O szkoleniu
Po co jest to szkolenie
Większość rodziców zna gry swoich dzieci z daleka: z odgłosów dochodzących z pokoju, z nazw postaci i z próśb o doładowanie konta. Tymczasem gra to dziś nie tylko rozgrywka. To czat tekstowy i głosowy, sklep z walutą, która nie przypomina pieniędzy, lista znajomych z całego świata i zaproszenie na serwer Discorda, na którym rozmowa toczy się dalej, gdy gra jest już wyłączona. Do tego dochodzą transmisje na żywo, podczas których dziecko ogląda ulubionego twórcę, pisze na czacie i widzi, jak inni widzowie przesyłają mu pieniądze.
Na spotkaniu nie opowiadamy o zagrożeniach ogólnie. Pokazujemy nagrania ekranów Robloksa, Minecrafta, Fortnite, Discorda, Twitcha i YouTube, każde z datą przygotowania, bo układ przycisków zmienia się co kilka miesięcy. Przechodzimy przez cztery miejsca, w których najczęściej zaczynają się sprawy trafiające do Fundacji: czat w grze, wiadomości prywatne na Discordzie, sklep z wirtualną walutą i rozmowę, którą obca osoba przenosi poza grę.
Z prowadzonych spraw wiemy, że dzieci rzadko mówią o kłopotach w grze, bo boją się, że stracą konsolę albo telefon. Dlatego dużą część czasu poświęcamy temu, jak rozmawiać, żeby dziecko przyszło z problemem samo: jak pytać o znajomych z gry, jak przyjąć wiadomość od obcej osoby bez krzyku i bez odbierania urządzenia, kiedy sprawa idzie na policję. Omawiamy uwodzenie małoletniego poniżej 15 lat przez internet (art. 200a Kodeksu karnego) i szantaż, bo rodzic, który zna mechanizm, szybciej rozpoznaje pierwsze sygnały.
Uczestnicy pracują na własnych telefonach. Ustawiają hasło przy każdym zakupie, sprawdzają, kto może pisać do dziecka na Discordzie, i ćwiczą zapisanie identyfikatora użytkownika, który pozostaje ten sam także wtedy, gdy ktoś zmieni nazwę. To czynności, które po spotkaniu da się powtórzyć w domu w kwadrans, najlepiej razem z dzieckiem.
Dla kogo
Spotkanie przeznaczone jest dla rodziców i opiekunów dzieci w wieku mniej więcej od 8 do 15 lat, czyli od pierwszych gier z czatem po własne serwery i transmisje. Najwięcej daje rodzicom, którzy sami nie grają i nie znają tych serwisów, a także tym, których dziecko poprosiło o konto na Discordzie, wydało pieniądze w grze bez zgody albo dostało wiadomość od nieznajomego. Zamawia je zwykle szkoła lub rada rodziców dla całego rocznika, często przy okazji zebrania w klasach 4-6. Wersja całodniowa sprawdza się dla grupy rodziców, wychowawców świetlicy i pedagogów, którzy chcą przećwiczyć ustawienia i zabezpieczanie rozmów na urządzeniach.
Plan szkolenia
Plan spotkania 2 h dla rodziców
- 18:00-18:1010 min
Numery i jedna zasada na wieczór
Zaczynamy od numerów, które warto mieć w telefonie: 112, 116 111 dla dziecka, 800 100 100 dla rodzica i infolinia Fundacji 222 900 142. Ustalamy jedną zasadę na cały wieczór: odebranie konsoli po złej wiadomości uczy dziecko, żeby następnym razem nic nie mówiło.
- 18:10-18:3020 min
Wieczór jedenastolatka w sieci
Na nagraniu ekranu idziemy za typowym wieczorem: gra w Robloksie, zaproszenie od znajomego z gry, przejście na serwer Discorda i transmisja ulubionego twórcy. Zatrzymujemy obraz w każdym miejscu, w którym pojawia się czat, płatność albo nowa osoba.
- 18:30-18:5020 min
Waluta, karnety i skrzynki
Pokazujemy, jak Robuksy, V-dolce i karnety sezonowe zacierają prawdziwą cenę i dlaczego skrzynki z losową zawartością przypominają mechanizm automatu. Każdy uczestnik sprawdza na swoim telefonie, czy zakup w sklepie z aplikacjami wymaga hasła, i włącza tę opcję.
- 18:50-19:1020 min
Obca osoba w grze i na serwerze
Na zanonimizowanych wiadomościach z naszych spraw pokazujemy kolejne kroki: komplement, prezent w grze, prośbę o przejście na inny komunikator i o zachowanie tajemnicy. Mówimy, co zrobić od razu: nie usuwać rozmowy, zabezpieczyć ją, nie obwiniać dziecka i zgłosić sprawę na policję.
- 19:10-19:3020 min
Discord w pięć minut
Pokazujemy, gdzie w Discordzie ustawia się, kto może wysyłać dziecku wiadomości prywatne i zaproszenia do znajomych, oraz czym jest Centrum rodzinne, które pokazuje aktywność bez czytania rozmów. Pokazujemy też, jak w trybie dewelopera skopiować identyfikator użytkownika.
- 19:30-20:0030 min
Pytania z sali
Ostatnie pół godziny należy do uczestników: pytania o konkretne gry, wiek i ustawienia. Sprawy jednego dziecka prowadzący omawia na osobności po spotkaniu albo kieruje na infolinię Fundacji.
Plan szkolenia 6 h
- 9:00-9:2020 min
Otwarcie, numery i oczekiwania
Przedstawiamy numery 112, 116 111, 800 12 12 12, 800 100 100 i 222 900 142 oraz zbieramy pytania, z którymi uczestnicy przyszli. Na tej podstawie układamy kolejność popołudniowych ćwiczeń.
- 9:20-10:1050 min
Mapa gier, w które grają dzieci
Przegląd gier i serwisów popularnych w szkole podstawowej: Roblox, Minecraft, Fortnite, gry na telefon z czatem, YouTube i Twitch. Przy każdym pokazujemy, gdzie jest czat, lista znajomych, sklep i oznaczenie wieku, i mówimy, czego to oznaczenie nie obejmuje.
- 10:10-11:0050 min
Discord od środka
Na koncie ćwiczeniowym wchodzimy na przygotowany serwer: kanały tekstowe i głosowe, role, moderatorzy, boty, kanały z ograniczeniem wiekowym. Rodzice widzą, czym różni się serwer klasowy od serwera tysięcy obcych osób i dlaczego regulamin Discorda wymaga ukończenia 13 lat.
- 11:00-12:0060 min
Transmisje na żywo
Omawiamy, co dziecko robi podczas oglądania transmisji: pisze na czacie, widzi wpłaty dla twórcy z odczytywaną wiadomością, subskrypcje i wspólne granie z widzami. Osobno zajmujemy się dziećmi, które same chcą nadawać, i tym, co widać w tle ich pokoju.
- 12:00-12:3030 min
Przerwa
Trzydzieści minut przerwy. Prowadzący zostaje na sali dla osób, które wolą zadać pytanie na osobności.
- 12:30-13:2050 min
Pieniądze w grze: ćwiczenie na urządzeniach
Uczestnicy przeliczają ceny w sklepach gier na prawdziwe pieniądze, a potem ustawiają hasło przy zakupie, limit wydatków i powiadomienia o płatnościach w Google Play, App Store i na konsoli. Omawiamy też karty podarunkowe i oszustwa obiecujące walutę gry bez płacenia.
- 13:20-14:1050 min
Gdy pisze obca osoba
Analizujemy zanonimizowaną rozmowę, która zaczęła się w grze, a potem przeniosła na Discorda. Rodzice zaznaczają etapy, ćwiczą zabezpieczenie (zrzut z datą, identyfikator użytkownika, link do wiadomości) i piszą zgłoszenie do serwisu; omawiamy art. 200a i art. 202 Kodeksu karnego oraz drogę na policję.
- 14:10-14:4030 min
Rozmowa przy konsoli
W parach ćwiczymy rozmowę z dzieckiem o znajomych z gry i o sytuacji, w której coś poszło źle. Pracujemy na zdaniach, które otwierają rozmowę, i na tych, po których dziecko milknie.
- 14:40-15:0020 min
Plan na dom i numery
Każdy uczestnik spisuje trzy ustawienia do zrobienia w domu i jedną zasadę do ustalenia z dzieckiem. Na koniec wracamy do numerów pomocowych i infolinii Fundacji.
Godziny są przykładowe. Kolejność bloków i proporcje dopasowujemy do wieku uczestników, planu lekcji i sytuacji w placówce, zachowując pełny czas szkolenia.
Ćwiczenia
Co uczestnicy robią na zajęciach
Wieczór jedenastolatka na osi czasu
Na nagraniu złożonym z prawdziwych ekranów śledzimy dwie godziny wieczoru fikcyjnego jedenastolatka: od gry w Robloksie, przez serwer Discorda, po transmisję. Uczestnicy na wydrukowanej osi czasu zaznaczają każde miejsce, w którym ktoś obcy mógł się odezwać albo pojawiła się prośba o zapłatę. Porównanie zaznaczeń zwykle pokazuje, że rodzice pomijają czat głosowy i zaproszenia do znajomych. Oś czasu zostaje u uczestników jako ściąga do rozmowy z dzieckiem.
Ile naprawdę kosztuje skórka
Uczestnicy dostają zrzuty sklepów z trzech gier i przeliczają pakiety waluty na prawdziwe pieniądze, z uwzględnieniem tego, że pakiety rzadko pasują do ceny przedmiotu i zawsze coś zostaje na koncie. Następnie na własnych telefonach sprawdzają ustawienia płatności w sklepie z aplikacjami i włączają hasło przy każdym zakupie. Kończymy rozmową o tym, jak ustalić z dzieckiem stałą kwotę na grę, zamiast zakazywać zakupów całkowicie.
Zabezpieczyć, zanim zniknie
Na koncie ćwiczeniowym Discorda uczestnicy włączają tryb dewelopera, kopiują identyfikator użytkownika i link do wiadomości, a potem robią zrzut ekranu z widoczną nazwą, datą i treścią. Wyjaśniamy, dlaczego sama nazwa użytkownika nie wystarcza i dlaczego nie wolno usuwać rozmowy ani blokować nadawcy przed zabezpieczeniem. Zostaje karta z kolejnością kroków dla Discorda, Robloksa i czatu w grze.
Pierwsze wiadomości od obcego
Pracujemy na zanonimizowanej rozmowie z jednej z naszych spraw, w której dorosły podawał się za rówieśnika. Uczestnicy rozpoznają etapy: komplementy, prezenty w grze, prośbę o tajemnicę, przeniesienie rozmowy na inny komunikator. Potem w parach układają pierwsze zdania do dziecka, które nie zawstydzają i nie obwiniają, oraz listę kroków: zabezpieczenie, zgłoszenie, policja, 116 111 dla dziecka.
Efekty
Co uczestnicy potrafią po szkoleniu
Rozpoznaje miejsca kontaktu w grze
Rodzic wie, gdzie w popularnych grach i na Discordzie są czat, wiadomości prywatne i zaproszenia do znajomych, i potrafi to sprawdzić na urządzeniu dziecka.
Ustawia ograniczenia zakupów
Potrafi włączyć hasło przy zakupach, limit wydatków i powiadomienia o płatnościach w sklepie z aplikacjami i na konsoli.
Zabezpiecza rozmowę jako dowód
Umie zapisać identyfikator użytkownika, link do wiadomości i zrzut ekranu z datą, zanim rozmowa zostanie usunięta.
Rozpoznaje uwodzenie w grze
Zna typowe etapy działania dorosłego, który podaje się za rówieśnika, i wie, kiedy sprawa trafia na policję.
Rozmawia bez odbierania konsoli
Ma przygotowane zdania, które zachęcają dziecko do mówienia o kłopotach w grze, zamiast ich ukrywania.
Rozumie transmisje na żywo
Wie, czym są wpłaty dla twórców, subskrypcje i czat transmisji oraz co dziecko może przypadkiem pokazać, nadając z własnego pokoju.
Co zostaje po szkoleniu
Każdy uczestnik dostaje kartę z kolejnością ustawień dla Discorda, Robloksa, Fortnite i Minecrafta oraz dla sklepów z aplikacjami i konsol, z datą przygotowania, bo przyciski zmieniają miejsce. Do tego jednostronicowy schemat zabezpieczenia rozmowy z gry, wzór zgłoszenia do serwisu i listę numerów: 112, 116 111, 800 12 12 12, 800 100 100 i 222 900 142. Szkoła otrzymuje plik do przesłania wszystkim rodzicom rocznika oraz krótką wersję dla wychowawców, którzy chcą wrócić do tematu na zebraniu.
Ceny
Ile kosztuje i kto może zamówić
Szkolenie mogą zamówić szkoły i przedszkola, instytucje, rodzice oraz firmy. Każdy zamawiający ma swój cennik, dlatego ceny pokazujemy osobno.
Szkoła lub przedszkole
Spotkanie organizuje placówka albo rada rodziców.
| Spotkanie 2 h dla rodziców, aula lub online, bez limitu osób, 30 minut pytań | 3 500 zł |
| Szkolenie 6 h z 30-minutową przerwą, do 30 osób | 8 000 zł |
| Szkolenie online na żywo, 6 h | 6 500 zł |
| Pakiet dla rady rodziców: spotkanie 2 h w dniu szkolenia kadry, materiały dla każdej klasy, dyżur telefoniczny przez 3 miesiące | 5 900 zł |
Ceny netto, do każdej dolicza się podatek VAT. Pełny cennik: Cennik dla szkół i organizacji.
Rodzice
Grupa rodziców zamawiająca spotkanie we własnym imieniu albo jedna rodzina.
| Spotkanie 2 h dla grupy rodziców, do 30 osób | 4 305 zł |
| Szkolenie 6 h dla grupy rodziców, do 30 osób | 9 840 zł |
| Szkolenie 6 h online | 7 995 zł |
| Szkolenie rodzinne online 2 h: rodzic i dziecko razem | 600 zł |
Ceny brutto z cennika dla rodziców i osób prywatnych. Płatność z góry przy zapisie, przelewem lub kartą.
Instytucja
Biblioteki, domy kultury, poradnie, ośrodki pomocy społecznej.
| Webinar dla rodziców, 90 min, bez limitu uczestników, nagranie na 30 dni | 3 500 zł |
| Szkolenie całodniowe 6 h, do 25 osób | 9 000 zł |
Ceny netto z rozdziału o instytucjach w cenniku dla szkół i organizacji.
Firma
Firmy, które chcą wesprzeć pracowników-rodziców.
| Spotkanie online dla pracowników-rodziców, 90 min, bez limitu osób | 6 500 zł |
| Szkolenie dla pracowników-rodziców, 6 h, do 20 osób | 18 000 zł |
| Spotkanie ufundowane szkole lub przedszkolu | jak dla szkoły |
Ceny netto, do każdej dolicza się podatek VAT. Pełny cennik: Cennik dla firm.
Organizacja
Przygotowanie i warunki
Prosimy o salę z rzutnikiem i dostępem do internetu oraz o informację, ile osób się zapisało. Uczestnicy powinni przynieść naładowane telefony z dostępem do sklepu z aplikacjami i, jeśli to możliwe, znać hasło do konta rodzica w grze lub na konsoli dziecka. Warto wcześniej zebrać od rodziców nazwy gier, w które grają dzieci w danym roczniku, a dopasujemy do nich przykłady. Kont dzieci nie otwieramy na sali bez ich wiedzy.
Dopłaty i koszty dodatkowe
Grupa 31-60 osób: dopłata 2 500 zł netto do szkolenia stacjonarnego. Termin w sobotę, niedzielę lub święto: dopłata 25%. Dojazd od Krakowa: 2,50 zł za kilometr w obie strony i 150 zł za godzinę czasu dojazdu, nocleg według kosztów oraz dieta 150 zł za dobę. Na życzenie: zeszyt ćwiczeń 35 zł za osobę, imienne zaświadczenia 15 zł za osobę, nagranie szkolenia dla kadry na 12 miesięcy 1 500 zł, spotkanie kontrolne online po 3 miesiącach 900 zł.
Płatność
Szkoły i instytucje: przelew 14 dni po fakturze, przy pierwszym zamówieniu zaliczka 50%. Rodzice: płatność z góry przy zapisie, przelewem lub kartą. Firmy: zaliczka 50% przy zleceniu, reszta po szkoleniu. Kwotę końcową podajemy na piśmie w ofercie.
Odwołanie i zmiana terminu
Odwołanie do 7 dni przed terminem jest bez kosztów, od 7 do 3 dni przed terminem kosztuje 50% ceny, później 100% ceny. Jedną zmianę terminu robimy bez kosztów.
Zniżki
Szkoły z sieci szkół partnerskich: 10% na szkolenia i warsztaty. Organizacje pozarządowe: 20%. Zniżki nie łączą się, stosujemy najkorzystniejszą dla zamawiającego. Umowy roczne i cykle szkoleń mają własne ceny w cenniku.
Uczciwie
Czego to szkolenie nie daje
Spotkanie nie zrobi z rodzica gracza ani nie zastąpi codziennej rozmowy z dzieckiem o tym, w co gra i z kim. Nie dajemy też listy gier dozwolonych i zakazanych, bo ta sama gra bywa bezpieczna przy wyłączonym czacie i ryzykowna przy otwartym. Nie prowadzimy na sali spraw uczestników; przy wiadomości od obcej osoby albo szantażu kierujemy od razu na infolinię Fundacji, policję i 116 111. Mówimy też uczciwie: szkolenie podnosi kwalifikacje rodzica i pozwala wcześniej zauważyć, że coś się dzieje, ale każda sprawa wygląda trochę inaczej, a gry i serwisy zmieniają się tak szybko, że wiedzę trzeba odświeżać stale, także długo po naszym spotkaniu.
Pytania
Pytania przed zamówieniem
Czy prowadzący pokazują drastyczne treści z gier i serwerów?
Nie. Pokazujemy ekrany ustawień, przykładowe czaty i zanonimizowane wiadomości z naszych spraw, z usuniętymi danymi i bez obrazów, których nie powinien oglądać nikt. Mówimy o mechanizmach, a nie szokujemy przykładami. Rodzic ma wyjść ze spotkania z planem działania i mniejszym niepokojem, a nie przestraszony.
Nasze dzieci mają po 10 lat. Discord ich jeszcze nie dotyczy?
Regulamin Discorda wymaga ukończenia 13 lat, ale z naszych spraw wynika, że wiele młodszych dzieci ma tam konta, często założone podczas wspólnej gry ze starszym kolegą lub rodzeństwem. Zaproszenie na serwer zwykle przychodzi z gry, a nie z wyszukiwarki. Dlatego pokazujemy, jak rozpoznać, że dziecko korzysta z Discorda, i co zrobić, gdy konto już istnieje. Zakaz bez rozmowy najczęściej kończy się kontem założonym na innym urządzeniu.
Czy uczycie czytania wiadomości dziecka?
Nie. Pokazujemy ustawienia, które ograniczają, kto może pisać do dziecka, oraz narzędzia pokazujące aktywność bez treści rozmów, na przykład Centrum rodzinne w Discordzie. Czytanie wiadomości po kryjomu niszczy zaufanie, a dziecko, które to odkryje, przenosi rozmowy tam, gdzie rodzic ich nie zobaczy. Uczymy, jak ustalić zasady razem z dzieckiem i kiedy rodzic powinien zajrzeć do rozmowy, bo dzieje się coś poważnego.
Co zrobić, jeśli dziecko wydało pieniądze w grze bez zgody?
Omawiamy to krok po kroku: jak sprawdzić historię zakupów, jak złożyć prośbę o zwrot w sklepie z aplikacjami lub u wydawcy gry i jak zabezpieczyć konto przed kolejnymi zakupami. Zwrot nie zawsze jest możliwy, ale prośba złożona szybko ma większe szanse. Mówimy też, jak rozmawiać z dzieckiem, które często nie rozumiało, że waluta w grze to prawdziwe pieniądze.
Czy spotkanie może odbyć się online?
Tak, wersja 2 h dobrze sprawdza się online, bo ustawienia pokazujemy na udostępnionym ekranie, a rodzice wykonują je równolegle w domu, często obok konsoli dziecka. Wersja 6 h, z ćwiczeniami na koncie Discorda i analizą rozmów, działa lepiej na sali. Cena obu formatów jest w tabeli poniżej.
Co, jeśli podczas spotkania rodzic powie, że jego dziecko dostało wiadomość od obcej osoby?
Prowadzący porozmawia z nim na osobności, w przerwie albo po spotkaniu, a nie przy całej sali. Podpowie, jak zabezpieczyć rozmowę, i przekaże kontakt do infolinii Fundacji 222 900 142. Jeśli w wiadomościach jest prośba o zdjęcia albo szantaż, sprawa idzie na policję, a dziecku mówimy wprost, że to nie jego wina. Szantażyście nigdy się nie płaci.