącej treści, „żeby wszyscy zobaczyli, jaki on jest”, i nakłanianie osoby atakowanej do natychmiastowego usunięcia konta. Przy każdym z nich pokazujemy, co zrobić zamiast tego.
- 13:10-13:5545 min
Ćwiczenie: kiedy tajemnica przestaje obowiązywać
Grupy dostają karty z sytuacjami i decydują, czy dorosłego trzeba sprowadzić od razu, w ciągu dnia, czy na razie wystarczy wsparcie kolegi. Ćwiczymy zdanie do osoby, której się pomaga, na przykład „Nie zostawię tego tak, pójdziemy razem do pani pedagog”. Ustalamy, kto w szkole i poza nią jest takim dorosłym.
- 13:55-14:3035 min
Pomagający też potrzebuje wsparcia
Rozmawiamy o granicach: rówieśnik nie odpowiada za rozwiązanie sprawy i nie musi być dostępny o każdej porze. Pokazujemy sygnały zmęczenia u osoby pomagającej i miejsca, w których sama może szukać rozmowy, w tym telefony zaufania.
- 14:30-15:0030 min
Podsumowanie: karta pierwszej pomocy
Uczniowie uzupełniają kartę: pierwsza wiadomość, dwa zdania, których unikać, i dorosły, do którego pójdą. Przypominamy numery pomocowe i odpowiadamy na pytania.
Plan warsztatu 4 h
- 8:00-8:1515 min
Start i numery pomocowe
Krótko ustalamy zasady pracy w grupach i zapisujemy numery 116 111, 112 oraz 222 900 142. Mówimy, że do telefonu zaufania można zadzwonić także wtedy, gdy martwimy się o kogoś innego.
- 8:15-8:5035 min
Grupy: dwa ekrany jednej sprawy
Grupy dostają dwa zanonimizowane zrzuty z tej samej sprawy: widok grupy klasowej, jaki miał świadek, i wiadomości, które w tym czasie dostawała osoba atakowana. Zapisują, czego świadek nie widział i co mogło do niej dotrzeć od kolegów. Porównujemy wnioski całej klasy.
- 8:50-9:3040 min
Pary: rozmowa przy szafkach
W parach uczniowie odgrywają rozmowę z kolegą, który mówi, że wszystko jest w porządku i nie chce pomocy. Ćwiczymy, jak zostawić otwarte drzwi bez naciskania i jak wrócić do tematu następnego dnia. Pary zamieniają się rolami.
- 9:30-9:4010 min
Przerwa
Krótka przerwa przed częścią przy telefonach.
- 9:40-10:1535 min
Przy telefonach: pomoc przy zrzucie i zgłoszeniu
Każdy uczeń w swojej aplikacji sprawdza, jak zgłosić komentarz lub konto dotyczące innej osoby i jak zrobić zrzut, który przyda się dorosłemu. Ustalamy, jak przekazać taki materiał wychowawcy lub rodzicowi bezpośrednio, a nie przez grupę.
- 10:15-10:5035 min
Stacje: od razu do dorosłego
Przy pięciu stolikach czekają opisy sytuacji: groźba, szantaż, rozesłane zdjęcie, ujawniony adres i niepokojące słowa o tym, że ktoś nie chce żyć. Grupy zapisują przy każdej, do kogo iść i co powiedzieć. Na końcu omawiamy, dlaczego żadnej z tych sytuacji nie zostawia się w tajemnicy.
- 10:50-11:0515 min
Przerwa
Druga przerwa. Uczniowie mogą zostawić anonimowe pytania w pudełku.
- 11:05-11:4035 min
Grupy: klasowa karta pierwszej pomocy
Grupy układają własną kartę pierwszej pomocy po hejcie, swoimi słowami: co napisać, czego nie mówić, co zrobić z telefonem i do kogo iść. Z propozycji składamy jedną wersję dla klasy, którą wychowawca może powiesić w sali.
- 11:40-12:0020 min
Pytania bez nauczyciela
Jeśli szkoła się zgadza, nauczyciel wychodzi z sali. Odpowiadamy na pytania z pudełka i przypominamy numery pomocowe na koniec.
Godziny są przykładowe. Kolejność bloków i proporcje dopasowujemy do wieku uczestników, planu lekcji i sytuacji w placówce, zachowując pełny czas szkolenia.
Ćwiczenia
Co uczestnicy robią na zajęciach
Pierwsza wiadomość
Uczniowie dostają opis sytuacji: pod zdjęciem koleżanki w grupie klasowej pojawiły się wyśmiewające komentarze, a ona przestała się odzywać. Każdy pisze prywatną wiadomość, którą by do niej wysłał. Porównujemy wersje i zaznaczamy zdania, które otwierają rozmowę, jak „Widziałem, co się dzieje w grupie. Jestem obok, jeśli zechcesz porozmawiać”, oraz te, które ją zamykają. Zostaje krótka wiadomość, którą da się wysłać od razu.
Zdania, które ranią mimo dobrych chęci
W grupach uczniowie sortują karty z typowymi zdaniami na trzy części: pomaga, szkodzi, zależy od sytuacji. Na kartach są zdania, które padają najczęściej, na przykład „przecież to tylko internet” albo „sam się prosiłeś”. Każde szkodzące zdanie grupa zamienia na lepsze. Z ćwiczenia zostaje lista zamienników, którą klasa zabiera ze sobą.
Zrzut dla dorosłego
Na przygotowanym przykładzie wpisu uczniowie ćwiczą zrzut ekranu z widoczną datą, nazwą profilu i adresem oraz zapisanie linku. Ustalamy, jak przekazać zrzut dorosłemu bez wysyłania go do grupy. Osobno mówimy, że materiałów intymnych nie zapisuje się ani nie przesyła nawet jako dowodu, tylko od razu informuje dorosłego. Ćwiczenie kończy się sprawdzeniem zrzutów w parach.
Kiedy tajemnica przestaje obowiązywać
Grupy dostają karty z sytuacjami o różnej wadze i decydują, czy dorosłego trzeba sprowadzić od razu, tego samego dnia, czy na razie wystarczy wsparcie kolegi. Uzasadniają decyzje, a potem porównujemy je z zasadami, które stosujemy w naszych sprawach. Ćwiczymy zdanie do osoby, której się pomaga, żeby nie poczuła się zdradzona. Każda grupa zapisuje, kto w szkole jest dorosłym pierwszego kontaktu.
Efekty
Co uczestnicy potrafią po szkoleniu
Pisze pierwszą wiadomość
Uczeń potrafi napisać krótką, prywatną wiadomość do osoby atakowanej, która nie ocenia i nie poucza. Wie, jak wrócić do rozmowy, gdy kolega na początku odmawia pomocy.
Wie, czego nie mówić
Uczeń rozpoznaje zdania, które zamykają rozmowę albo obwiniają osobę atakowaną. Ma przygotowane zamienniki.
Pomaga zabezpieczyć dowody
Uczeń umie pomóc koledze zrobić zrzut z datą, profilem i adresem oraz przekazać go dorosłemu. Wie, że materiałów intymnych nie zapisuje się ani nie przesyła.
Zgłasza treść w cudzej sprawie
Uczeń wie, jak w używanych serwisach zgłosić komentarz, wpis lub konto dotyczące innej osoby. Rozumie, czym blokowanie różni się od ograniczania kontaktu.
Wie, kiedy sprowadzić dorosłego
Uczeń rozpoznaje sytuacje, w których nie dochowuje się tajemnicy: groźby, szantaż, rozesłane zdjęcia, ujawnione dane i słowa o niechęci do życia. Potrafi powiedzieć o tym koledze tak, żeby nie zerwać zaufania.
Dba o siebie, pomagając innym
Uczeń wie, że nie odpowiada za rozwiązanie cudzej sprawy. Zna numery 116 111 i 800 12 12 12, z których może skorzystać także jako osoba pomagająca.
Co zostaje po szkoleniu
Szkoła otrzymuje materiały w PDF: kartę pierwszej pomocy po hejcie dla ucznia z przykładowymi wiadomościami, listą zdań, których lepiej unikać, i numerami pomocowymi, krótki opis zgłaszania cudzych treści i robienia zrzutów w serwisach omawianych na zajęciach, z datą przygotowania, oraz notatkę dla wychowawcy o tym, jak przyjąć ucznia, który przychodzi w sprawie kolegi. Po warsztacie 4 h dołączamy klasową kartę, którą uczniowie ułożyli sami. Do kompletu dołączamy dla szkoły zaświadczenie o przeprowadzeniu warsztatu.
Ceny
Ile kosztuje i kto może zamówić
Szkolenie mogą zamówić szkoły i przedszkola, instytucje, rodzice oraz firmy. Każdy zamawiający ma swój cennik, dlatego ceny pokazujemy osobno.
Szkoła lub przedszkole
Szkoły, organy prowadzące, rady rodziców.
| Warsztat 4 h dla jednej klasy lub grupy do 30 osób | 3 000 zł |
| Szkolenie 6 h z 30-minutową przerwą, do 30 osób | 8 000 zł |
| Druga grupa tego samego dnia w tej samej szkole, 6 h | 6 000 zł |
| Trzecia i każda kolejna grupa tego samego dnia, 6 h | 5 000 zł |
| Szkolenie online na żywo, 6 h, nagranie dla szkoły na 30 dni | 6 500 zł |
Ceny netto, do każdej dolicza się podatek VAT. Pełny cennik: Cennik dla szkół i organizacji.
Instytucja
Biblioteki, domy kultury, kluby sportowe, świetlice, organizacje pozarządowe.
| Warsztat 4 h dla dzieci lub młodzieży, do 30 osób | 3 000 zł |
| Dzień bez hejtu w instytucji: dwa warsztaty dla młodzieży i spotkanie dla dorosłych | 9 500 zł |
| Zniżka dla organizacji pozarządowych | -20% |
Ceny netto z rozdziału o instytucjach w cenniku dla szkół i organizacji.
Rodzice
Grupa rodziców, która zamawia zajęcia dla klasy, drużyny albo grupy dzieci.
| Warsztat 4 h dla dzieci lub młodzieży, do 30 osób | 3 690 zł |
| Szkolenie 6 h dla grupy, do 30 osób | 9 840 zł |
Ceny brutto z cennika dla rodziców i osób prywatnych. Płatność z góry przy zapisie, przelewem lub kartą.
Firma
Firmy, które fundują zajęcia szkole albo organizują je dla dzieci pracowników.
| Warsztat ufundowany szkole, przedszkolu albo instytucji | jak dla szkoły |
| Warsztat 4 h dla dzieci pracowników, do 30 dzieci | 6 000 zł |
Ceny netto, do każdej dolicza się podatek VAT. Pełny cennik: Cennik dla firm.
Organizacja
Przygotowanie i warunki
Prosimy o salę dla jednej klasy, rzutnik i zgodę na telefony w części praktycznej. Przed zajęciami prosimy o informację, czy w klasie ktoś niedawno doświadczył hejtu, żeby dobrać przykłady bez podobieństwa do tej sprawy i nie wystawić nikogo na widok. Warto, żeby pedagog lub psycholog szkolny był tego dnia w szkole i wiedział, że uczniowie mogą po zajęciach przyjść do niego w sprawie kolegów. Ustalamy też, komu przekazujemy informację o zagrożeniu, jeśli pojawi się w trakcie zajęć.
Kto płaci
Szkolenie zamawia i opłaca szkoła, organ prowadzący, instytucja, rada rodziców, rodzice albo firma. Wszystkie szkolenia i warsztaty są płatne według cennika. Nie zbieramy pieniędzy od uczniów.
Dopłaty i koszty dodatkowe
Grupa 31-60 osób: dopłata 2 500 zł netto do szkolenia stacjonarnego. Termin w sobotę, niedzielę lub święto: dopłata 25%. Dojazd od Krakowa: 2,50 zł za kilometr w obie strony i 150 zł za godzinę czasu dojazdu, nocleg według kosztów oraz dieta 150 zł za dobę. Na życzenie: zeszyt ćwiczeń 35 zł za osobę, imienne zaświadczenia 15 zł za osobę, nagranie szkolenia dla kadry na 12 miesięcy 1 500 zł, spotkanie kontrolne online po 3 miesiącach 900 zł.
Płatność
Szkoły i instytucje: przelew 14 dni po fakturze, przy pierwszym zamówieniu zaliczka 50%. Rodzice: płatność z góry przy zapisie, przelewem lub kartą. Firmy: zaliczka 50% przy zleceniu, reszta po szkoleniu. Kwotę końcową podajemy na piśmie w ofercie.
Odwołanie i zmiana terminu
Odwołanie do 7 dni przed terminem jest bez kosztów, od 7 do 3 dni przed terminem kosztuje 50% ceny, później 100% ceny. Jedną zmianę terminu robimy bez kosztów.
Zniżki
Szkoły z sieci szkół partnerskich: 10% na szkolenia i warsztaty. Organizacje pozarządowe: 20%. Zniżki nie łączą się, stosujemy najkorzystniejszą dla zamawiającego. Umowy roczne i cykle szkoleń mają własne ceny w cenniku.
Uczciwie
Czego to szkolenie nie daje
Warsztat nie przygotowuje uczniów do roli psychologa, mediatora ani osoby, która ma sama rozwiązać cudzą sprawę, i nie powinien być tak przedstawiany klasie. Nie zastępuje reakcji dorosłych: gdy uczeń przychodzi z informacją o krzywdzie kolegi, szkoła musi podjąć działania zgodnie z własną procedurą i standardami ochrony małoletnich. Zajęcia nie dają też pewności, że każdy sygnał zostanie zauważony, bo osoby doświadczające hejtu często dobrze ukrywają, co przeżywają. Szkolenie daje konkretne umiejętności i ułatwia rozpoznanie, kiedy potrzebny jest dorosły, ale każda sytuacja jest inna, a wspierania innych uczymy się przez całe życie, a nie w jeden dzień.
Pytania
Pytania przed zamówieniem
Czy nie przerzucamy na uczniów odpowiedzialności, która należy do dorosłych?
Nie i mówimy to uczniom wprost. Rówieśnik nie rozwiązuje sprawy, tylko jest pierwszą osobą, która może pomóc ją ujawnić i dotrzeć z nią do dorosłego. Uczymy rzeczy prostych i bezpiecznych: wiadomości, wysłuchania, pomocy przy zrzucie i zgłoszeniu oraz sprowadzenia dorosłego. Odpowiedzialność za dalsze działania zostaje po stronie szkoły i rodziców.
Czym ten warsztat różni się od szkolenia „Jak pomóc osobie w kryzysie po hejcie”?
Ten warsztat jest dla klas 7-8 i dotyczy pierwszej pomocy w typowej sytuacji hejtu: wiadomości, rozmowy i praktycznych kroków przy telefonie. Szkolenie dla szkół ponadpodstawowych idzie dalej i obejmuje sygnały kryzysu psychicznego, granice pomocy rówieśniczej i kontakt z pomocą specjalistyczną. W klasach 7-8 o kryzysie mówimy tylko w zakresie potrzebnym do tego, żeby wiedzieć, kiedy natychmiast iść do dorosłego.
Co, jeśli w trakcie zajęć uczeń zacznie mówić o własnej sytuacji?
Delikatnie zamykamy wątek na forum i proponujemy rozmowę na osobności, w przerwie lub po zajęciach. Jeśli z wypowiedzi wynika zagrożenie, informujemy wskazanego wcześniej pedagoga tego samego dnia. Uczeń dowiaduje się też, że pierwsza rozmowa nastolatka ze specjalistą Fundacji odbywa się bez opłat. Do jego słów nie wracamy przy klasie.
Czy uczniowie będą pracować na wpisach z naszej szkoły?
Nie. Wszystkie przykłady pochodzą z zanonimizowanych spraw spoza szkoły i są zmienione tak, żeby nikt nie był rozpoznawalny. Praca na prawdziwych wpisach z własnej klasy wystawiłaby osobę pokrzywdzoną na widok i zamieniła zajęcia w omawianie plotek. Jeżeli w szkole trwa sprawa, pomagamy w niej osobno.
Czy uczniowie uczą się zabezpieczać także materiały intymne?
Nie i mówimy to bardzo wyraźnie. Takich materiałów nie zapisuje się, nie przesyła i nie pokazuje nawet w dobrej wierze, a jedyną właściwą reakcją jest natychmiastowe powiadomienie dorosłego. Gdy treści o charakterze seksualnym przedstawiają osobę poniżej 18 lat, kodeks karny zakazuje już samego ich przechowywania, dlatego zabezpieczeniem zajmują się dorośli i policja. Powtarzamy też, że wina nigdy nie leży po stronie osoby ze zdjęcia.
Czy warsztat można poprowadzić dla samorządu uczniowskiego?
Tak. Dla samorządu i uczniów, do których inni często przychodzą po radę, prowadzimy ten temat jako warsztat 4 h dla grupy do 30 osób, z większym naciskiem na przekazywanie spraw dorosłym i na to, żeby nie brać na siebie zbyt wiele. Pilnujemy, żeby nie tworzyć z tej grupy szkolnej straży, która ma kontrolować innych. Cena jest w tabeli poniżej.