O szkoleniu
Po co jest to szkolenie
Prawie każdy rodzic publikował zdjęcia dziecka i prawie zawsze z dobrych powodów: dla babci, dla znajomych, z radości. Kłopotem rzadko jest samo zdjęcie, częściej to, co mu towarzyszy. Logo szkoły na bluzie, numer domu za plecami, stała godzina treningu, pełne imię i nazwisko w opisie, oznaczone miejsce. Z kilku takich publikacji obca osoba potrafi złożyć plan dnia dziecka. Drugie ryzyko przychodzi później: zdjęcie z kąpieli czy przebrania, które trzylatkowi nie przeszkadzało, dla trzynastolatka bywa materiałem, którym koledzy ośmieszają go w grupie klasowej.
Dziecko ma własne dobra osobiste, w tym wizerunek, chronione przez Kodeks cywilny, a rozpowszechnianie wizerunku co do zasady wymaga zezwolenia osoby przedstawionej na zdjęciu (art. 81 ustawy o prawie autorskim i prawach pokrewnych). Za małe dziecko decydują rodzice, ale im jest starsze, tym bardziej w praktyce powinno liczyć się jego zdanie. Rozmawiamy o pytaniu dziecka przed publikacją i o nastolatku, który prosi o usunięcie starych zdjęć. Omawiamy też sytuacje odwrotne, gdy zdjęcie dziecka bez zgody rodziców publikuje szkoła, klub, inny rodzic albo lokalny profil.
Dużą część spotkania zajmuje usuwanie. Pokazujemy, jak przejrzeć własne profile oczami obcej osoby, jak ograniczyć odbiorców starych albumów i kiedy publikację zarchiwizować, a kiedy usunąć. Omawiamy kopie na cudzych kontach i w grupach, zgłoszenia w serwisach, które muszą mieć mechanizm zgłaszania i rozpatrywać odwołania, wniosek o usunięcie danych na podstawie art. 17 RODO oraz formularz Google do usuwania z wyników wyszukiwania zdjęć osób niepełnoletnich. Mówimy uczciwie, że materiału, który rozszedł się szeroko, nie zawsze da się usunąć w całości, ale wiele można ograniczyć.
Spotkanie prowadzimy bez zawstydzania i bez moralizowania. Nie namawiamy do rezygnacji ze zdjęć, tylko dajemy proste kryteria oceny kadru przed publikacją. Spokojnie i bez szczegółów mówimy też o rzadkich sytuacjach, gdy zdjęcie dziecka trafia na obce konto albo zostaje przerobione narzędziem sztucznej inteligencji. Wtedy zasada jest jedna: zapisać adres i nazwę konta, niczego nie rozsyłać i od razu zgłosić sprawę na policję, a dziecku powiedzieć, że nie zrobiło nic złego.
Dla kogo
Spotkanie jest dla rodziców dzieci w każdym wieku, ale najwięcej daje rodzicom przedszkolaków i młodszych uczniów, bo w tych latach powstaje najwięcej zdjęć, a dziecko nie ma jeszcze zdania o tym, co się z nimi dzieje. Zapraszamy również dziadków, ciocie i wujków, którzy często publikują zdjęcia wnuków na otwartych profilach, oraz rodziców nastolatków, którzy właśnie usłyszeli prośbę o usunięcie starych zdjęć. Szkoły i przedszkola łączą je zwykle z przypomnieniem własnych zasad fotografowania uroczystości.
Plan szkolenia
Plan spotkania 2 h dla rodziców
- 18:00-18:1010 min
Numery pomocowe i jedno zdjęcie na start
Po podaniu numerów 112, 116 111, 800 100 100 i 222 900 142 pokazujemy przygotowane przez nas zdjęcie, na którym nie ma prawdziwego dziecka, tylko jego ślady: plecak, furtka, bluza klubowa. Sala ma dwie minuty, żeby wypisać, czego można się z niego dowiedzieć.
- 18:10-18:3525 min
Co widzi obca osoba
Na kolejnych przygotowanych kadrach pokazujemy, jak z tła, opisu, oznaczeń i godziny publikacji składa się obraz codziennego dnia dziecka. Wyjaśniamy też, że zdjęcie wysłane jako plik może zachować informację o miejscu i czasie wykonania.
- 18:35-18:5520 min
Prawo dziecka do wizerunku
Omawiamy prostym językiem dobra osobiste dziecka, zasadę zezwolenia na rozpowszechnianie wizerunku i to, jak z wiekiem rośnie znaczenie zdania dziecka. Mówimy, co zrobić, gdy zdjęcie dziecka bez zgody rodziców opublikuje szkoła, klub sportowy albo inny rodzic.
- 18:55-19:1520 min
Przegląd własnych profili
Na ekranie pokazujemy, jak obejrzeć swój profil oczami obcej osoby, jak zmienić odbiorców starych albumów i jak zarchiwizować publikacje, nie usuwając ich bezpowrotnie. Uczestnicy mogą robić to równolegle na swoich telefonach.
- 19:15-19:3015 min
Usuwanie zdjęć i ich kopii
Pokazujemy cztery drogi: własne konto, prośbę do osoby lub instytucji, która opublikowała zdjęcie, zgłoszenie w serwisie i formularz wyszukiwarki dla zdjęć osób niepełnoletnich. Przy każdej mówimy, czego się spodziewać i co zrobić po odmowie.
- 19:30-20:0030 min
Pytania rodziców
Ostatnie pół godziny przeznaczamy na pytania, także te zadane anonimowo. Często dotyczą dziadków, byłych partnerów i zdjęć ze szkolnych uroczystości, więc mamy na nie przygotowane przykłady. Kończymy powtórzeniem numerów pomocowych.
Plan szkolenia 6 h
- 9:00-9:2020 min
Wprowadzenie i numery pomocowe
Przedstawiamy plan dnia, numery pomocowe i zasadę, że nikt nie pokazuje sali zdjęć własnych dzieci. Wszystkie ćwiczenia robimy na kadrach przygotowanych przez nas, a własne profile uczestnicy przeglądają tylko dla siebie.
- 9:20-10:1050 min
Zdjęcie czytane jak mapa
W grupach uczestnicy analizują serię przygotowanych zdjęć jednej fikcyjnej rodziny z kilku miesięcy i próbują ustalić szkołę, okolicę domu i stały rozkład tygodnia dziecka. Wyniki zestawiamy na tablicy i omawiamy, które drobne zmiany w kadrze lub opisie zamknęłyby każdą z tych dróg.
- 10:10-11:0050 min
Kiedy dawne zdjęcie wraca w szkole
Na zanonimizowanych przykładach z prowadzonych spraw pokazujemy, jak zdjęcie z dzieciństwa trafia do grupy klasowej jako ośmieszający mem. Przytaczamy, co o publikowaniu ich zdjęć mówią nastolatkowie na naszych warsztatach, i zastanawiamy się, które zdjęcia dziecko mogłoby za kilka lat chcieć zobaczyć usunięte.
- 11:00-12:0060 min
Przegląd własnych profili przy telefonach
Każdy uczestnik otwiera swoje konta w oknie prywatnym przeglądarki lub po wylogowaniu i sprawdza, co widać bez logowania. Ustawiamy odbiorców starych publikacji, wyłączamy oznaczanie bez zgody i archiwizujemy wybrane zdjęcia, a prowadzący pomagają przy każdym serwisie.
- 12:00-12:3030 min
Przerwa
Trzydzieści minut przerwy. Kto potrzebuje, może w tym czasie dokończyć przegląd profili przy pomocy prowadzącego.
- 12:30-13:1545 min
Prawo dziecka do wizerunku i zgody
Omawiamy dobra osobiste dziecka, zasadę zezwolenia na rozpowszechnianie wizerunku, zgody na zdjęcia zbierane przez szkoły i kluby oraz to, że obowiązkowe w szkołach i przedszkolach standardy ochrony małoletnich obejmują ochronę wizerunku. Rozmawiamy też o tym, jak brać pod uwagę zdanie dziecka w kolejnych latach.
- 13:15-14:0550 min
Usuwanie: konta, kopie i wyszukiwarka
Uczestnicy piszą prośbę do administratora lokalnego profilu, który opublikował zdjęcie dziecka z pełnym imieniem i nazwiskiem, a następnie wniosek o usunięcie danych na podstawie art. 17 RODO. Przechodzimy krok po kroku przez formularz wyszukiwarki dla zdjęć osób niepełnoletnich i przez zgłoszenie w serwisie wraz z odwołaniem.
- 14:05-14:3530 min
Gdy zdjęcie zostało skopiowane lub przerobione
Omawiamy spokojnie i bez szczegółów sytuacje, w których zdjęcie dziecka trafia na obce konto lub zostaje przerobione. Ustalamy kolejność: zapisanie adresu i nazwy konta, zgłoszenie, żadnego dalszego rozsyłania, zawiadomienie policji i rozmowa z dzieckiem, w której słyszy, że nie zrobiło nic złego.
- 14:35-15:0025 min
Rodzinna zasada publikowania i numery na koniec
Każdy zapisuje kilka zasad dla swojej rodziny, łącznie z tymi, które przekaże dziadkom. Kończymy powtórzeniem numerów pomocowych.
Godziny są przykładowe. Kolejność bloków i proporcje dopasowujemy do wieku uczestników, planu lekcji i sytuacji w placówce, zachowując pełny czas szkolenia.
Ćwiczenia
Co uczestnicy robią na zajęciach
Sześć informacji z jednego kadru
Grupy dostają przygotowane przez nas zdjęcie bez prawdziwego dziecka, za to z jego śladami: plecakiem z nazwą szkoły, furtką z numerem, bluzą klubową i widokiem z okna. Mają kilka minut, żeby wypisać wszystko, czego można się z niego dowiedzieć. Potem pokazujemy, jak drobne zmiany kadru lub opisu usuwają te informacje bez rezygnacji z samego zdjęcia. Uczestnicy zabierają ze sobą listę rzeczy do sprawdzenia przed publikacją.
Mój profil oczami obcego
Każdy otwiera swoje konta w oknie prywatnym przeglądarki albo po wylogowaniu i sprawdza, co widzi osoba spoza grona znajomych. Celem jest zmiana co najmniej trzech ustawień: odbiorców starych albumów, oznaczania i widoczności listy znajomych. Wynik widać od razu, a ćwiczenie można powtórzyć w domu razem z dziadkami.
Prośba o usunięcie
Na podstawie opisanej sytuacji, w której klub sportowy opublikował zdjęcie dziecka z imieniem i nazwiskiem na otwartym profilu, uczestnicy piszą krótką prośbę o usunięcie. Ma się w niej znaleźć adres publikacji, wskazanie dziecka, podstawa, czyli brak zezwolenia na rozpowszechnianie wizerunku i prawo do usunięcia danych, oraz termin odpowiedzi. Czytamy kilka wersji i poprawiamy te, które brzmią jak groźba zamiast prośby. Wzór zostaje w materiałach.
Zasada rodzinna
Uczestnicy układają kilka zasad publikowania zdjęć, które będą obowiązywać w ich rodzinie: od jakiego wieku pytają dziecko o zgodę, czego nie podają w opisie, które zdjęcia zostają tylko w rodzinnym albumie i jak rozmawiać z dziadkami. Porównujemy zasady w grupie i szukamy takich, które da się utrzymać przez lata. Zasadę warto potem omówić w domu z dzieckiem i zapisać.
Efekty
Co uczestnicy potrafią po szkoleniu
Czyta kadr przed publikacją
Zauważa w tle, opisie i oznaczeniach informacje, które pozwalają ustalić szkołę, dom lub rozkład dnia dziecka.
Porządkuje własne profile
Ogranicza odbiorców starych publikacji, wyłącza oznaczanie bez zgody i archiwizuje zdjęcia, których nie chce mieć na widoku.
Zna prawo dziecka do wizerunku
Wie, że dziecko ma własne dobra osobiste, a jego zdanie o publikacji z wiekiem coraz bardziej się liczy.
Prosi o usunięcie skutecznie
Pisze do szkoły, klubu lub autora publikacji krótką prośbę z adresem, podstawą prawną i terminem odpowiedzi.
Korzysta z formularza wyszukiwarki
Potrafi złożyć wniosek o usunięcie z wyników wyszukiwania zdjęcia osoby niepełnoletniej i wie, że równolegle trzeba usunąć źródło.
Reaguje na skopiowane lub przerobione zdjęcie
Zapisuje adres i nazwę konta, nie rozsyła materiału dalej, zgłasza sprawę i wie, kiedy iść na policję.
Ustala rodzinną zasadę publikowania
Ma spisane zasady obowiązujące w domu i u dziadków, ustalone z udziałem dziecka.
Co zostaje po szkoleniu
Uczestnicy otrzymują listę kontrolną do sprawdzenia przed publikacją zdjęcia dziecka, instrukcję przeglądu własnych profili w najpopularniejszych serwisach z datą przygotowania, wzór prośby o usunięcie zdjęcia skierowanej do szkoły, klubu lub autora publikacji oraz wzór wniosku o usunięcie danych na podstawie art. 17 RODO. Do tego opis ścieżki w formularzu wyszukiwarki dla zdjęć osób niepełnoletnich, propozycję rodzinnej zasady do uzupełnienia i numery pomocowe. Placówka dostaje komplet w wersji do rozesłania rodzicom.
Ceny
Ile kosztuje i kto może zamówić
Szkolenie mogą zamówić szkoły i przedszkola, instytucje, rodzice oraz firmy. Każdy zamawiający ma swój cennik, dlatego ceny pokazujemy osobno.
Szkoła lub przedszkole
Spotkanie organizuje placówka albo rada rodziców.
| Spotkanie 2 h dla rodziców, aula lub online, bez limitu osób, 30 minut pytań | 3 500 zł |
| Szkolenie 6 h z 30-minutową przerwą, do 30 osób | 8 000 zł |
| Szkolenie online na żywo, 6 h | 6 500 zł |
| Pakiet dla rady rodziców: spotkanie 2 h w dniu szkolenia kadry, materiały dla każdej klasy, dyżur telefoniczny przez 3 miesiące | 5 900 zł |
Ceny netto, do każdej dolicza się podatek VAT. Pełny cennik: Cennik dla szkół i organizacji.
Rodzice
Grupa rodziców zamawiająca spotkanie we własnym imieniu albo jedna rodzina.
| Spotkanie 2 h dla grupy rodziców, do 30 osób | 4 305 zł |
| Szkolenie 6 h dla grupy rodziców, do 30 osób | 9 840 zł |
| Szkolenie 6 h online | 7 995 zł |
| Szkolenie rodzinne online 2 h: rodzic i dziecko razem | 600 zł |
Ceny brutto z cennika dla rodziców i osób prywatnych. Płatność z góry przy zapisie, przelewem lub kartą.
Instytucja
Biblioteki, domy kultury, poradnie, ośrodki pomocy społecznej.
| Webinar dla rodziców, 90 min, bez limitu uczestników, nagranie na 30 dni | 3 500 zł |
| Szkolenie całodniowe 6 h, do 25 osób | 9 000 zł |
Ceny netto z rozdziału o instytucjach w cenniku dla szkół i organizacji.
Firma
Firmy, które chcą wesprzeć pracowników-rodziców.
| Spotkanie online dla pracowników-rodziców, 90 min, bez limitu osób | 6 500 zł |
| Szkolenie dla pracowników-rodziców, 6 h, do 20 osób | 18 000 zł |
| Spotkanie ufundowane szkole lub przedszkolu | jak dla szkoły |
Ceny netto, do każdej dolicza się podatek VAT. Pełny cennik: Cennik dla firm.
Organizacja
Przygotowanie i warunki
Przy wersji sześciogodzinnej uczestnicy przynoszą własne telefony z zalogowanymi kontami, które chcą przejrzeć, i znają hasła do nich, bo część ustawień wymaga ponownego logowania. Nie prosimy o pokazywanie sali żadnych zdjęć, a materiał do ćwiczeń przygotowujemy sami. Prosimy Państwa placówkę o informację, jakie zasady fotografowania i zgody na publikację obowiązują u niej, żeby nawiązać do nich na spotkaniu. Potrzebny jest rzutnik, a przy spotkaniu online wystarczy, że rodzice mają telefon pod ręką.
Dopłaty i koszty dodatkowe
Grupa 31-60 osób: dopłata 2 500 zł netto do szkolenia stacjonarnego. Termin w sobotę, niedzielę lub święto: dopłata 25%. Dojazd od Krakowa: 2,50 zł za kilometr w obie strony i 150 zł za godzinę czasu dojazdu, nocleg według kosztów oraz dieta 150 zł za dobę. Na życzenie: zeszyt ćwiczeń 35 zł za osobę, imienne zaświadczenia 15 zł za osobę, nagranie szkolenia dla kadry na 12 miesięcy 1 500 zł, spotkanie kontrolne online po 3 miesiącach 900 zł.
Płatność
Szkoły i instytucje: przelew 14 dni po fakturze, przy pierwszym zamówieniu zaliczka 50%. Rodzice: płatność z góry przy zapisie, przelewem lub kartą. Firmy: zaliczka 50% przy zleceniu, reszta po szkoleniu. Kwotę końcową podajemy na piśmie w ofercie.
Odwołanie i zmiana terminu
Odwołanie do 7 dni przed terminem jest bez kosztów, od 7 do 3 dni przed terminem kosztuje 50% ceny, później 100% ceny. Jedną zmianę terminu robimy bez kosztów.
Zniżki
Szkoły z sieci szkół partnerskich: 10% na szkolenia i warsztaty. Organizacje pozarządowe: 20%. Zniżki nie łączą się, stosujemy najkorzystniejszą dla zamawiającego. Umowy roczne i cykle szkoleń mają własne ceny w cenniku.
Uczciwie
Czego to szkolenie nie daje
Spotkanie nie daje pewności, że każda kopia zdjęcia zniknie z internetu. Usuwamy to, co da się usunąć, i ograniczamy resztę, ale materiał, który rozszedł się szeroko, może zostać w miejscach poza naszym zasięgiem. Nie rozstrzygamy też sporów między rodzicami o publikowanie zdjęć dziecka i nie wydajemy opinii prawnych w konkretnych sprawach. Nie mówimy rodzinom, czy w ogóle publikować, bo to ich decyzja. Szkolenie podnosi kwalifikacje i ułatwia rozpoznanie, co w kadrze jest ryzykowne, ale każda rodzina i każde zdjęcie są inne, a serwisy co kilka miesięcy zmieniają ustawienia prywatności. Dlatego warto regularnie wracać do przeglądu profili i uczyć się dalej.
Pytania
Pytania przed zamówieniem
Czy namawiacie rodziców, żeby w ogóle nie publikowali zdjęć dzieci?
Nie. Decyzja należy do rodziny i nie oceniamy nikogo za zdjęcia, które już opublikował. Pokazujemy natomiast, jak ocenić kadr, opis i grono odbiorców, żeby zdjęcie zostało tym, czym miało być, czyli pamiątką dla bliskich. Wielu rodziców po spotkaniu publikuje tyle samo, tylko inaczej: w zamkniętym albumie, bez nazwy szkoły i bez pełnego imienia i nazwiska.
Od kiedy pytać dziecko o zgodę na publikację?
Od chwili, gdy potrafi powiedzieć, czy zdjęcie mu się podoba, czyli często już w wieku przedszkolnym. Takie pytanie uczy dziecko, że jego wizerunek należy do niego, a to przydaje się później, gdy ktoś zechce opublikować jego zdjęcie bez pytania. U starszych dzieci odmowa powinna być w praktyce wiążąca, a prośbę nastolatka o usunięcie starych zdjęć warto traktować poważnie. Na spotkaniu ćwiczymy, jak o to pytać naturalnie.
Babcia publikuje zdjęcia wnuków na otwartym profilu. Co zrobić?
Najlepiej działa rozmowa i jedna prosta prośba zamiast listy zakazów, na przykład o publikowanie tylko dla znajomych i bez nazwy szkoły. Pomaga też pokazanie, jak ustawić odbiorców, bo starsi krewni często nie wiedzą, że ich profil jest widoczny dla wszystkich. W materiałach jest krótka instrukcja, którą można dziadkom przekazać. Rodzinna zasada ustalona wspólnie jest łatwiejsza do przyjęcia niż uwaga po fakcie.
Szkoła lub klub opublikowały zdjęcie dziecka bez naszej zgody. Jak zareagować?
Najpierw zapisać adres publikacji i zrobić zrzut, potem wysłać krótką prośbę o usunięcie do dyrektora lub zarządu klubu, z powołaniem na brak zezwolenia na rozpowszechnianie wizerunku i prawo do usunięcia danych. Szkoły i przedszkola mają obowiązkowe standardy ochrony małoletnich, które obejmują ochronę wizerunku, więc warto do nich nawiązać. Gdy prośba zostaje bez odpowiedzi, kolejnym krokiem jest zgłoszenie w serwisie, w którym zdjęcie opublikowano. Wzór takiej prośby jest w materiałach.
Czy da się usunąć zdjęcie dziecka z wyników wyszukiwania?
Tak. Google prowadzi osobny formularz, w którym rodzic może poprosić o usunięcie z wyników wyszukiwania zdjęć osoby niepełnoletniej. Trzeba jednak pamiętać, że wyszukiwarka usuwa zdjęcie z wyników, a nie ze strony, na której zostało opublikowane. Dlatego równolegle prosimy o usunięcie u źródła. Na spotkaniu przechodzimy przez formularz krok po kroku.
Co zrobić, gdy zdjęcie dziecka trafiło na obce konto albo zostało przerobione?
Zapisać adres i nazwę konta, zgłosić konto w serwisie i nie rozsyłać materiału dalej, nawet po to, żeby kogoś ostrzec. Gdy przeróbka ma charakter seksualny albo towarzyszą jej groźby, sprawa od razu trafia na policję, a przy bezpośrednim zagrożeniu dzwoni się pod 112. Dziecku warto jasno powiedzieć, że nie zrobiło nic złego, i podać numer 116 111, pod którym może porozmawiać z kimś spoza rodziny. W trwającej sprawie można też zadzwonić na infolinię Fundacji 222 900 142.