Zabezpieczenie powództwa: jak uzyskać zakaz publikacji jeszcze przed wyrokiem?

Proces o ochronę dóbr osobistych trwa długo, a obraźliwy wpis, film albo seria artykułów szkodzi każdego dnia. Dlatego prawo pozwala poprosić sąd o tymczasową ochronę jeszcze przed wyrokiem, a nawet przed złożeniem pozwu. Ten wniosek nazywa się zabezpieczeniem powództwa, a ściślej zabezpieczeniem roszczenia.

Sąd nie sprawdza wtedy wszystkiego tak dokładnie jak w wyroku. Musicie jednak pokazać dwie rzeczy: że Wasze żądanie jest prawdopodobne i że bez szybkiej decyzji proces straci sens. Poniżej opisujemy, jak to zrobić, ile to kosztuje, jak długo trwa i kiedy zakaz przestaje obowiązywać.

W skrócie

• Zabezpieczenia można żądać w każdej sprawie cywilnej, przed pozwem albo w trakcie procesu. Trzeba uprawdopodobnić roszczenie i interes prawny, co wynika z art. 730 i 730(1), czyli 730 z indeksem 1, Kodeksu postępowania cywilnego (tekst jednolity z 2026 roku).
• Zakaz publikacji w sprawie o dobra osobiste sąd wyda tylko wtedy, gdy nie sprzeciwia się temu ważny interes publiczny. Zakaz trwa najwyżej rok i można go przedłużać (art. 755 § 2 Kodeksu postępowania cywilnego).
• Wniosek powinien być rozpoznany bezzwłocznie, nie później niż w ciągu tygodnia od wpływu do sądu (art. 737). To termin dla sądu, a nie gwarancja dla Was.
• Opłata od osobnego wniosku wynosi 100 zł. Wniosek zawarty w pozwie nie podlega opłacie, a sam pozew o ochronę dóbr osobistych kosztuje 600 zł. Tak stanowi ustawa o kosztach sądowych w sprawach cywilnych (tekst jednolity z 2025 roku).
• Zabezpieczenie uzyskane przed procesem upada, jeśli nie złożycie pozwu w terminie wyznaczonym przez sąd. Ten termin nie może być dłuższy niż dwa tygodnie (art. 733).
• Według statystyk Ministerstwa Sprawiedliwości sprawa procesowa w sądzie okręgowym trwała w 2025 roku średnio 14,8 miesiąca. To główny powód, dla którego warto pytać o ochronę tymczasową.

Czym jest zabezpieczenie powództwa w sprawie o dobra osobiste?

Zabezpieczenie to tymczasowa decyzja sądu, która ma chronić Was do czasu wyroku. Sąd wydaje ją w formie postanowienia. Nie rozstrzyga w niej, kto ma rację. Ocenia tylko, czy Wasze żądanie wygląda na zasadne i czy zwłoka może wyrządzić szkodę trudną do cofnięcia.

Dobra osobiste to między innymi cześć, czyli dobre imię i godność, wizerunek, nazwisko, zdrowie i tajemnica korespondencji. Wymienia je art. 23 Kodeksu cywilnego. Art. 24 tego kodeksu pozwala żądać zaniechania działania, które tym dobrom zagraża, a po naruszeniu także usunięcia skutków, na przykład przeprosin. To właśnie żądanie zaniechania najczęściej zabezpiecza się zakazem publikacji.

Jeśli nie macie pewności, czy Wasza sprawa to droga cywilna, czy karna, przeczytajcie najpierw tekst o tym, czym różni się zniesławienie od zniewagi i jaką drogę wybrać. Zabezpieczenie, o którym piszemy tutaj, dotyczy wyłącznie procesu cywilnego.

Co sąd może nakazać na czas procesu?

W sprawach niepieniężnych sąd wybiera taki sposób zabezpieczenia, jaki uzna za odpowiedni. Art. 755 § 1 Kodeksu postępowania cywilnego podaje przykłady, między innymi unormowanie praw i obowiązków stron na czas trwania postępowania. Lista jest otwarta, więc to Wy proponujecie konkretne rozwiązanie.

Zakaz dalszych publikacji.
Sąd zakazuje pozwanemu rozpowszechniania określonych twierdzeń, zdjęć albo nagrań. Zakaz musi być opisany precyzyjnie: jakie treści, w jakich miejscach, przez jaki czas.

Nakaz czasowego ukrycia treści.
Można wnosić, aby pozwany na czas procesu usunął albo ukrył wskazany wpis, film lub artykuł. Podajcie dokładne adresy internetowe. Sądy podchodzą do takich wniosków ostrożniej niż do zakazu na przyszłość, bo skutek jest bliski temu, czego żądacie w pozwie.

Zakaz kontaktowania się i komentowania.
Przy uporczywych atakach na jedną osobę można wnosić o zakaz zamieszczania wpisów na jej temat albo oznaczania jej w mediach społecznościowych. Im węższy i jaśniejszy zakaz, tym większa szansa, że sąd go wyda.

Zasadą jest, że zabezpieczenie nie może prowadzić do zaspokojenia roszczenia (art. 731). W sprawach niepieniężnych kodeks robi wyjątek: tej zasady nie stosuje się, gdy zabezpieczenie jest konieczne dla odwrócenia grożącej szkody lub innych niekorzystnych skutków (art. 755 § 2(1)). W sprawach o dobra osobiste to właśnie ten wyjątek otwiera drogę do tymczasowego zakazu.

Jakie warunki trzeba spełnić, aby sąd udzielił zabezpieczenia?

Warunki są dwa i muszą być spełnione łącznie. Trzeba uprawdopodobnić roszczenie oraz interes prawny w udzieleniu zabezpieczenia. Przy zakazie publikacji dochodzi trzeci element: brak sprzeciwu ważnego interesu publicznego.

Uprawdopodobnienie roszczenia

Uprawdopodobnić to mniej niż udowodnić. Zgodnie z art. 243 Kodeksu postępowania cywilnego nie trzeba wtedy zachowywać szczegółowych przepisów o postępowaniu dowodowym. Sąd nie przesłuchuje świadków i nie powołuje biegłych. Opiera się na tym, co dołączycie do wniosku.

Pokażcie treść.
Dołączcie zrzuty ekranu z widocznym adresem, datą i nazwą konta, wydruki artykułów, nagrania na nośniku. Jak przygotować taki materiał, opisujemy w tekście o tym, jak zabezpieczyć dowody hejtu w internecie. Osobno wyjaśniamy, jak sądy oceniają zrzuty ekranu i wydruki.

Pokażcie, że to o Was.
Jeśli wpis nie podaje nazwiska, wyjaśnijcie, po czym odbiorcy Was rozpoznają: zdjęcie, miejsce pracy, miejscowość, komentarze innych osób.

Pokażcie, które dobro zostało naruszone.
Wskażcie konkretne zdania i napiszcie, dlaczego są nieprawdziwe albo obraźliwe. Jeśli macie dokument, który temu przeczy, na przykład wyrok, zaświadczenie albo umowę, dołączcie go.

W sprawach o dobra osobiste to pozwany musi wykazać, że działał zgodnie z prawem, bo art. 24 Kodeksu cywilnego chroni przed działaniem, „chyba że nie jest ono bezprawne”. Na etapie zabezpieczenia sąd i tak oceni, czy publikacja nie mieści się w dozwolonej krytyce. Dlatego uczciwie oddzielcie we wniosku opinie od twierdzeń o faktach.

Interes prawny w udzieleniu zabezpieczenia

Interes prawny istnieje wtedy, gdy brak zabezpieczenia uniemożliwi lub poważnie utrudni wykonanie przyszłego wyroku albo osiągnięcie celu postępowania. Tak definiuje go art. 730(1) § 2 Kodeksu postępowania cywilnego. Mówiąc prościej: musicie pokazać, co złego stanie się przez miesiące czekania na wyrok.

Naruszenie trwa albo się powtarza.
Pokażcie daty kolejnych wpisów, zapowiedzi następnych publikacji, rosnącą liczbę wyświetleń i udostępnień.

Skutki są trudne do odwrócenia.
Opiszcie konkretnie, co się dzieje: utracone zlecenia, rozmowa dyscyplinarna w pracy, wiadomości od obcych osób, pogorszenie zdrowia potwierdzone przez lekarza.

Wyrok przyjdzie za późno.
Przeprosiny po dwóch latach nie cofną szkód, które powstają teraz. To argument, który sądy rozumieją, ale trzeba go poprzeć faktami z Waszej sprawy, a nie ogólnym stwierdzeniem.

Najczęstszy błąd to wniosek, w którym interes prawny opisano jednym zdaniem. Sąd nie domyśla się szkody. Jeśli jej nie pokażecie, wniosek zostanie oddalony, nawet gdy samo naruszenie jest oczywiste.

Sąd waży interesy obu stron

Przy wyborze sposobu zabezpieczenia sąd ma zapewnić Wam należytą ochronę, ale nie może obciążać drugiej strony ponad potrzebę (art. 730(1) § 3). Dlatego lepiej prosić o zakaz dotyczący trzech konkretnych twierdzeń niż o zakaz „wszelkich wypowiedzi na temat powoda”. Zbyt szeroki wniosek sąd często oddala w całości.

Zakaz publikacji a wolność słowa: jakie są ograniczenia?

Zakaz publikacji przed wyrokiem to mocna ingerencja w wolność wypowiedzi. Ktoś ma milczeć, zanim sąd ustali, czy naruszył prawo. Dlatego przepisy stawiają tu dodatkowe warunki, ważne zwłaszcza w sporach z prasą, portalami i nadawcami.

Ważny interes publiczny

Zgodnie z art. 755 § 2 Kodeksu postępowania cywilnego w sprawach o ochronę dóbr osobistych zabezpieczenie polegające na zakazie publikacji może być udzielone tylko wtedy, gdy nie sprzeciwia się temu ważny interes publiczny. Przepis nie podaje definicji. W praktyce chodzi o prawo społeczeństwa do informacji o sprawach publicznych.

Kiedy o zakaz jest trudniej.
Gdy publikacja dotyczy działalności osoby pełniącej funkcję publiczną, wydawania publicznych pieniędzy, bezpieczeństwa produktów albo innych spraw, o których opinia publiczna powinna wiedzieć. Dziennikarska krytyka, nawet ostra, zwykle nie zostanie zablokowana przed wyrokiem.

Kiedy o zakaz jest łatwiej.
Gdy treść dotyczy życia prywatnego osoby, która nie pełni funkcji publicznych, gdy są to wyzwiska, a nie informacje, albo gdy publikowany jest wizerunek, adres lub dane o zdrowiu bez żadnego związku ze sprawą publiczną.

Obecne brzmienie przepisu obejmuje wszystkie sprawy o ochronę dóbr osobistych. Dotyczy więc zarówno redakcji, jak i osoby prywatnej prowadzącej profil w mediach społecznościowych.

Zakaz najwyżej na rok

Udzielając zabezpieczenia, sąd określa czas trwania zakazu publikacji. Nie może on być dłuższy niż rok. Jeśli proces nadal trwa, przed upływem tego okresu możecie żądać dalszego zabezpieczenia. Sąd ponownie sprawdzi wtedy interes publiczny i znów określi czas, najwyżej na kolejny rok.

Ważny szczegół: jeśli wniosek o dalsze zabezpieczenie złożycie przed końcem okresu, zakaz pozostaje w mocy do czasu prawomocnego rozstrzygnięcia tego wniosku. Wniosek złożony po terminie tej ochrony nie daje. Zapiszcie datę końcową w kalendarzu z zapasem kilku tygodni.

Limit czasowy ma swoją historię. W wyroku z 9 listopada 2010 roku Trybunał Konstytucyjny w sprawie K 13/07 uznał, że ówczesny art. 755 § 2 jest niezgodny z Konstytucją przez to, że nie określał ram czasowych zakazu publikacji w sprawach przeciwko środkom społecznego przekazu. Po tym wyroku do przepisu wprowadzono górną granicę jednego roku.

Sprostowanie zamiast zakazu

W sporze z redakcją macie też inne, szybsze narzędzie. Jeśli materiał prasowy zawiera nieścisłą lub nieprawdziwą wiadomość, można żądać sprostowania. Zasady i gotowy wzór znajdziecie w tekście o tym, jak napisać sprostowanie prasowe. Sprostowanie nie usuwa artykułu, ale pozwala przedstawić Wasze stanowisko bez czekania na wyrok.

Jak napisać wniosek o zabezpieczenie?

Wniosek musi spełniać wymagania pisma procesowego i dodatkowo zawierać dwa elementy z art. 736 Kodeksu postępowania cywilnego: wskazanie sposobu zabezpieczenia oraz uprawdopodobnienie okoliczności uzasadniających wniosek. Jeśli składacie go przed pozwem, trzeba też zwięźle przedstawić przedmiot sprawy.

Gdzie i kiedy złożyć wniosek?

Wniosek trafia do sądu, który jest właściwy do rozpoznania sprawy w pierwszej instancji (art. 734). Sprawy o prawa niemajątkowe, w tym o ochronę dóbr osobistych, należą do sądów okręgowych (art. 17 pkt 1). Który sąd okręgowy wybrać, wyjaśniamy w tekście o tym, do którego sądu wnieść pozew za hejt w sieci.

Macie trzy możliwości. Każda ma inne skutki dla opłat i terminów.

Moment złożenia	Opłata od wniosku	Na co uważać
Przed pozwem	100 zł	Sąd wyznaczy termin na pozew, najwyżej dwa tygodnie. Po jego upływie zabezpieczenie upada.
W pozwie	Bez opłaty od wniosku, pozew 600 zł	Wniosek musi być wyraźnie wyodrębniony i osobno uzasadniony.
W trakcie procesu	100 zł	Rozpoznaje go sąd tej instancji, w której toczy się sprawa.

Źródło: art. 68 pkt 1, art. 26 ust. 1 pkt 3 i art. 95 ust. 1 pkt 1 ustawy o kosztach sądowych w sprawach cywilnych oraz art. 733 i 734 Kodeksu postępowania cywilnego.

Wniosek przed pozwem ma sens, gdy liczy się każdy dzień, a pozew wymaga jeszcze pracy. Pamiętajcie jednak, że po udzieleniu zabezpieczenia na napisanie pozwu zostaną najwyżej dwa tygodnie. Najbezpieczniej mieć projekt pozwu gotowy już w dniu składania wniosku.

Co powinno znaleźć się we wniosku?

1. Oznaczenie sądu, stron z adresami oraz tytuł pisma: „Wniosek o udzielenie zabezpieczenia roszczenia niepieniężnego”.
2. Roszczenie, które ma być zabezpieczone, na przykład żądanie zaniechania rozpowszechniania określonych twierdzeń.
3. Sposób zabezpieczenia opisany tak, aby dało się go wykonać: treści, miejsca publikacji, adresy internetowe, czas trwania zakazu.
4. Uprawdopodobnienie roszczenia: co opublikowano, kiedy, gdzie i dlaczego narusza to Wasze dobra osobiste.
5. Uprawdopodobnienie interesu prawnego: co stanie się, jeśli sąd nie zadziała teraz.
6. Przy zakazie publikacji: krótkie wyjaśnienie, dlaczego nie sprzeciwia się mu ważny interes publiczny.
7. Lista załączników, dowód opłaty, podpis oraz odpis wniosku z załącznikami dla drugiej strony.

Wzór wniosku o zabezpieczenie przez zakaz publikacji

Poniższy wzór pokazuje układ pisma. Treść w nawiasach kwadratowych uzupełnijcie danymi ze swojej sprawy. W sprawie o większej wadze warto dać projekt do sprawdzenia adwokatowi lub radcy prawnemu.

[Miejscowość, data]
Sąd Okręgowy w [miejscowość], Wydział Cywilny
Uprawniony: [imię i nazwisko, adres, numer PESEL]
Obowiązany: [imię i nazwisko lub nazwa, adres]

Wniosek o udzielenie zabezpieczenia roszczenia niepieniężnego przed wszczęciem postępowania

Na podstawie art. 730, art. 730(1) i art. 755 Kodeksu postępowania cywilnego wnoszę o:

1. udzielenie zabezpieczenia roszczenia o zaniechanie naruszania moich dóbr osobistych w postaci dobrego imienia przez zakazanie obowiązanemu, na okres jednego roku, publikowania w serwisie [nazwa], w tym na profilu dostępnym pod adresem [adres], twierdzeń, że [dokładna treść twierdzeń];

2. nakazanie obowiązanemu, na czas trwania postępowania, ukrycia wpisów dostępnych pod adresami: [adres 1], [adres 2];

3. wyznaczenie terminu do wniesienia pozwu.

Uzasadnienie

Przedmiot sprawy. Zamierzam wnieść pozew o ochronę dóbr osobistych, w którym zażądam zaniechania naruszeń, usunięcia wpisów oraz opublikowania przeprosin.

Uprawdopodobnienie roszczenia. W dniach [daty] obowiązany opublikował wpisy o treści [cytaty]. Twierdzenia te są nieprawdziwe, co potwierdza [dokument]. Wpisy pozwalają mnie rozpoznać, ponieważ [okoliczności]. Dowody: zrzuty ekranu z dnia [data] (załączniki 1-4), [dokument] (załącznik 5).

Interes prawny. Naruszenie trwa i się nasila. Od [data] wpisy wyświetlono [liczba] razy, a obowiązany zapowiedział kolejne publikacje (załącznik 6). W następstwie wpisów [konkretne skutki z datami, załączniki 7-8]. Wyrok wydany po wielu miesiącach nie odwróci tych skutków.

Interes publiczny. Wpisy dotyczą mojego życia prywatnego. Nie pełnię funkcji publicznej, a treści nie mają związku z żadną sprawą publiczną. Zakazowi nie sprzeciwia się zatem ważny interes publiczny.

[Podpis]
Załączniki: [lista], dowód uiszczenia opłaty 100 zł, odpis wniosku z załącznikami.

Ile kosztuje wniosek i jak szybko sąd go rozpozna?

Opłaty sądowe

Opłata stała od wniosku o udzielenie, zmianę lub uchylenie zabezpieczenia wynosi 100 zł (art. 68 pkt 1 ustawy o kosztach sądowych w sprawach cywilnych). Jeśli wniosek zgłaszacie w piśmie rozpoczynającym postępowanie, czyli w pozwie, opłaty od wniosku się nie pobiera (art. 95 ust. 1 pkt 1). Płacicie wtedy tylko opłatę od pozwu o ochronę dóbr osobistych: 600 zł (art. 26 ust. 1 pkt 3).

Dodatkowe koszty mogą się pojawić później. Wniosek o doręczenie postanowienia z uzasadnieniem kosztuje 30 zł (art. 25b ust. 2), a zażalenie podlega osobnej opłacie, której wysokość sąd wskaże w pouczeniu. Jeśli razem z zakazem żądacie pieniędzy, na przykład zadośćuczynienia, opłata od pozwu rośnie o część liczoną od tej kwoty.

Osoby w trudnej sytuacji materialnej mogą prosić o zwolnienie od kosztów. Opisujemy to w tekście o tym, jak złożyć wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych i pełnomocnika z urzędu.

Kaucja

Sąd może uzależnić wykonanie postanowienia od złożenia przez Was kaucji (art. 739). Ma ona zabezpieczać roszczenia drugiej strony na wypadek, gdyby zabezpieczenie okazało się niesłuszne i wyrządziło jej szkodę. W sprawach osób prywatnych zdarza się to rzadko, częściej w sporach z wydawcami i firmami.

Czas rozpoznania wniosku

Wniosek podlega rozpoznaniu bezzwłocznie, nie później jednak niż w terminie tygodnia od dnia wpływu do sądu (art. 737). To tak zwany termin instrukcyjny. Przepis zobowiązuje sąd do pośpiechu, ale jego przekroczenie nie daje Wam żadnego dodatkowego uprawnienia i nie unieważnia późniejszej decyzji.

W praktyce czas zależy od obciążenia sądu i od jakości wniosku. Brak opłaty, podpisu albo odpisu oznacza wezwanie do uzupełnienia braków, a to tygodnie opóźnienia. Sprawdźcie pismo dwa razy przed wysłaniem.

Sąd z reguły rozpoznaje wniosek na posiedzeniu niejawnym, czyli bez wzywania stron, wyłącznie na podstawie dokumentów. Druga strona zwykle dowiaduje się o sprawie dopiero wtedy, gdy dostaje postanowienie z zakazem.

Dlaczego to ważne: ile trwa proces?

Ministerstwo Sprawiedliwości publikuje co roku średni czas trwania postępowań. Dane dotyczą spraw zakończonych w danym roku w pierwszej instancji.

Rok	Średni czas sprawy procesowej w sądzie okręgowym
2011	7,6 miesiąca
2023	11,3 miesiąca
2024	12,9 miesiąca
2025	14,8 miesiąca

Źródło: Ministerstwo Sprawiedliwości, „Średni czas trwania postępowania sądowego w latach 2011-2025”, sprawy cywilne procesowe (repertorium C) w sądach okręgowych, pierwsza instancja.

Z tego samego zestawienia wynika, że w 2025 roku sądy okręgowe zakończyły 139 985 spraw procesowych, a 55 531 z nich, czyli około 40%, trwało dłużej niż 12 miesięcy. Do tego dochodzi postępowanie apelacyjne, jeśli któraś ze stron zaskarży wyrok.

Te liczby mają ograniczenia. Obejmują wszystkie sprawy procesowe w sądach okręgowych, między innymi o zapłatę i spory z bankami, a nie tylko sprawy o dobra osobiste. Ministerstwo nie publikuje w tym zestawieniu osobnego czasu dla spraw o dobra osobiste ani danych o tym, ile wniosków o zabezpieczenie sądy uwzględniają i jak szybko je rozpoznają. Nie znaleźliśmy wiarygodnych urzędowych danych na ten temat, dlatego nie podajemy żadnego odsetka skuteczności.

Co dzieje się po wydaniu postanowienia?

Gdy sąd udzielił zabezpieczenia

Postanowienie, w którym sąd nakazuje zaniechanie określonych czynności, jest doręczane obowiązanemu przez sąd (art. 755 § 3). Od tej chwili druga strona wie o zakazie i powinna się do niego stosować. Postanowienie wykonuje się na podstawie wzmianki o wykonalności, którą sąd umieszcza z urzędu (art. 743 § 2).

Jeśli zabezpieczenia udzielono przed procesem, sprawdźcie od razu, jaki termin na wniesienie pozwu wyznaczył sąd. Pozew musi obejmować całe zabezpieczone roszczenie. Jeśli wystąpicie o coś innego albo tylko o część, zabezpieczenie upadnie (art. 744 § 2).

Gdy druga strona łamie zakaz

Zakaz nie wykonuje się sam. Jeśli obowiązany dalej publikuje, składacie do sądu wniosek o wyegzekwowanie obowiązku zaniechania. Sąd po wysłuchaniu stron może nałożyć grzywnę (art. 1051 § 1), w jednym postanowieniu nie wyższą niż 15 tys. zł (art. 1052). Zamiast grzywny sąd może nakazać zapłatę określonej sumy na Waszą rzecz i zagrozić kolejną za każde następne naruszenie (art. 1051(1)).

Każde złamanie zakazu dokumentujcie tak samo starannie jak pierwotne wpisy: zrzut ekranu, adres, data i godzina. Jeśli treści znikają, przyda się tekst o tym, jak odzyskać dowód, gdy autor usunął wpis albo konto.

Gdy sąd odmówił

Na postanowienie sądu pierwszej instancji w przedmiocie zabezpieczenia przysługuje zażalenie (art. 741 § 1). Kolejność jest następująca:

1. W terminie tygodnia od doręczenia postanowienia złóżcie wniosek o jego uzasadnienie i doręczenie z uzasadnieniem (art. 357 § 2(1)).
2. Po otrzymaniu uzasadnienia macie tydzień na wniesienie zażalenia (art. 394 § 2).
3. W zażaleniu odnieście się do konkretnych powodów odmowy. Jeśli sąd uznał, że nie wykazaliście interesu prawnego, uzupełnijcie fakty i dokumenty.

Odmowa nie zamyka drogi. Gdy okoliczności się zmienią, na przykład pojawią się nowe publikacje albo nowe skutki, można złożyć kolejny wniosek, lepiej uzasadniony. Odmowa zabezpieczenia nie przesądza też wyniku procesu.

Takie same prawa ma druga strona. Może złożyć zażalenie na postanowienie o udzieleniu zabezpieczenia, a po jego uprawomocnieniu w każdym czasie żądać uchylenia lub zmiany, gdy odpadnie lub zmieni się przyczyna zabezpieczenia (art. 742 § 1).

Kiedy zabezpieczenie upada?

Upadek oznacza, że zabezpieczenie przestaje obowiązywać z mocy prawa, bez osobnej decyzji o jego uchyleniu. Na wniosek obowiązanego sąd tylko to stwierdza. Sytuacji jest kilka i warto znać wszystkie.

Brak pozwu w terminie.
Zabezpieczenie udzielone przed procesem upada, jeśli nie wniesiecie pozwu w terminie wyznaczonym przez sąd, nie dłuższym niż dwa tygodnie (art. 733 § 1).

Pozew o coś innego.
Upadek następuje także wtedy, gdy nie wystąpicie o całość zabezpieczonego roszczenia albo wystąpicie o roszczenie inne niż zabezpieczone (art. 744 § 2).

Przegrana albo zakończenie sprawy bez wyroku.
Zabezpieczenie upada w razie prawomocnego zwrotu lub odrzucenia pozwu, oddalenia powództwa albo umorzenia postępowania (art. 744 § 1). Umorzenie następuje między innymi po cofnięciu pozwu.

Upływ czasu zakazu publikacji.
Zakaz wygasa z końcem okresu wskazanego w postanowieniu, najpóźniej po roku, chyba że przed tym terminem zażądaliście dalszego zabezpieczenia (art. 755 § 2).

Dwa miesiące po wygranej.
Jeśli sąd inaczej nie postanowi, zabezpieczenie roszczenia niepieniężnego upada po upływie dwóch miesięcy od uprawomocnienia się wyroku uwzględniającego roszczenie (art. 757). Ten czas służy temu, aby zakaz z postanowienia zastąpić wykonywaniem zakazu z wyroku.

Odpowiedzialność za niesłuszne zabezpieczenie

Zabezpieczenie nie jest pozbawione ryzyka. Jeśli nie wniesiecie pozwu w terminie, cofniecie go, przegracie albo sprawa zostanie umorzona, druga strona może żądać od Was naprawienia szkody wyrządzonej wykonaniem zabezpieczenia (art. 746 § 1). Jej roszczenie wygasa, jeśli nie będzie dochodzone w ciągu roku od dnia powstania.

W sprawach osób prywatnych szkoda z powodu milczenia przez kilka miesięcy rzadko jest duża. Inaczej wygląda to przy wstrzymanej publikacji książki, filmu albo kampanii. To kolejny powód, aby wnosić o zakaz tylko w takim zakresie, jaki jest naprawdę potrzebny.

Najczęstsze błędy we wnioskach

Zbyt ogólny zakaz.
Żądanie zakazu „naruszania dóbr osobistych” nie nadaje się do wykonania. Sąd musi wiedzieć, jakich treści dotyczy zakaz.

Brak dat i adresów.
Zrzut ekranu bez adresu i daty niewiele mówi. Każdy załącznik opiszcie: skąd pochodzi i kiedy został wykonany.

Interes prawny w jednym zdaniu.
Samo stwierdzenie, że proces potrwa długo, nie wystarcza. Potrzebne są skutki, które dotykają Was teraz.

Pominięcie interesu publicznego.
Przy zakazie publikacji sąd bada go zawsze. Lepiej odnieść się do niego z własnej inicjatywy, zwłaszcza gdy drugą stroną jest redakcja.

Zwlekanie.
Wniosek złożony pół roku po publikacji osłabia tezę, że sprawa jest pilna. Jeśli czekaliście, wyjaśnijcie dlaczego, na przykład próbowaliście zgłoszeń w serwisie albo ugody.

Brak planu na pozew.
Dwa tygodnie mijają szybko. Wniosek przed procesem składajcie dopiero wtedy, gdy wiecie, kto i kiedy napisze pozew.

Podsumowanie: szybka ochrona wymaga dobrze przygotowanego wniosku

Zabezpieczenie pozwala uzyskać tymczasowy zakaz publikacji bez czekania na wyrok. Trzeba uprawdopodobnić roszczenie i interes prawny, a przy zakazie publikacji także wykazać, że nie sprzeciwia się mu ważny interes publiczny. Opłata wynosi 100 zł albo nic, jeśli wniosek jest częścią pozwu.

O wyniku decyduje konkret: dokładne treści, adresy, daty i opis skutków. Po uzyskaniu zabezpieczenia pilnujcie trzech terminów: do dwóch tygodni na pozew, do roku trwania zakazu i dwóch miesięcy po prawomocnej wygranej. Jeśli po wygranej planujecie także żądanie pieniędzy, zobaczcie, jakie kwoty zadośćuczynienia zasądzają sądy.

Ten tekst opisuje ogólne zasady i nie zastępuje porady prawnika. Przepisy sprawdziliśmy w tekstach jednolitych dostępnych w październiku 2026 roku.

Gdzie szukać pomocy?

Fundacja Usuwanie Hejtu pomaga zabezpieczyć materiał, przygotować zgłoszenia do serwisów i prowadzi je do końca, a w sprawach wymagających sądu kieruje do prawnika lub psychologa. Fundacja nie zastępuje prawnika i nie ustala tożsamości autorów poza drogą prawną. Kontakt: tel. 222 900 142, biuro@usuwaniehejtu.pl. Działania Fundacji można wesprzeć darowizną na stronie usuwaniehejtu.pl.

• Adwokat lub radca prawny: przygotuje wniosek i pozew oraz oceni ryzyko odpowiedzialności za niesłuszne zabezpieczenie.
• Punkty pomocy prawnej prowadzone przez powiaty: dla osób, których nie stać na prawnika. Zapisy prowadzi starostwo lub urząd miasta.
• Biuro obsługi interesantów sądu okręgowego: poda numer rachunku do opłaty i informację o stanie sprawy.
• 116 123: telefon wsparcia dla dorosłych w kryzysie emocjonalnym.
• 116 111: telefon zaufania dla dzieci i młodzieży. Sprawy dzieci zawsze prowadzi dorosły opiekun.
• 112: gdy zagrożone jest życie lub zdrowie.

Najczęściej zadawane pytania

1. Czy można uzyskać zakaz publikacji bez składania pozwu?
Tak, wniosek o zabezpieczenie można złożyć przed wszczęciem postępowania. Sąd wyznaczy wtedy termin na wniesienie pozwu, nie dłuższy niż dwa tygodnie. Jeśli pozew nie wpłynie w terminie, zabezpieczenie upada.

2. Ile kosztuje wniosek o zabezpieczenie roszczenia niepieniężnego?
Opłata stała wynosi 100 zł. Jeśli wniosek jest częścią pozwu, nie pobiera się od niego opłaty, a płacicie tylko 600 zł od pozwu o ochronę dóbr osobistych.

3. Jak długo sąd rozpoznaje wniosek o zabezpieczenie?
Kodeks wymaga rozpoznania bezzwłocznie, nie później niż w ciągu tygodnia od wpływu wniosku. Jest to termin dla sądu, którego przekroczenie nie wywołuje skutków dla stron. Braki formalne pisma wydłużają ten czas o tygodnie.

4. Czym różni się uprawdopodobnienie od udowodnienia?
Uprawdopodobnienie to słabszy wymóg. Sąd nie prowadzi pełnego postępowania dowodowego, tylko ocenia na podstawie dokumentów, czy Wasze twierdzenia są wiarygodne. Pełne dowodzenie odbywa się dopiero w procesie.

5. Czy sąd może zakazać publikacji gazecie albo portalowi?
Może, ale tylko wtedy, gdy zakazowi nie sprzeciwia się ważny interes publiczny. Przy tekstach o sprawach publicznych i osobach pełniących funkcje publiczne sądy rzadko blokują publikację przed wyrokiem. Zakaz trwa najwyżej rok.

6. Czy druga strona dowie się o wniosku, zanim sąd go rozpozna?
Zwykle nie. Sąd z reguły rozpoznaje wniosek na posiedzeniu niejawnym, bez udziału stron. Obowiązany otrzymuje od sądu postanowienie, w którym nakazano mu zaniechanie określonych czynności.

7. Co zrobić, gdy autor publikuje mimo zakazu?
Trzeba udokumentować naruszenie i złożyć do sądu wniosek o wyegzekwowanie zakazu. Sąd po wysłuchaniu stron może nałożyć grzywnę albo nakazać zapłatę określonej sumy na Waszą rzecz. Sam zakaz nie działa automatycznie.

8. Czy zakaz publikacji można przedłużyć po roku?
Tak, jeśli proces nadal trwa. Wniosek o dalsze zabezpieczenie trzeba złożyć przed upływem okresu zakazu. Wtedy zakaz obowiązuje do czasu prawomocnego rozstrzygnięcia tego wniosku.

9. Co się dzieje z zabezpieczeniem po wygranym procesie?
Co do zasady upada po dwóch miesiącach od uprawomocnienia się wyroku uwzględniającego roszczenie, chyba że sąd postanowi inaczej. Od tego momentu podstawą ochrony jest zakaz zapisany w samym wyroku.

10. Czy za niesłuszne zabezpieczenie grozi odpowiedzialność?
Tak. Jeśli nie wniesiecie pozwu, cofniecie go albo przegracie, druga strona może żądać naprawienia szkody wyrządzonej wykonaniem zabezpieczenia. Musi dochodzić tego roszczenia w ciągu roku od jego powstania.

11. Czy sąd może zażądać kaucji?
Może uzależnić wykonanie postanowienia od złożenia kaucji na zabezpieczenie roszczeń drugiej strony. Decyzja należy do sądu i zależy od tego, jak dużą szkodę mógłby wyrządzić niesłuszny zakaz.

12. Czy wniosek można złożyć bez adwokata?
Tak, przepisy nie wymagają pełnomocnika. Pismo musi jednak spełniać wymogi formalne i precyzyjnie opisywać zakaz, dlatego w poważniejszych sprawach warto skonsultować projekt z adwokatem lub radcą prawnym.

13. Czy odmowa zabezpieczenia oznacza, że przegram proces?
Nie. Sąd ocenia wniosek na podstawie ograniczonego materiału i nie przesądza wyniku sprawy. Można złożyć zażalenie albo nowy wniosek, gdy pojawią się nowe okoliczności.

14. Czy zabezpieczenie może objąć wpisy osoby anonimowej?
Wniosek wymaga wskazania obowiązanego z imieniem, nazwiskiem lub nazwą i adresem. Dopóki autor nie jest znany, pozostają zgłoszenia do serwisu oraz droga prawna prowadząca do ustalenia jego danych.

Źródła

• Sejm RP, Dziennik Ustaw, 2026: Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego, tekst jednolity (Dz.U. 2026 poz. 468), art. 730-757, 1051-1052
• Sejm RP, Dziennik Ustaw, 2025: Ustawa z dnia 28 lipca 2005 r. o kosztach sądowych w sprawach cywilnych, tekst jednolity (Dz.U. 2025 poz. 1228), art. 25b, 26, 68, 95
• Sejm RP, Dziennik Ustaw, 2026: Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny, tekst jednolity (Dz.U. 2026 poz. 795), art. 23 i 24
• Trybunał Konstytucyjny, Dziennik Ustaw, 2010: Wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 9 listopada 2010 r., sygn. akt K 13/07 (Dz.U. 2010 nr 217 poz. 1435)
• Ministerstwo Sprawiedliwości, Informator Statystyczny Wymiaru Sprawiedliwości, 2026: Opracowania wieloletnie: Średni czas trwania postępowania sądowego w latach 2011-2025 - wybrane repertoria

A jak to wyglądało u Was? Napiszcie w komentarzu

Czy składaliście wniosek o zabezpieczenie i ile czasu minęło od wysłania pisma do decyzji sądu? Co okazało się trudniejsze: wykazanie interesu prawnego czy opisanie zakazu tak, aby dało się go wykonać? Prosimy, aby w komentarzach nie podawać nazwisk, sygnatur ani danych innych osób.