Standardy ochrony małoletnich w szkole - o co możecie zapytać jako rodzice

Każda szkoła w Polsce musi mieć dokument, który opisuje, jak chroni uczniów przed krzywdzeniem. Nazywa się on standardami ochrony małoletnich. Wielu rodziców podpisało na zebraniu, że się z nim zapoznało, i od tamtej pory do niego nie zajrzało.

To błąd, bo właśnie w tym dokumencie szkoła zapisuje, co robi, gdy uczniowie krzywdzą się nawzajem, także w internecie. Poniżej znajdziecie wyjaśnienie, czym są standardy, gdzie ich szukać i o co możecie zapytać dyrekcję, zanim cokolwiek się wydarzy albo wtedy, gdy Wasze dziecko już potrzebuje pomocy.

W skrócie

• Standardy ochrony małoletnich to obowiązkowy dokument każdej szkoły. Obowiązek wynika z ustawy z 13 maja 2016 r. o przeciwdziałaniu zagrożeniom przestępczością na tle seksualnym i ochronie małoletnich (art. 22b i 22c).
• Szkoły miały czas na ich wprowadzenie do 15 sierpnia 2024 r., co potwierdza Ministerstwo Sprawiedliwości.
• Dokument musi być dostępny na stronie internetowej szkoły i wywieszony w widocznym miejscu, w wersji pełnej oraz skróconej dla uczniów.
• Standardy nie dotyczą tylko dorosłych. Ustawa każe opisać w nich także relacje między uczniami, zasady korzystania z urządzeń z dostępem do internetu i ochronę przed zagrożeniami w sieci.
• Szkoła ma obowiązek oceniać standardy co najmniej raz na dwa lata i zapisać wnioski na piśmie.
• Warto pytać z wyprzedzeniem. W badaniu NASK „Nastolatki” z 2024 r. tylko 4% uczniów, którzy doświadczyli przemocy w internecie, zgłosiło to nauczycielom.

Czym są standardy ochrony małoletnich?

To zbiór zasad i procedur, które mają chronić dzieci przed krzywdzeniem w miejscu, w którym przebywają. Szkoła opisuje w nim, jakie zachowania są niedozwolone, kto przyjmuje zgłoszenia, jak wygląda interwencja i jak wspiera się dziecko po zdarzeniu.

Obowiązek wprowadzono zmianą przepisów nazywaną potocznie ustawą Kamilka. Zmiana weszła w życie 15 lutego 2024 r., a placówki dostały 6 miesięcy na przygotowanie dokumentu, czyli czas do 15 sierpnia 2024 r. Obie daty podaje komunikat Ministerstwa Sprawiedliwości z 2024 r., a termin sześciu miesięcy wynika z art. 10 ustawy z 28 lipca 2023 r.

Kogo dotyczy ten obowiązek?

Nie tylko szkół. Standardy muszą mieć przedszkola, placówki opiekuńcze, wychowawcze, sportowe, artystyczne, medyczne i religijne, a także organizatorzy zajęć dla dzieci. Jeśli Wasze dziecko chodzi na treningi, do szkoły językowej albo na zajęcia taneczne, tam również możecie o nie zapytać.

Co musi się znaleźć w standardach?

Ustawa wymienia to w art. 22c. Każda placówka określa między innymi zasady bezpiecznych relacji między dziećmi a personelem, procedurę interwencji przy podejrzeniu krzywdzenia, osoby odpowiedzialne za zawiadamianie policji, prokuratury i sądu opiekuńczego, osoby przyjmujące zgłoszenia oraz sposób dokumentowania zdarzeń.

Szkoły i inne placówki, w których dzieci przebywają, mają dodatkowe cztery obowiązki. To one są najważniejsze, gdy mowa o przemocy rówieśniczej w sieci.

Które zapisy dotyczą przemocy rówieśniczej w internecie?

Art. 22c ust. 2 ustawy wymaga, aby w standardach szkoły znalazły się cztery elementy. Żaden z nich nie zawiera słowa „hejt” ani „cyberprzemoc”, ale razem opisują właśnie tę sytuację.

Wymogi dotyczące bezpiecznych relacji między małoletnimi, w tym zachowania niedozwolone.
Tutaj szkoła powinna nazwać to, czego uczniom wobec siebie robić nie wolno. Dobrze napisany dokument wymienia wprost wyzywanie, ośmieszanie, wykluczanie z grupy, nagrywanie i publikowanie zdjęć bez zgody, także w komunikatorach i mediach społecznościowych.

Zasady korzystania z urządzeń elektronicznych z dostępem do internetu.
Chodzi o telefony uczniów, szkolne komputery i sieć bezprzewodową. Zapis powinien odpowiadać na pytanie, kiedy wolno używać telefonu, czy wolno nagrywać i fotografować innych oraz co się dzieje po złamaniu zasad. Więcej o tym, czy szkoła może odebrać uczniowi telefon, opisujemy osobno.

Procedury ochrony dzieci przed treściami szkodliwymi i zagrożeniami w internecie.
To miejsce na opis, co robi szkoła, gdy uczeń jest atakowany w sieci, gdy krąży jego zdjęcie albo gdy trafia na szkodliwe materiały. Powinno być jasne, kto przyjmuje zgłoszenie, kto zabezpiecza materiał i kto rozmawia z rodzicami.

Zasady ustalania planu wsparcia małoletniego po ujawnieniu krzywdzenia.
Plan wsparcia to ustalenie, kto i jak pomaga dziecku po zdarzeniu: rozmowy z psychologiem, opieka wychowawcy, zmiany w organizacji zajęć, kontakt z rodzicami. Zapytajcie, czy taki plan powstaje na piśmie i czy rodzice biorą udział w jego ustalaniu.

Ustawa dodaje jeszcze dwie rzeczy. Standardy mają uwzględniać sytuację dzieci z niepełnosprawnościami i ze specjalnymi potrzebami edukacyjnymi. Mają też być napisane tak, aby rozumiały je same dzieci.

A jeśli hejt dzieje się po lekcjach?

To najczęstsza wątpliwość. Ustawa nie rozstrzyga wprost, gdzie kończy się odpowiedzialność szkoły za to, co uczniowie piszą wieczorem w grupie klasowej. Skutki takich zdarzeń dziecko przynosi jednak do szkoły następnego dnia, a standardy mówią o reagowaniu na informację o krzywdzeniu małoletniego, niezależnie od tego, gdzie do niego doszło.

Dlatego warto sprawdzić, jak Wasza szkoła zapisała tę kwestię. Szerzej piszemy o tym w tekście o hejcie na grupie klasowej po lekcjach oraz w tekście o tym, czy wykluczenie ucznia z grupy klasowej jest przemocą.

Gdzie znaleźć standardy ochrony małoletnich swojej szkoły?

Ustawa mówi o tym jasno w art. 22c ust. 7. Szkoła udostępnia standardy na swojej stronie internetowej i wywiesza je w widocznym miejscu w budynku. Obie formy są obowiązkowe i obie dotyczą dwóch wersji: zupełnej oraz skróconej, przeznaczonej dla uczniów.

1. Wejdźcie na stronę szkoły i poszukajcie zakładki o nazwie „Standardy ochrony małoletnich”, „Dokumenty szkoły” albo „Bezpieczeństwo”.
2. Jeśli jej nie ma, użyjcie wyszukiwarki na stronie szkoły albo sprawdźcie Biuletyn Informacji Publicznej szkoły.
3. Zajrzyjcie do dziennika elektronicznego. Część szkół przesyła dokument rodzicom jako załącznik do wiadomości.
4. Poproście o dokument w sekretariacie albo u wychowawcy. Szkoła nie powinna odmawiać, skoro ma obowiązek udostępnić go rodzicom.
5. Zapytajcie dziecko, czy widziało wersję skróconą i czy ktoś omówił ją w klasie.

Sposób udostępniania standardów rodzicom, opiekunom i uczniom sam jest jednym z obowiązkowych punktów dokumentu. Jeśli więc szkoła nie potrafi wskazać, gdzie można go przeczytać, to już jest informacja o tym, jak dokument działa w praktyce.

Dlaczego warto zapytać, zanim coś się stanie?

Bo dzieci rzadko mówią o przemocy w sieci dorosłym ze szkoły, a rodzice często o niej nie wiedzą. Pokazuje to raport NASK „Nastolatki”, oparty na ankietach z jesieni 2024 r. wśród 3665 uczniów szkół podstawowych i ponadpodstawowych oraz ich rodziców.

W tym badaniu 29% uczniów podało, że było w internecie wyzywanych, 19% ośmieszanych, a 18% poniżanych. Spośród osób, które doświadczyły przemocy w sieci, 47% nic nie zrobiło i nikomu o tym nie powiedziało. Rodzinę o pomoc poprosiło 15%, psychologa lub pedagoga szkolnego 5%, a nauczycieli 4%.

Rodzice widzą to inaczej. Aż 66% z nich było przekonanych, że dziecko w takiej sytuacji zwróciło się do rodziny, a 22% sądziło, że zgłosiło sprawę nauczycielom.

Do kogo zwróciło się dziecko po przemocy w sieci	Odpowiedzi uczniów	Przekonanie rodziców
Rodzina lub opiekunowie	15%	66%
Nauczyciele	4%	22%
Psycholog lub pedagog szkolny	5%	13%
Nikt, dziecko nic nie zrobiło	47%	11% rodziców nie wie, co zrobiło dziecko

Źródło: NASK, „Nastolatki. Raport z ogólnopolskiego badania uczniów i rodziców”, badanie z 2024 r.

Te liczby nie mówią nic o samych standardach. To ankieta, w której uczniowie i rodzice opisują własne doświadczenia i przekonania. Nie znaleźliśmy ogólnopolskich danych urzędowych o tym, ile szkół wprowadziło standardy w terminie ani jak oceniają je rodzice. Dane NASK pokazują jednak wyraźnie, że droga zgłoszenia w szkole musi być prosta i znana dziecku, bo inaczej dziecko z niej nie skorzysta.

O co zapytać dyrekcję? Lista pytań dla rodziców

Pytania najlepiej zadać spokojnie, na zebraniu, przez radę rodziców albo w wiadomości do dyrekcji. Nie są zarzutem. Rodzice są jedną z grup, którym dokument ma służyć, więc mają prawo wiedzieć, jak go czytać.

Pytania o sam dokument

• Gdzie na stronie szkoły i gdzie w budynku znajdują się standardy w wersji pełnej i skróconej?
• Kiedy dokument został wprowadzony i kiedy ostatnio go oceniano?
• Czy wnioski z tej oceny zostały spisane i czy rodzice mogą je poznać?
• Czy rodzice i uczniowie mogli zgłaszać uwagi do treści?
• Kto w szkole odpowiada za przygotowanie pracowników do stosowania standardów?

Pytania o przemoc rówieśniczą w sieci

• Jakie zachowania między uczniami dokument uznaje za niedozwolone i czy wymienia te, do których dochodzi w internecie?
• Czy standardy obejmują zdarzenia z grup klasowych w komunikatorach, także po lekcjach?
• Jakie są zasady nagrywania i fotografowania innych osób na terenie szkoły?
• Co robi szkoła, gdy w obiegu jest zdjęcie albo nagranie ucznia opublikowane bez jego zgody?
• Czy szkoła pomaga zabezpieczyć materiał i zgłosić go w serwisie, w którym się pojawił?

Pytania o zgłoszenie i interwencję

• Kto imiennie przyjmuje zgłoszenia o zdarzeniach zagrażających uczniowi i jak się z tą osobą skontaktować?
• Czy uczeń może zgłosić sprawę sam i w jaki sposób: osobiście, pisemnie, przez dziennik elektroniczny?
• W jakim czasie po zgłoszeniu rodzice otrzymują informację o podjętych działaniach?
• W jakich sytuacjach szkoła zawiadamia policję albo sąd rodzinny i kto o tym decyduje?
• Jak szkoła dokumentuje zdarzenie i jak długo przechowuje dokumentację?

Pytania o wsparcie po zdarzeniu

• Kto ustala plan wsparcia dziecka i czy rodzice biorą w tym udział?
• Jak szkoła pracuje z uczniami, którzy krzywdzili, i z klasą, która była świadkiem?
• Jak standardy uwzględniają dzieci z niepełnosprawnościami i ze specjalnymi potrzebami edukacyjnymi?

Nie musicie zadawać wszystkich pytań naraz. Wybierzcie pięć lub sześć, które w Waszej szkole są najbardziej potrzebne.

Jak powiązać pytanie z przepisem?

Pytanie oparte na konkretnym punkcie ustawy trudniej zbyć ogólną odpowiedzią. Poniższa tabela pokazuje, który zapis stoi za którym pytaniem.

Co wymaga ustawa (art. 22c)	Pytanie do dyrekcji	Czego szukać w odpowiedzi
Bezpieczne relacje między małoletnimi i zachowania niedozwolone (ust. 2 pkt 1)	Czy dokument wymienia hejt, wykluczanie i publikowanie zdjęć bez zgody?	Konkretnej listy zachowań, a nie ogólnego zdania o szacunku
Zasady korzystania z urządzeń z dostępem do internetu (ust. 2 pkt 2)	Kiedy wolno używać telefonu i czy wolno nagrywać?	Jasnej reguły i opisu skutków jej złamania
Ochrona przed zagrożeniami w internecie (ust. 2 pkt 3)	Co robi szkoła, gdy uczeń jest atakowany w sieci?	Kolejnych kroków i osób odpowiedzialnych
Plan wsparcia po ujawnieniu krzywdzenia (ust. 2 pkt 4)	Kto i jak pomaga dziecku po zdarzeniu?	Opisu planu, terminów i udziału rodziców
Osoby przyjmujące zgłoszenia (ust. 1 pkt 7)	Do kogo ma pójść dziecko albo rodzic?	Nazwisk lub funkcji oraz sposobu kontaktu

Źródło: ustawa z 13 maja 2016 r. o przeciwdziałaniu zagrożeniom przestępczością na tle seksualnym i ochronie małoletnich, tekst jednolity z 2026 r.

Jak zapytać? Wzór wiadomości do dyrekcji

Krótka, rzeczowa wiadomość działa lepiej niż rozmowa na korytarzu. Zostaje po niej ślad, a szkoła ma czas na przygotowanie odpowiedzi.

Wzór wiadomości, gdy pytacie z wyprzedzeniem.
Szanowna Pani Dyrektor, jako rodzice ucznia klasy [klasa] prosimy o wskazanie, gdzie na stronie szkoły znajdują się standardy ochrony małoletnich w wersji pełnej i skróconej. Prosimy także o informację, kto w szkole przyjmuje zgłoszenia o przemocy między uczniami w internecie, jak wygląda dalsze postępowanie oraz kiedy przeprowadzono ostatnią ocenę standardów. Z góry dziękujemy za odpowiedź. [imię i nazwisko]

Wzór wiadomości, gdy coś już się wydarzyło.
Szanowna Pani Dyrektor, zgłaszamy, że nasze dziecko, uczeń klasy [klasa], od [data] jest obrażane w grupie klasowej w komunikatorze. Zrzuty ekranu przekażemy osobiście. Prosimy o podjęcie działań przewidzianych w standardach ochrony małoletnich, o wskazanie osoby prowadzącej sprawę oraz o informację, jak zostanie ustalony plan wsparcia dla dziecka. Prosimy o odpowiedź na piśmie. [imię i nazwisko, telefon]

W wiadomości nie podawajcie nazwisk innych uczniów, jeśli trafia ona do więcej niż jednej osoby. Szczegóły przekażcie bezpośrednio osobie, która prowadzi sprawę. Zanim napiszecie, zabezpieczcie zrzuty ekranu z datami i nazwami kont.

Czego szkoła Wam nie powie?

Szkoła nie przekaże Wam dokumentacji dotyczącej innych dzieci ani szczegółów rozmów z ich rodzicami. Chroni w ten sposób dane wszystkich uczniów, także Waszego dziecka. Macie natomiast prawo wiedzieć, jakie działania podjęto wobec Waszego dziecka i jak wygląda jego plan wsparcia. O tej granicy piszemy w tekście o tym, czy szkoła może ujawnić nazwisko sprawcy hejtu.

Po czym poznać dobre standardy, a po czym dokument tylko na papierze?

Nie każdy dokument, który spełnia wymogi formalne, pomaga dziecku. Kilka cech widać już przy pierwszym czytaniu.

Dobry znak: nazwiska lub funkcje i sposób kontaktu.
Dziecko i rodzic wiedzą, do kogo iść. Zapis „zgłoszenia przyjmuje pedagog szkolny, gabinet 12, wiadomość w dzienniku elektronicznym” jest lepszy niż „zgłoszenia przyjmują pracownicy szkoły”.

Dobry znak: internet nazwany wprost.
Dokument wymienia grupy w komunikatorach, media społecznościowe, nagrania i przerobione zdjęcia. Nie ogranicza się do zdania, że uczniowie mają korzystać z sieci bezpiecznie.

Dobry znak: wersja skrócona napisana językiem dziecka.
Uczeń trzeciej klasy powinien zrozumieć, co ma zrobić i do kogo podejść. Jeśli wersja skrócona jest po prostu krótszą wersją tekstu prawniczego, nie spełnia swojej roli.

Sygnał ostrzegawczy: dokument skopiowany ze wzoru.
Widać to po nazwie innej placówki w treści, po pustych polach albo po zapisach, które nie pasują do Waszej szkoły. Ustawa wymaga, aby standardy były dostosowane do charakteru i rodzaju placówki.

Sygnał ostrzegawczy: brak daty oceny.
Ocena ma odbywać się co najmniej raz na dwa lata, a wnioski mają być udokumentowane na piśmie. Jeśli szkoła wprowadziła standardy w 2024 r., pierwsza ocena powinna być już przeprowadzona albo właśnie trwać.

Sygnał ostrzegawczy: uczniowie nie wiedzą, że dokument istnieje.
Zapytajcie dziecko, do kogo poszłoby w szkole, gdyby ktoś je obrażał w sieci. Jeśli nie wie, warto poprosić wychowawcę o omówienie wersji skróconej na lekcji. Pomocny bywa też gotowy scenariusz lekcji wychowawczej o hejcie.

Co zrobić, gdy szkoła nie ma standardów albo ich nie stosuje?

Zacznijcie od rozmowy. Większość takich sytuacji wynika z braku czasu lub wiedzy, a nie ze złej woli, i kończy się po spokojnym pytaniu.

1. Napiszcie do dyrekcji z prośbą o udostępnienie dokumentu albo o wyjaśnienie, dlaczego nie zastosowano opisanej w nim procedury.
2. Jeśli odpowiedź nie nadchodzi, zwróćcie się do rady rodziców. Wspólne pytanie kilku rodziców ma większą wagę.
3. Kolejnym adresem jest organ prowadzący szkołę, czyli najczęściej gmina, miasto albo powiat.
4. Możecie też napisać do kuratorium oświaty, które sprawuje nadzór pedagogiczny nad szkołą.

Ta kolejność wynika z przepisów. Zgodnie z art. 22x ustawy wykonanie obowiązku wprowadzenia standardów kontrolują wójt, burmistrz, prezydent miasta, starosta i marszałek województwa, a w przypadku szkół także organ prowadzący i organ nadzoru pedagogicznego. Kontrolujący mogą żądać dokumentów i wyjaśnień, a po kontroli przekazują zalecenia.

Jakie są kary za brak standardów?

Art. 23b ustawy przewiduje za niewykonanie obowiązku wprowadzenia standardów grzywnę do 250 zł albo naganę. Jeśli brak zostanie stwierdzony ponownie, grzywna wynosi nie mniej niż 1000 zł. W tym drugim przypadku sąd orzeka także świadczenie pieniężne w wysokości do 10 000 zł na rzecz Funduszu Pomocy Pokrzywdzonym oraz Pomocy Postpenitencjarnej (art. 24a ust. 2).

Kary dotyczą braku dokumentu. Przepis karny nie opisuje osobno sytuacji, w której dokument istnieje, ale nikt go nie stosuje. Dlatego w takich sprawach większe znaczenie mają rozmowa z dyrekcją, organ prowadzący i kuratorium niż sama groźba grzywny. Ten tekst nie zastępuje porady prawnika, a w sporze ze szkołą warto z niej skorzystać.

Gdy Wasze dziecko jest już krzywdzone w sieci przez rówieśników

Standardy są wtedy narzędziem, na które możecie się powołać. Nie musicie przekonywać szkoły, że sprawa ją dotyczy. Wystarczy poprosić o zastosowanie procedury, którą szkoła sama przyjęła.

1. Wysłuchajcie dziecka i powiedzcie mu, że dobrze zrobiło, mówiąc o sprawie. O sygnałach, które powinny zwrócić uwagę, piszemy w tekście o tym, jak rozpoznać, że dziecko doświadcza cyberprzemocy.
2. Zabezpieczcie materiał: zrzuty ekranu z datą, nazwą konta i adresem, a przy nagraniach także link.
3. Otwórzcie standardy szkoły i znajdźcie osobę przyjmującą zgłoszenia oraz opis interwencji.
4. Zgłoście sprawę na piśmie i poproście o wskazanie osoby prowadzącej oraz o plan wsparcia.
5. Zgłoście treść w serwisie, w którym się pojawiła. Jeśli chodzi o film lub zdjęcie, pomocny będzie tekst o tym, co robić, gdy nagranie dziecka bez zgody krąży po klasie.
6. Po tygodniu zapytajcie, co zostało zrobione. Jeśli plan wsparcia nie powstał, poproście o niego ponownie.

Nie kontaktujcie się na własną rękę z dziećmi, które krzywdziły, i nie publikujcie ich nazwisk. Rozmowy z nimi i z ich rodzicami prowadzi szkoła. Jeśli dziecko mówi o tym, że nie chce żyć, albo robi sobie krzywdę, nie czekajcie na odpowiedź szkoły i dzwońcie pod numer 112.

Podsumowanie: standardy to narzędzie także dla rodziców

Standardy ochrony małoletnich są obowiązkowe, jawne i mają być zrozumiałe. Opisują nie tylko relacje dorosłych z dziećmi, ale też to, co dzieje się między uczniami, również w internecie. Szkoła musi je mieć na stronie i w budynku, w dwóch wersjach, i oceniać je co najmniej raz na dwa lata.

Najwięcej zyskacie, jeśli przeczytacie dokument, zanim będzie potrzebny. Sprawdźcie, kto przyjmuje zgłoszenia, czy internet jest w nim nazwany wprost i jak wygląda plan wsparcia. Zadajcie dyrekcji kilka pytań i porozmawiajcie z dzieckiem o tym, do kogo może pójść. Wtedy w trudnym momencie nie zaczynacie od zera.

Gdzie szukać pomocy?

Fundacja Usuwanie Hejtu.
Pomagamy przygotować zgłoszenia do serwisów i prowadzimy je do końca, pomagamy zabezpieczyć materiał i wskazujemy, kiedy warto zwrócić się do prawnika lub psychologa. Nie ustalamy tożsamości autorów poza drogą prawną i nie zastępujemy prawnika. Kontakt: tel. 222 900 142, biuro@usuwaniehejtu.pl. Sprawy dzieci prowadzimy zawsze z udziałem rodzica lub opiekuna.

Szkoła, organ prowadzący i kuratorium.
Pierwszym adresem jest wychowawca, pedagog lub psycholog szkolny i dyrekcja. Gdy to nie wystarcza, możecie zwrócić się do organu prowadzącego szkołę oraz do kuratorium oświaty w swoim województwie.

Telefony pomocowe.
116 111 to telefon zaufania dla dzieci i młodzieży. 800 100 100 to telefon dla rodziców i nauczycieli w sprawach bezpieczeństwa dzieci. 116 123 to telefon dla dorosłych w kryzysie emocjonalnym. W razie zagrożenia życia dzwońcie pod 112.

Działania Fundacji można wesprzeć darowizną na stronie usuwaniehejtu.pl.

Najczęściej zadawane pytania

1. Czy każda szkoła musi mieć standardy ochrony małoletnich?
Tak. Obowiązek dotyczy wszystkich jednostek systemu oświaty, publicznych i niepublicznych, a także innych placówek i organizatorów zajęć dla dzieci. Termin na wprowadzenie dokumentu minął 15 sierpnia 2024 r.

2. Czy rodzic ma prawo dostać standardy do wglądu?
Tak. Ustawa wymaga, aby szkoła udostępniała standardy na swojej stronie internetowej i wywieszała je w widocznym miejscu. Zasady udostępniania dokumentu rodzicom i uczniom są obowiązkowym punktem samych standardów.

3. Czym różni się wersja skrócona od pełnej?
Wersja skrócona jest przeznaczona dla uczniów i zawiera informacje istotne dla nich, przede wszystkim to, czego nie wolno i do kogo się zgłosić. Wersja pełna opisuje całe procedury, osoby odpowiedzialne i sposób dokumentowania zdarzeń.

4. Czy standardy dotyczą też tego, co uczniowie robią sobie nawzajem?
Tak. Szkoła musi określić wymogi dotyczące bezpiecznych relacji między małoletnimi, w tym zachowania niedozwolone. To podstawa do opisania przemocy rówieśniczej, także tej w internecie.

5. Czy w standardach musi paść słowo cyberprzemoc lub hejt?
Ustawa nie używa tych słów. Wymaga jednak zasad korzystania z urządzeń z dostępem do internetu oraz procedur ochrony przed zagrożeniami w sieci. Dobry dokument nazywa te sytuacje wprost, a jeśli tego nie robi, warto zgłosić uwagę przy najbliższej ocenie.

6. Jak często szkoła musi aktualizować standardy?
Ocena standardów ma się odbywać co najmniej raz na dwa lata. Wnioski z oceny szkoła dokumentuje na piśmie, więc możecie zapytać o datę i wyniki ostatniego przeglądu.

7. Czy rodzice mogą zgłaszać uwagi do standardów?
Ustawa nie opisuje osobnego trybu konsultacji z rodzicami. Nic nie stoi jednak na przeszkodzie, aby przekazać uwagi dyrekcji lub przez radę rodziców, zwłaszcza przed oceną dokumentu, która odbywa się co najmniej raz na dwa lata.

8. Kto kontroluje, czy szkoła ma standardy?
Kontrolę sprawują wójt, burmistrz, prezydent miasta, starosta i marszałek województwa w zakresie swojej właściwości. W przypadku szkół uprawniony jest też organ prowadzący oraz organ nadzoru pedagogicznego, czyli kuratorium oświaty.

9. Co grozi za brak standardów?
Za niewykonanie obowiązku wprowadzenia standardów grozi grzywna do 250 zł albo nagana. Przy ponownym stwierdzeniu braku grzywna wynosi nie mniej niż 1000 zł, a sąd orzeka także świadczenie pieniężne do 10 000 zł.

10. Podpisaliśmy na zebraniu, że znamy standardy. Czy to coś zmienia?
Podpis potwierdza tylko, że szkoła przekazała informację o dokumencie. Nie ogranicza Waszego prawa do zadawania pytań ani do powołania się na standardy, gdy dziecko potrzebuje pomocy.

11. Czy standardy obowiązują też na wycieczce i na zajęciach dodatkowych?
Standardy szkoły dotyczą jej działalności, więc także wyjść i wycieczek organizowanych przez szkołę. Zajęcia prowadzone przez inny podmiot, na przykład klub sportowy, powinny mieć własne standardy, o które możecie zapytać organizatora.

12. Szkoła mówi, że hejt w grupie klasowej po lekcjach jej nie dotyczy. Co odpowiedzieć?
Poproście o wskazanie zapisu standardów, który opisuje reagowanie na informację o krzywdzeniu ucznia. Skutki zdarzenia widać w szkole, a dokument dotyczy reakcji na krzywdzenie niezależnie od miejsca, w którym do niego doszło.

13. Czy dziecko może samo zgłosić sprawę zgodnie ze standardami?
Tak. Standardy muszą wskazywać osoby odpowiedzialne za przyjmowanie zgłoszeń i udzielenie dziecku wsparcia. Warto wcześniej pokazać dziecku wersję skróconą i ustalić, do kogo w szkole ma zaufanie.

14. Czy przedszkole i klub sportowy też mają taki dokument?
Tak. Obowiązek obejmuje przedszkola, placówki opiekuńcze, sportowe, artystyczne i inne miejsca, w których przebywają dzieci, oraz organizatorów zajęć. Pytania z tego tekstu możecie zadać także tam.

Źródła

• Sejm RP, Internetowy System Aktów Prawnych, 2026: Ustawa z dnia 13 maja 2016 r. o przeciwdziałaniu zagrożeniom przestępczością na tle seksualnym i ochronie małoletnich (tekst jednolity, Dz.U. 2026 poz. 110)
• Sejm RP, Internetowy System Aktów Prawnych, 2023: Ustawa z dnia 28 lipca 2023 r. o zmianie ustawy - Kodeks rodzinny i opiekuńczy oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. 2023 poz. 1606)
• Ministerstwo Sprawiedliwości, 2024: Ustawa Kamilka - standardy ochrony małoletnich
• NASK - Państwowy Instytut Badawczy, 2025: Nastolatki. Raport z ogólnopolskiego badania uczniów i rodziców (badanie z 2024 r.)

A jak jest w Waszej szkole? Napiszcie w komentarzu

Czy udało się Wam znaleźć standardy ochrony małoletnich na stronie szkoły i czy internet jest w nich nazwany wprost? Które pytanie do dyrekcji przyniosło najbardziej konkretną odpowiedź, a którego zabrakło na naszej liście? Prosimy, aby w komentarzach nie podawać nazw szkół, nazwisk ani danych innych osób.