Otwiera się w nowej karcie

Czy rodzic może publikować zdjęcia dziecka bez jego zgody? Co mówią przepisy

Zdjęcie z rozpoczęcia roku, film z urodzin, śmieszna mina przy obiedzie. Rodzic publikuje je w kilka sekund i zwykle nie zastanawia się, czy prawo mu na to pozwala. Tymczasem na zdjęciu jest osoba, która ma własne prawa, choć nie ma jeszcze 18 lat.

ZespółŁukasz WudykaRodzice

Zdjęcie z rozpoczęcia roku, film z urodzin, śmieszna mina przy obiedzie. Rodzic publikuje je w kilka sekund i zwykle nie zastanawia się, czy prawo mu na to pozwala. Tymczasem na zdjęciu jest osoba, która ma własne prawa, choć nie ma jeszcze 18 lat.

Wyjaśniamy, co o publikowaniu zdjęć dziecka mówią przepisy: ustawa o prawie autorskim, Kodeks cywilny, Kodeks rodzinny i opiekuńczy, Konstytucja i RODO. Pokazujemy, kto wyraża zgodę za dziecko, gdzie kończy się swoboda rodziców i jakie znaczenie ma zdanie samego dziecka.

W skrócie

  • Rodzic jest przedstawicielem ustawowym dziecka i to on wyraża zgodę na rozpowszechnianie jego wizerunku. Nie jest to jednak prawo bez granic: władzę rodzicielską wykonuje się z poszanowaniem godności i praw dziecka oraz tak, jak wymaga tego jego dobro (art. 95 Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego).
  • Przed ważniejszą decyzją rodzice powinni dziecko wysłuchać i w miarę możliwości uwzględnić jego rozsądne życzenia. Przepis nie podaje wieku. Liczy się rozwój i dojrzałość dziecka.
  • Żaden polski przepis nie mówi wprost o zdjęciach dzieci na kontach rodziców. Ocenia się to według ogólnych zasad o wizerunku, dobrach osobistych i władzy rodzicielskiej.
  • Według badania NASK „Nastolatki 3.0” z jesieni 2022 roku 45,5% nastolatków mówi, że rodzice publikują ich zdjęcia. 23,6% czuje z tego powodu zawstydzenie, a 18,8% niezadowolenie.
  • 68% nastolatków w wieku 12-17 lat chce, żeby rodzice pytali o zgodę przed publikacją (badanie Rzecznika Praw Dziecka z końca 2024 roku).
  • Po ukończeniu 18 lat dziecko samo decyduje o swoim wizerunku i może żądać usunięcia zdjęć, także od rodziców.

Czy rodzic może opublikować zdjęcie dziecka bez jego zgody?

Krótka odpowiedź brzmi: co do zasady może, ale nie zawsze i nie każde zdjęcie. Prawo daje rodzicom decyzję, a jednocześnie wyznacza jej granice.

Polskie przepisy nie zawierają zdania „rodzic może publikować zdjęcia dziecka” ani zdania „rodzic musi mieć zgodę dziecka”. Odpowiedź składa się z kilku ustaw czytanych razem. Jedna mówi, że na rozpowszechnianie wizerunku potrzebne jest zezwolenie. Druga, że w imieniu dziecka działają rodzice. Trzecia, że rodzice mają przy tym kierować się dobrem dziecka i wysłuchać jego zdania.

Dwa pytania zamiast jednego.
Warto je rozdzielić. Pierwsze: kto formalnie wyraża zgodę na publikację? Drugie: czy ta zgoda mieści się w granicach władzy rodzicielskiej? Na pierwsze odpowiedź brzmi „rodzic”. Na drugie odpowiedź zależy od zdjęcia, wieku dziecka i tego, co ono samo o publikacji myśli.

Ten tekst opisuje stan prawny i nie zastępuje porady prawnika w konkretnej sprawie.

Jakie przepisy chronią wizerunek dziecka?

Dziecko korzysta z tej samej ochrony wizerunku co dorosły. Przepisy nie robią tu wyjątku ze względu na wiek. Różnica polega tylko na tym, kto w imieniu dziecka składa oświadczenia.

Ustawa o prawie autorskim: zezwolenie na rozpowszechnianie

Podstawowa zasada znajduje się w art. 81 ustawy o prawie autorskim i prawach pokrewnych. Rozpowszechnianie wizerunku wymaga zezwolenia osoby na nim przedstawionej.

Ustawa przewiduje wyjątki. Zezwolenie nie jest potrzebne, gdy ktoś otrzymał umówioną zapłatę za pozowanie, gdy chodzi o osobę powszechnie znaną sfotografowaną w związku z pełnieniem funkcji publicznych oraz gdy osoba jest jedynie szczegółem całości, takiej jak zgromadzenie, krajobraz czy publiczna impreza. Opisaliśmy je w tekście o tym, kiedy zgoda na publikację zdjęcia nie jest potrzebna. Żaden z tych wyjątków nie dotyczy zwykłego zdjęcia dziecka z domu, wakacji czy szkoły.

Kodeks cywilny: wizerunek jako dobro osobiste

Art. 23 Kodeksu cywilnego wymienia wizerunek wśród dóbr osobistych człowieka, obok zdrowia, czci i nazwiska. Dobra osobiste ma każdy człowiek od urodzenia. Nie nabywa się ich z wiekiem.

Art. 24 daje osobie, której dobro zostało zagrożone lub naruszone, konkretne żądania. Może ona domagać się zaniechania działania, usunięcia skutków naruszenia, w tym złożenia oświadczenia, a także zadośćuczynienia pieniężnego albo zapłaty na cel społeczny. Warunek jest jeden: działanie musi być bezprawne.

Konstytucja i Konwencja o prawach dziecka: prywatność

Art. 47 Konstytucji gwarantuje każdemu ochronę życia prywatnego i rodzinnego, czci i dobrego imienia. Słowo „każdy” obejmuje także dzieci.

Konwencja o prawach dziecka, która obowiązuje w Polsce od 1991 roku, mówi to wprost w art. 16. Żadne dziecko nie może podlegać arbitralnej lub bezprawnej ingerencji w życie prywatne ani bezprawnym zamachom na honor i reputację.

RODO: wizerunek jako dana osobowa

Zdjęcie, na którym da się rozpoznać dziecko, to także jego dane osobowe. Ogólne rozporządzenie o ochronie danych, czyli RODO, podkreśla w motywie 38, że dzieci wymagają szczególnej ochrony, bo mogą być mniej świadome ryzyka i swoich praw.

Jest tu jednak ważne zastrzeżenie. RODO nie stosuje się do przetwarzania danych przez osobę fizyczną w ramach czynności o czysto osobistym lub domowym charakterze (art. 2 ust. 2 lit. c). Motyw 18 wyjaśnia, że chodzi o działalność bez związku z pracą zawodową lub handlem. Zalicza do niej podtrzymywanie więzi społecznych i związaną z tym aktywność w internecie.

Co to oznacza dla rodziców.
Rodzinne zdjęcie pokazane bliskim zwykle mieści się w tym wyłączeniu. Inaczej jest, gdy publikacja wiąże się z działalnością zawodową lub handlową, na przykład z zarabianiem na koncie. Wtedy rodzic nie może się na wyłączenie powołać. Sam serwis, w którym zdjęcie się znajduje, podlega RODO zawsze.

PrzepisCo mówiCo z tego wynika dla zdjęć dziecka
Art. 81 prawa autorskiegoRozpowszechnianie wizerunku wymaga zezwolenia osoby przedstawionejPublikacja wymaga zgody, którą za dziecko wyraża przedstawiciel ustawowy
Art. 23 i 24 Kodeksu cywilnegoWizerunek jest dobrem osobistym, a jego naruszenie daje prawo do żądańDziecko ma własne roszczenia, niezależne od woli rodziców
Art. 95 Kodeksu rodzinnego i opiekuńczegoWładza rodzicielska z poszanowaniem godności i praw dziecka, zgodnie z jego dobremZgoda rodzica ma granice, a zdanie dziecka trzeba wysłuchać
Art. 47 Konstytucji, art. 16 Konwencji o prawach dzieckaPrawo do prywatności i ochrony reputacjiDziecko ma prawo do prywatności także wobec własnej rodziny
RODO, motyw 18 i 38Szczególna ochrona danych dzieci, wyłączenie dla czynności domowychKonto prywatne zwykle poza RODO, działalność zarobkowa już nie

Źródło: ustawa o prawie autorskim i prawach pokrewnych, Kodeks cywilny, Kodeks rodzinny i opiekuńczy, Konstytucja RP, RODO. Trzecia kolumna to nasze omówienie, a nie cytat z przepisu.

Publikowanie zdjęć dziecka przez rodziców a prawo: cztery grupy przepisów, które chronią wizerunek dziecka

Kto wyraża zgodę na publikację wizerunku dziecka?

Dziecko pozostaje pod władzą rodzicielską aż do pełnoletności (art. 92 Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego). Rodzice są jego przedstawicielami ustawowymi (art. 98). Dlatego to oni podpisują zgodę na zdjęcia w przedszkolu, szkole czy klubie sportowym i to oni decydują, co trafia na rodzinne konto.

Urząd Ochrony Danych Osobowych pisze w publikacji „Wizerunek dziecka w internecie. Publikować czy nie?” z 2024 roku, przygotowanej z Fundacją Orange, że w imieniu dzieci zgody na rozpowszechnianie wizerunku udzielają rodzice lub opiekunowie prawni. Zaraz potem dodaje, że nie mają oni nieograniczonego prawa dysponowania wizerunkiem dziecka.

Czy wiek dziecka zmienia coś w samej zgodzie?

Kodeks cywilny dzieli małoletnich na dwie grupy. Dziecko, które nie ukończyło 13 lat, nie ma zdolności do czynności prawnych (art. 12). Po ukończeniu 13 lat ma zdolność ograniczoną (art. 15), a pełną uzyskuje z pełnoletnością, czyli po ukończeniu 18 lat (art. 10 i 11).

Ustawa o prawie autorskim nie wskazuje wieku, od którego dziecko samo udziela zezwolenia na rozpowszechnianie wizerunku. Prawnicy oceniają to różnie. Często spotyka się pogląd, że przy nastolatku po 13. roku życia powinna być zgoda i rodzica, i samego dziecka. Nie jest to jednak zapisane wprost w żadnym przepisie, więc nie podajemy tego jako pewnej reguły.

Osobna granica w RODO.
Art. 8 RODO dotyczy innej sytuacji: usług internetowych oferowanych bezpośrednio dziecku, na przykład zakładania konta. Dziecko, które ukończyło 16 lat, samo wyraża zgodę na przetwarzanie swoich danych. Za młodsze zgodę wyraża lub aprobuje rodzic. Państwa mogą obniżyć tę granicę, ale nie poniżej 13 lat. Ten przepis nie rozstrzyga, kto decyduje o zdjęciu na koncie rodzica.

Czy na publikację muszą zgodzić się oboje rodzice?

Jeżeli władza rodzicielska przysługuje obojgu rodzicom, każde z nich jest uprawnione do jej wykonywania i każde może samodzielnie działać jako przedstawiciel dziecka (art. 97 § 1 i art. 98 § 1 Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego). W sprawach codziennych wystarcza więc decyzja jednego rodzica.

Inaczej jest w sprawach istotnych. O nich rodzice rozstrzygają wspólnie, a gdy nie mogą się porozumieć, rozstrzyga sąd opiekuńczy (art. 97 § 2). Kodeks nie zawiera listy spraw istotnych. O tym, czy dana sprawa do nich należy, decydują okoliczności.

Jedno zdjęcie a stałe pokazywanie dziecka.
Pojedyncze zdjęcie w zamkniętym gronie rodziny trudno uznać za sprawę istotną. Stałe pokazywanie dziecka na publicznym profilu, prowadzenie konta opartego na jego wizerunku albo udział w reklamie wpływają na jego prywatność na lata. W takich sytuacjach sprzeciw drugiego rodzica ma znaczenie prawne, a spór może rozstrzygnąć sąd opiekuńczy.

To samo dotyczy rodziców po rozstaniu. Jeśli oboje mają pełną władzę rodzicielską, żadne z nich nie traci głosu w sprawie wizerunku dziecka tylko dlatego, że dziecko mieszka z drugim. Sąd może też w orzeczeniu określić sposób wykonywania władzy rodzicielskiej (art. 107).

Jakie znaczenie ma zdanie samego dziecka?

To najważniejsza część odpowiedzi i ta, o której najczęściej się zapomina. Prawo nie traktuje dziecka jak przedmiotu decyzji dorosłych.

Obowiązek wysłuchania dziecka

Art. 95 § 4 Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego stanowi, że rodzice przed powzięciem decyzji w ważniejszych sprawach dotyczących osoby lub majątku dziecka powinni je wysłuchać, jeżeli pozwalają na to jego rozwój umysłowy, stan zdrowia i stopień dojrzałości. Powinni też uwzględnić w miarę możliwości jego rozsądne życzenia.

Ten sam obowiązek zapisano wyżej. Art. 72 ust. 3 Konstytucji mówi, że w toku ustalania praw dziecka organy władzy i osoby odpowiedzialne za dziecko są obowiązane do wysłuchania go. Art. 48 dodaje, że wychowanie powinno uwzględniać stopień dojrzałości dziecka. Art. 12 Konwencji o prawach dziecka przyznaje dziecku zdolnemu do kształtowania własnych poglądów prawo do ich wyrażania we wszystkich sprawach, które go dotyczą.

UODO odnosi te przepisy wprost do zdjęć. W publikacji z 2024 roku pisze, że w praktyce może to oznaczać konieczność skonsultowania z dzieckiem publikacji jego wizerunku.

Czego ten obowiązek nie oznacza

Nie ma sztywnej granicy wieku.
Przepis nie mówi „od 7 lat” ani „od 13 lat”. Mówi o rozwoju i dojrzałości. Kilkulatek potrafi powiedzieć, że nie chce, żeby ktoś oglądał jego zdjęcie w piżamie. Im starsze dziecko, tym większą wagę ma jego zdanie.

Wysłuchanie to nie to samo co prawo weta.
Przepis każe uwzględnić rozsądne życzenia „w miarę możliwości”. Formalnie decyzję nadal podejmuje rodzic. Trudno jednak wskazać ważny powód, dla którego życzenie „nie publikuj mojego zdjęcia” miałoby zostać pominięte. Publikacja wbrew wyraźnemu sprzeciwowi dojrzałego dziecka będzie oceniana jako sprzeczna z poszanowaniem jego praw.

Za samo niewysłuchanie nie ma osobnej kary.
Kodeks nie przewiduje sankcji za pominięcie rozmowy z dzieckiem. Ma to natomiast znaczenie, gdy sprawę ocenia sąd: opiekuńczy w czasie małoletności albo cywilny po latach.

Co o pytaniu o zgodę mówią same dzieci?

Dane pokazują, że sprawa nie jest teoretyczna. W badaniu NASK „Nastolatki 3.0”, zrealizowanym między październikiem a listopadem 2022 roku wśród 4984 uczniów, 45,5% nastolatków zadeklarowało, że rodzice lub opiekunowie umieszczają w swoich mediach społecznościowych zdjęcia z ich wizerunkiem. Z tego powodu 23,6% czuje zawstydzenie, a 18,8% niezadowolenie.

Biuro Rzecznika Praw Dziecka zapytało pod koniec 2024 roku 1604 nastolatków w wieku 12-17 lat. Rodziców jako osoby publikujące ich zdjęcia lub filmy wskazało 43% badanych. Wśród tych nastolatków 30% zadeklarowało, że rodzice nie zapytali ich wcześniej o zgodę. Jednocześnie 68% wszystkich badanych chce, żeby rodzice o taką zgodę pytali (raport „Więcej szacunku dla młodego wizerunku”, 2025).

W polskim badaniu EU Kids Online z 2025 roku, na próbie 1502 uczniów, 11,5% zadeklarowało, że rodzic lub opiekun umieścił informacje o nich w internecie bez wcześniejszego pytania o zgodę. 6,3% prosiło rodzica o usunięcie opublikowanych treści. Więcej liczb zebraliśmy w tekście o sharentingu w liczbach.

Publikowanie zdjęć dziecka przez rodziców a prawo do wysłuchania: dane NASK i Rzecznika Praw Dziecka o nastolatkach

Gdzie kończy się swoboda rodzica?

Granicę wyznaczają trzy pojęcia z art. 95 Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego: godność dziecka, jego prawa i jego dobro. Władza rodzicielska jest przede wszystkim obowiązkiem wobec dziecka. Nie daje rodzicom prawa własności do jego wizerunku.

Z tego wynika, że rodzic wyraża zgodę w imieniu dziecka i w jego interesie. Nie robi tego dla własnej potrzeby pokazania się. Zgoda udzielona wbrew dobru dziecka wykracza poza to, do czego władza rodzicielska upoważnia.

Zdjęcia, które naruszają godność

UODO wskazuje, że nieodpowiedzialne publikowanie zdjęć lub filmów przedstawiających dziecko w sposób naruszający jego godność albo wykonanych w sytuacjach intymnych może łamać zasadę dobra dziecka. Urząd dodaje, że po uzyskaniu pełnoletności przez dziecko może to narazić rodzica na odpowiedzialność cywilną wobec niego.

Chodzi o materiały ośmieszające, pokazujące dziecko nago lub w bieliźnie, w chorobie, w płaczu, podczas kary albo w innej sytuacji, której nikt nie chciałby oglądać o sobie po latach. Zgoda rodzica nie czyni takiej publikacji zgodną z prawem, bo sama przekracza granice władzy rodzicielskiej.

Kiedy wchodzi prawo karne?

W skrajnych przypadkach zastosowanie mają przepisy karne. Art. 191a Kodeksu karnego przewiduje karę pozbawienia wolności od 3 miesięcy do 5 lat za rozpowszechnianie wizerunku nagiej osoby bez jej zgody. Odrębne przepisy dotyczą treści o charakterze seksualnym z udziałem małoletnich. Rodzinne zdjęcie z plaży czy kąpieli nie jest takim materiałem z założenia, ale opublikowane w sieci może trafić do osób, które wykorzystają je w ten sposób.

Wizerunek dziecka a zarabianie

Gdy konto z udziałem dziecka przynosi dochód, zmienia się ocena prawna. Publikacje przestają być czynnością czysto domową, więc mogą podlegać RODO. Rodzic, który zarabia na wizerunku dziecka, zarządza też jego majątkiem, a Kodeks rodzinny i opiekuńczy wymaga przy tym należytej staranności (art. 101 § 1) i nie obejmuje zarządem rodziców zarobku dziecka (art. 101 § 2). O zasadach, które warto ustalić wcześniej, piszemy w tekście o kanale dziecka na YouTube.

Co może zrobić dziecko, które nie zgadza się na publikację?

Najczęściej wystarcza rozmowa i większość rodziców usuwa zdjęcie, gdy dziecko o to poprosi. Prawo przewiduje jednak drogę także na wypadek, gdy rozmowa nie pomaga.

Zanim dziecko skończy 18 lat

Trudność polega na tym, że przedstawicielem dziecka jest ten sam rodzic, z którym dziecko się nie zgadza. Kodeks to przewidział. Żadne z rodziców nie może reprezentować dziecka przy czynnościach między dzieckiem a jednym z rodziców, także w postępowaniu przed sądem (art. 98 § 2 i 3). Dla dziecka, którego żadne z rodziców nie może reprezentować, sąd opiekuńczy ustanawia reprezentanta dziecka (art. 99).

Jest też droga prostsza. Jeżeli dobro dziecka jest zagrożone, sąd opiekuńczy wydaje odpowiednie zarządzenia (art. 109 Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego). Może między innymi zobowiązać rodziców do określonego postępowania. Sąd opiekuńczy może działać z urzędu, a zawiadomić go może każdy, kto wie o zdarzeniu uzasadniającym wszczęcie postępowania (art. 570 i 572 Kodeksu postępowania cywilnego). Może to zrobić drugi rodzic, babcia, nauczyciel albo pedagog.

Głos dziecka przed sądem.
Osoba pozostająca pod władzą rodzicielską ma zdolność do podejmowania czynności w postępowaniu dotyczącym jej osoby, chyba że nie ma zdolności do czynności prawnych (art. 573 Kodeksu postępowania cywilnego). W praktyce dotyczy to więc nastolatków po ukończeniu 13 lat. Sąd wysłuchuje dziecko poza salą rozpraw, jeśli pozwala na to jego rozwój i dojrzałość (art. 576 § 2).

Takie sprawy dotyczą sytuacji poważnych: stałego ośmieszania dziecka, publikowania materiałów intymnych, wykorzystywania wizerunku wbrew wyraźnemu sprzeciwowi. Spór o jedno zdjęcie z wakacji lepiej rozwiązać w domu, a pomóc może w tym zaufany dorosły, pedagog szkolny albo konsultant telefonu 116 111.

Po ukończeniu 18 lat

Z pełnoletnością ustaje władza rodzicielska, a z nią przedstawicielstwo. Od tej chwili tylko dorosłe dziecko decyduje o swoim wizerunku. Może cofnąć zgodę, której kiedyś udzielili za nie rodzice, i zażądać usunięcia zdjęć. Jak to zrobić, opisujemy w tekście o cofaniu zgody na publikację zdjęcia.

Jeśli publikacje naruszyły dobra osobiste, dorosłe dziecko może skorzystać z art. 24 Kodeksu cywilnego: żądać zaniechania, usunięcia skutków, a także zadośćuczynienia na podstawie art. 448. Żądanie usunięcia zdjęć nie jest roszczeniem majątkowym, a przedawnieniu ulegają co do zasady roszczenia majątkowe (art. 117 Kodeksu cywilnego). Roszczenia pieniężne przedawniają się, dlatego termin w konkretnej sprawie warto sprawdzić z prawnikiem. O tym, jakie sumy przyznają sądy w sprawach o wizerunek, piszemy w przeglądzie zasądzanych kwot.

Prawo do usunięcia danych.
Niezależnie od sporu z rodzicem można zwrócić się do serwisu. Art. 17 RODO daje prawo żądania usunięcia danych, między innymi gdy cofnięto zgodę albo gdy dane przetwarzano niezgodnie z prawem. Motyw 65 podkreśla, że to prawo ma szczególne znaczenie, gdy zgoda została wyrażona w dzieciństwie, a dana osoba chce później usunąć takie dane z internetu.

Publikowanie zdjęć dziecka przez rodziców a prawo: jak z wiekiem zmieniają się uprawnienia dziecka do decydowania

Czy w Polsce jest osobna ustawa o zdjęciach dzieci w internecie?

Nie ma. Polskie prawo nie zawiera przepisu, który wprost regulowałby publikowanie wizerunku dzieci przez rodziców. Wszystko, co opisaliśmy, wynika z przepisów ogólnych.

Inną drogę wybrała Francja. W lutym 2024 roku ogłoszono tam ustawę nr 2024-120 o zagwarantowaniu poszanowania prawa dzieci do wizerunku. Sam fakt jej przyjęcia pokazuje, że ustawodawcy w Europie zaczęli traktować ten temat jako osobne zagadnienie prawa rodzinnego.

Brak osobnej ustawy nie oznacza w Polsce luki. Oznacza natomiast, że granice wyznaczają pojęcia ogólne: dobro dziecka, godność, rozsądne życzenia. Ich treść w konkretnej sprawie ocenia sąd.

Na ile pewne są te odpowiedzi?

Przepisy cytujemy według tekstów jednolitych ogłoszonych w Dzienniku Ustaw. Ich zastosowanie do zdjęć na kontach rodziców jest jednak wykładnią, bo ustawodawca tej sytuacji nie opisał. Nie przytaczamy orzeczeń sądów, ponieważ nie znaleźliśmy w źródłach urzędowych wyroku, w którym dorosłe dziecko wygrało z rodzicem spór o zdjęcia z dzieciństwa.

Liczby z badań opierają się na deklaracjach nastolatków, a nie na przeglądzie kont rodziców. NASK badał jesienią 2022 roku uczniów klas 7 i 8 szkół podstawowych oraz klas 1 i 2 szkół ponadpodstawowych. Rzecznik Praw Dziecka badał pod koniec 2024 roku osoby w wieku 12-17 lat. Żadne z tych badań nie obejmuje młodszych dzieci, które same nie mogą się jeszcze wypowiedzieć.

Podsumowanie: zgoda rodzica ma granice, a dziecko ma głos

Rodzic może publikować zdjęcia dziecka, bo jest jego przedstawicielem ustawowym. Robi to jednak w imieniu dziecka i dla jego dobra. Wizerunek pozostaje dobrem osobistym dziecka, a nie rodziny.

Prawo wymaga wysłuchania dziecka w ważniejszych sprawach i uwzględnienia jego rozsądnych życzeń. Nie wskazuje wieku, od którego ten obowiązek działa. Im dojrzalsze dziecko, tym trudniej uzasadnić publikację wbrew jego woli.

Zgoda rodzica nie obejmuje zdjęć, które naruszają godność dziecka. W czasie małoletności dobro dziecka chroni sąd opiekuńczy. Po 18. urodzinach decyzję przejmuje samo dziecko i może żądać usunięcia tego, co opublikowano wcześniej.

Dla większości rodzin wniosek jest prosty i dobry: wystarczy zapytać. Dzieci, które są pytane, uczą się, że ich zdanie się liczy i że same też powinny pytać innych przed wysłaniem cudzego zdjęcia.

Gdzie szukać pomocy?

Fundacja Usuwanie Hejtu.
Pomagamy przygotować zgłoszenia do serwisów i prowadzimy je do końca, pomagamy zabezpieczyć materiał i kierujemy do prawnika lub psychologa. Nie zastępujemy prawnika. Telefon: 222 900 142, e-mail: biuro@usuwaniehejtu.pl. Działania Fundacji można wesprzeć darowizną na stronie usuwaniehejtu.pl.

Instytucje.
W sprawach danych osobowych informacji udziela Urząd Ochrony Danych Osobowych. W sprawach praw dziecka można zwrócić się do Rzecznika Praw Dziecka, o którego działaniach piszemy w tekście o badaniach i wystąpieniach Rzecznika. Gdy dobro dziecka jest zagrożone, właściwy jest sąd opiekuńczy, czyli wydział rodzinny sądu rejonowego.

Telefony pomocowe.
116 111 to telefon zaufania dla dzieci i młodzieży. 800 100 100 to telefon dla rodziców i nauczycieli w sprawach bezpieczeństwa dzieci. 116 123 to wsparcie dla dorosłych w kryzysie emocjonalnym. W razie zagrożenia życia dzwońcie pod 112. Sprawy dzieci zawsze warto prowadzić razem z zaufanym dorosłym.

Najczęściej zadawane pytania

1. Czy rodzic potrzebuje zgody dziecka na publikację zdjęcia?
Formalnie zgodę na rozpowszechnianie wizerunku małoletniego wyraża rodzic jako przedstawiciel ustawowy. Kodeks rodzinny i opiekuńczy wymaga jednak, by w ważniejszych sprawach rodzice wysłuchali dziecko i w miarę możliwości uwzględnili jego rozsądne życzenia.

2. Od jakiego wieku trzeba pytać dziecko o zdanie?
Przepis nie podaje wieku. Mówi o rozwoju umysłowym, stanie zdrowia i stopniu dojrzałości dziecka, więc także kilkulatek może zostać wysłuchany. Im starsze dziecko, tym większe znaczenie ma jego wola.

3. Czy trzynastolatek może sam zgodzić się na publikację swojego zdjęcia?
Po ukończeniu 13 lat dziecko ma ograniczoną zdolność do czynności prawnych. Ustawa o prawie autorskim nie rozstrzyga wprost, czy wystarcza wtedy zgoda samego nastolatka, dlatego bezpiecznie jest przyjąć, że potrzebna jest zgoda i rodzica, i dziecka.

4. Czy jeden rodzic może publikować zdjęcia dziecka mimo sprzeciwu drugiego?
W sprawach codziennych każdy rodzic działa samodzielnie. O istotnych sprawach dziecka rodzice rozstrzygają wspólnie, a przy braku porozumienia rozstrzyga sąd opiekuńczy. Stałe pokazywanie dziecka na publicznym profilu może zostać uznane za taką sprawę.

5. Czy po rozwodzie rodzic, z którym dziecko mieszka, decyduje sam?
Nie, jeśli oboje rodzice zachowali pełną władzę rodzicielską. Miejsce zamieszkania dziecka nie odbiera drugiemu rodzicowi głosu w istotnych sprawach. Inaczej jest tylko wtedy, gdy sąd ograniczył władzę jednego z rodziców.

6. Czy RODO zabrania rodzicom publikowania zdjęć dzieci?
RODO nie stosuje się do czynności o czysto osobistym lub domowym charakterze, a tak zwykle ocenia się rodzinne zdjęcia pokazywane bliskim. Rozporządzenie obejmuje natomiast sam serwis oraz publikacje związane z działalnością zawodową lub handlową.

7. Czy dorosłe dziecko może pozwać rodziców za zdjęcia z dzieciństwa?
Wizerunek jest dobrem osobistym, więc po uzyskaniu pełnoletności można żądać zaniechania naruszeń, usunięcia zdjęć i zadośćuczynienia. Wynik zależy od tego, czy sąd uzna publikację za bezprawną, czyli wykraczającą poza granice władzy rodzicielskiej.

8. Czy dziecko może samo zwrócić się do sądu?
Sąd opiekuńczy może działać z urzędu i może go zawiadomić każdy, także krewny lub nauczyciel. Nastolatek po ukończeniu 13 lat może podejmować czynności w postępowaniu, które dotyczy jego osoby. Takie sprawy zawsze warto prowadzić z pomocą zaufanego dorosłego.

9. Czy zgoda rodzica wystarcza przy każdym zdjęciu?
Nie. Zgoda rodzica musi mieścić się w granicach władzy rodzicielskiej, którą wykonuje się z poszanowaniem godności i dobra dziecka. Materiały ośmieszające albo intymne nie stają się zgodne z prawem tylko dlatego, że opublikował je rodzic.

10. Czy babcia, ciocia lub znajomi mogą publikować zdjęcia dziecka?
Osoby, które nie są przedstawicielami ustawowymi dziecka, potrzebują zezwolenia rodziców. Bez niego rozpowszechnianie wizerunku narusza art. 81 ustawy o prawie autorskim, a rodzice mogą w imieniu dziecka żądać usunięcia zdjęcia.

11. Czy zakrycie twarzy dziecka rozwiązuje sprawę?
Wizerunek to cechy, po których można rozpoznać osobę. Jeśli po zakryciu twarzy dziecka nadal da się je rozpoznać po sylwetce, miejscu czy podpisie, ochrona działa dalej. Zakrycie twarzy zmniejsza ryzyko, ale nie zwalnia z pytania dziecka o zdanie.

12. Czy za publikowanie zdjęć dziecka grozi kara?
Samo opublikowanie zwykłego rodzinnego zdjęcia nie jest przestępstwem. Prawo karne wchodzi w skrajnych przypadkach, na przykład przy rozpowszechnianiu wizerunku nagiej osoby bez jej zgody, za co Kodeks karny przewiduje od 3 miesięcy do 5 lat pozbawienia wolności.

13. Czy w Polsce planuje się osobną ustawę o wizerunku dzieci w sieci?
Obecnie takiej ustawy nie ma i obowiązują przepisy ogólne. Odrębną ustawę o prawie dzieci do wizerunku przyjęła w 2024 roku Francja. O polskich pracach legislacyjnych nie piszemy, bo nie potwierdziliśmy ich stanu w źródłach urzędowych.

Źródła

A jak jest u Was? Napiszcie w komentarzu

Czy pytacie swoje dzieci o zgodę przed publikacją zdjęcia i od jakiego wieku zaczęliście to robić? A jeśli Wasze zdjęcia z dzieciństwa trafiły kiedyś do sieci bez pytania, jak rozmawialiście o tym z rodzicami? Prosimy, żeby w komentarzach nie podawać nazwisk ani danych innych osób.

Udostępnij wpis
Zespół
Łukasz Wudyka

Właściciel firmy Pozycjonowanie Stron i prezes Fundacji Usuwanie Hejtu. Zajmuje się PR, SEO i ochroną reputacji w sieci.

Komentarze

Wszystkie komentarze sprawdzamy przed publikacją. Emblemat przy nicku to ranga za wsparcie fundacji. Zdobądź swój emblemat