Hejter zamawia na Wasz adres jedzenie, kurierów i usługi. Jakie to przestępstwo?

Dzwoni domofon, a pod drzwiami stoi kurier z pizzą, której nikt nie zamawiał. Kilka godzin później przyjeżdża taksówka, potem paczka za pobraniem, a wieczorem fachowiec, który ma „naprawić awarię”. Wszystko na Wasz adres i często na Wasze imię, nazwisko lub numer telefonu.

Takie zamówienia zwykle nie są pomyłką. To sposób, żeby dokuczyć, przestraszyć albo zmęczyć konkretną osobę. Dobra wiadomość jest taka, że prawo ma na to kilka odpowiedzi, a Wy nie musicie płacić za nic, czego nie zamówiliście. W tym tekście wyjaśniamy, jak ocenia się takie zachowania, kto jest pokrzywdzonym, kto składa zawiadomienie i jak to zrobić krok po kroku.

W skrócie

• Za zamówienie, którego nie złożyliście, nie musicie płacić. Zgodnie z art. 5 ustawy o prawach konsumenta spełnienie świadczenia niezamówionego następuje na ryzyko przedsiębiorcy i nie nakłada na konsumenta żadnych zobowiązań.
• Powtarzające się zamówienia mogą być uporczywym nękaniem z art. 190a § 1 Kodeksu karnego, za które grozi kara od 6 miesięcy do 8 lat pozbawienia wolności. Podszycie się pod Was z użyciem Waszych danych to art. 190a § 2, z taką samą karą.
• Oszustwo z art. 286 Kodeksu karnego dotyczy zwykle firmy lub kuriera, którzy dostarczyli zamówienie. To oni są wtedy pokrzywdzeni, a nie osoba, na której adres zamówiono.
• Nękanie i podszywanie się są ścigane na wniosek pokrzywdzonego, więc w zawiadomieniu wyraźnie napiszcie, że wnosicie o ściganie sprawcy.
• Według statystyki Policji w 2023 roku wszczęto 7 107 postępowań z art. 190a, a stwierdzono 4 491 przestępstw. Nie ma jednak osobnych danych o fałszywych zamówieniach.
• Tożsamość zamawiającego ustala Policja lub prokuratura, które mogą zażądać danych od serwisu i firm. Nie szukajcie sprawcy na własną rękę.

Co to znaczy, że ktoś zamawia na Wasz adres?

Najczęściej są to jedzenie z dostawą, taksówki i przewozy, paczki za pobraniem, zakupy w sklepach internetowych oraz usługi, na przykład ślusarz, hydraulik albo wywóz odpadów. Zamawiający podaje Wasz adres, a często także Wasze dane, żeby zamówienie wyglądało wiarygodnie. Czasem robi to z własnego konta w aplikacji, a czasem z cudzego, przejętego albo założonego na przypadkowe dane.

Wiele osób w takiej sytuacji myśli, że to jakaś pomyłka w systemie. Albo że ktoś ze znajomych robi żart. Po kilku takich dniach pojawia się zmęczenie, niepokój i pytanie, kto wie, gdzie mieszkacie. To zrozumiałe reakcje. Nie wynikają z tego, że coś zrobiliście źle. Winny jest ten, kto składa zamówienia.

Warto też pamiętać, że kurier, kierowca albo pracownik restauracji nie jest Waszym przeciwnikiem. Też został wprowadzony w błąd. Rozmowa z nim bez pretensji bardzo pomaga w zebraniu informacji.

Co zrobić od razu, gdy przyjedzie kurier z cudzym zamówieniem?

W pierwszych minutach nie trzeba niczego rozstrzygać. Wystarczy nie pogorszyć sytuacji i zebrać to, co da się zebrać od ręki.

1. Nie przyjmujcie przesyłki i nie płaćcie. Powiedzcie spokojnie, że nie składaliście zamówienia. Przy paczce za pobraniem nie podpisujcie odbioru i nie wpłacajcie kwoty.
2. Zapytajcie, co wiadomo o zamówieniu. Poproście kuriera o nazwę firmy, numer zamówienia, godzinę złożenia, kwotę i numer telefonu, który widnieje w zamówieniu. Nie musicie tego wymuszać. Jeśli kurier nie może podać danych, poproście go o kontakt z jego firmą.
3. Zróbcie zdjęcie lub notatkę. Zapiszcie godzinę, nazwę firmy i to, co kurier powiedział. Jeśli macie domofon z kamerą albo monitoring przy wejściu, zachowajcie nagranie z tego momentu.
4. Zapiszcie powiadomienia, które do Was przyszły. Czasem aplikacja wysyła SMS lub e-mail z potwierdzeniem na Wasz numer lub adres. To ważny dowód.
5. Nie wdawajcie się w wymianę wiadomości z kimś, kto prawdopodobnie za tym stoi. Jeśli ktoś pisze do Was i przyznaje się do zamówień lub grozi, zróbcie zrzut ekranu, ale nie odpisujcie.

Jeśli pod Wasz adres przyjeżdża pogotowie, straż pożarna albo Policja po fałszywym wezwaniu, albo ktoś Wam grozi, od razu zadzwońcie pod numer 112. Dotyczy to także sytuacji, w której boicie się o swoje bezpieczeństwo.

Czy muszę zapłacić za zamówienie, którego nie złożyłem?

Nie. Przepis art. 5 ust. 1 ustawy o prawach konsumenta mówi, że spełnienie świadczenia niezamówionego przez konsumenta następuje na ryzyko przedsiębiorcy i nie nakłada na konsumenta żadnych zobowiązań. Ten sam przepis wskazuje, że brak odpowiedzi konsumenta na niezamówione świadczenie nie stanowi zgody na zawarcie umowy.

W praktyce oznacza to, że firma nie może od Was żądać zapłaty za jedzenie lub towar, którego nie zamawialiście. Jeśli firma mimo to wysyła wezwania do zapłaty, odpowiedzcie krótkim pismem, że nie składaliście zamówienia, dołączcie zawiadomienie lub jego potwierdzenie i zachowajcie kopię. Jeśli przez pomyłkę zapłaciliście, napiszcie do firmy z prośbą o zwrot i podajcie numer zamówienia.

Hejter zamawia na Wasz adres. Jakie to przestępstwo?

Nie ma jednego przepisu o „fałszywych zamówieniach”. Prawnik, prokurator albo sąd bierze pod uwagę to, co się stało: ile było zamówień, czy użyto Waszych danych, kto stracił pieniądze, jak to na Was wpłynęło i czy za zamówieniami szły groźby. Ta sama sytuacja może wypełniać kilka przepisów jednocześnie. Poniżej opisujemy te, które pojawiają się najczęściej. Teksty ustaw podajemy według aktualnych wersji ujednoliconych z serwisu Kancelarii Sejmu.

Uporczywe nękanie (art. 190a § 1 Kodeksu karnego)

Według Kodeksu karnego karze od 6 miesięcy do 8 lat pozbawienia wolności podlega ten, kto przez uporczywe nękanie innej osoby lub osoby dla niej najbliższej wzbudza u niej uzasadnione okolicznościami poczucie zagrożenia, poniżenia lub udręczenia lub istotnie narusza jej prywatność.

Uporczywe znaczy powtarzające się i trwające w czasie.
Kodeks nie podaje liczby zamówień, od której zaczyna się nękanie. Ocenia się całość: ile ich było, w jakim czasie, czy zbiegały się z wiadomościami lub telefonami i jak wpłynęły na Wasze życie. Jedno zamówienie zwykle nie wystarczy, ale kilkanaście w ciągu tygodnia, na dodatek połączone z wiadomościami, to już inna sytuacja.

Liczy się skutek dla Was.
Przepis wymaga, żeby nękanie wzbudziło uzasadnione poczucie zagrożenia, poniżenia lub udręczenia albo istotnie naruszyło prywatność. Dlatego w zawiadomieniu opiszcie własnymi słowami, jak te zamówienia wpłynęły na Was i na domowników: czy boicie się wracać do domu, czy zmieniliście swoje zwyczaje, czy ktoś nie śpi.

Podszywanie się pod Was (art. 190a § 2)

Ta sama kara grozi temu, kto podszywając się pod inną osobę, wykorzystuje jej wizerunek, inne jej dane osobowe lub inne dane, za pomocą których jest ona publicznie identyfikowana, przez co wyrządza jej szkodę majątkową lub osobistą. Jeśli zamawiający podał Wasze imię, nazwisko i numer telefonu, a Wy w efekcie dostajecie wezwania do zapłaty, telefony od firm albo tracicie dobre imię u sąsiadów, to ten przepis może pasować. Nie trzeba wtedy wykazywać wielu zamówień, ale musi powstać szkoda majątkowa lub osobista.

Więcej o podszywaniu się pisaliśmy w tekście o fałszywym profilu z Waszym zdjęciem i nazwiskiem.

Wniosek o ściganie.
Zgodnie z art. 190a § 4 ściganie obu przestępstw następuje na wniosek pokrzywdzonego. Wniosek trzeba wyraźnie zapisać w zawiadomieniu lub w protokole.

Oszustwo wobec firmy lub kuriera (art. 286 § 1)

Kto w celu osiągnięcia korzyści majątkowej doprowadza inną osobę do niekorzystnego rozporządzenia własnym lub cudzym mieniem za pomocą wprowadzenia jej w błąd, podlega karze od 6 miesięcy do 8 lat pozbawienia wolności. Przy fałszywych zamówieniach pokrzywdzoną może być restauracja, która przygotowała posiłek, albo firma kurierska, która ponosi koszt przejazdu i zwrotu towaru.

Ten przepis wymaga celu majątkowego. Jeśli zamawiający sam odebrał towar, wyłudził zwrot pieniędzy albo kod rabatowy, cel zwykle łatwo wskazać. Jeśli chciał tylko dokuczyć i zamówienie od razu odwołano, ocena bywa trudniejsza. Wtedy sprawa częściej opiera się na art. 190a albo na wykroczeniu opisanym niżej. To ocena dla prokuratora, nie dla Was.

Jeśli do zamówień użyto cudzego konta albo cudzej karty płatniczej, w grę może wejść także art. 287 Kodeksu karnego. Dotyczy on osoby, która w celu osiągnięcia korzyści majątkowej lub wyrządzenia innej osobie szkody, bez upoważnienia, wpływa na automatyczne przetwarzanie, gromadzenie lub przekazywanie danych informatycznych albo zmienia, usuwa lub wprowadza nowy zapis danych. Kara to od 3 miesięcy do 5 lat pozbawienia wolności.

Wykroczenie: złośliwe niepokojenie (art. 107 Kodeksu wykroczeń)

Nie każda sprawa musi być przestępstwem. Kodeks wykroczeń w art. 107 przewiduje karę ograniczenia wolności, grzywny albo nagany dla tego, kto w celu dokuczenia innej osobie złośliwie wprowadza ją w błąd lub w inny sposób złośliwie niepokoi. To odpowiedź na pojedyncze, ale celowo złośliwe zamówienie. Przepis nie zastrzega, że potrzebny jest wniosek pokrzywdzonego, więc zgłoszenie na Policję wystarcza, żeby sprawa ruszyła.

Fałszywe wezwanie służb i groźby

Jeśli pod Wasz adres ktoś wzywa pogotowie, straż pożarną albo Policję, bez żadnego powodu, sprawa jest poważniejsza. Art. 66 § 1 pkt 1 Kodeksu wykroczeń dotyczy osoby, która chcąc wywołać niepotrzebną czynność, fałszywą informacją wprowadza w błąd instytucję użyteczności publicznej albo organ ochrony bezpieczeństwa, porządku publicznego lub zdrowia. Grozi za to areszt, ograniczenie wolności albo grzywna do 1500 zł. Gdy fałszywa informacja dotyczy zagrożenia życia lub zdrowia wielu osób, może zadziałać art. 224a Kodeksu karnego, z karą od 6 miesięcy do 8 lat pozbawienia wolności.

Jeśli do zamówień dołączono wiadomość typu „wiemy, gdzie mieszkasz”, w grę wchodzą również groźby z art. 190 Kodeksu karnego. Kara to do 3 lat pozbawienia wolności, o ile groźba wzbudza uzasadnioną obawę, że będzie spełniona. Ściganie następuje na wniosek pokrzywdzonego.

Zestawienie przepisów

Przepis	Kiedy pasuje	Kto jest pokrzywdzonym	Kara i ściganie
Art. 190a § 1 k.k.	Powtarzające się zamówienia, które wzbudzają poczucie zagrożenia lub naruszają prywatność	Osoba, na której adres składano zamówienia	Od 6 miesięcy do 8 lat, na wniosek pokrzywdzonego
Art. 190a § 2 k.k.	Zamówienia z użyciem Waszych danych, z powstaniem szkody	Osoba, której dane wykorzystano	Od 6 miesięcy do 8 lat, na wniosek pokrzywdzonego
Art. 286 § 1 k.k.	Wprowadzenie w błąd firmy lub kuriera w celu korzyści majątkowej	Firma lub kurier, który poniósł stratę	Od 6 miesięcy do 8 lat, co do zasady z urzędu
Art. 107 k.w.	Złośliwe wprowadzenie w błąd lub niepokojenie w celu dokuczenia	Osoba niepokojona	Ograniczenie wolności, grzywna lub nagana
Art. 66 § 1 pkt 1 k.w.	Fałszywe wezwanie służb pod Wasz adres	Służba, która wyjechała, oraz osoba, której adres podano	Areszt, ograniczenie wolności lub grzywna do 1500 zł

Źródło: Kodeks karny (tekst ujednolicony na 28 sierpnia 2026 r.) oraz Kodeks wykroczeń (tekst ujednolicony na 5 maja 2026 r.). Zestawienie ma charakter ogólny i nie zastępuje porady prawnika.

Kto jest pokrzywdzonym, a kto składa zawiadomienie?

Według art. 49 § 1 Kodeksu postępowania karnego pokrzywdzonym jest osoba fizyczna lub prawna, której dobro prawne zostało bezpośrednio naruszone lub zagrożone przez przestępstwo. Przy fałszywych zamówieniach może być to więcej niż jedna osoba, a każda z nich ma swoją rolę.

Osoba, na której adres składano zamówienia.
Jest pokrzywdzona nękaniem lub podszyciem się. To Wy składacie zawiadomienie i wniosek o ściganie z art. 190a. Nikt inny nie zrobi tego za Was, nawet jeśli o sprawie wie cała klatka schodowa. Jeśli sprawa dotyczy dziecka, zawiadomienie składa dorosły opiekun razem z dzieckiem, a dziecko nie zostaje z tym problemem samo.

Firma, której zamówienie dotyczyło.
Restauracja, sklep lub przewoźnik, który poniósł stratę, jest pokrzywdzona oszustwem. Ma własne prawo złożyć zawiadomienie. Jeśli złoży je także osoba, na której adres składano zamówienia, obie sprawy mogą trafić do jednego postępowania, a dane z zamówień łatwiej dotrą do Policji.

Każdy, kto dowiedział się o przestępstwie ściganym z urzędu.
Art. 304 § 1 Kodeksu postępowania karnego mówi, że każdy, kto dowiedział się o popełnieniu przestępstwa ściganego z urzędu, ma społeczny obowiązek zawiadomić o tym prokuratora lub Policję. Dotyczy to na przykład oszustwa z art. 286. Nękania i podszywania się z art. 190a nie można jednak ścigać bez wniosku pokrzywdzonego, więc zgłoszenie od osoby trzeciej samo w sobie nie wystarczy.

Ile takich spraw widać w statystykach?

Policja publikuje liczby postępowań wszczętych i przestępstw stwierdzonych osobno dla każdego przepisu. Przestępstwo stwierdzone to takie, które Policja uznała za popełnione w prowadzonym postępowaniu. Dla art. 190a, czyli uporczywego nękania i wykorzystania wizerunku, dane za ostatnie lata wyglądają tak:

Rok	Postępowania wszczęte	Przestępstwa stwierdzone
2019	10 712	6 364
2020	8 984	5 878
2021	7 755	5 549
2022	6 992	4 882
2023	7 107	4 491

Źródło: Komenda Główna Policji, statystyka art. 190a Kodeksu karnego, pobrane z pliku „Postępowania wszczęte i przestępstwa stwierdzone z art. 190a KK za lata 2012-2023”.

Z tych samych danych wynika, że rok 2019 był najwyższy w całym szeregu od 2012 roku. Dla porównania w 2023 roku z art. 286, czyli oszustwa w ogóle, wszczęto 105 682 postępowań i stwierdzono 146 553 przestępstw, według statystyki Policji dla art. 286.

Te liczby trzeba czytać ostrożnie. Policja nie wyodrębnia osobno fałszywych zamówień, więc nie da się z nich wyczytać, ile takich spraw było. Art. 190a obejmuje wszystkie formy nękania i podszywania się, a art. 286 wszystkie oszustwa, od internetowych po telefoniczne. Dane obejmują tylko sprawy zgłoszone Policji i nie zawierają wykroczeń. Najnowszy rok w opublikowanym pliku to 2023. Nie wiemy więc, czy kolejne lata przyniosły wzrost, czy spadek. Pokazują natomiast, że nękanie i podszywanie się to nie rzadkość: każdego roku Policja wszczyna takich spraw tysiące.

Jak zabezpieczyć dowody, żeby przydały się Policji?

W takiej sprawie dowody są rozproszone: część macie na telefonie, część w aplikacji, część mają kurierzy i firmy. Im szybciej je zbierzecie, tym łatwiej Policji zażądać danych, zanim zostaną usunięte. Ogólne zasady zbierania dowodów opisaliśmy w tekście Jak zabezpieczyć dowody hejtu w internecie. Tutaj to, co dotyczy fałszywych zamówień.

Dziennik zamówień.
Załóżcie prostą tabelę lub notatkę w telefonie. W każdym wierszu wpiszcie datę i godzinę, nazwę firmy, numer zamówienia, kwotę, numer telefonu lub imię użyte w zamówieniu oraz to, co zrobiliście. Taki dziennik pokazuje powtarzalność, która jest kluczowa przy nękaniu.

Powiadomienia i wiadomości.
Zróbcie zrzuty ekranu SMS-ów, e-maili, połączeń nieodebranych i powiadomień z aplikacji. Zachowajcie je w oryginale, nie tylko w zrzucie. Zróbcie kopię zapasową telefonu, żeby nie stracić ich przy awarii.

Dane od firm.
Napiszcie do restauracji, przewoźnika lub sklepu krótką wiadomość z prośbą o potwierdzenie, że zamówienia nie złożyliście, i o numer zamówienia. Nie żądajcie od firmy danych osobowych zamawiającego. Te dane powinny trafić do Policji w toku postępowania, a nie do Was.

Nagrania.
Zabezpieczcie nagrania z domofonu, kamer przy drzwiach i monitoringu osiedla. Nagrania z monitoringu bywają nadpisywane po krótkim czasie, więc nie odkładajcie tego na później.

Ślady wpływu na Wasze życie.
Zapiszcie, co zmieniło się u Was: bezsenność, zwolnienie lekarskie, rozmowa z psychologiem, zmiana trasy do pracy. To ważne przy nękaniu, bo kodeks wymaga skutku w postaci poczucia zagrożenia, poniżenia lub udręczenia.

Jak napisać i złożyć zawiadomienie na Policję?

Zawiadomienie możecie złożyć ustnie w najbliższej jednostce Policji albo na piśmie, w jednostce Policji lub prokuraturze. Przy zawiadomieniu ustnym art. 304a Kodeksu postępowania karnego mówi o wspólnym protokole z przyjęcia zawiadomienia i przesłuchania zawiadamiającego, w którym można zamieścić wniosek o ściganie. Pilnujcie, żeby ten wniosek tam się znalazł.

Art. 304b przewiduje, że na wniosek pokrzywdzonego składającego zawiadomienie wydaje się mu potwierdzenie jego złożenia, z datą, miejscem przyjęcia, organem i sygnaturą sprawy. Poproście o nie od razu. Przyda się w rozmowach z firmami, które żądają zapłaty.

Wzór zawiadomienia

Poniższy wzór dostosujcie do swojej sytuacji. W nawiasach kwadratowych wpiszcie własne dane.

[Imię i nazwisko, adres zamieszkania, telefon i e-mail]
[Miejscowość], dnia [data]
Komenda lub komisariat Policji [nazwa] albo Prokuratura Rejonowa [nazwa]

Zawiadomienie o podejrzeniu popełnienia przestępstwa i wniosek o ściganie

Zawiadamiam o podejrzeniu popełnienia przez nieznaną osobę przestępstw z art. 190a § 1 i § 2 Kodeksu karnego oraz, w zakresie, w jakim będzie to zasadne, z art. 286 § 1 Kodeksu karnego. Od dnia [data] do dnia [data] na adres [adres] zostało złożone [liczba] zamówień, których nie składałem(am). Zamówienia dotyczyły między innymi [rodzaj, np. jedzenie, taksówka, paczki za pobraniem] i zostały złożone w firmach: [nazwy firm i numery zamówień]. W [części] zamówień użyto moich danych: [imię i nazwisko, numer telefonu, adres e-mail].

Zamówienia wzbudzają we mnie poczucie [zagrożenia, poniżenia, udręczenia] i naruszają moją prywatność, ponieważ [krótki opis skutków, na przykład: boję się otwierać drzwi, domownicy nie mogą spać, zmieniłem(am) swoje zwyczaje]. Nie podejrzewam konkretnej osoby [albo: podejrzewam osobę X, ponieważ Y, ale nie mam pewności].

Wnoszę o ściganie sprawcy, ustalenie jego tożsamości, w tym przez zażądanie od serwisów i firm danych dotyczących zamówień, oraz o wydanie mi potwierdzenia złożenia zawiadomienia. Do zawiadomienia dołączam: dziennik zamówień, zrzuty ekranu powiadomień, potwierdzenia od firm oraz nagrania z domofonu.

[Podpis]

Co dzieje się po zawiadomieniu?

Art. 305 § 1 Kodeksu postępowania karnego mówi, że niezwłocznie po otrzymaniu zawiadomienia organ prowadzący postępowanie przygotowawcze wydaje postanowienie o wszczęciu albo odmowie wszczęcia śledztwa. O tej decyzji zawiadamia się osobę, która złożyła zawiadomienie, oraz ujawnionego pokrzywdzonego.

Jeśli sprawa zostanie odmówiona, pokrzywdzonemu przysługuje zażalenie. Art. 460 przewiduje na nie 7 dni, liczone od doręczenia postanowienia, jeśli ustawa nakazuje doręczenie. Jeśli w ciągu 6 tygodni nikt Was nie powiadomi o wszczęciu albo odmowie wszczęcia śledztwa, art. 306 § 3 pozwala wnieść zażalenie do prokuratora nadrzędnego albo powołanego do nadzoru nad organem, któremu złożono zawiadomienie. Termin na zażalenie zawsze sprawdźcie w pouczeniu, które dostaniecie razem z postanowieniem.

Jak ustalić, kto za tym stoi?

To pytanie zadaje sobie prawie każdy. Często pada podejrzenie: były partner, sąsiad, ktoś z pracy, ktoś, z kim się pokłóciliście w internecie. Rozumiemy tę potrzebę, ale nie warto szukać sprawcy samemu. Łatwo oskarżyć niewłaściwą osobę, a samo oskarżenie bez dowodów może przynieść Wam kłopoty, na przykład spór o naruszenie dóbr osobistych.

Dane zamawiającego, takie jak konto, numer telefonu, adres e-mail czy sposób płatności, ma serwis lub firma, w której złożono zamówienie. Policja albo prokuratura może zażądać tych danych w postępowaniu. To dlatego w zawiadomieniu warto podać numery zamówień i nazwy firm. Fundacja Usuwanie Hejtu nie ustala tożsamości autorów poza drogą prawną, a my sami zalecamy tę drogę. Więcej o sytuacji, w której podejrzewacie konkretną osobę, piszemy w tekście Anonimowe konto nęka Was od miesięcy.

Jeśli sprawca okaże się nastolatkiem, sprawa toczy się na innych zasadach niż w przypadku dorosłego. Często zajmuje się nią sąd rodzinny. Opisujemy to w tekście o wezwaniu na policję lub do sądu rodzinnego.

Co zrobić z serwisem, w którym złożono zamówienie?

Większość aplikacji do zamawiania jedzenia, przewozów i zakupów ma w centrum pomocy formularz lub czat, w którym można zgłosić nadużycie. Dokładne ścieżki są różne i zmieniają się, więc sprawdźcie je w oficjalnym centrum pomocy danego serwisu. We wszystkich przypadkach podajcie to samo: numer zamówienia, datę i godzinę, adres, na który zamówiono, informację, że zamówienia nie składaliście, oraz numer sprawy z Policji, jeśli już go macie.

Poproście serwis o zablokowanie możliwości składania zamówień na Wasz adres i numer telefonu, o oznaczenie zamówień jako nadużycia i o zachowanie danych zamówień do czasu żądania Policji. Zachowajcie potwierdzenie zgłoszenia. Jeśli odpowiedź jest ogólnikowa, wyślijcie wiadomość jeszcze raz i dołączcie potwierdzenie zawiadomienia.

Jeśli zamówienia pochodziły z Waszego własnego konta, które ktoś przejął, zmieńcie hasło, włączcie weryfikację dwuetapową i wylogujcie wszystkie urządzenia. Sprawdźcie też, czy ktoś nie zmienił w koncie adresu e-mail lub numeru telefonu. Więcej o tym, co robić, gdy Wasze dane trafiły w niepowołane ręce, znajdziecie w tekście Dostaliście zawiadomienie o wycieku danych.

Co robić, gdy Wasz adres jest już gdzieś opublikowany?

Zdarza się, że fałszywe zamówienia są następstwem tego, że ktoś opublikował Wasz adres i numer telefonu na forum, w grupie albo w komentarzu. Wtedy równolegle z zawiadomieniem warto zgłosić usunięcie takiej publikacji. Krok po kroku opisaliśmy to w tekście Doxing: ktoś opublikował Wasz adres lub numer telefonu. Doxing oznacza publikowanie cudzych danych osobowych w celu zaszkodzenia, a o samym nękaniu piszemy w tekście Stalking w internecie.

Czy można żądać odszkodowania i przeprosin?

Poza sprawą karną możecie dochodzić swoich praw w sądzie cywilnym. Zgodnie z art. 23 Kodeksu cywilnego dobra osobiste, takie jak zdrowie, wolność, cześć, nazwisko, wizerunek czy nietykalność mieszkania, pozostają pod ochroną prawa cywilnego niezależnie od ochrony przewidzianej w innych przepisach. Art. 24 pozwala żądać zaniechania działania, usunięcia jego skutków, na przykład przez stosowne oświadczenie, a także zadośćuczynienia pieniężnego lub zapłaty odpowiedniej sumy na cel społeczny. Jeśli doszło do szkody majątkowej, można żądać jej naprawienia.

Taki pozew ma sens przede wszystkim wtedy, gdy znacie sprawcę. Dlatego zwykle idzie za sprawą karną, a nie przed nią. Decyzję o pozwie omówcie z prawnikiem.

Co robić, gdy to Wasza firma dostaje fałszywe zamówienia?

Zdarza się, że fałszywe zamówienia dotyczą nie osoby prywatnej, ale firmy, na przykład gabinetu, sklepu albo małego biura. Czasem to element sporu z konkurencją lub z niezadowolonym klientem. Zasady są podobne: zabezpieczcie dowody, zgłoście sprawę Policji i w serwisie. Dodatkowo warto, żeby osoba odpowiedzialna za sprawę w firmie była jedna, a pracownicy wiedzieli, że kurierom należy odpowiadać spokojnie i nie przyjmować cudzych przesyłek.

Jeśli to Wasza firma, na przykład restauracja, jest tą, która dostarczyła zamówienie, zachowajcie dane zamówienia, nagrania z odbioru, rozmowy z klientem oraz koszt straty. Dane zamawiającego przekażcie Policji na jej żądanie, ale osobom prywatnym, które do Was napiszą, ich nie ujawniajcie. Straty z art. 286 możecie zgłosić jako pokrzywdzeni.

Jak zadbać o siebie i o bezpieczeństwo?

Powtarzające się fałszywe zamówienia męczą nie tylko dlatego, że są uciążliwe. Męczy poczucie, że ktoś decyduje o Waszym dniu. To normalna reakcja na nękanie.

Powiedzcie komuś zaufanemu.
Domownikom, sąsiadom, którzy mogą przyjmować kurierów, i komuś, kto może Was wesprzeć emocjonalnie. Dzięki temu nie jesteście z tym sami, a sąsiedzi nie przyjmą cudzej paczki, myśląc, że robią Wam przysługę.

Przejrzyjcie, gdzie podany jest Wasz adres.
Sprawdźcie publiczne profile, ogłoszenia, rejestry firm i serwisy z opiniami. Jeśli adres lub telefon są widoczne publicznie, ograniczcie to, na ile to możliwe.

Ustalcie zasady przy drzwiach.
Domownicy nie otwierają drzwi osobom, których nie spodziewają się. Zamówienia, które Was dotyczą, możecie umówić z kurierami przez telefon, zanim wejdą na klatkę.

Rozważcie rozmowę z psychologiem.
Jeśli trudne emocje nie mijają, czujecie lęk albo macie kłopoty ze snem, porozmawiajcie ze specjalistą. W kryzysie emocjonalnym możecie zadzwonić pod numer 116 123, o którym piszemy w tekście Telefon 116 123 dla dorosłych w kryzysie. Jeśli sprawa dotyczy dziecka, pomoc znajdziecie pod numerami 116 111 dla dzieci i młodzieży oraz 800 100 100 dla rodziców i nauczycieli.

Podsumowanie: co zrobić, gdy ktoś zamawia na Wasz adres

Zamówienia, których nie złożyliście, to nie Wasza wina i nie Wasz dług. Nie przyjmujcie przesyłek, nie płaćcie i zapiszcie wszystko: numery zamówień, godziny, nazwy firm, powiadomienia i nagrania. Prowadźcie dziennik zamówień, bo powtarzalność jest podstawą oceny nękania.

Prawo daje kilka dróg. Powtarzające się zamówienia mogą być uporczywym nękaniem, a użycie Waszych danych podszywaniem się, czyli art. 190a Kodeksu karnego. Oszustwem wobec firmy jest art. 286, a pojedyncze złośliwe zamówienie może być wykroczeniem z art. 107 Kodeksu wykroczeń. Pokrzywdzonym jest ten, czyje dobro prawne naruszono, więc przy nękaniu to Wy składacie zawiadomienie i wniosek o ściganie. Sprawcę ustala Policja lub prokuratura, nie Wy. Ten tekst nie zastępuje porady prawnika.

Gdzie szukać pomocy?

Fundacja Usuwanie Hejtu
tel. 222 900 142, biuro@usuwaniehejtu.pl. Pomagamy przygotować zawiadomienie i zgłoszenia do serwisów oraz prowadzimy je do końca, pomagamy zabezpieczyć materiał i kierujemy do prawnika lub psychologa. Działania Fundacji można wesprzeć darowizną na stronie usuwaniehejtu.pl.

Policja i prokuratura
Zawiadomienie złożycie w najbliższej jednostce Policji lub w prokuraturze. W sytuacji zagrożenia dzwońcie pod numer 112.

Telefon zaufania dla dorosłych w kryzysie emocjonalnym
116 123

Telefon zaufania dla dzieci i młodzieży
116 111

Telefon dla rodziców i nauczycieli w sprawach bezpieczeństwa dzieci w sieci
800 100 100

Najczęściej zadawane pytania

1. Czy muszę zapłacić za zamówienie, którego nie złożyłem?
Nie. Zgodnie z art. 5 ustawy o prawach konsumenta spełnienie świadczenia niezamówionego następuje na ryzyko przedsiębiorcy i nie nakłada na konsumenta żadnych zobowiązań. Nie przyjmujcie przesyłki i nie płaćcie kurierowi.

2. Jakie przestępstwo popełnia osoba, która zamawia jedzenie na cudzy adres?
Zależy od okoliczności. Przy powtarzających się zamówieniach może to być uporczywe nękanie z art. 190a § 1 Kodeksu karnego, a przy użyciu Waszych danych podszywanie się z art. 190a § 2. Pojedyncze złośliwe zamówienie może być wykroczeniem z art. 107 Kodeksu wykroczeń.

3. Ile zamówień musi być, żeby to było uporczywe nękanie?
Kodeks nie podaje liczby. Ocenia się całość zachowania: częstotliwość, czas trwania, towarzyszące wiadomości i skutki dla pokrzywdzonego. Dlatego tak ważny jest dziennik wszystkich zamówień z datami.

4. Kto jest pokrzywdzonym przy fałszywym zamówieniu?
Osoba, na której adres złożono zamówienie, jest pokrzywdzona nękaniem lub podszyciem się. Firma lub kurier, który poniósł stratę, może być pokrzywdzony oszustwem. Pokrzywdzonym jest ten, czyje dobro prawne zostało bezpośrednio naruszone lub zagrożone.

5. Kto może złożyć zawiadomienie o fałszywych zamówieniach?
Zawiadomienie o przestępstwie ściganym z urzędu może złożyć każdy. Nękanie i podszywanie się z art. 190a są jednak ścigane na wniosek pokrzywdzonego, więc wniosek o ściganie musicie złożyć Wy.

6. Gdzie złożyć zawiadomienie i czy można je złożyć ustnie?
W najbliższej jednostce Policji albo w prokuraturze, ustnie lub na piśmie. Przy zawiadomieniu ustnym sporządza się protokół, w którym można zamieścić wniosek o ściganie. Pokrzywdzony może poprosić o potwierdzenie złożenia zawiadomienia.

7. Czy mogę sam sprawdzić, kto składa zamówienia?
Nie warto. Łatwo wskazać niewłaściwą osobę. Dane zamawiającego mają serwisy i firmy, a Policja lub prokuratura może zażądać ich w postępowaniu. W zawiadomieniu podajcie numery zamówień i nazwy firm.

8. Co zrobić, gdy kurier już przywiózł zamówienie i je zapłaciłem?
Napiszcie do firmy z prośbą o zwrot pieniędzy, podajcie numer zamówienia i napiszcie, że zamówienia nie składaliście. Dołączcie potwierdzenie zawiadomienia, jeśli już je macie. Zachowajcie całą korespondencję.

9. Co zrobić, gdy pod mój adres wezwano pogotowie lub straż pożarną?
Zadzwońcie pod numer 112 i opowiedzcie, że wezwanie jest fałszywe. Zawiadomienie złóżcie możliwie szybko. Fałszywe wezwanie służb może być wykroczeniem z art. 66 Kodeksu wykroczeń, a w ciężkich przypadkach przestępstwem z art. 224a Kodeksu karnego.

10. Czy za fałszywe zamówienia można dostać odszkodowanie lub zadośćuczynienie?
Można dochodzić ich w sądzie cywilnym na podstawie ochrony dóbr osobistych z art. 23 i 24 Kodeksu cywilnego. Najczęściej ma to sens, gdy znana jest tożsamość sprawcy. Decyzję o pozwie omówcie z prawnikiem.

11. Czy mogę zgłosić sprawę w aplikacji, przez którą złożono zamówienie?
Tak. Sprawdźcie formularz lub czat w oficjalnym centrum pomocy serwisu. Podajcie numer zamówienia, datę, adres i informację, że zamówienia nie składaliście. Poproście o zablokowanie zamówień na Wasz adres i zachowanie danych dla Policji.

12. Co zrobić, gdy za fałszywymi zamówieniami stoi nastolatek?
Niepełnoletni odpowiadają na innych zasadach niż dorośli, często przed sądem rodzinnym. Sprawę nadal warto zgłosić, a rozmowę z dzieckiem powinien prowadzić dorosły. Pomocy możecie szukać w Fundacji Usuwanie Hejtu pod numerem 222 900 142.

13. Czy statystyki Policji pokazują, ile jest fałszywych zamówień?
Nie. Policja publikuje liczby dla całego art. 190a oraz dla całego art. 286, bez wydzielania tej formy. W 2023 roku wszczęto 7 107 postępowań z art. 190a, ale nie wiadomo, ile z nich dotyczyło fałszywych zamówień.

Źródła

• Kancelaria Sejmu, 2026: Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny, tekst ujednolicony (stan na 28 sierpnia 2026 r.)
• Kancelaria Sejmu, 2026: Ustawa z dnia 20 maja 1971 r. - Kodeks wykroczeń, tekst ujednolicony (stan na 5 maja 2026 r.)
• Kancelaria Sejmu, 2026: Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks postępowania karnego, tekst ujednolicony (stan na 17 lipca 2026 r.)
• Kancelaria Sejmu, 2026: Ustawa z dnia 30 maja 2014 r. o prawach konsumenta, tekst ujednolicony
• Kancelaria Sejmu, 2026: Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny, tekst ujednolicony (stan na 25 czerwca 2026 r.)
• Komenda Główna Policji, 2024: Uporczywe nękanie. Kradzież tożsamości (art. 190a) - statystyka za lata 2012-2023
• Komenda Główna Policji, 2024: Oszustwo (art. 286) - statystyka za lata 2018-2023

A jak to wyglądało u Was? Napiszcie w komentarzu

Chcemy dowiedzieć się, co w takiej sytuacji pomogło Wam najbardziej: czy większą różnicę zrobiło szybkie zgłoszenie w aplikacji, czy zawiadomienie na Policji? I czy firmy, do których pisaliście, chętnie przekazały numery zamówień, czy trzeba było o nie długo prosić? Jeśli czegoś w tym tekście zabrakło, napiszcie, co dopisać. Prosimy tylko, żebyście w komentarzach nie podawali nazwisk ani danych innych osób, w tym adresów i numerów telefonów.