Dziewczęta i chłopcy a przemoc w sieci. Jakie różnice widać w badaniach uczniów?

Czy dziewczęta częściej doświadczają przemocy w sieci niż chłopcy? Odpowiedź zależy od tego, o co dokładnie pytamy. Gdy liczy się samo doświadczenie cyberprzemocy, różnice bywają niewielkie. Gdy patrzy się na to, jaka to przemoc, kto ją stosuje i komu o niej mówicie, obraz robi się wyraźnie różny.

Ten tekst zbiera dane z czterech badań: europejskiego, amerykańskiego i dwóch polskich. Pokazuje, co z nich wynika dla szkoły i domu. Podajemy rok i metodę każdego badania, bo od nich zależy, jak wnioski można czytać.

W skrócie

• W badaniu WHO Europa (HBSC, rok szkolny 2021/2022) cyberprzemocy doświadczyło 15% chłopców i 16% dziewcząt w wieku 11, 13 i 15 lat. Różnica jest mała.
• Gdy pyta się o stosowanie cyberprzemocy wobec innych, różnica jest większa: przyznało się do niej 14% chłopców i 9% dziewcząt (to samo badanie WHO).
• W badaniu Pew Research Center z 2022 r. w USA fałszywe plotki o sobie zgłosiło 29% dziewcząt i 16% chłopców.
• W polskim badaniu NASK z 2022 r. wyzywanie wskazało 36,3% uczennic i 41,3% uczniów, ale z powodu wyglądu fizycznego przemocy doświadczyło 18,7% dziewcząt i 12,3% chłopców.
• W polskim badaniu NASK z roku szkolnego 2023/2024 o przykrych zdarzeniach seksualnych w sieci powiedziałoby przyjacielowi lub koleżance 59,4% dziewcząt i 30,5% chłopców.
• Wniosek dla szkoły: profilaktyka powinna uwzględniać obie grupy, ale inaczej. Dziewczętom trzeba pomagać szybciej zareagować na wygląd i treści seksualne, a chłopców zachęcać do mówienia o tym, co ich spotyka.

Skąd wiadomo, kto i jak często doświadcza przemocy w sieci?

Dane pochodzą z ankiet wypełnianych przez uczniów. Nikt nie liczy tu zgłoszeń na policji ani w szkole, tylko pyta młodych ludzi, co ich spotkało. To najlepsze dostępne narzędzie, ale ma ograniczenia, o których piszemy na końcu tego tekstu.

Cztery badania, na których opieramy tekst, różnią się grupą wiekową, krajem i sposobem pytania. Dlatego nie wolno ich liczb po prostu zestawiać w jednej tabeli i wyciągać z niej jednego wyniku. Można za to sprawdzić, czy w każdym z nich powtarza się ten sam wzór.

WHO Europa, rok szkolny 2021/2022.
Międzynarodowe badanie Health Behaviour in School-aged Children (zachowania zdrowotne młodzieży szkolnej) prowadzone co cztery lata. Objęło ponad 279 tysięcy osób w wieku 11, 13 i 15 lat z 44 krajów i regionów.

Pew Research Center, kwiecień i maj 2022.
Ankieta internetowa 1316 nastolatków w wieku 13-17 lat w Stanach Zjednoczonych. To dane amerykańskie, więc traktujemy je jako uzupełnienie, a nie opis polskiej szkoły.

NASK, Nastolatki 3.0, jesień 2022 r.
Ogólnopolskie badanie 4984 uczniów klas 7 i 8 szkoły podstawowej oraz klas 1 i 2 szkoły ponadpodstawowej ze 160 szkół we wszystkich województwach.

NASK, Agresja i przemoc seksualna w internecie, rok szkolny 2023/2024.
Ogólnopolskie badanie 3937 uczniów w wieku 14-18 lat ze 160 szkół, z naciskiem na przemoc o charakterze seksualnym.

Czy dziewczęta doświadczają cyberprzemocy częściej niż chłopcy?

Nie ma jednej odpowiedzi, ale dane układają się w spójny obraz. Ogólny odsetek osób pokrzywdzonych jest zbliżony, a różnice pojawiają się dopiero przy rodzajach przemocy i wieku.

Dane europejskie: bardzo podobne odsetki

Według WHO Europa cyberprzemocy doświadczyło w ostatnim badaniu 15% chłopców i 16% dziewcząt. W 2018 r. było to odpowiednio 12% i 13%. Oznacza to, że w obu grupach odsetek wzrósł o 3 punkty procentowe. Przemocy w szkole (bez internetu) doświadczyło około 11% młodzieży, bez istotnej różnicy między płciami.

Warto zapamiętać, że to ankieta. Nie mówi, jak ciężkie były te zdarzenia, tylko że wystąpiły.

Dane amerykańskie: różnice zaczynają się w starszym wieku

Pew Research Center zapytał o sześć zachowań, między innymi wyzywanie, plotki, niechciane zdjęcia o charakterze seksualnym i ciągłe kontrolowanie, gdzie ktoś jest. Przynajmniej jednego doświadczyło 49% dziewcząt i 43% chłopców. Największa różnica dotyczy starszych nastolatek: 54% dziewcząt w wieku 15-17 lat, wobec 44% chłopców w tym samym wieku i 41% zarówno chłopców, jak i dziewcząt w wieku 13-14 lat.

Dziewczęta w wieku 15-17 lat częściej doświadczały też kilku rodzajów przemocy naraz: 38% z nich zgłosiło co najmniej dwa rodzaje, podczas gdy w pozostałych grupach było to mniej więcej co czwarta osoba.

Dane polskie: wyzywanie częściej dotyka chłopców

W badaniu Nastolatki 3.0 uczniowie odpowiadali na pytanie, czy kiedykolwiek doświadczyli różnych form przemocy w internecie. Wyzywania doświadczyło 41,3% chłopców i 36,3% dziewcząt, ośmieszania 25,7% i 22,7%, a poniżania 23,2% i 21,2%. NASK podsumowuje, że chłopcy nieco częściej niż dziewczęta doświadczają różnych form przemocy w internecie. Odsetek osób, które nie spotkały się z żadną formą, był prawie taki sam: 40,7% wśród chłopców i 40,2% wśród dziewcząt.

Ten wynik przypomina, że chłopcy nie są „pominięci” przez cyberprzemoc. Często słyszy się, że to problem dziewcząt. Dane nie potwierdzają takiego uproszczenia.

Jakie formy przemocy w sieci częściej spotykają dziewczęta?

Różnice widać najlepiej tam, gdzie przemoc dotyczy wyglądu, plotek i spraw intymnych. To nie jest ocena, kto cierpi bardziej. To wskazówka, na jakie sygnały powinni zwracać uwagę dorośli.

Plotki i wygląd

W badaniu Pew fałszywe plotki rozpuszczane o nich zgłosiło 29% dziewcząt i 16% chłopców. Niechciane zdjęcia o charakterze seksualnym otrzymało 19% dziewcząt i 15% chłopców, a zdjęcia dotyczące ich samych, rozpowszechniane bez zgody, dotyczyły 8% dziewcząt i 5% chłopców. Wyzywanie wskazali prawie w takim samym stopniu: 32% dziewcząt i 31% chłopców.

Nastolatki w USA częściej niż nastolatkowie mówiły, że były atakowane z powodu wyglądu (17% wobec 11%) i płci (14% wobec 6%).

Podobny wzór widać w Polsce. W Nastolatkach 3.0 na pytanie, z jakiego powodu uczniowie doświadczyli przemocy online, wygląd fizyczny wskazało 18,7% dziewcząt i 12,3% chłopców. NASK podsumowuje, że dziewczęta częściej niż chłopcy są ofiarami cyberprzemocy ze względu na wygląd fizyczny i styl ubierania się. W obserwowaniu przemocy wobec innych różnica była większa: wygląd fizyczny jako powód wskazało 60,1% uczennic i 42,6% uczniów, a ubiór 55,4% i 35,8%.

Więcej o tym, jak odpowiadać na takie komentarze, przeczytacie w tekście Wyśmiewają Wasz wygląd w komentarzach? Co odpisać, a czego lepiej nie pisać.

Niechciane treści i propozycje seksualne

Badanie NASK z roku szkolnego 2023/2024 pytało uczniów w wieku 14-18 lat o przemoc o charakterze seksualnym. Wśród osób, które w ostatnim roku doświadczyły takiej przemocy, niechciane materiały lub propozycje seksualne jako najdotkliwsze doświadczenie wskazało 31,1% dziewcząt i 21,2% chłopców.

Odsetek uczniów, którzy w ogóle nigdy nie otrzymali propozycji przesłania swoich zdjęć lub filmów o charakterze seksualnym, wyniósł 81,4% wśród chłopców i 66,4% wśród dziewcząt. W ostatnim tygodniu przed badaniem taką prośbę otrzymało 31,0% dziewcząt i 20,1% chłopców.

Jeśli Wasze dziecko dostało taką wiadomość, nie jest ani winne, ani wyjątkowe. Warto przeczytać tekst Intymne zdjęcia bez zgody: co zrobić, gdy były partner lub partnerka grozi ich publikacją?

Jakie formy przemocy częściej spotykają chłopców?

Chłopcy rzadziej bywają przedstawiani jako pokrzywdzeni w sieci, a dane pokazują, że ich to także dotyczy. Dotyczy ich zwłaszcza wyzywanie, straszenie i prześladowanie.

W badaniu NASK Nastolatki 3.0 straszenia doświadczyło 17,3% chłopców i 14,5% dziewcząt, a podszywania się pod siebie 11,1% chłopców i 9,4% dziewcząt. W badaniu z roku 2023/2024 cyberprześladowanie (czyli uporczywe śledzenie i nękanie w sieci) jako najdotkliwsze doświadczenie wskazał co czwarty chłopiec (25,9%) i co szósta dziewczyna (16,2%).

Wśród chłopców częstsze jest też to, co badacze nazywają sprawstwem. W badaniu WHO przyznało się do stosowania cyberprzemocy wobec innych 14% chłopców i 9% dziewcząt. Do prześladowania innych w szkole przyznało się 8% chłopców i 5% dziewcząt. Do bójek 14% chłopców i 6% dziewcząt. Ten obraz nie oznacza, że chłopcy są „gorsi”. Pokazuje, że z chłopcami trzeba rozmawiać nie tylko jako z ofiarami, ale też o ich roli w grupie.

Jak rozmawiać z dzieckiem, które samo hejtuje innych, opisujemy w tekście Wasze dziecko hejtuje innych? Co zrobić krok po kroku.

Kto częściej zgłasza przemoc i szuka pomocy: dziewczęta czy chłopcy?

To kluczowa różnica z punktu widzenia szkoły. Bez zgłoszenia nikt nie może pomóc, a zgłaszają zwykle ci, którzy mają do kogo się zwrócić.

W Nastolatkach 3.0 pomocy u rodziny lub opiekunów szukało 25,8% dziewcząt i 16,7% chłopców, a u przyjaciół i znajomych 25,1% i 15,6%. Odpowiedź „nic nie zrobiłem, nikomu nic nie powiedziałem” wybrało 35,8% dziewcząt i 41,1% chłopców. W przypadku zgłoszenia problemu do nauczyciela różnica była niewielka (5,1% i 5,8%), podobnie jak przy zgłoszeniu do psychologa lub pedagoga szkolnego (4,7% i 4,2%).

W badaniu z roku 2023/2024 dotyczącym przemocy seksualnej w sieci różnica była jeszcze większa. Jako powiernika przyjaciela lub koleżankę wybrało 59,4% dziewcząt i 30,5% chłopców, a rodzica lub opiekuna 27,1% dziewcząt i 16,9% chłopców.

Z tych danych wynika jedno: dziewczęta częściej mówią o problemie osobom z najbliższego kręgu. Chłopcy częściej milczą. Dla dorosłych oznacza to, że brak zgłoszenia od chłopca nie świadczy o tym, że wszystko jest w porządku.

Jak pytać dziecko, które nie chce mówić, opisujemy w tekście Dziecko nie chce mówić o tym, co dzieje się w sieci. Pytania, które otwierają rozmowę.

Co o skali zgłaszania mówią rodzice

W Nastolatkach 3.0 zapytano także rodziców. Wyzywania dziecka w internecie wskazało 10,2% rodziców, podczas gdy sami uczniowie wskazywali tę formę przemocy w 38,9%. Rodzice, którzy uznali, że ich dziecko nie doświadczyło żadnej z form przemocy, to 57%, a wśród uczniów żadnej formy nie wskazało 40,4%.

Różnica nie oznacza, że rodzice nie dbają. Oznacza, że dorośli widzą mniej, niż się dzieje, dlatego warto pytać regularnie i spokojnie, nie tylko wtedy, gdy dziecko jest przygnębione.

Wskaźnik	Dziewczęta	Chłopcy	Badanie
Doświadczenie cyberprzemocy (11-15 lat)	16%	15%	WHO HBSC, 2021/2022
Stosowanie cyberprzemocy wobec innych	9%	14%	WHO HBSC, 2021/2022
Fałszywe plotki o sobie (13-17 lat, USA)	29%	16%	Pew, 2022
Wyzywanie (Polska, klasy 7-8 i 1-2 liceum)	36,3%	41,3%	NASK, 2022
Przemoc z powodu wyglądu (Polska)	18,7%	12,3%	NASK, 2022
Niechciane treści seksualne jako najdotkliwsze	31,1%	21,2%	NASK, 2023/2024
Szukanie pomocy u rodziny (Polska)	25,8%	16,7%	NASK, 2022

Źródło: WHO Europa, Pew Research Center, NASK, Nastolatki 3.0 i NASK, Agresja i przemoc seksualna w internecie. Wskaźniki pochodzą z różnych badań, więc nie są wprost porównywalne między wierszami.

Czym różni się przemoc wśród dziewcząt i chłopców w praktyce?

Poniżej opisujemy typowe sytuacje, które pasują do wzorów z badań. To przykłady, a nie reguły, bo każda klasa jest inna.

Plotka w grupie dziewcząt.
Ktoś rozsyła zrzut ekranu z rozmowy albo wymyśla historię o relacji. Przemoc jest cicha i trudna do wskazania, bo nie zawiera wulgaryzmów. Pokrzywdzona bywa wykluczona z grupy klasowej. Warto przeczytać o tym w tekście Wykluczenie ucznia z grupy klasowej w komunikatorze.

Wyzwiska i groźby w grze lub na czacie chłopców.
Obelgi bywają traktowane jak „normalny język graczy” i dlatego chłopcy mogą nie nazywać ich przemocą. Dorosły, który słyszy takie sformułowania, powinien zapytać wprost, co się za nimi kryje.

Propozycje intymnych zdjęć.
Częściej dotyczą dziewcząt, a sprawca bywa kimś nieznanym. W badaniu NASK prośbę o przesłanie swoich zdjęć od osób, których osobiście nie znają, otrzymało 28,4% dziewcząt, czyli wyraźnie częściej niż chłopców. Każda taka wiadomość powinna być zapisana i pokazana dorosłemu.

Komentarze o wyglądzie pod zdjęciem.
Najczęściej dotykają dziewcząt, ale zdarzają się też chłopcom, na przykład z powodu wzrostu, wagi czy ubrania. Nie warto rozstrzygać, czyje to jest „bardziej”.

Co z tych danych wynika dla szkoły i profilaktyki?

Dane nie uzasadniają osobnych programów „dla dziewcząt” i „dla chłopców”. Uzasadniają za to zmianę akcentów w całej szkolnej pracy z przemocą.

Zadbajcie, żeby chłopcy mieli komu powiedzieć

Skoro chłopcy rzadziej szukają pomocy u bliskich, szkoła powinna oferować kilka dróg zgłoszenia, także takich, które nie wymagają opowiedzenia wszystkiego twarzą w twarz. Formularz, skrzynka, zgłoszenie przez zaufanego nauczyciela albo pedagoga. Warto powiedzieć wprost, że zgłoszenie nie jest donosem.

Przygotujcie dziewczęta na plotki, wygląd i niechciane wiadomości

Dane o wyglądzie i treściach seksualnych wskazują, że lekcje i warsztaty powinny nazywać te zjawiska. Warto jasno powiedzieć uczniom, że prośba o intymne zdjęcie od nieznajomego to sygnał ostrzegawczy, a rozsyłanie cudzych zdjęć jest przemocą. Młodsze uczennice potrzebują prostych zasad: nie odpowiadać, zapisać, powiedzieć dorosłemu.

Pracujcie z całą grupą, a nie z „ofiarami i sprawcami”

Skoro część młodzieży przyznaje się do stosowania cyberprzemocy, a wielu uczniów obserwuje taką przemoc, pracujcie z klasą jako całością, także ze świadkami, i zadbajcie o jasne zasady zgłaszania. Przeglądy programów, które mają potwierdzoną skuteczność, znajdziecie w tekście KiVa, Olweus i inne programy przeciw przemocy w szkole.

Zbadajcie własną szkołę

Wyniki krajowe nie zastąpią wiedzy o tym, co dzieje się u Was. Anonimową ankietę w klasach można przeprowadzić według wzoru z tekstu Ankieta o hejcie i cyberprzemocy w szkole - wzór pytań i zasady badania uczniów. Warto podzielić wyniki według płci i wieku, jeśli klasa jest na tyle duża, że nie ujawni to pojedynczych osób.

Co mogą zrobić rodzice dziewczynki, a co rodzice chłopca?

Poniższe wskazówki wynikają z różnic, które opisaliśmy. Nie są sztywnymi receptami.

1. Pytajcie regularnie i konkretnie. Zamiast „Wszystko w porządku?” zapytajcie: „Czy ktoś w grupie klasowej o kimś pisał coś przykrego w tym tygodniu?”.
2. Rozmawiajcie z chłopcem tak, żeby nie wyglądało to na przesłuchanie. Proponujcie rozmowę przy wspólnej czynności: w samochodzie, na spacerze, przy grze.
3. Rozmawiajcie z córką o niechcianych wiadomościach i zdjęciach, zanim się pojawią. Powiedzcie jej wprost, że nie jest winna i że zawsze może pokazać Wam wiadomość.
4. Zabezpieczcie dowody, zanim cokolwiek zostanie usunięte. Wskazówki znajdziecie w tekście Jak zabezpieczyć dowody hejtu w internecie, żeby przydały się na policji i w sądzie?
5. Obserwujcie nastrój, sen i apetyt. Objawy, które powinny Was zaniepokoić, opisujemy w tekście wpływ hejtu na psychikę dziecka.
6. Jeśli problem trwa albo nasila się, zwróćcie się do wychowawcy, pedagoga lub psychologa szkolnego, a w razie potrzeby do specjalisty spoza szkoły.

Jakie są ograniczenia tych danych?

Żadna z liczb w tym tekście nie jest dokładnym obrazem tego, co dzieje się w każdej szkole. Warto o tym pamiętać, zanim zacytujecie którykolwiek wynik.

Ankieta to deklaracja.
Uczniowie odpowiadają na pytania o własne doświadczenia. Mogą nie nazwać czegoś przemocą, pominąć sprawę lub z różnych powodów odpowiedzieć inaczej. NASK zauważa, że prawie co piąty uczeń (17,8%) nie umie ocenić, czy to, czego doświadczył, jest przemocą wobec niego.

Różne pytania, różne okresy.
Pew pyta o sześć zachowań, a NASK w Nastolatkach 3.0 o siedem form przemocy, przy czym oba badania dotyczą doświadczenia „kiedykolwiek”. WHO używa własnego pytania o cyberprzemoc. Liczby z różnych badań nie są wprost porównywalne.

Inny wiek i kraj.
WHO obejmuje 11-15-latków, polskie badania NASK dotyczą wyższych klas szkoły podstawowej i szkoły ponadpodstawowej, a Pew nastolatków z USA. Wzór może się różnić w poszczególnych grupach wiekowych.

Płeć jako dwie kategorie.
Badania dzielą uczniów na dziewczęta i chłopców. Nie pokazują więc doświadczeń osób, które nie mieszczą się w tym podziale, a te mogą być narażone na przemoc częściej. Pew podaje, że 5% nastolatków doświadczyło przemocy z powodu orientacji seksualnej, ale nie dzieli tego wyniku według płci.

Brak informacji o ciężkości.
Ankiety pytają, czy coś się zdarzyło, a nie jak mocno uderzyło. Jedno wyzwisko i długotrwałe nękanie liczą się w tych statystykach tak samo. Dlatego nie wolno wyciągać wniosku, że ktoś „cierpi bardziej”, tylko dlatego, że jego odsetek jest wyższy.

Ten tekst nie zastępuje porady prawnika ani psychologa. Opisuje wyniki badań i podaje ogólne wskazówki, a nie ocenę konkretnej sprawy.

Podsumowanie: różne doświadczenia, ta sama potrzeba reakcji

Dziewczęta i chłopcy doświadczają cyberprzemocy w zbliżonym odsetku, ale w innej formie i inaczej o niej mówią. Dziewczęta częściej spotykają plotki, komentarze o wyglądzie i niechciane treści seksualne, i częściej szukają wsparcia. Chłopcy częściej są wyzywani, straszeni i prześladowani, częściej też przyznają się do stosowania cyberprzemocy, a rzadziej o tym mówią.

Dla szkoły i domu najważniejszy wniosek jest prosty. Pytajcie wszystkie dzieci, dawajcie różne sposoby zgłoszenia i nie zakładajcie, że brak sygnału oznacza spokój.

Gdzie szukać pomocy?

Fundacja Usuwanie Hejtu pomaga przygotować zgłoszenia, prowadzi je do końca, pomaga zabezpieczyć materiał i kieruje do prawnika lub psychologa. Sprawy dzieci prowadzimy zawsze razem z dorosłym opiekunem. Możecie zadzwonić pod numer 222 900 142 albo napisać na adres biuro@usuwaniehejtu.pl. Działania Fundacji można wesprzeć darowizną na stronie usuwaniehejtu.pl.

Gdy potrzebna jest rozmowa, dostępne są telefony: 116 111 (dzieci i młodzież), 116 123 (dorośli w kryzysie emocjonalnym), 800 100 100 (rodzice i nauczyciele). W razie zagrożenia życia dzwońcie pod numer 112. Szkoła ma obowiązek reagować, więc zgłoście sprawę wychowawcy, pedagogowi lub dyrekcji. W przypadku groźb lub materiałów intymnych możliwe jest także zawiadomienie policji.

Najczęściej zadawane pytania

1. Czy dziewczęta częściej doświadczają cyberprzemocy niż chłopcy?
Ogólne odsetki są zbliżone. W badaniu WHO z roku szkolnego 2021/2022 cyberprzemocy doświadczyło 16% dziewcząt i 15% chłopców. Różnice widać dopiero przy rodzajach przemocy i w starszym wieku.

2. Kto częściej stosuje cyberprzemoc, dziewczęta czy chłopcy?
W badaniu WHO z lat 2021/2022 do stosowania cyberprzemocy wobec innych przyznało się 14% chłopców i 9% dziewcząt. To deklaracje uczniów, więc dokładne liczby mogą być inne.

3. Jakie formy przemocy częściej dotykają dziewcząt?
Według badań częściej są to plotki, komentarze o wyglądzie i niechciane treści lub propozycje seksualne. W USA fałszywe plotki zgłosiło 29% dziewcząt i 16% chłopców (Pew, 2022).

4. Jakie formy przemocy częściej dotykają chłopców?
W polskim badaniu NASK z 2022 r. chłopcy częściej wskazywali wyzywanie (41,3% wobec 36,3%) i straszenie (17,3% wobec 14,5%). W badaniu z 2023/2024 częściej też wybierali cyberprześladowanie jako najdotkliwsze doświadczenie.

5. Kto częściej mówi dorosłym o przemocy w sieci?
Częściej robią to dziewczęta. W Nastolatkach 3.0 pomocy u rodziny szukało 25,8% dziewcząt i 16,7% chłopców, a nikomu nic nie powiedziało 35,8% dziewcząt i 41,1% chłopców.

6. Dlaczego chłopcy rzadziej zgłaszają cyberprzemoc?
Badania pokazują, że rzadziej szukają pomocy, ale nie wyjaśniają dokładnie dlaczego. Możliwe powody to wstyd lub przekonanie, że sprawa jest zbyt mała. Pomaga kilka dróg zgłoszenia i spokojne pytania dorosłych.

7. Czy brak zgłoszeń od chłopców oznacza, że problemu nie ma?
Nie. Z tych samych badań wynika, że doświadczają oni przemocy w podobnym odsetku, a o niej rzadziej mówią. Brak sygnału nie świadczy o spokoju w klasie.

8. W jakim wieku dziewczęta są najbardziej narażone na cyberprzemoc?
W badaniu Pew z 2022 r. wyróżniały się dziewczęta w wieku 15-17 lat: 54% doświadczyło co najmniej jednego z sześciu zachowań. U chłopców w tym wieku było to 44%, a u 13-14-latków 41%.

9. Czy rodzice wiedzą, co dzieje się z dzieckiem w sieci?
Często wiedzą mniej, niż się dzieje. W Nastolatkach 3.0 wyzywanie wskazało 38,9% uczniów, a rodzice wskazali je u swojego dziecka w 10,2% przypadków.

10. Czy szkoła powinna prowadzić osobne programy dla dziewcząt i chłopców?
Dane nie przemawiają za całkowitym podziałem. Lepiej pracować z całą klasą, ale uwzględnić inne akcenty: wygląd i treści seksualne u dziewcząt, trudność mówienia o problemie u chłopców.

11. Czy te badania pokazują doświadczenia osób niebinarnych?
Nie. Badania dzielą uczniów tylko na dziewczęta i chłopców, więc nie opisują innych grup. Osoby spoza tego podziału mogą być narażone na przemoc w innym stopniu.

12. Co zrobić, gdy dziecko dostało prośbę o intymne zdjęcie?
Nie odpowiadać, zapisać wiadomość i pokazać ją dorosłemu. Sprawy dzieci prowadzimy razem z opiekunem. Można zadzwonić do Fundacji Usuwanie Hejtu pod numer 222 900 142.

Źródła

• WHO Regional Office for Europe, 2024: One in six school-aged children experiences cyberbullying, finds new WHO/Europe study
• Pew Research Center, 2022: Teens and Cyberbullying 2022
• NASK - Państwowy Instytut Badawczy, 2023: Nastolatki 3.0. Raport z ogólnopolskiego badania uczniów i rodziców
• NASK - Państwowy Instytut Badawczy, 2025: Agresja i przemoc seksualna w internecie

A jak to wyglądało u Was? Napiszcie w komentarzu

Czy w Waszej klasie albo domu zauważyliście różnicę w tym, jak o przemocy w sieci mówią dziewczęta i chłopcy? Co pomogło chłopcom lub dziewczętom się otworzyć, a czego w tym tekście zabrakło? Prosimy, nie podawajcie w komentarzach nazwisk ani danych innych osób.