Szkoła wzywa Was, bo dziecko hejtowało. Jak przygotować się do rozmowy z dyrekcją?

Telefon albo wiadomość ze szkoły: „Prosimy o pilne spotkanie w sprawie zachowania dziecka w internecie”. Większość rodziców czuje wtedy naraz wstyd, złość i lęk. To zrozumiałe i nie świadczy o Was źle.

Na to spotkanie można się przygotować tak, żeby pomogło dziecku, osobie pokrzywdzonej i Wam. Poniżej znajdziecie pytania do szkoły, listę dokumentów, o które wolno prosić, gotowe zdania na trudne chwile i plan na dni po rozmowie.

W skrócie

• Idziecie po informacje i ustalenia. Nie idziecie na rozprawę. Na spotkaniu nie musicie ani bronić dziecka, ani go potępiać.
• Dyrektor może zastosować pouczenie, ostrzeżenie, przeproszenie pokrzywdzonego lub prace porządkowe tylko za zgodą rodziców i dziecka. Tak stanowi ustawa o wspieraniu i resocjalizacji nieletnich z 2022 r.
• Rodzaje kar i tryb odwołania muszą być zapisane w statucie szkoły. Przeczytajcie go przed spotkaniem.
• Wasze dziecko nie jest wyjątkiem. W badaniu HBSC z lat 2021-2022, opisanym przez WHO, do cyberprzemocy wobec innych przyznało się średnio 12% nastolatków: 14% chłopców i 9% dziewcząt.
• Rodzice często wiedzą mniej, niż sądzą. W badaniu NASK z 2024 r. 66% rodziców uważało, że dziecko w razie cyberprzemocy zwraca się do bliskich dorosłych. Rodzinę jako źródło wsparcia wskazało 15% nastolatków.
• Ustalenia zapiszcie i potwierdźcie mailem. Po 2-4 tygodniach poproście o krótkie spotkanie sprawdzające.

Po co szkoła Was wzywa i czego się spodziewać?

Szkoła dowiedziała się, że Wasze dziecko mogło kogoś obrażać, ośmieszać albo wykluczać w sieci. Ma obowiązek zareagować, także wtedy, gdy wszystko działo się po lekcjach, bo skutki widać w klasie. Szerzej opisujemy to we wpisie o tym, co może i co musi zrobić szkoła, gdy hejt dzieje się na grupie klasowej.

Na spotkaniu będzie zwykle wychowawca oraz pedagog lub psycholog szkolny, czasem dyrektor. Szkoła przedstawi to, co wie, zapyta o Wasze stanowisko i zaproponuje dalsze kroki. Dobrze przeprowadzona rozmowa kończy się konkretnym planem, a nie tylko wpisem do dziennika.

Jak często zdarza się to innym rodzinom?

Częściej, niż się wydaje. W międzynarodowym badaniu HBSC z lat 2021-2022, przeprowadzonym wśród uczniów w wieku 11, 13 i 15 lat w 44 krajach i regionach, do cyberprzemocy wobec innych przyznało się średnio 12% badanych. Cztery lata wcześniej, w 2018 r., było to 11% chłopców i 7% dziewcząt, a w nowszej edycji 14% i 9% (WHO, Biuro Regionalne dla Europy, 2024).

To oznacza, że w przeciętnej klasie jest kilkoro dzieci, które zrobiły w sieci coś krzywdzącego. Więcej o tym, kim są i co nimi kieruje, piszemy w tekście o sprawcach cyberprzemocy w świetle badań. Te liczby niczego nie usprawiedliwiają. Pokazują jednak, że nie jesteście jedynymi rodzicami w takiej sytuacji i że szkoły mają w takich sprawach doświadczenie.

Dlaczego wiadomość ze szkoły tak często zaskakuje?

Dzieci rzadko mówią rodzicom o tym, co dzieje się w sieci. W badaniu NASK z 2024 r. (3665 uczniów i 918 rodziców) 66% rodziców było przekonanych, że dziecko w obliczu cyberprzemocy zwraca się najpierw do bliskich dorosłych. Wśród nastolatków rodzinę wskazało 15%. Podobnie było z nauczycielami: wskazało ich 22% rodziców i 4% uczniów (raport „Nastolatki”, NASK).

Te dane dotyczą dzieci, które doświadczyły przemocy, a nie tych, które ją stosowały. Pokazują jednak ogólną prawdę: o życiu dziecka w internecie dorośli dowiadują się późno. Zaskoczenie nie oznacza, że byliście złymi rodzicami.

Co zrobić między telefonem ze szkoły a spotkaniem?

Najważniejsze dzieje się przed wejściem do gabinetu. Macie zwykle od jednego do kilku dni. To wystarczy na pięć rzeczy.

Zapytajcie szkołę, czego dotyczy spotkanie

Macie prawo wiedzieć, na co się przygotować. Nie potrzebujecie całej dokumentacji przed spotkaniem. Wystarczy ogólny opis sprawy i lista uczestników. Możecie wysłać przez dziennik elektroniczny taką wiadomość:

Wzór wiadomości do wychowawcy.
„Dzień dobry, potwierdzamy udział w spotkaniu w dniu [data] o godz. [godzina]. Abyśmy mogli dobrze się przygotować, prosimy o informację: czego ogólnie dotyczy sprawa i jakiego okresu, kto będzie obecny na spotkaniu oraz czy nasze dziecko ma w nim uczestniczyć. Zależy nam na wyjaśnieniu sprawy i na współpracy ze szkołą. Z poważaniem [imię i nazwisko]”.

Porozmawiajcie z dzieckiem spokojnie i raz

Nie zaczynajcie od pytania „Coś ty zrobił?”. Zacznijcie od faktu: „Szkoła prosi nas o spotkanie w sprawie tego, co działo się w internecie. Chcemy najpierw usłyszeć to od Ciebie”. Potem słuchajcie. Pytajcie o przebieg zdarzeń, a nie o winę: co zostało napisane lub wysłane, gdzie, kto jeszcze brał w tym udział, od kiedy to trwa.

Powiedzcie dziecku dwie rzeczy naraz: że to, co się stało, traktujecie poważnie, i że nie zostanie z tym samo. Jeśli rozmowa jest trudna, pomogą pytania z wpisu o tym, jak rozmawiać z dzieckiem, które nie chce mówić o sieci.

Nie przesłuchujcie przez cały wieczór.
Jedna rzeczowa rozmowa daje więcej niż trzy godziny pytań. Dziecko, które czuje się osaczone, zaczyna zaprzeczać albo mówi to, co chcecie usłyszeć.

Zobaczcie materiał razem z dzieckiem i niczego nie usuwajcie

Poproście dziecko, żeby pokazało Wam rozmowy, wpisy lub nagrania, o które chodzi. Zróbcie zrzuty ekranu z widoczną datą i nazwą konta. Nie usuwajcie niczego na własną rękę przed spotkaniem. Usunięcie treści z publicznego profilu warto uzgodnić ze szkołą, bo najpierw trzeba ją zabezpieczyć. Zasady opisujemy we wpisie o tym, jak zabezpieczyć dowody hejtu.

Zrzuty mogą też pokazać szerszy obraz: kto zaczął, kto dołączył, czy Wasze dziecko samo było wcześniej atakowane. To nie zdejmuje z niego odpowiedzialności, ale jest ważne dla tego, jaka pomoc będzie potrzebna.

Przeczytajcie statut szkoły

Statut jest zwykle dostępny na stronie internetowej szkoły lub w sekretariacie. Prawo oświatowe w art. 98 wymaga, żeby statut określał rodzaje kar stosowanych wobec uczniów oraz tryb odwoływania się od kary. W statucie szkoły podstawowej muszą też być zapisane przypadki, w których dyrektor może wystąpić do kuratora oświaty o przeniesienie ucznia do innej szkoły.

Zaznaczcie w statucie trzy fragmenty: katalog kar, tryb odwołania z terminem oraz zasady ustalania oceny zachowania. Na spotkaniu będziecie wiedzieć, co szkoła może zrobić, a czego w jej przepisach nie ma.

Ustalcie między sobą, po co idziecie

Jeśli idziecie we dwoje, ustalcie wcześniej, kto mówi, a kto notuje. Zapiszcie cel spotkania w jednym zdaniu, na przykład: „Chcemy poznać fakty, uzgodnić sposób naprawienia krzywdy i dowiedzieć się, jak szkoła pomoże naszemu dziecku zmienić zachowanie”. To zdanie przyda się, gdy rozmowa zejdzie na boczny tor.

O co zapytać dyrekcję na spotkaniu?

Pytania warto mieć zapisane na kartce. W stresie łatwo zapomnieć o połowie z nich.

Pytania o fakty

• Co dokładnie zarzuca się naszemu dziecku: jakie treści, w jakim serwisie lub komunikatorze, w jakim okresie?
• Czy szkoła widziała materiał (zrzuty ekranu, nagrania), czy zna sprawę tylko z relacji?
• Czy nasze dziecko działało samo, czy w grupie? Czy rozmowy odbyły się także z innymi uczniami i ich rodzicami?
• Czy z naszym dzieckiem ktoś już o tym rozmawiał? Kto, kiedy i co dziecko powiedziało?
• Czy treści są nadal dostępne w sieci?

Pytania o podstawę i konsekwencje

• Na podstawie którego punktu statutu szkoła planuje działać?
• Czy szkoła proponuje środek oddziaływania wychowawczego za naszą zgodą, karę ze statutu, czy jedno i drugie?
• Jak sprawa wpłynie na ocenę zachowania i kto o tym zdecyduje?
• Czy szkoła zawiadomiła albo planuje zawiadomić sąd rodzinny lub Policję? Jeśli tak, z jakiego powodu?
• W jakim terminie i do kogo możemy się odwołać od kary?

Pytania o pomoc i o to, co dalej

• Jakie wsparcie dostanie nasze dziecko: rozmowy z pedagogiem lub psychologiem, zajęcia, kontrakt?
• Jak szkoła zadba o osobę pokrzywdzoną i w jakiej formie możemy pomóc naprawić krzywdę?
• Kto będzie naszą osobą do kontaktu i kiedy spotkamy się ponownie?
• Co szkoła powie klasie i jak ochroni nasze dziecko przed odwetem?

Czego szkoła Wam nie powie.
Nie pytajcie, kto zgłosił sprawę. Szkoła chroni dane zgłaszających i innych uczniów, tak samo jak chroni dane Waszego dziecka przed innymi rodzicami. Opisujemy to w tekście o tym, czy szkoła może ujawnić nazwisko sprawcy.

Jakich dokumentów możecie żądać od szkoły?

Słowo „żądać” brzmi ostro, ale chodzi o spokojne korzystanie z praw rodzica. Najlepiej prosić na piśmie lub przez dziennik elektroniczny, bo zostaje ślad.

Dokument	Co z niego wynika	Na jakiej podstawie
Statut szkoły	Rodzaje kar, tryb odwołania, zasady oceny zachowania	Prawo oświatowe, art. 98
Uwagi i wpisy o dziecku oraz dokumentacja oceniania	Co i kiedy zapisano o zachowaniu dziecka	Ustawa o systemie oświaty, art. 44e (wgląd na wniosek, sposób określa statut)
Notatka ze spotkania	Ustalenia, terminy, osoby odpowiedzialne	Dobra praktyka; poproście o kopię lub potwierdźcie ustalenia mailem
Dane osobowe Waszego dziecka w dokumentach szkoły	Co szkoła zapisała o dziecku w tej sprawie	RODO, art. 15 (bez danych innych osób)
Informacja o karze z uzasadnieniem	Za co i na jakiej podstawie nałożono karę, jak się odwołać	Statut szkoły

Źródło: opracowanie własne na podstawie tekstów Prawa oświatowego, ustawy o systemie oświaty i RODO.

Dostęp do danych dziecka

Jako przedstawiciele dziecka możecie zwrócić się do szkoły o dostęp do jego danych osobowych, także tych zapisanych w notatkach o zdarzeniu. Zgodnie z art. 12 RODO szkoła odpowiada bez zbędnej zwłoki, najpóźniej w ciągu miesiąca od otrzymania żądania. W sprawach skomplikowanych termin może zostać przedłużony o kolejne dwa miesiące.

To prawo ma granicę. Art. 15 RODO zastrzega, że uzyskanie kopii nie może naruszać praw i wolności innych osób. Szkoła zasłoni więc nazwiska innych uczniów i może odmówić wydania kopii zrzutów, na których widać inne dzieci. Zwykle zgodzi się jednak pokazać materiał na miejscu.

Wzór prośby o dokumenty.
„W związku ze spotkaniem w dniu [data] prosimy o: 1) wskazanie punktów statutu, na podstawie których szkoła podejmuje działania wobec naszego dziecka, 2) udostępnienie do wglądu wpisów i uwag dotyczących tej sprawy, 3) kopię notatki ze spotkania w części dotyczącej naszego dziecka, 4) pisemną informację o zastosowanej karze wraz z pouczeniem o trybie odwołania. Z poważaniem [imię i nazwisko]”.

Czy można nagrywać spotkanie?

Jeśli chcecie nagrywać, powiedzcie o tym otwarcie na początku i zapytajcie o zgodę. Nagrywanie z ukrycia niszczy zaufanie, a dalsza współpraca ze szkołą potrwa jeszcze miesiące lub lata. Prostsze i zwykle wystarczające rozwiązanie to notatka i mail z podsumowaniem wysłany tego samego dnia.

Jak rozmawiać, żeby nie bronić dziecka na ślepo?

Odruch obrony jest naturalny. Kiedy ktoś mówi źle o naszym dziecku, chcemy stanąć między nim a zarzutem. W gabinecie dyrektora ten odruch zwykle szkodzi.

Zdania, które zamykają rozmowę

Jest kilka zdań, które szkoła słyszy bardzo często i po których rozmowa przestaje być rozmową:

• „Moje dziecko nigdy by tego nie zrobiło”. Nie widzieliście jeszcze materiału, a szkoła być może tak.
• „Tamten też nie jest święty”. Zachowanie innego dziecka można wyjaśnić osobno. Nie unieważnia ono tego, co zrobiło Wasze.
• „To tylko żarty, wszyscy tak piszą”. Dla osoby pokrzywdzonej to nie był żart, a szkoła rozmawiała także z nią.
• „To było po lekcjach, szkoły to nie dotyczy”. Skutki są w klasie, więc szkoła ma prawo i obowiązek działać.

Obrona za wszelką cenę ma jeszcze jeden skutek. Dziecko uczy się, że konsekwencji można uniknąć, jeśli rodzic wystarczająco głośno zaprotestuje. To mit podobny do tego, który opisujemy we wpisie o przekonaniu, że nieletniemu nic nie grozi.

Zdania, które otwierają rozmowę

Gdy słyszycie zarzut po raz pierwszy.
„Traktujemy to poważnie. Chcielibyśmy najpierw zobaczyć materiał i poznać fakty, a potem porozmawiać o tym, co dalej”.

Gdy czegoś nie wiecie.
„Tego nie wiemy. Porozmawiamy z dzieckiem i wrócimy z odpowiedzią do [dzień]”.

Gdy nie zgadzacie się z oceną.
„Nie kwestionujemy, że to się stało. Widzimy jednak inaczej ten jeden element i prosimy o jego sprawdzenie”.

Gdy sprawa się potwierdza.
„Przykro nam z powodu tego, co spotkało drugie dziecko. Chcemy pomóc to naprawić. Jak możemy to zrobić razem ze szkołą?”.

Bronić praw dziecka to co innego niż bronić jego zachowania

Możecie w pełni uznać, że dziecko postąpiło źle, i jednocześnie pilnować, żeby zostało potraktowane uczciwie. Uczciwie znaczy: wysłuchane, ukarane zgodnie ze statutem, bez publicznego piętnowania i z jasną drogą odwołania. Te dwie postawy się nie wykluczają.

Macie też prawo powiedzieć, co wiecie o tle sprawy. Jeśli Wasze dziecko było wcześniej samo atakowane albo działało pod presją grupy, szkoła powinna to usłyszeć. Mówcie o tym jako o informacji potrzebnej do pomocy, a nie jako o usprawiedliwieniu.

Jak nie potępiać dziecka przy innych?

Druga skrajność zdarza się równie często jak pierwsza. Zawstydzony rodzic chce pokazać szkole, że traktuje sprawę poważnie, i robi to kosztem dziecka.

Czego unikać w gabinecie

• Wyzwisk i etykiet: „Jesteś okrutny”, „Wstyd mi za ciebie”. Oceniajcie czyn, a nie człowieka: „To, co napisałeś, było krzywdzące”.
• Ogłaszania kar przy nauczycielach: „Telefon zobaczysz za rok”. Kary domowe ustalcie w domu, po ochłonięciu.
• Wyciągania dawnych przewinień i porównań z rodzeństwem.
• Zmuszania do przeprosin na pokaz, tu i teraz. Wymuszone „przepraszam” niczego nie naprawia.
• Mówienia o dziecku w trzeciej osobie, jakby go nie było w pokoju.

Czy dziecko powinno być na spotkaniu?

To zależy od wieku dziecka i od etapu sprawy. Dobrym rozwiązaniem jest podział spotkania na dwie części. W pierwszej dorośli omawiają fakty i możliwe konsekwencje. W drugiej dołącza dziecko, słyszy ustalenia i może się do nich odnieść. Zaproponujcie taki układ szkole, jeśli sama o nim nie wspomni.

Głos dziecka ma też znaczenie formalne. Środek oddziaływania wychowawczego dyrektor może zastosować tylko za zgodą rodziców i samego ucznia. Dziecko powinno więc rozumieć, na co się zgadza.

Gdy to nauczyciel potępia

Zdarza się, że to ktoś ze szkoły używa ostrych słów wobec dziecka albo chce omówić sprawę przy całej klasie. Możecie spokojnie postawić granicę: „Zgadzamy się, że zachowanie wymaga konsekwencji. Prosimy, żebyśmy rozmawiali o tym, co zrobił, a nie o tym, jaki jest. I prosimy, żeby sprawa nie była omawiana przy klasie z podaniem jego imienia”.

Publiczne zawstydzanie nie uczy empatii. Uczy ukrywania się. Dziecko, które zostało upokorzone, rzadko myśli o osobie, którą skrzywdziło. Myśli o własnej krzywdzie.

Co szkoła może zrobić, a czego nie może?

Są trzy różne ścieżki. Warto je odróżniać, bo każda ma inne zasady.

Ścieżka	Co obejmuje	Czy potrzebna jest Wasza zgoda
Środek oddziaływania wychowawczego dyrektora	Pouczenie, ostrzeżenie ustne lub pisemne, przeproszenie pokrzywdzonego, przywrócenie stanu poprzedniego, prace porządkowe na rzecz szkoły	Tak, zgoda rodziców i dziecka
Kara ze statutu szkoły	Tylko kary wymienione w statucie	Nie, ale przysługuje odwołanie w trybie ze statutu
Zawiadomienie sądu rodzinnego lub Policji	Obowiązkowe przy przestępstwie ściganym z urzędu; możliwe także w innych sprawach	Nie

Źródło: ustawa o wspieraniu i resocjalizacji nieletnich, art. 4, oraz Prawo oświatowe, art. 68 i 98.

Środek wychowawczy za zgodą

Art. 4 ust. 4 ustawy o wspieraniu i resocjalizacji nieletnich pozwala dyrektorowi zakończyć sprawę w szkole, jeśli to wystarczające. Warunkiem jest zgoda rodziców albo opiekuna oraz samego ucznia. Zastosowanie takiego środka nie wyklucza kary ze statutu. Przepisu nie stosuje się, gdy czyn ma znamiona przestępstwa ściganego z urzędu.

Zgoda oznacza zwykle, że sprawa zostaje w szkole i kończy się szybko. Zanim jej udzielicie, upewnijcie się, że wiecie, na jaki środek się zgadzacie i co dokładnie ma zrobić dziecko. Odmowa zgody jest Waszym prawem, ale dyrektor może wtedy rozważyć zawiadomienie sądu rodzinnego. Zapytajcie o to wprost.

Kara tylko ze statutu

Szkoła może zastosować wyłącznie kary zapisane w statucie. Jeśli słyszycie o karze, której tam nie ma, poproście o wskazanie punktu. Uczeń objęty obowiązkiem szkolnym nie może zostać skreślony z listy uczniów. W uzasadnionych przypadkach kurator oświaty może go przenieść do innej szkoły na wniosek dyrektora (art. 68 ust. 3 Prawa oświatowego). To rozwiązanie wyjątkowe i nie zaczyna się od niego rozmowy.

Zasady dotyczące telefonu dziecka w szkole opisaliśmy osobno we wpisie o tym, czy szkoła może odebrać uczniowi telefon.

Kiedy szkoła zawiadamia sąd rodzinny lub Policję?

Ustawa obejmuje postępowaniem w sprawach o demoralizację osoby, które ukończyły 10 lat i nie są pełnoletnie. Postępowanie o czyn karalny dotyczy osób, które dopuściły się go po ukończeniu 13 lat, a przed ukończeniem 17 lat. Szkoła ma obowiązek niezwłocznie zawiadomić sąd rodzinny lub Policję, gdy dowie się o czynie mającym znamiona przestępstwa ściganego z urzędu.

Typowe formy hejtu, czyli zniewaga i zniesławienie, są według Kodeksu karnego ścigane z oskarżenia prywatnego, a groźba karalna i uporczywe nękanie na wniosek pokrzywdzonego. O dalszych krokach często decydują więc rodzice pokrzywdzonego dziecka. Ocena konkretnego czynu należy do prawnika i sądu, a nie do szkoły ani do nas.

Sąd rodzinny nie jest rzadkością. W 2025 r. do sądów rejonowych wpłynęło 64 346 spraw nieletnich: 35 802 o demoralizację i 28 544 o czyny karalne (statystyki Ministerstwa Sprawiedliwości). Te liczby obejmują wszystkie rodzaje spraw, nie tylko hejt. Sąd rodzinny kieruje się przede wszystkim dobrem dziecka i ma do dyspozycji środki wychowawcze, a nie kary w rozumieniu prawa dla dorosłych.

Jeśli sprawa trafia do sądu lub na Policję, skorzystajcie z porady prawnika. Ten tekst jej nie zastępuje.

Czy odpowiecie finansowo?

Rodzice pokrzywdzonego dziecka mogą dochodzić roszczeń na drodze cywilnej. Według Kodeksu cywilnego małoletni, który nie ukończył 13 lat, nie ponosi odpowiedzialności za wyrządzoną szkodę (art. 426). Odpowiadać może wtedy osoba zobowiązana do nadzoru, chyba że wykaże, że nadzór sprawowała należycie (art. 427). Szczere naprawienie krzywdy i przeprosiny często sprawiają, że druga rodzina nie szuka dalszych kroków.

Jak zakończyć spotkanie i co zrobić po nim?

Ustalenia na piśmie

Przed wyjściem podsumujcie na głos: co zrobi dziecko, co zrobicie Wy, co zrobi szkoła i do kiedy. Poproście o notatkę albo sami wyślijcie podsumowanie tego samego dnia.

Wzór maila po spotkaniu.
„Dziękujemy za dzisiejsze spotkanie. Dla porządku potwierdzamy ustalenia: 1) [imię dziecka] usunie wskazane treści do [data] po ich zabezpieczeniu przez szkołę, 2) przeprosiny odbędą się w formie uzgodnionej z pedagogiem i rodzicami osoby pokrzywdzonej, 3) [imię dziecka] odbędzie [liczba] spotkań z pedagogiem, 4) spotkamy się ponownie w dniu [data]. Jeśli coś zapisaliśmy niedokładnie, prosimy o korektę”.

Rozmowa w domu

Po spotkaniu dziecko czeka na Waszą reakcję. Powiedzcie mu, co ustalono i dlaczego. Konsekwencje domowe powinny być związane z czynem, ograniczone w czasie i zapowiedziane spokojnie. Dobrą konsekwencją jest na przykład wspólne ustalenie zasad korzystania z komunikatorów na najbliższy miesiąc. Złą jest bezterminowy zakaz wszystkiego.

Zapytajcie też o to, czego na spotkaniu nie było słychać: co dziecko czuło, pisząc te treści, czego się bało, co chciało osiągnąć. Plan pracy z dzieckiem krok po kroku znajdziecie we wpisie Wasze dziecko hejtuje innych? Co zrobić krok po kroku.

Przeprosiny i kontakt z drugą rodziną

Nie piszcie do rodziców pokrzywdzonego dziecka pod wpływem emocji ani w nocy po spotkaniu. Formę przeprosin ustalcie przez szkołę. Osoba pokrzywdzona ma prawo nie chcieć rozmowy twarzą w twarz, a wtedy lepszy będzie list. Dobre przeprosiny nazywają czyn, nie zawierają słowa „ale” i mówią, co się zmieni.

Jeśli nie zgadzacie się z karą

1. Poproście o informację o karze na piśmie, z podstawą w statucie i uzasadnieniem.
2. Sprawdźcie w statucie termin i adresata odwołania.
3. Napiszcie odwołanie rzeczowo: z czym się nie zgadzacie i czego oczekujecie. Nie podważajcie samej krzywdy drugiego dziecka.
4. Jeśli uważacie, że szkoła naruszyła przepisy lub prawa ucznia, możecie zwrócić się do kuratorium oświaty, które sprawuje nadzór pedagogiczny.

Spotkanie sprawdzające

Umówcie je od razu, na termin za 2-4 tygodnie. Zapytajcie wtedy, czy zachowanie ustało, jak czuje się osoba pokrzywdzona i jak klasa traktuje Wasze dziecko. Dziecko, o którym wiadomo, że hejtowało, samo bywa potem celem odwetu. To także trzeba zgłosić szkole.

Czego te dane i przepisy nie mówią?

Badanie HBSC opiera się na deklaracjach uczniów w wieku 11, 13 i 15 lat z lat 2021-2022. Część osób nie przyznaje się do krzywdzenia innych, więc rzeczywista skala może być inna. Podane 12% to średnia z 44 krajów i regionów, a nie wynik dla Polski.

Raport NASK z 2024 r. pyta głównie o doświadczanie przemocy, a nie o jej stosowanie. Statystyki Ministerstwa Sprawiedliwości nie wyodrębniają spraw o hejt w internecie. Nie znaleźliśmy też wiarygodnych polskich danych o tym, ile spotkań rodziców ze szkołą dotyczy cyberprzemocy ani jak często kończą się one karą. Przepisy opisujemy według tekstów ujednoliconych dostępnych w dniu publikacji. Statut każdej szkoły jest inny i to on rozstrzyga o szczegółach.

Podsumowanie: na spotkanie idziecie jako sojusznicy rozwiązania

Wezwanie do szkoły nie jest wyrokiem na dziecko ani oceną Was jako rodziców. To początek pracy, którą dobrze wykonana rozmowa znacznie skraca. Przygotujcie się: poznajcie wersję dziecka, zobaczcie materiał, przeczytajcie statut, zapiszcie pytania.

W gabinecie trzymajcie się środka. Nie zaprzeczajcie faktom i nie pozwólcie, żeby dziecko zostało upokorzone. Pilnujcie trzech rzeczy: naprawienia krzywdy, uczciwej procedury i pomocy dla dziecka, żeby to się nie powtórzyło. Dziecko, które widzi, że rodzice potrafią jednocześnie wymagać i stać przy nim, uczy się z tej sytuacji najwięcej.

Gdzie szukać pomocy?

Jeśli treści opublikowane przez dziecko nadal krążą w sieci i nie potraficie doprowadzić do ich usunięcia, napiszcie lub zadzwońcie do Fundacji Usuwanie Hejtu: tel. 222 900 142, biuro@usuwaniehejtu.pl. Fundacja pomaga zabezpieczyć materiał, przygotować zgłoszenia do serwisów i prowadzi je do końca, a gdy trzeba, kieruje do prawnika lub psychologa. Nie zastępuje prawnika. Działania Fundacji można wesprzeć darowizną na stronie usuwaniehejtu.pl.

• 800 100 100 - telefon dla rodziców i nauczycieli w sprawach bezpieczeństwa dzieci.
• 116 111 - telefon zaufania dla dzieci i młodzieży. Wasze dziecko też może tam zadzwonić, także wtedy, gdy to ono kogoś skrzywdziło.
• 116 123 - telefon dla dorosłych w kryzysie emocjonalnym.
• 112 - gdy zagrożone jest życie lub zdrowie.
• Pedagog i psycholog szkolny - pierwsze osoby do rozmowy o wsparciu dla dziecka.
• Poradnia psychologiczno-pedagogiczna - gdy zachowanie się powtarza albo dziecko samo źle znosi sytuację.
• Kuratorium oświaty - gdy uważacie, że szkoła narusza przepisy lub prawa ucznia.

Najczęściej zadawane pytania

1. Czy musimy przyjść na spotkanie, gdy szkoła wzywa nas w sprawie hejtu?
Warto przyjść, bo to najszybsza droga do poznania faktów i wpływu na dalsze decyzje. Jeśli termin Wam nie odpowiada, zaproponujcie inny na piśmie. Unikanie kontaktu zwykle sprawia, że szkoła podejmuje decyzje bez Waszego głosu.

2. Czy szkoła może ukarać dziecko za coś, co napisało w domu po lekcjach?
Tak, jeśli zachowanie dotyczy uczniów szkoły i jego skutki widać w klasie. Szkoła może jednak sięgnąć tylko po kary zapisane w statucie. Poproście o wskazanie konkretnego punktu.

3. Czy możemy zobaczyć zrzuty ekranu, którymi dysponuje szkoła?
Możecie o to poprosić i szkoła zwykle pokazuje materiał na miejscu. Kopii może nie wydać, jeśli widać na niej dane innych dzieci. Najwięcej dowiecie się, oglądając rozmowy w telefonie własnego dziecka.

4. Czy szkoła powie nam, kto zgłosił sprawę?
Zazwyczaj nie. Szkoła chroni dane zgłaszających i innych uczniów, a do wyjaśnienia sprawy nie jest Wam to potrzebne. Naciskanie w tej kwestii utrudnia rozmowę o tym, co ważne.

5. Czy możemy nie zgodzić się na środek zaproponowany przez dyrektora?
Tak. Pouczenie, ostrzeżenie, przeproszenie czy prace porządkowe wymagają zgody rodziców i ucznia. Zanim odmówicie, zapytajcie, co dyrektor zrobi w takim wypadku, bo może rozważyć zawiadomienie sądu rodzinnego.

6. Czy dziecko może zostać wyrzucone ze szkoły za hejt?
Ucznia objętego obowiązkiem szkolnym nie można skreślić z listy uczniów. W uzasadnionych przypadkach kurator oświaty może go przenieść do innej szkoły na wniosek dyrektora. Przypadki, w których dyrektor szkoły podstawowej może o to wystąpić, muszą być zapisane w statucie.

7. Czy na spotkanie możemy zabrać inną osobę, na przykład prawnika?
Możecie przyjść we dwoje, a obecność osoby trzeciej warto wcześniej uzgodnić ze szkołą. Na pierwszej rozmowie wyjaśniającej prawnik rzadko jest potrzebny. Przydaje się, gdy sprawa trafia do sądu rodzinnego lub na Policję.

8. Dziecko twierdzi, że tego nie zrobiło. Jak się zachować?
Powiedzcie szkole, że dziecko przedstawia sprawę inaczej, i poproście o pokazanie materiału. Nie przesądzajcie niczego w żadną stronę, dopóki nie zobaczycie faktów. Jeśli materiał potwierdzi zarzut, wróćcie do rozmowy z dzieckiem bez wyrzutów o kłamstwo jako pierwszego tematu.

9. Co zrobić, gdy nasze dziecko było wcześniej samo hejtowane?
Powiedzcie o tym na spotkaniu i pokażcie zrzuty, jeśli je macie. Szkoła powinna zająć się obiema sprawami. Wcześniejsza krzywda tłumaczy tło, ale nie zwalnia dziecka z naprawienia tego, co samo zrobiło.

10. Czy powinniśmy sami skontaktować się z rodzicami pokrzywdzonego dziecka?
Lepiej zrobić to za pośrednictwem szkoły i po ochłonięciu. Druga rodzina może nie być gotowa na rozmowę. Dobrym pierwszym krokiem jest krótka, szczera wiadomość przekazana przez wychowawcę lub pedagoga.

11. Czy trzeba zabrać dziecku telefon po takim spotkaniu?
Samo odebranie telefonu niczego nie uczy i bywa odbierane jako kara za to, że sprawa wyszła na jaw. Lepiej ustalić konkretne zasady na określony czas, na przykład wspólny przegląd komunikatorów raz w tygodniu przez miesiąc. Zasady powinny mieć datę końcową.

12. Ile czasu ma szkoła na odpowiedź na wniosek o dostęp do danych dziecka?
Zgodnie z RODO administrator odpowiada bez zbędnej zwłoki, najpóźniej w ciągu miesiąca od otrzymania żądania. W skomplikowanych sprawach termin można przedłużyć o kolejne dwa miesiące, o czym szkoła musi Was poinformować.

13. Czy wpis o hejcie zostanie w dokumentach dziecka na zawsze?
Zależy to od rodzaju dokumentu i zasad szkoły. Uwagi w dzienniku dotyczą danego roku szkolnego i wpływają na ocenę zachowania. Zapytajcie szkołę wprost, gdzie sprawa zostanie odnotowana i jak długo dokument będzie przechowywany.

14. Co zrobić, jeśli po spotkaniu klasa odwraca się od naszego dziecka?
Zgłoście to wychowawcy od razu, najlepiej na piśmie. Odwet i wykluczenie to także przemoc, a szkoła ma obowiązek zareagować tak samo jak przy pierwszym zgłoszeniu. Wróćcie do tego tematu na spotkaniu sprawdzającym.

Źródła

• Kancelaria Sejmu, 2026: Ustawa z dnia 9 czerwca 2022 r. o wspieraniu i resocjalizacji nieletnich, tekst ujednolicony
• Kancelaria Sejmu, 2026: Ustawa z dnia 14 grudnia 2016 r. - Prawo oświatowe, tekst ujednolicony
• Kancelaria Sejmu, 2026: Ustawa z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty, tekst ujednolicony
• Urząd Ochrony Danych Osobowych, 2016: Rozporządzenie (UE) 2016/679 (RODO), tekst skonsolidowany
• Kancelaria Sejmu, 2026: Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny, tekst ujednolicony
• Kancelaria Sejmu, 2026: Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny, tekst ujednolicony
• WHO Regional Office for Europe, 2024: One in six school-aged children experiences cyberbullying, finds new WHO/Europe study (HBSC 2021/2022)
• NASK - Państwowy Instytut Badawczy, 2025: Nastolatki. Raport z ogólnopolskiego badania uczniów i rodziców (badanie z 2024 r.)
• Ministerstwo Sprawiedliwości, 2026: Postępowania w sprawach nieletnich w pierwszej instancji w sądach rejonowych w latach 2020-2025

A jak to wyglądało u Was? Napiszcie w komentarzu

Które pytanie zadane dyrekcji albo wychowawcy najbardziej pomogło Wam zrozumieć, co naprawdę się wydarzyło? Co po takim spotkaniu zadziałało w rozmowie z dzieckiem w domu, a czego dziś byście nie powtórzyli? Prosimy, żebyście w komentarzach nie podawali nazwy szkoły, nazwisk ani danych innych osób.