Rodzic też nie odkłada telefonu. Co badania mówią o nawykach dorosłych przy dzieciach

Dorośli często pytają, jak ograniczyć dziecku czas z telefonem. Rzadziej pytają, ile razy sami sięgają po telefon przy stole, w samochodzie albo w połowie rozmowy. Tymczasem dzieci to widzą i potrafią to dokładnie opisać.

Zebraliśmy badania, w których o nawyki rodziców zapytano zarówno ich samych, jak i dzieci. Pokazujemy liczby, różnice między tym, co mówią dorośli, a tym, co widzą nastolatki, oraz granice tych danych. Na końcu znajdziecie zasady dla dorosłych, które da się wprowadzić od dziś.

W skrócie

• W badaniu Pew Research Center z jesieni 2023 roku 46% amerykańskich nastolatków podało, że rodzic przynajmniej czasami rozprasza się telefonem, gdy próbują z nim rozmawiać. Wśród rodziców przyznało to 31%.
• Rodzice sami oceniają się surowo. W badaniu Pew Research Center z maja 2025 roku 65% rodziców dzieci do 12 lat uznało, że spędza ze smartfonem za dużo czasu.
• W Polsce brakuje reprezentatywnego badania, które mierzy wprost, jak często rodzice używają telefonu przy dzieciach. Są za to dane o domowych zasadach: w badaniu NASK „Nastolatki 3.0” z 2022 roku 59,1% rodziców deklarowało, że ustala zasady korzystania z internetu, a potwierdziło to 24,4% nastolatków.
• Badania łączą częste sięganie rodzica po telefon z gorszym samopoczuciem dzieci, ale nie dowodzą, że jedno powoduje drugie. To ważne zastrzeżenie.
• Najlepiej działają zasady wspólne dla całej rodziny: te same dla dorosłych i dla dzieci, z jasno nazwanymi wyjątkami.

Jak często rodzice sięgają po telefon przy dzieciach?

Najwięcej porównywalnych danych pochodzi ze Stanów Zjednoczonych. Ośrodek Pew Research Center od kilku lat zadaje to samo pytanie rodzicom i ich dzieciom. Dzięki temu widać nie tylko skalę zjawiska, lecz także różnicę w ocenie.

Co mówią sami rodzice

W marcu 2020 roku Pew Research Center zapytał 3640 rodziców dzieci do 17 lat o ich własne nawyki. W raporcie „Parenting Children in the Age of Screens” 68% z nich przyznało, że przynajmniej czasami telefon rozprasza ich podczas czasu spędzanego z dziećmi. 17% podało, że zdarza się to często. 56% uznało, że spędza ze smartfonem za dużo czasu.

W maju 2025 roku ośrodek zapytał 3054 rodziców dzieci do 12 lat. Tym razem 65% odpowiedziało, że spędza ze smartfonem za dużo czasu, a 47% powiedziało to samo o mediach społecznościowych. Tylko 28% uznało, że korzysta ze smartfona w sam raz.

Te liczby pokazują coś pocieszającego. Większość rodziców nie udaje, że problem dotyczy wyłącznie dzieci. Dorośli widzą swój nawyk i sami oceniają go krytycznie.

Co widzą badacze, gdy nie pytają, tylko obserwują

Ankieta opiera się na pamięci i szczerości. Dlatego część badaczy po prostu obserwuje rodziny. W badaniu opublikowanym w 2014 roku w czasopiśmie „Pediatrics” obserwatorzy przyglądali się 55 opiekunom, którzy jedli posiłek z małymi dziećmi w barach szybkiej obsługi w jednej aglomeracji w USA. 40 z nich użyło w czasie posiłku urządzenia mobilnego.

Autorzy opisali też, co działo się przy stoliku. Dzieci reagowały różnie: jedne zajmowały się sobą, inne coraz mocniej zabiegały o uwagę. Opiekunowie najbardziej pochłonięci telefonem często reagowali na zachowanie dziecka ostro. To badanie jakościowe na małej grupie, więc pokazuje mechanizm, a nie skalę w całym społeczeństwie.

Jak nawyki rodziców oceniają same dzieci?

Tu dane są najciekawsze, bo te same pytania zadano obu stronom.

Nastolatki widzą więcej, niż rodzice przyznają

Jesienią 2023 roku Pew Research Center przebadał 1453 pary: nastolatka w wieku 13-17 lat i jego rodzica. 46% nastolatków podało, że rodzic przynajmniej czasami rozprasza się telefonem, gdy próbują z nim rozmawiać. 8% odpowiedziało, że dzieje się to często.

Rodzice ocenili siebie łagodniej. Do rozpraszania się telefonem w rozmowie z dzieckiem przyznało się 31% z nich, a tylko 4% wybrało odpowiedź „często”. Różnica między obrazem dziecka i obrazem rodzica wynosi więc 15 punktów procentowych.

Nie musi to oznaczać, że rodzice mijają się z prawdą. Sięgnięcie po telefon „na sekundę” łatwo umyka temu, kto to robi. Osoba, która właśnie coś opowiadała, pamięta tę chwilę dużo lepiej.

To nie jest nowe zjawisko

Podobne pytanie padło w badaniu Pew Research Center z wiosny 2018 roku (743 nastolatków i 1058 rodziców). Wtedy 51% nastolatków mówiło, że rodzic często lub czasami rozprasza się telefonem w rozmowie z nimi, w tym 14% wybrało odpowiedź „często”.

W tym samym badaniu 72% rodziców uważało, że to ich nastoletnie dziecko rozprasza się telefonem podczas rozmowy. Obie strony widzą więc ten sam kłopot u drugiej osoby. To dobry punkt wyjścia do rozmowy bez oskarżeń.

Zestawienie najważniejszych wyników

Badanie i rok	Kogo pytano	Wynik
Pew Research Center, 2018	743 nastolatków 13-17 lat (USA)	51% mówi, że rodzic często lub czasami rozprasza się telefonem w rozmowie
Pew Research Center, 2020	3640 rodziców dzieci do 17 lat (USA)	68% przyznaje, że telefon przynajmniej czasami rozprasza ich przy dzieciach
Pew Research Center, 2023	1453 nastolatków 13-17 lat (USA)	46% mówi, że rodzic przynajmniej czasami rozprasza się telefonem w rozmowie
Pew Research Center, 2023	1453 rodziców nastolatków (USA)	31% przyznaje to samo o sobie, 47% uważa, że spędza z telefonem za dużo czasu
Pew Research Center, 2025	3054 rodziców dzieci do 12 lat (USA)	65% uważa, że spędza ze smartfonem za dużo czasu
NASK „Nastolatki 3.0”, 2022	4984 uczniów i 1255 rodziców (Polska)	59,1% rodziców deklaruje ustalanie zasad, potwierdza to 24,4% nastolatków

Źródło: raporty Pew Research Center z lat 2018-2025 oraz raport NASK „Nastolatki 3.0”. Badania różnią się grupą i brzmieniem pytań, dlatego nie należy odczytywać ich jako jednej linii trendu.

Co wiemy o polskich rodzinach?

Nie znaleźliśmy polskiego badania na reprezentatywnej próbie, które mierzy wprost, jak często rodzice używają telefonu w obecności dzieci. Mówimy o tym otwarcie, bo w sieci krąży wiele liczb bez źródła. Są jednak trzy polskie źródła, które dotykają tematu z boku.

Zasady, które istnieją głównie w oczach rodziców

W badaniu NASK „Nastolatki 3.0” (jesień 2022 roku, 4984 uczniów i 1255 rodziców) 59,1% rodziców odpowiedziało, że ustala zasady korzystania z internetu przez dziecko. Wśród nastolatków istnienie takich zasad potwierdziło 24,4%, a 53,7% odpowiedziało, że rodzice ich nie ustalają.

Ta rozbieżność przypomina wynik amerykański. Dorosły ma w głowie zasadę, którą kiedyś wypowiedział. Dziecko ocenia to, co faktycznie obowiązuje na co dzień, także dorosłych.

Rodzic jako nauczyciel korzystania z telefonu

Fundacja Dbam o Mój Zasięg w badaniu „Młodzi Cyfrowi” zebrała w latach 2017-2019 odpowiedzi 50 135 uczniów. 60,6% z nich uznało, że rodzice nie uczą ich odpowiedzialnego korzystania z internetu i smartfona. 33,4% podało, że rodzice nigdy nie rozmawiali z nimi o zasadach używania telefonu w domu, w szkole i w miejscach publicznych.

To duża próba, ale szkoły zgłaszały się do badania same, a dane mają już kilka lat. Traktujcie je jako obraz sprzed pandemii.

Polskie badanie licealistów o phubbingu rodziców

Phubbing to określenie z języka angielskiego. Oznacza zajmowanie się telefonem w czasie rozmowy z kimś, kto jest obok. W raporcie z projektu badawczego opublikowanym w serwisie Krajowego Centrum Przeciwdziałania Uzależnieniom (Lublin, 2024 rok) 180 licealistów przez 10 dni codziennie opisywało w aplikacji, jak często rodzice korzystali przy nich z telefonu i jak sami się czuli.

Autorzy podają, że częstszy phubbing rodziców wiązał się u nastolatków z większym poczuciem samotności, z częstszymi negatywnymi emocjami i z większym ryzykiem problematycznego korzystania z własnego smartfona. Związek z niższą satysfakcją z rodziny pojawił się tylko przy phubbingu matki. Badanie objęło uczniów jednego typu szkoły, więc jego wyników nie można przenosić na wszystkie polskie rodziny.

Czy telefon rodzica szkodzi dziecku? Co naprawdę mówią badania

Krótka odpowiedź brzmi: badania pokazują związek, ale nie przesądzają o przyczynie.

Co zaobserwowano.
W badaniu opublikowanym w 2018 roku w czasopiśmie „Child Development” rodzice ze 170 amerykańskich rodzin z dziećmi w wieku około 3 lat opisywali, jak często urządzenia przerywają im kontakt z dzieckiem. Częstsze przerwy w relacji matki z dzieckiem wiązały się z częstszym zgłaszaniem trudnych zachowań dziecka.

Czego nie wiadomo.
Autorzy sami zaznaczają, że kierunek zależności wymaga dalszych badań. Możliwe, że telefon odbiera dziecku uwagę i dziecko reaguje gorszym zachowaniem. Możliwe też, że zmęczony rodzic dziecka, które sprawia więcej trudności, częściej ucieka do telefonu. Prawdopodobnie działa jedno i drugie.

Dlaczego to ważne dla Was.
Te wyniki nie są wyrokiem dla nikogo, kto odpisał na wiadomość przy obiedzie. Mówią raczej, że uwaga dorosłego jest dla dziecka czymś cennym i że dzieci zauważają, gdy jej brakuje.

Dziecko uczy się przez patrzenie

Autorzy polskiego raportu o phubbingu przypominają prosty mechanizm: dzieci naśladują osoby, które są dla nich ważne. Jeśli telefon leży przy talerzu rodzica, dziecko uznaje to za zwyczajne zachowanie. Zakaz „żadnych telefonów przy stole” wypowiedziany znad ekranu traci wtedy siłę.

Ten sam mechanizm działa w dobrą stronę. Dorosły, który odkłada telefon i mówi o tym głośno, pokazuje dziecku gotowy wzór. Jeśli zastanawiacie się nad sprzętem dla młodszego dziecka, zajrzyjcie do tekstu o tym, co ustawić w pierwszym telefonie siedmiolatka.

Rozproszony rodzic później dowiaduje się o kłopotach

Dla nas ten temat ma jeszcze jeden wymiar. Dziecko, które doświadcza hejtu, rzadko mówi o tym wprost. Zwykle próbuje zacząć rozmowę ostrożnie, jednym zdaniem rzuconym przy okazji. Jeśli w tej chwili dorosły patrzy w ekran, próba się kończy i może się długo nie powtórzyć.

O tym, jak takie próby zauważać i podtrzymywać, piszemy w tekście o pytaniach, które otwierają rozmowę z dzieckiem. Szersze dane o dzieciach w internecie znajdziecie w omówieniu badania EU Kids Online oraz w zestawieniu badań i wystąpień Rzecznika Praw Dziecka.

Ograniczenia danych, o których trzeba pamiętać

Większość liczb w tym tekście pochodzi z USA. Amerykańskie rodziny różnią się od polskich rytmem dnia, pracą i zwyczajami, więc wyników nie da się przenieść do Polski co do punktu procentowego. Pokazują kierunek, a nie polską skalę.

Prawie wszystkie badania opierają się na deklaracjach. Ludzie słabo pamiętają, ile razy sięgnęli po telefon, i chętniej przedstawiają się w lepszym świetle. Dlatego odpowiedzi dzieci i rodziców różnią się od siebie, a żadna z nich nie jest pomiarem.

Badania Pew Research Center z lat 2018, 2020, 2023 i 2025 dotyczą różnych grup: raz rodziców nastolatków, raz rodziców młodszych dzieci. Pytania też nie są identyczne. Wzrost odsetka rodziców, którzy uważają, że spędzają z telefonem za dużo czasu, może więc wynikać z innej grupy badanych, a nie tylko ze zmiany nawyków.

Badania o skutkach dla dzieci pokazują współwystępowanie zjawisk w jednym momencie. Próby bywają małe (55 opiekunów, 170 rodzin, 180 licealistów). Żadne z cytowanych badań nie mierzy, ile minut dziennie rodzic może spędzić z telefonem przy dziecku bez szkody, bo takiej granicy nikt nie ustalił.

Jakie zasady dla dorosłych warto wprowadzić w domu?

Z danych płynie jeden praktyczny wniosek: zasada działa wtedy, gdy dziecko widzi, że obowiązuje także dorosłych. Poniżej znajdziecie rozwiązania, które nie wymagają żadnych aplikacji.

Wybierzcie dwie lub trzy pory bez telefonów.
Najczęściej są to posiłki, droga do szkoły i ostatnie pół godziny przed snem dziecka. Krótkie i stałe pory łatwiej utrzymać niż ogólne postanowienie „mniej telefonu”.

Odkładajcie telefon poza zasięg ręki.
Telefon w kieszeni albo ekranem do dołu na stole nadal przyciąga uwagę. Półka w przedpokoju albo szuflada w kuchni sprawdzają się lepiej.

Mówcie głośno, co robicie w telefonie.
Dziecko nie odróżnia pilnej wiadomości z pracy od przeglądania mediów społecznościowych. Zdanie „muszę odpisać babci, zajmie mi to minutę i odkładam” zmienia jego odbiór sytuacji.

Nazwijcie wyjątki z góry.
Dyżur w pracy, chory dziadek, oczekiwany telefon od lekarza. Wyjątek zapowiedziany wcześniej nie podważa zasady. Wyjątek, o którym dziecko dowiaduje się po fakcie, już tak.

Dajcie dziecku prawo do zwrócenia uwagi.
Ustalcie hasło, którym każdy domownik może przypomnieć o zasadzie, także dziecko rodzicowi. Podziękujcie, gdy z niego skorzysta. To uczy więcej niż niejedna pogadanka.

Wyłączcie zbędne powiadomienia.
Jedna z osób uczestniczących w rozmowach grupowych w badaniu Pew Research Center z 2025 roku opowiadała, że przy odrabianiu lekcji z dziećmi włącza w telefonie tryb samolotowy. Mniej sygnałów to mniej odruchowych spojrzeń na ekran.

Jak ustalić zasady razem z dzieckiem

1. Zacznijcie od siebie. Powiedzcie, co chcecie zmienić we własnym korzystaniu z telefonu, zanim zapytacie o nawyki dziecka.
2. Zapytajcie dziecko, kiedy telefon rodzica przeszkadza mu najbardziej. Odpowiedź bywa zaskakująca i bardzo konkretna.
3. Spiszcie dwie lub trzy zasady wspólne dla wszystkich domowników. Nie więcej.
4. Ustalcie wyjątki i hasło przypominające.
5. Wróćcie do zasad po dwóch tygodniach. Zapytajcie, co się udało, a co trzeba poprawić.

Zasady dotyczące wieczoru warto połączyć z tym, co wiadomo o śnie. Piszemy o tym w tekście o telefonie w nocy i śnie nastolatków. Narzędzia w telefonie dziecka opisujemy osobno, na przykład w tekście o funkcji Czas przed ekranem na iPhonie. Tę samą funkcję możecie włączyć we własnym telefonie, żeby zobaczyć swoje liczby.

Gotowe zdania na trudniejsze chwile

Gdy dziecko mówi: „Ty też ciągle siedzisz w telefonie”.
„Masz rację, zdarza mi się to za często. Chcę to zmienić. Pomożesz mi wybrać pory, w których oboje odkładamy telefony?”

Gdy musicie odebrać w trakcie rozmowy.
„Przepraszam, to ważny telefon. Wrócę do Ciebie za pięć minut i dokończysz od miejsca, w którym przerwałaś.” Potem naprawdę wróćcie.

Gdy złapiecie się na tym, że nie słuchaliście.
„Przepraszam, patrzyłem w telefon i nie usłyszałem. Odkładam go. Powiedz mi to jeszcze raz.”

Kiedy warto poprosić o wsparcie

Jeśli mimo prób nie potraficie odłożyć telefonu, a korzystanie z niego odbija się na pracy, śnie lub relacjach, porozmawiajcie z psychologiem. Rodzice i nauczyciele mogą też zadzwonić pod numer 800 100 100. Taka rozmowa to troska o siebie i o rodzinę, a nie powód do wstydu.

Podsumowanie: dzieci widzą telefon rodzica wyraźniej niż sam rodzic

Dane są spójne w jednym punkcie. Dzieci częściej niż rodzice zauważają, że telefon przerywa rozmowę: w badaniu Pew Research Center z 2023 roku mówiło tak 46% nastolatków i 31% rodziców. Podobną rozbieżność widać w polskich danych NASK o domowych zasadach.

Jednocześnie większość rodziców sama uważa, że spędza z telefonem za dużo czasu. To dobra wiadomość, bo zmiana zaczyna się od zauważenia nawyku. Dwie lub trzy wspólne pory bez telefonów, jasne wyjątki i gotowość do usłyszenia uwagi od dziecka wystarczą na początek.

Gdzie szukać pomocy?

Jeśli Wasze dziecko doświadcza hejtu w sieci, Fundacja Usuwanie Hejtu pomaga przygotować zgłoszenia i prowadzi je do końca, pomaga zabezpieczyć materiał oraz kieruje do prawnika lub psychologa. Zadzwońcie pod numer 222 900 142 albo napiszcie na adres biuro@usuwaniehejtu.pl. Fundacja nie zastępuje prawnika i nie ustala tożsamości autorów poza drogą prawną.

• 800 100 100 - telefon dla rodziców i nauczycieli w sprawach bezpieczeństwa dzieci.
• 116 111 - telefon zaufania dla dzieci i młodzieży.
• 116 123 - telefon dla dorosłych w kryzysie emocjonalnym.
• 112 - gdy zagrożone jest życie lub zdrowie.

Działania Fundacji można wesprzeć darowizną na stronie usuwaniehejtu.pl.

Najczęściej zadawane pytania

1. Ilu rodziców przyznaje, że telefon rozprasza ich przy dzieciach?
W badaniu Pew Research Center z marca 2020 roku było to 68% amerykańskich rodziców dzieci do 17 lat, w tym 17% wybrało odpowiedź „często”. W badaniu z 2023 roku, w którym pytano o rozmowę z nastolatkiem, przyznało to 31% rodziców.

2. Co o telefonie rodziców mówią same nastolatki?
W badaniu Pew Research Center z jesieni 2023 roku 46% nastolatków w wieku 13-17 lat podało, że rodzic przynajmniej czasami rozprasza się telefonem w rozmowie z nimi. W 2018 roku na podobne pytanie twierdząco odpowiedziało 51%.

3. Czy są polskie dane o korzystaniu z telefonu przez rodziców przy dzieciach?
Nie znaleźliśmy reprezentatywnego polskiego badania, które mierzy to wprost. Dostępne są dane NASK o domowych zasadach, badanie „Młodzi Cyfrowi” o roli rodziców oraz badanie 180 licealistów o phubbingu rodziców.

4. Co to jest phubbing?
To zajmowanie się telefonem w czasie rozmowy z osobą, która jest obok. Słowo pochodzi z języka angielskiego. Gdy dotyczy rodzica i dziecka, badacze mówią o phubbingu rodzicielskim.

5. Czy telefon rodzica szkodzi dziecku?
Badania pokazują związek między częstym sięganiem rodzica po telefon a gorszym samopoczuciem lub trudniejszym zachowaniem dzieci. Nie dowodzą jednak, co jest przyczyną, a co skutkiem. Autorzy sami zalecają ostrożność we wnioskach.

6. Ile czasu z telefonem przy dziecku to za dużo?
Żadne z badań, do których dotarliśmy, nie wyznacza takiej granicy w minutach. Lepszą miarą jest to, czy telefon przerywa rozmowy, posiłki i wieczorne rytuały oraz jak ocenia to samo dziecko.

7. Od jakich zasad najlepiej zacząć?
Od dwóch lub trzech stałych pór bez telefonów, na przykład posiłków i ostatniej półgodziny przed snem dziecka. Zasady powinny obowiązywać wszystkich domowników i mieć z góry nazwane wyjątki.

8. Co odpowiedzieć dziecku, które wypomina rodzicowi telefon?
Najlepiej przyznać mu rację i zaproponować wspólne ustalenie pór bez telefonów. Dziecko, którego uwaga została przyjęta spokojnie, chętniej przestrzega później zasad, które dotyczą jego samego.

9. Czy praca zdalna i dyżury wykluczają zasady dotyczące telefonu?
Nie. Wystarczy uprzedzić dziecko, że w danym czasie musicie być pod telefonem, i powiedzieć, kiedy to się skończy. Zapowiedziany wyjątek nie podważa zasady.

10. Dlaczego rodzice i dzieci tak różnie oceniają to samo zachowanie?
Krótkie spojrzenie na ekran łatwo umyka osobie, która je wykonuje, a zostaje w pamięci tej, która właśnie coś mówiła. Dlatego warto zapytać dziecko wprost, kiedy telefon rodzica przeszkadza mu najbardziej.

Źródła

• Pew Research Center, 2024: How Teens and Parents Approach Screen Time
• Pew Research Center, 2025: How Parents Manage Screen Time for Kids
• Pew Research Center, 2020: Parenting Children in the Age of Screens
• Pew Research Center, 2018: How Teens and Parents Navigate Screen Time and Device Distractions
• NASK - Państwowy Instytut Badawczy, 2023: Nastolatki 3.0. Raport z ogólnopolskiego badania uczniów i rodziców
• Fundacja Dbam o Mój Zasięg, 2019: Młodzi Cyfrowi. Nowe technologie. Relacje. Dobrostan
• Krajowe Centrum Przeciwdziałania Uzależnieniom (raport z projektu badawczego), 2024: Problematyczne korzystanie ze smartfonu jako mediator pomiędzy phubbingiem rodziców a poczuciem samotności i funkcjonowaniem emocjonalnym. Badania dzienniczkowe adolescentów
• Pediatrics (Radesky i in.), 2014: Patterns of mobile device use by caregivers and children during meals in fast food restaurants
• Child Development (McDaniel, Radesky), 2018: Technoference: Parent Distraction With Technology and Associations With Child Behavior Problems

A jak jest u Was w domu? Napiszcie w komentarzu

Która pora bez telefonów sprawdziła się w Waszej rodzinie i co pomogło ją utrzymać dłużej niż tydzień? Czy dziecko zwróciło Wam kiedyś uwagę na telefon, a jeśli tak, to co wtedy powiedziało? Prosimy, nie podawajcie w komentarzach nazwisk ani danych innych osób.