Rodzice sądzą, że wiedzą, co dziecko robi w sieci. Badania pokazują dużą rozbieżność

Większość rodziców jest przekonana, że mniej więcej wie, ile czasu dziecko spędza w internecie, z kim pisze i czy spotkało je tam coś przykrego. Badania, w których te same pytania zadano osobno rodzicom i nastolatkom, pokazują, że te dwa obrazy często się nie pokrywają.

Zestawiliśmy odpowiedzi obu stron: o czas w sieci, przykre doświadczenia, kontakty z obcymi i domowe zasady. Przy każdej liczbie podajemy źródło i rok badania. Na końcu pokazujemy, co z tą wiedzą zrobić w domu i w szkole, bez paniki i bez szukania winnych.

W skrócie

• W badaniu NASK „Nastolatki” z jesieni 2024 roku nastolatki podały, że w dni powszednie spędzają w internecie średnio 4 godziny i 59 minut. Rodzice oceniali ten czas na 3 godziny i 48 minut, czyli o 1 godzinę i 11 minut krócej.
• W tym samym badaniu tylko 44% nastolatków zaznaczyło, że nigdy nie doświadczyło przemocy w internecie. O swoim dziecku powiedziało tak 63% rodziców.
• Spotkanie z dorosłym poznanym w sieci potwierdziło 11% nastolatków i 1% rodziców (NASK, 2024). Otrzymanie czyjegoś nagiego lub półnagiego zdjęcia: 28% nastolatków i 7% rodziców.
• Wśród rodziców, którzy wiedzą o przemocy wobec dziecka w sieci, 66% wskazuje, że szukało ono pomocy w rodzinie. Wśród nastolatków, których przemoc spotkała, zrobiło tak 15%, a 47% nie powiedziało nikomu (NASK, 2024).
• Rozbieżność nie jest polską specyfiką. W badaniu EU Kids Online z 2010 roku 56% rodziców dzieci, które dostały w sieci przykre lub raniące wiadomości, odpowiedziało, że ich dziecka to nie spotkało.
• Różnica nie oznacza, że rodzice zawiedli. Oznacza, że nastolatki nie mówią o wszystkim, a dorośli rzadko pytają o konkretne sytuacje. Jedno i drugie da się zmienić.

Skąd wiadomo, że rodzice i nastolatki widzą to inaczej?

Najlepszym źródłem są badania, w których tę samą ankietę wypełniają dwie grupy: dzieci i ich rodzice. Wtedy można położyć odpowiedzi obok siebie i sprawdzić, gdzie się zgadzają, a gdzie nie.

Polskie badanie NASK „Nastolatki”

To największe cykliczne badanie tego rodzaju w Polsce. W edycji przeprowadzonej jesienią 2024 roku zebrano 3655 ankiet uczniów z klas 7 i 8 szkół podstawowych oraz klas 1 i 2 szkół ponadpodstawowych, a także 918 ankiet rodziców i opiekunów. Badanie objęło 160 szkół we wszystkich województwach. Wyniki opisuje raport badawczy NASK „Nastolatki”.

Poprzednia edycja to „Nastolatki 3.0”, zrealizowana jesienią 2022 roku na próbie 4984 uczniów i 1255 rodziców. Dzięki niej można sprawdzić, czy rozbieżność się zmienia.

Badania zagraniczne

W projekcie EU Kids Online wiosną i latem 2010 roku przepytano 25 142 dzieci w wieku 9-16 lat z 25 krajów Europy, w tym z Polski, oraz po jednym rodzicu każdego dziecka. To badanie jest starsze, ale ma ważną zaletę: odpowiedzi rodzica i dziecka z tej samej rodziny zestawiono w pary.

W Stanach Zjednoczonych podobnie pracuje Pew Research Center, niezależny ośrodek badań opinii. Korzystamy z dwóch jego badań: z jesieni 2023 roku (1453 pary nastolatek i rodzic) oraz z jesieni 2024 roku (1391 par). Nastolatki miały w nich od 13 do 17 lat.

Ile czasu nastolatki spędzają w internecie, a ile sądzą rodzice?

Tu różnica jest najłatwiejsza do pokazania, bo obie strony podają godziny i minuty.

Pytanie	Nastolatki	Rodzice o dziecku	Różnica
Czas w internecie w dni powszednie (średnia dzienna)	4 godz. 59 min	3 godz. 48 min	1 godz. 11 min
Czas w internecie w weekend (średnia dzienna)	5 godz. 16 min	4 godz. 55 min	21 min
Czas w mediach społecznościowych (średnia dzienna)	3 godz. 23 min	2 godz. 6 min	1 godz. 17 min
Liczba kont w mediach społecznościowych (średnia)	6,5	3,42	około 3 kont

Źródło: NASK, „Nastolatki. Raport z ogólnopolskiego badania uczniów i rodziców”, badanie z jesieni 2024 roku.

W tygodniu rodzice widzą mniej.
W dni powszednie rodzice zaniżają czas dziecka w sieci o ponad godzinę. W weekend różnica spada do 21 minut. Autorzy raportu tłumaczą to prosto: w dni wolne dorośli są w domu i po prostu więcej widzą.

Konta, o których dorośli nie wiedzą.
Nastolatki mają średnio 6,5 konta w mediach społecznościowych. Rodzice najczęściej wskazywali dwa. Różni się też mapa serwisów. Według raportu 39% rodziców wskazało Facebooka jako jeden z serwisów najczęściej używanych przez młodzież. Autorzy oceniają, że rodzice dwukrotnie przeszacowują jego popularność wśród nastolatków.

Z tej części danych płynie spokojny wniosek. Rodzice nie mylą się co do tego, że dziecko jest dużo w sieci. Mylą się co do tego, gdzie dokładnie jest i ile trwa to w zwykły dzień szkolny, kiedy nikt nie patrzy.

Czy rodzice wiedzą o przykrych doświadczeniach dziecka w sieci?

Tu rozbieżność jest większa i ważniejsza niż przy czasie. Dotyczy sytuacji, w których dziecko może potrzebować pomocy.

Przemoc w internecie

W badaniu NASK z 2024 roku zapytano nastolatki, czy kiedykolwiek doświadczyły którejś z form przemocy w sieci. Rodzice dostali to samo pytanie o swoje dziecko.

Doświadczenie	Nastolatki	Rodzice o dziecku
Wyzywanie	29%	11%
Ośmieszanie	19%	12%
Poniżanie	18%	7%
Straszenie	13%	3%
Rozpowszechnianie kompromitujących materiałów	9%	3%
Podszywanie się	8%	2%
Żadna z form przemocy	44%	63%
Trudno powiedzieć	17%	17%

Źródło: NASK, „Nastolatki”, badanie z jesieni 2024 roku. Pytania wielokrotnego wyboru, dlatego odsetki nie sumują się do 100.

Najczęstsze doświadczenie nastolatków, czyli wyzywanie, rodzice wskazują prawie trzy razy rzadziej. Straszenie: ponad cztery razy rzadziej. Różnica w odpowiedzi „nie doświadczyło” wynosi 19 punktów procentowych.

Rodzice nie widzą też powtarzalności.
Wśród nastolatków, które doświadczyły przemocy w sieci, 7% podało, że dzieje się to codziennie, a kolejne 7%, że co tydzień. Wśród rodziców, którzy wiedzą o przemocy wobec dziecka, codzienności nie wskazał nikt, a cotygodniową częstotliwość 2%.

Objawy, po których dorosły może rozpoznać, że coś się dzieje, opisaliśmy we wpisie o tym, jak rozpoznać cyberprzemoc wśród nastolatków.

Włamania na konta i oszustwa

Przynajmniej jedną formę cyberataku, najczęściej włamanie na konto, zgłosiło 28% nastolatków. Wśród rodziców potwierdziło to 13%, a 11% odpowiedziało, że nie wie (NASK, 2024). Włamanie na pocztę lub konto społecznościowe wskazało 12% nastolatków i 5% rodziców.

Nagie zdjęcia i treści dla dorosłych

Seksting to przesyłanie nagich lub półnagich zdjęć przez internet. W 2024 roku 28% nastolatków podało, że dostało czyjeś takie zdjęcie. Wśród rodziców potwierdziło to 7%, czyli cztery razy mniej. W 2022 roku było to 33% nastolatków i 6% rodziców.

Autorzy raportu NASK zwracają uwagę na przyczynę: to temat wstydliwy, o którym młodzi niechętnie mówią dorosłym. Rozbieżność nie wynika więc z obojętności rodziców, tylko z tego, że o takich sprawach trudno zacząć rozmowę z obu stron.

Kontakty z obcymi: o czym rodzice dowiadują się ostatni?

Na pytanie o spotkanie z osobą dorosłą poznaną w internecie „tak” odpowiedziało 11% nastolatków. Wśród rodziców „tak” wskazał 1%, a 95% było pewnych, że taka sytuacja nie miała miejsca (NASK, 2024).

Jest też dobra wiadomość. Odsetek nastolatków, które spotkały się z dorosłym poznanym w sieci, spadł z 18% w 2022 roku do 11% w 2024 roku. Wśród tych, którzy komuś o spotkaniu powiedzieli, najczęściej byli to rodzice lub opiekunowie (48%).

Co czwarte spotkanie pozostaje tajemnicą.
W 2024 roku 28% nastolatków, które spotkały się z nieznajomym dorosłym, nie powiedziało o tym nikomu. Ten odsetek od 2020 roku prawie się nie zmienia i wynosi od 25 do 28%.

Podobny obraz dało europejskie badanie EU Kids Online z 2010 roku. Wśród rodziców dzieci, które spotkały się na żywo z kimś poznanym w sieci, 61% odpowiedziało, że ich dziecko tego nie zrobiło. Wśród rodziców dzieci, które dostały wiadomości o treści seksualnej, 52% zaprzeczyło, a wśród rodziców dzieci, które widziały w sieci obrazy o treści seksualnej, 40%.

Nie każda taka znajomość jest groźna, ale o każdej dorosły powinien wiedzieć. Sygnały ostrzegawcze opisaliśmy we wpisie o tym, co zrobić, gdy obcy dorosły pisze do Waszego dziecka. Jeśli podejrzewacie, że dziecko jest nakłaniane do spotkania lub przesyłania zdjęć, zabezpieczcie rozmowę i zgłoście sprawę na policję.

Czy dziecko przyjdzie do rodziców po pomoc?

To prawdopodobnie najważniejsza rozbieżność w całym zestawieniu. Rodzice zakładają, że w razie kłopotów dziecko przyjdzie do nich. Dane pokazują, że najczęściej nie przychodzi do nikogo.

W badaniu NASK z 2024 roku rodzice, którzy wiedzieli o przemocy wobec dziecka, w 66% wskazali, że dziecko szukało pomocy w rodzinie. Nastolatki, które doświadczyły przemocy, wskazały rodzinę w 15% przypadków. Do przyjaciół zwróciło się 19%, do nauczycieli 4%, do pedagoga lub psychologa szkolnego 5%.

Prawie połowa milczy.
47% nastolatków po doświadczeniu przemocy w sieci nic nie zrobiło i nikomu nie powiedziało. To nie jest dowód złej relacji z rodzicami. Młodzi często boją się, że dorosły zabierze telefon, zrobi awanturę w szkole albo uzna sprawę za błahą.

Te dwie liczby nie opisują dokładnie tej samej grupy. Rodzice mówią o sprawach, o których już wiedzą, a więc w dużej części o tych, z którymi dziecko do nich przyszło. Dlatego 66% należy czytać ostrożnie: pokazuje przekonanie rodziców, a nie pomiar zachowania wszystkich dzieci.

Podobną różnicę widać w USA. W badaniu Pew Research Center z jesieni 2024 roku 80% rodziców odpowiedziało, że czuje się bardzo swobodnie, rozmawiając z nastolatkiem o jego zdrowiu psychicznym. Wśród nastolatków tak samo o rozmowie z rodzicem powiedziało 52%.

Jak taka rozmowa wygląda od strony nastolatka, pokazuje wpis jak powiedzieć rodzicom o hejcie, gdy boicie się, że zabiorą Wam telefon. Warto przeczytać go także jako rodzic.

Zasady w domu: rodzice mówią, że są, nastolatki ich nie widzą

Rozbieżność dotyczy nie tylko tego, co robi dziecko. Dotyczy też tego, co robią sami rodzice.

Pytanie	„Tak” według rodziców	„Tak” według nastolatków
W domu są ustalone zasady korzystania z internetu	57%	21%
W domu działa filtr rodzinny lub podobne zabezpieczenie	28%	13%
Rodzice sprawdzają, czy dziecko ogląda pornografię	58%	18%
Rodzice rozmawiają profilaktycznie o zagrożeniach (tam, gdzie są zasady)	50%	15%
Rodzice ustalają limit czasu w sieci (tam, gdzie są zasady)	37%	45%

Źródło: NASK, „Nastolatki”, badanie z jesieni 2024 roku. Dwa ostatnie wiersze dotyczą tylko rodzin, w których dana strona potwierdziła istnienie zasad.

Zasada, o której dziecko nie wie, nie działa.
57% rodziców deklaruje, że ustala zasady. Potwierdza to 21% nastolatków, a 58% mówi wprost, że zasad nie ma. Autorzy raportu wskazują możliwy powód: dorośli za zasadę uznają luźne ustalenie albo jednorazowy zakaz, a młodzi widzą w tym przypadkowe decyzje, nie reguły.

Rozmowa, której dziecko nie zapamiętało.
Połowa rodziców mówi, że rozmawia z dzieckiem o zagrożeniach zawczasu. Takie rozmowy pamięta 15% nastolatków. Zgodność jest tylko w jednym punkcie: rozmowy, gdy dziecko samo zgłasza problem, potwierdza po 24% obu grup.

Limit czasu działa odwrotnie.
To jedyny punkt, w którym nastolatki widzą więcej kontroli niż rodzice: 45% wobec 37%. Ograniczenie czasu jest dla dziecka odczuwalne, więc je pamięta.

Podobnie jest w USA. W badaniu Pew Research Center z jesieni 2023 roku 50% rodziców przyznało, że przegląda telefon nastolatka. Tylko 43% nastolatków sądziło, że rodzic to robi. Nastolatki też więc nie wiedzą wszystkiego o rodzicach.

O granicach takiego sprawdzania piszemy we wpisie o tym, czy rodzic może korzystać z aplikacji do czytania wiadomości dziecka. Techniczne ustawienia limitów opisuje wpis o kontroli rodzicielskiej na iPhonie.

Czy rozbieżność rośnie, czy maleje?

Dwie edycje badania NASK pozwalają porównać te same pytania w odstępie dwóch lat.

• Brak doświadczenia przemocy w sieci. W 2022 roku wskazało go 40,4% nastolatków i 57% rodziców. W 2024 roku: 44% i 63%. Różnica wzrosła z około 17 do 19 punktów procentowych.
• Zasady w domu. W 2022 roku potwierdzało je 24% nastolatków i 59% rodziców. W 2024 roku: 21% i 57%. Różnica prawie się nie zmieniła.
• Otrzymane nagie zdjęcia. W 2022 roku: 33% nastolatków i 6% rodziców. W 2024 roku: 28% i 7%. Różnica zmalała, ale wciąż jest czterokrotna.
• Czas w sieci. Nastolatki podały w 2022 roku średnio 5 godzin i 36 minut dziennie, a w 2024 roku 4 godziny i 59 minut w dni powszednie. Czas maleje, lecz rodzice nadal zaniżają go o ponad godzinę.

Wniosek jest ostrożny: przez dwa lata rozbieżność w zasadzie stała w miejscu. Nie widać ani wyraźnej poprawy, ani pogorszenia.

Dlaczego rodzice nie wiedzą? Najczęstsze przyczyny

Badania mierzą rozbieżność, ale tylko częściowo wyjaśniają jej źródła. Poniższe przyczyny wynikają z komentarzy autorów raportów i z tego, co same nastolatki mówią o swoich reakcjach.

Telefon jest urządzeniem osobistym.
Według NASK (2024) z internetu przez telefon korzysta 93% nastolatków. Ekranu w kieszeni nie widać tak, jak komputera w dużym pokoju.

Dorośli szukają dziecka nie tam, gdzie ono jest.
Rodzice dwukrotnie przeszacowują popularność Facebooka wśród młodzieży i wskazują o połowę mniej kont, niż mają nastolatki. Trudno zauważyć kłopot w serwisie, o którego istnieniu się nie wie.

Nastolatki same nie są pewne, co je spotkało.
17% młodych nie umiało odpowiedzieć, czy doświadczyło przemocy w sieci. Jeśli wyzwiska są codziennością, przestają być czymś, o czym się opowiada w domu.

Strach przed reakcją dorosłych.
Młodzi boją się utraty telefonu, wstydu i tego, że rodzic pójdzie do szkoły bez uzgodnienia. Milczenie jest wtedy sposobem na zachowanie kontroli nad sytuacją.

Dorośli też są zajęci ekranem.
W badaniu Pew Research Center z 2023 roku 46% nastolatków podało, że rodzic przynajmniej czasami rozprasza się telefonem podczas rozmowy z nimi. Więcej danych zebraliśmy we wpisie rodzic też nie odkłada telefonu.

Jak czytać te dane? Ograniczenia, o których trzeba pamiętać

Te liczby łatwo zacytować w zbyt mocnej wersji. Zanim to zrobicie, weźcie pod uwagę kilka zastrzeżeń.

Obie strony tylko deklarują.
Nikt nie mierzył czasu aplikacją ani nie sprawdzał wiadomości. Nastolatki mogą zawyżać lub zaniżać swoje odpowiedzi tak samo jak rodzice. Rozbieżność pokazuje różnicę dwóch relacji, a nie różnicę między relacją a faktami.

W badaniu NASK porównuje się grupy, a nie pary.
Uczniów było 3655, a rodziców 918. Raport zestawia odsetki w obu grupach. Nie wynika z niego, w ilu konkretnych rodzinach rodzic i dziecko odpowiedzieli inaczej. Ankietę częściej wypełniają też rodzice bardziej zaangażowani, więc w całej populacji różnica może być większa.

Badanie obejmuje wąski przedział wieku.
NASK pytał uczniów od klasy 7 szkoły podstawowej do klasy 2 szkoły ponadpodstawowej. O młodszych dzieciach te dane nie mówią nic.

„Kiedykolwiek” to nie „teraz”.
Pytanie o przemoc dotyczyło całego dotychczasowego życia. Rodzic mógł nie wiedzieć o zdarzeniu sprzed kilku lat, które dziecko samo uznało za zamknięte.

Dane europejskie są stare, a amerykańskie dotyczą innego kraju.
EU Kids Online zebrało dane w 2010 roku, przed upowszechnieniem się smartfonów wśród dzieci. Nowszy raport EU Kids Online z 2020 roku opiera się na odpowiedziach samych dzieci. Jego wyniki dla Polski omawiamy we wpisie EU Kids Online: polskie dzieci na tle Europy. Wyników Pew Research Center nie można przenosić wprost na polskie rodziny.

Czego w danych brakuje.
Nie znaleźliśmy polskiego badania, które zestawia odpowiedzi rodzica i dziecka z tej samej rodziny i pokazuje, co tę zgodność poprawia. Nie wiadomo więc na podstawie liczb, które domowe zwyczaje zmniejszają rozbieżność.

Co możecie zrobić, żeby wiedzieć więcej?

Celem nie jest pełna kontrola. Celem jest to, żeby dziecko w trudnej chwili przyszło do Was, a nie zostało z problemem samo.

1. Sprawdźcie własne przekonania. Zapiszcie, ile godzin dziennie Wasze dziecko jest według Was w sieci, ile ma kont i z jakich serwisów korzysta. Potem poproście je, żeby pokazało statystyki czasu w telefonie i samo wymieniło serwisy. Porównajcie spokojnie, bez wyrzutów.
2. Pytajcie o konkretne sytuacje. Pytanie „wszystko w porządku?” prawie zawsze kończy się odpowiedzią „tak”. Lepiej działa: „Czy ktoś ostatnio napisał do kogoś z klasy coś przykrego?” albo „Czy pisał do Ciebie ktoś, kogo nie znasz?”.
3. Powiedzcie na głos, że za szczerość nie będzie kary. Dziecko musi to usłyszeć wcześniej, nie dopiero w kryzysie. Zabranie telefonu po zgłoszeniu problemu uczy jednego: następnym razem lepiej nie mówić.
4. Ustalcie zasady razem i je zapiszcie. Trzy lub cztery punkty na kartce w widocznym miejscu wystarczą. Zasada, którą dziecko współtworzyło, jest zasadą, którą potwierdzi.
5. Zwróćcie uwagę na dni powszednie. To wtedy rozbieżność jest największa. Pomaga stała pora bez telefonów, na przykład kolacja, i ładowanie telefonów na noc poza sypialnią.
6. Wracajcie do rozmowy. Jedna poważna rozmowa na rok nie zostaje w pamięci. Lepsze są krótkie rozmowy przy okazji: w samochodzie, po obejrzanym filmie, po głośnej sprawie z wiadomości.

Przykładowe zdania na początek

Możecie użyć ich dosłownie albo dopasować do swojego języka.

• „Przeczytałem, że rodzice zwykle wiedzą mniej, niż im się wydaje. Chcę sprawdzić, jak jest u nas. Pokażesz mi, z czego korzystasz najczęściej?”
• „Jeśli kiedyś ktoś napisze Ci coś, co Cię przestraszy albo zawstydzi, powiedz mi. Nie zabiorę Ci telefonu. Najpierw razem zastanowimy się, co zrobić.”
• „Nie muszę czytać Twoich wiadomości. Chcę wiedzieć, z kim rozmawiasz i czy czujesz się z tym dobrze.”

Więcej gotowych pytań znajdziecie we wpisie dziecko nie chce mówić o tym, co dzieje się w sieci.

Co może zrobić szkoła?

Nauczyciele i pedagodzy mogą wykorzystać te dane na zebraniu z rodzicami. Dobrze działa proste ćwiczenie: rodzice anonimowo zapisują, ile czasu według nich dzieci spędzają w sieci, a klasa odpowiada na to samo pytanie na godzinie wychowawczej. Zestawienie obu wyników otwiera rozmowę lepiej niż wykład o zagrożeniach.

Warto też pamiętać, że według NASK (2024) do nauczyciela po przemocy w sieci zgłosiło się 4% nastolatków, a do pedagoga lub psychologa 5%. Uczniowie muszą wiedzieć, do kogo konkretnie mogą przyjść i co się wtedy stanie.

Podsumowanie: rozbieżność jest normalna, milczenie nie musi być

Rodzice zaniżają czas dziecka w sieci o ponad godzinę w dni powszednie, wskazują o połowę mniej kont, niż ma ich nastolatek, i kilka razy rzadziej niż ono samo wskazują przykre doświadczenia. Najmocniej różnią się odpowiedzi o tym, co dzieje się po przemocy: dorośli liczą na to, że dziecko przyjdzie, a prawie połowa nastolatków nie mówi nikomu.

Te dane nie są oskarżeniem. Dorastanie polega także na tym, że nastolatek ma swoje sprawy. Ważne, żeby wiedział, że z trudną sprawą może przyjść do domu i że nie spotka go za to kara. Na to rodzice mają realny wpływ: przez konkretne pytania, wspólnie ustalone zasady i spokojną reakcję, gdy dziecko w końcu coś powie.

Gdzie szukać pomocy?

Jeśli dziecko powiedziało Wam o hejcie, nagraniu lub groźbach w sieci, nie musicie działać sami. Fundacja Usuwanie Hejtu pomaga zabezpieczyć materiał, przygotować zgłoszenia do serwisów i prowadzi je do końca, a w razie potrzeby kieruje do prawnika lub psychologa. Kontakt: tel. 222 900 142, biuro@usuwaniehejtu.pl. Sprawy dzieci prowadzimy zawsze z udziałem dorosłego opiekuna.

• 116 111 - telefon zaufania dla dzieci i młodzieży.
• 800 100 100 - telefon dla rodziców i nauczycieli w sprawie bezpieczeństwa dzieci.
• 116 123 - telefon dla dorosłych w kryzysie emocjonalnym.
• 112 - gdy zagrożone jest życie lub zdrowie.
• Pedagog lub psycholog szkolny oraz wychowawca, gdy sprawa dotyczy klasy.
• Policja, gdy obcy dorosły nakłania dziecko do spotkania lub przesyłania zdjęć, albo gdy pojawiają się groźby.

Działania Fundacji można wesprzeć darowizną na stronie usuwaniehejtu.pl.

Najczęściej zadawane pytania

1. Ile czasu polskie nastolatki spędzają w internecie?
W badaniu NASK z jesieni 2024 roku nastolatki podały średnio 4 godziny i 59 minut dziennie w dni powszednie oraz 5 godzin i 16 minut w weekend. To mniej niż w 2022 roku, kiedy średnia wyniosła 5 godzin i 36 minut.

2. O ile rodzice zaniżają czas dziecka w sieci?
Według NASK (2024) w dni powszednie o 1 godzinę i 11 minut, a w weekend o 21 minut. Przy samych mediach społecznościowych różnica wynosi 1 godzinę i 17 minut dziennie.

3. Czy rodzice wiedzą, że dziecko doświadcza przemocy w internecie?
Często nie. W badaniu NASK z 2024 roku 63% rodziców odpowiedziało, że ich dziecko nie doświadczyło żadnej formy przemocy w sieci, a wśród nastolatków tak samo odpowiedziało 44%. Kolejne 17% w obu grupach wybrało odpowiedź trudno powiedzieć.

4. Dlaczego nastolatki nie mówią rodzicom o hejcie?
Najczęściej z obawy przed utratą telefonu, wstydem lub gwałtowną reakcją dorosłych. Część młodych sama nie jest pewna, czy to, co ich spotkało, było przemocą. W badaniu NASK z 2024 roku 47% nastolatków po takim doświadczeniu nie powiedziało nikomu.

5. Ile nastolatków spotkało się z dorosłym poznanym w internecie?
W badaniu NASK z 2024 roku było to 11% nastolatków, wobec 18% w 2022 roku. Wśród rodziców takie spotkanie potwierdził 1%, a 28% nastolatków, które się spotkały, nie powiedziało o tym nikomu.

6. Czy te dane znaczą, że rodzice zaniedbują dzieci?
Nie. Badania mierzą różnicę między dwiema relacjami, a nie winę. Nastolatki naturalnie chronią swoją prywatność, a telefon jest urządzeniem osobistym, więc pewna rozbieżność zawsze będzie.

7. Czy powinniśmy czytać wiadomości dziecka, żeby wiedzieć więcej?
To rzadko poprawia sytuację, a często kończy rozmowę. Lepiej umówić się na jawne zasady i pytać o konkretne sytuacje. Wyjątkiem jest realne podejrzenie zagrożenia, na przykład kontakt z obcym dorosłym, wtedy działajcie od razu i poinformujcie o tym dziecko.

8. Jak sprawdzić, ile naprawdę czasu dziecko spędza w telefonie?
Większość telefonów pokazuje w ustawieniach statystyki czasu użycia z podziałem na aplikacje. Najlepiej obejrzeć je razem z dzieckiem i porównać z własnymi szacunkami, bez wyrzutów.

9. Czy nastolatki widzą zasady, które ustalają rodzice?
Zwykle nie. Według NASK (2024) ustalanie zasad deklaruje 57% rodziców, a potwierdza je 21% nastolatków. Pomaga wspólne ustalenie kilku punktów i zapisanie ich w widocznym miejscu.

10. Czy wyniki z USA i Europy można odnieść do Polski?
Tylko jako tło. Badania Pew Research Center dotyczą amerykańskich rodzin, a dane EU Kids Online z rodzicami pochodzą z 2010 roku. Pokazują jednak, że rozbieżność między rodzicami a dziećmi występuje w wielu krajach i od wielu lat.

11. Jak nauczyciel może wykorzystać te dane?
Na zebraniu z rodzicami i na godzinie wychowawczej można zadać obu grupom to samo anonimowe pytanie, a potem zestawić wyniki. Warto też jasno powiedzieć uczniom, do kogo w szkole mogą przyjść i co się wtedy wydarzy.

12. Jak poprawnie cytować te liczby?
Podawajcie nazwę badania, rok zbierania danych i grupę, której dotyczy odsetek. W badaniu NASK zestawiono odpowiedzi 3655 uczniów i 918 rodziców jako dwóch grup, a nie par z tych samych rodzin.

Źródła

• NASK - Państwowy Instytut Badawczy, 2025: Nastolatki. Raport z ogólnopolskiego badania uczniów i rodziców. Raport badawczy (badanie z 2024 r.)
• NASK - Państwowy Instytut Badawczy, 2023: Nastolatki 3.0. Raport z ogólnopolskiego badania uczniów i rodziców (badanie z 2022 r.)
• EU Kids Online, London School of Economics, 2011: Risks and safety on the internet: the perspective of European children. Full findings from the EU Kids Online survey of 9-16 year olds and their parents in 25 countries
• EU Kids Online, London School of Economics, 2020: EU Kids Online 2020: Survey results from 19 countries
• Pew Research Center, 2024: How Teens and Parents Approach Screen Time
• Pew Research Center, 2025: Teens, Social Media and Mental Health

A jak to wygląda u Was? Napiszcie w komentarzu

Czy zdarzyło się Wam porównać własne przekonanie o czasie dziecka w sieci ze statystykami w jego telefonie i jaka była różnica? Jakie pytanie lub zdanie sprawiło, że Wasze dziecko po raz pierwszy opowiedziało o czymś przykrym z internetu? Prosimy, aby w komentarzach nie podawać nazwisk ani danych innych osób, także dzieci.