Macie 13, 15 albo 17 lat? Jak wiek zmienia odpowiedzialność za hejt w internecie

Wokół wieku i hejtu krąży wiele uproszczeń. Jedni mówią, że do osiemnastki nic nie grozi. Inni straszą więzieniem za jeden komentarz. Prawda leży w przepisach, a te są dość konkretne.

W polskim prawie liczy się kilka progów: 10, 13, 15, 17 i 18 lat. Każdy z nich zmienia coś innego: kto prowadzi sprawę, jakie środki wchodzą w grę i kto płaci za wyrządzoną krzywdę. Poniżej porządkujemy je po kolei, na przykładach z internetu.

W skrócie

• Od 10 lat do pełnoletności sąd rodzinny może prowadzić sprawę o demoralizację. Od 13 do 17 lat odpowiada się przed nim za czyn karalny. Tak stanowi art. 1 ustawy o wspieraniu i resocjalizacji nieletnich.
• Po ukończeniu 17 lat odpowiada się na zasadach z Kodeksu karnego (art. 10), czyli tak jak dorosły. Sprawę prowadzi wtedy sąd karny, a nie rodzinny.
• Próg 15 lat dotyczy tylko zamkniętej listy najcięższych przestępstw, na przykład zabójstwa lub rozboju. Zniewaga, zniesławienie, groźba i nękanie na tej liście się nie znajdują.
• Liczy się wiek w dniu, w którym wpis lub wiadomość zostały wysłane, a nie wiek w dniu, w którym sprawa wyszła na jaw.
• W 2025 roku do sądów rejonowych wpłynęło 64 346 spraw nieletnich, w tym 35 802 o demoralizację i 28 544 o czyny karalne (Ministerstwo Sprawiedliwości).
• W badaniu NASK z 2024 roku 29% nastolatków podało, że doświadczyło wyzywania w internecie, a 19% ośmieszania (raport „Nastolatki”).

Dlaczego wiek w ogóle ma znaczenie?

Prawo zakłada, że młody człowiek dopiero uczy się przewidywać skutki tego, co robi. Dlatego wobec młodszych stawia na wychowanie, a nie na karę. Im jesteście starsi, tym więcej odpowiedzialności bierzecie na siebie.

To nie oznacza, że młodszym wszystko wolno. Oznacza tylko, że zmienia się sąd, nazwa sprawy i rodzaj środków. O tym, dlaczego przekonanie o bezkarności jest błędne, piszemy osobno w tekście „Nic mu nie zrobią, bo jest nieletni”.

Trzy różne rodzaje odpowiedzialności.
Za ten sam wpis można odpowiadać w szkole (statut), przed sądem rodzinnym albo karnym (prawo karne i prawo nieletnich) oraz finansowo wobec osoby pokrzywdzonej (prawo cywilne). Te drogi się nie wykluczają. Każda ma własne progi wieku.

Jakie progi wieku przewiduje prawo?

Poniżej 10 lat

Ustawa o wspieraniu i resocjalizacji nieletnich nie obejmuje dzieci, które nie ukończyły 10 lat. Sprawą zajmują się rodzice i szkoła. Jeśli sytuacja w rodzinie budzi niepokój, sąd rodzinny może przyjrzeć się temu, jak rodzice sprawują opiekę, ale to już inny rodzaj postępowania.

Od 10 lat do pełnoletności: demoralizacja

Demoralizacja to określenie zachowań, które pokazują, że młody człowiek łamie ważne zasady. Ustawa wymienia przykłady w art. 4: dopuszczenie się czynu zabronionego, naruszanie zasad współżycia społecznego, uchylanie się od obowiązku szkolnego, używanie alkoholu lub środków odurzających.

Wyśmiewanie kolegi w grupie klasowej, obraźliwe przeróbki zdjęć albo groźby w wiadomościach mogą zostać ocenione właśnie jako przejaw demoralizacji. Dotyczy to także dwunastolatka, który jest za młody na sprawę o czyn karalny.

Ważny szczegół.
Sprawa o demoralizację jest możliwa aż do ukończenia 18 lat. Siedemnastolatek może więc odpowiadać jak dorosły za przestępstwo, a jednocześnie nadal podlegać sądowi rodzinnemu w zakresie demoralizacji.

Od 13 do 17 lat: czyn karalny

Czyn karalny to zachowanie, które ustawa uznaje za przestępstwo albo wykroczenie. Jeśli popełnicie je po ukończeniu 13 lat, ale przed ukończeniem 17 lat, sprawę prowadzi sąd rodzinny. Nie zapada wyrok skazujący w zwykłym znaczeniu. Sąd orzeka środki wychowawcze, a w najpoważniejszych sprawach środek poprawczy.

W internecie czynem karalnym mogą być między innymi zniewaga, zniesławienie, groźba, uporczywe nękanie, podszywanie się pod inną osobę oraz rozpowszechnianie cudzego nagiego wizerunku bez zgody. Różnice między dwoma pierwszymi wyjaśniamy w tekście o zniesławieniu i zniewadze.

15 lat: próg tylko dla najcięższych przestępstw

W wielu rozmowach pada zdanie, że od 15 lat odpowiada się jak dorosły. To prawda tylko w wąskim zakresie. Art. 10 § 2 Kodeksu karnego zawiera zamkniętą listę czynów, przy których sąd może potraktować piętnastolatka jak dorosłego. Są to między innymi zabójstwo, ciężki uszczerbek na zdrowiu, zgwałcenie i rozbój.

Na tej liście nie ma zniewagi, zniesławienia, groźby karalnej ani nękania. Za hejt w internecie piętnastolatek i szesnastolatek odpowiadają więc przed sądem rodzinnym, tak samo jak trzynastolatek. Kodeks zna też próg 14 lat, ale dotyczy on wyłącznie najcięższych postaci zabójstwa.

17 lat: zasady jak dla dorosłych

Art. 10 § 1 Kodeksu karnego mówi krótko: na zasadach określonych w kodeksie odpowiada ten, kto popełnia czyn po ukończeniu 17 lat. Ten sam próg obowiązuje przy wykroczeniach (art. 8 Kodeksu wykroczeń).

Od 17. urodzin za obraźliwy wpis, groźbę albo nękanie odpowiada się przed sądem karnym. W grę wchodzą kary przewidziane dla dorosłych.

Wyjątek dla siedemnastolatków.
Jeśli sprawca popełnił występek po ukończeniu 17 lat, ale przed ukończeniem 18 lat, sąd może zamiast kary zastosować środki wychowawcze, lecznicze albo poprawcze przewidziane dla nieletnich (art. 10 § 4 Kodeksu karnego). Decyduje o tym sąd po ocenie okoliczności, stopnia rozwoju i warunków osobistych. Nie jest to prawo, którego można się domagać.

18 lat i więcej

Z ukończeniem 18 lat stajecie się pełnoletni (art. 10 Kodeksu cywilnego). Kończy się możliwość prowadzenia sprawy o demoralizację. W sprawach cywilnych występujecie już samodzielnie, bez rodziców jako przedstawicieli.

Prawo karne nadal bierze pod uwagę młody wiek. Sprawca, który w chwili czynu nie miał 21 lat, a w czasie orzekania w pierwszej instancji nie ma 24 lat, jest młodocianym. Wymierzając mu karę, sąd kieruje się przede wszystkim tym, aby go wychować (art. 54 i art. 115 § 10 Kodeksu karnego).

Progi wieku w jednej tabeli

Wiek w chwili czynu	Podstawa	Kto prowadzi sprawę	Co może zostać orzeczone
Poniżej 10 lat	Statut szkoły, prawo rodzinne	Rodzice, szkoła	Konsekwencje szkolne i wychowawcze
10-12 lat	Ustawa o nieletnich: demoralizacja	Sąd rodzinny	Środki wychowawcze, np. upomnienie, przeprosiny, nadzór kuratora
13-16 lat	Ustawa o nieletnich: czyn karalny lub demoralizacja	Sąd rodzinny	Środki wychowawcze, w poważnych sprawach środek poprawczy
17 lat	Kodeks karny i Kodeks wykroczeń	Sąd karny	Kary jak dla dorosłych albo, przy występku, środki dla nieletnich
18 lat i więcej	Kodeks karny i Kodeks wykroczeń	Sąd karny	Kary jak dla dorosłych; do 21 lat status młodocianego

Źródło: opracowanie własne na podstawie ustawy o wspieraniu i resocjalizacji nieletnich (art. 1) oraz Kodeksu karnego (art. 10, 54 i 115).

Co może orzec sąd rodzinny wobec osoby w wieku 13-16 lat?

Sąd rodzinny ma do wyboru listę środków wychowawczych z art. 7 ustawy. Przy sprawach o hejt najczęściej pasują te najlżejsze, ale każdy z nich jest realnym obowiązkiem.

Upomnienie.
Najłagodniejszy środek. Sąd wyraźnie mówi, że zachowanie było niedopuszczalne.

Zobowiązanie do określonego postępowania.
Może to być przeproszenie pokrzywdzonego, naprawienie szkody, zadośćuczynienie za krzywdę, udział w zajęciach wychowawczych lub terapeutycznych albo zakaz kontaktowania się z pokrzywdzonym w określony sposób.

Prace społeczne.
Sąd określa okres ich wykonywania, nie dłużej niż 6 miesięcy, w wymiarze łącznie do 20 godzin (art. 10 ustawy).

Nadzór.
Odpowiedzialny nadzór rodziców albo nadzór kuratora sądowego, który regularnie sprawdza, jak sobie radzicie.

Przepadek przedmiotów.
Ustawa pozwala orzec przepadek rzeczy, które służyły do popełnienia czynu. W sprawach z internetu może to dotyczyć urządzenia.

Umieszczenie w młodzieżowym ośrodku wychowawczym, okręgowym ośrodku wychowawczym albo w zakładzie poprawczym to środki dla spraw poważnych i powtarzających się. Zakład poprawczy wchodzi w grę tylko przy przestępstwie i wysokim stopniu demoralizacji, zwłaszcza gdy łagodniejsze środki nie zadziałały.

Orzeczone środki wykonuje się nie dłużej niż do ukończenia 21 lat. Sprawa z ósmej klasy może więc towarzyszyć komuś jeszcze przez kilka lat.

Zniewaga i zniesławienie: ważna różnica względem dorosłych

Dorosły pokrzywdzony zniewagą lub zniesławieniem musi sam wnieść prywatny akt oskarżenia. Wobec nieletniego działa to inaczej. Sąd rodzinny wszczyna postępowanie, jeżeli wymaga tego interes społeczny, względy wychowawcze albo ochrona pokrzywdzonego, i prowadzi je dalej z urzędu (art. 54 ust. 2 ustawy).

Przy czynach ściganych na wniosek, takich jak groźba karalna lub uporczywe nękanie, potrzebny jest wniosek pokrzywdzonego. Za osobę niepełnoletnią składają go rodzice lub opiekunowie.

Jakie prawa macie przed sądem rodzinnym?

Nieletni ma prawo do obrony, w tym do pomocy obrońcy. Ma też prawo składać wyjaśnienia oraz odmówić ich składania lub odpowiedzi na poszczególne pytania (art. 36 ustawy). Szerzej opisujemy to w tekście o wezwaniu na policję lub do sądu rodzinnego.

Co grozi za hejt po ukończeniu 17 lat?

Od 17. urodzin stosuje się kary zapisane wprost w Kodeksie karnym. Poniżej zestawienie przepisów, które najczęściej pojawiają się w sprawach z internetu.

Zachowanie	Przepis	Zagrożenie karą	Tryb ścigania
Zniewaga w internecie	art. 216 § 2	grzywna, ograniczenie wolności albo pozbawienie wolności do roku	oskarżenie prywatne
Zniesławienie w internecie	art. 212 § 2	grzywna, ograniczenie wolności albo pozbawienie wolności do roku	oskarżenie prywatne
Groźba karalna	art. 190 § 1	pozbawienie wolności do 3 lat	na wniosek pokrzywdzonego
Uporczywe nękanie, podszywanie się	art. 190a § 1 i 2	pozbawienie wolności od 6 miesięcy do 8 lat	na wniosek pokrzywdzonego
Rozpowszechnianie nagiego wizerunku bez zgody	art. 191a § 1	pozbawienie wolności od 3 miesięcy do 5 lat	na wniosek pokrzywdzonego
Publiczne znieważenie z powodu narodowości, pochodzenia, rasy lub wyznania	art. 257	pozbawienie wolności do 3 lat	z urzędu

Źródło: Kodeks karny, tekst ujednolicony Kancelarii Sejmu, stan na 2026 rok.

Górne granice z tabeli to maksimum przewidziane w ustawie, a nie typowy wyrok. Sąd bierze pod uwagę okoliczności, wiek i postawę sprawcy, w tym to, czy przeprosił i usunął treści. Lżejsze przypadki dokuczania mogą być też oceniane jako wykroczenie złośliwego niepokojenia (art. 107 Kodeksu wykroczeń).

Kiedy natrętne wiadomości przestają być kłótnią, a stają się przestępstwem, wyjaśniamy w tekście o stalkingu w internecie.

Który dzień się liczy: dzień wpisu czy dzień wykrycia?

Liczy się wiek w chwili czynu. Przepisy mówią o osobie, która dopuściła się czynu „po ukończeniu” danego wieku. Nie ma znaczenia, kiedy ktoś zrobił zrzut ekranu ani kiedy sprawa trafiła na Policję.

Przykład pierwszy.
Uczeń wysyła obraźliwe wiadomości tydzień przed 17. urodzinami. Koleżanka zgłasza to miesiąc później. Sprawa trafia do sądu rodzinnego, bo w dniu wysłania wiadomości sprawca nie miał 17 lat.

Przykład drugi.
Seria wiadomości zaczyna się w wieku 16 lat i trwa po 17. urodzinach. Taką sytuację sąd ocenia indywidualnie. Wiadomości wysłane po urodzinach podlegają już Kodeksowi karnemu. Przy nękaniu rozłożonym w czasie potrzebna jest rozmowa z prawnikiem.

Przykład trzeci.
Dwunastolatka zakłada fałszywe konto i ośmiesza na nim koleżankę. Nie odpowiada za czyn karalny, ale sąd rodzinny może prowadzić sprawę o demoralizację i zastosować środki wychowawcze.

Udostępnienie też jest działaniem.
Przepisy nie rozróżniają autora i osoby, która podaje treść dalej, według wieku. Przesłanie cudzego obraźliwego mema albo kompromitującego zdjęcia ocenia się tak samo: według Waszego wieku w dniu, w którym to zrobiliście.

Kto płaci za krzywdę? Progi wieku w prawie cywilnym

Osoba pokrzywdzona może żądać usunięcia wpisu, przeprosin i zadośćuczynienia pieniężnego za naruszenie dóbr osobistych, czyli między innymi czci, wizerunku i prywatności (art. 23, 24 i 448 Kodeksu cywilnego). Tutaj próg jest jeden i wynosi 13 lat.

Do 13 lat.
Małoletni, który nie ukończył 13 lat, nie ponosi odpowiedzialności za wyrządzoną szkodę (art. 426 Kodeksu cywilnego). Odpowiadają osoby zobowiązane do nadzoru, najczęściej rodzice, chyba że wykażą, że nadzór sprawowali należycie (art. 427).

Od 13 lat.
Sąd może uznać, że nastolatek sam odpowiada za szkodę, jeśli rozumiał, co robi. Do 18 lat w procesie reprezentują go rodzice. Zasądzona kwota pozostaje długiem, który można egzekwować także po osiągnięciu pełnoletności.

Rodzice w sprawie przed sądem rodzinnym.
Sąd rodzinny może zobowiązać rodziców do naprawienia szkody wyrządzonej przez nieletniego lub do zadośćuczynienia. Za uchylanie się od tego obowiązku może wymierzyć im karę pieniężną do 3 tys. zł (art. 18 i 19 ustawy o wspieraniu i resocjalizacji nieletnich).

A szkoła? Statut nie zna progów wieku

Szkoła reaguje niezależnie od tego, ile macie lat. Kary ze statutu, na przykład upomnienie lub nagana, dotyczą każdego ucznia. Zakres tych kar opisujemy w tekście o karach statutowych za hejt w internecie.

Dyrektor ma też własne narzędzie z ustawy o nieletnich. Jeśli do czynu doszło na terenie szkoły lub w związku z nauką, może zastosować środek oddziaływania wychowawczego: pouczenie, ostrzeżenie ustne albo pisemne, przeproszenie pokrzywdzonego, przywrócenie stanu poprzedniego lub prace porządkowe na rzecz szkoły (art. 4 ust. 4).

Potrzebna jest zgoda rodziców i samego ucznia. Dyrektor nie może z tego skorzystać, gdy chodzi o przestępstwo ścigane z urzędu. Wtedy szkoła ma obowiązek zawiadomić sąd rodzinny lub Policję.

Ile takich spraw trafia do sądów? Dane

Statystyki Ministerstwa Sprawiedliwości pokazują, że sądy rodzinne zajmują się nieletnimi na co dzień. W 2025 roku do sądów rejonowych wpłynęło 64 346 spraw nieletnich. W 35 802 chodziło o demoralizację, a w 28 544 o czyny karalne.

Rok	Sprawy nieletnich razem	Demoralizacja	Czyny karalne
2021	56 773	32 911	23 862
2022	68 842	37 626	31 216
2023	68 198	35 673	32 525
2024	64 633	34 952	29 681
2025	64 346	35 802	28 544

Źródło: Ministerstwo Sprawiedliwości, postępowania w sprawach nieletnich w sądach rejonowych w latach 2020-2025 (liczba spraw, które wpłynęły w danym roku).

W tym samym zestawieniu podano, że w 2025 roku sądy przypisały nieletnim w orzeczeniach kończących postępowanie 12 990 czynów karalnych.

Czego te dane nie mówią.
Statystyka sądowa nie wyodrębnia spraw o hejt w internecie. Wśród wymienionych z nazwy czynów są między innymi kradzieże, pobicia i przestępstwa narkotykowe, a zniewaga, zniesławienie i nękanie nie mają osobnych wierszy. Nie da się więc uczciwie podać, ilu nastolatków rocznie staje przed sądem za wpisy w sieci.

Wiadomo natomiast, jak często młodzi ludzie stykają się z hejtem. W badaniu NASK z 2024 roku, przeprowadzonym na próbie 3665 uczniów, 29% nastolatków podało, że doświadczyło w internecie wyzywania, 19% ośmieszania, 18% poniżania, a 13% straszenia. Spośród osób, które doświadczyły przemocy w sieci, 47% nic nie zrobiło i nikomu o tym nie powiedziało, a organy ścigania powiadomiło 3% (raport „Nastolatki”, NASK). To deklaracje uczniów z ankiety, a nie liczba zgłoszonych spraw.

Co zrobić, jeśli sprawa dotyczy Was?

Jeśli to Wy napisaliście coś, czego żałujecie

1. Przestańcie pisać i nie dopisujcie wyjaśnień w tym samym wątku.
2. Powiedzcie o sprawie rodzicom lub innemu zaufanemu dorosłemu. Z dorosłym łatwiej ustalić kolejne kroki.
3. Usuńcie treść tam, gdzie macie na to wpływ, i poproście znajomych o usunięcie kopii.
4. Przeproście osobę, której to dotyczy. Krótko, bez usprawiedliwień i bez świadków w komentarzach.
5. Jeśli szkoła albo Policja już się odezwały, nie ukrywajcie tego przed rodzicami. Przesłuchanie nieletniego przez Policję odbywa się w obecności rodzica, opiekuna lub obrońcy.

Przeprosiny i naprawienie szkody nie cofają tego, co się stało. Mają jednak znaczenie dla szkoły i sądu, bo pokazują, że rozumiecie krzywdę drugiej osoby.

Wzór krótkich przeprosin.
„Napisałem o Tobie rzeczy, których nie powinienem był pisać. Usunąłem wpis i poprosiłem innych o usunięcie kopii. Przepraszam. Jeśli gdzieś jeszcze to widzisz, daj mi znać, a zgłoszę to do usunięcia”.

Jeśli to Wy jesteście hejtowani

Wiek sprawcy nie zmienia tego, że macie prawo do ochrony. Zmienia tylko to, który sąd zajmie się sprawą. Zacznijcie od zrzutów ekranu z nazwą konta, datą i adresem. Jak zrobić to dobrze, opisujemy w tekście o zabezpieczaniu dowodów hejtu.

Potem powiedzcie o sprawie rodzicom oraz wychowawcy lub pedagogowi. Wskazówki do takiej rozmowy znajdziecie w tekście o zgłaszaniu hejtu wychowawcy. Zawiadomienie na Policji lub w sądzie rodzinnym składa się razem z rodzicem. Przebieg takiego zgłoszenia opisujemy w tekście o zawiadomieniu i przesłuchaniu małoletniego.

Ten tekst porządkuje przepisy, ale nie zastępuje porady prawnika. W konkretnej sprawie, zwłaszcza gdy przyszło wezwanie z sądu lub Policji, warto skonsultować się z adwokatem albo radcą prawnym.

Podsumowanie: wiek zmienia sąd, a nie to, czy odpowiadacie

Od 10 lat sąd rodzinny może zająć się demoralizacją. Od 13 lat odpowiada się przed nim za czyn karalny, a w prawie cywilnym także za wyrządzoną szkodę. Od 17 lat obowiązują zasady Kodeksu karnego, z możliwością zastosowania środków dla nieletnich do 18. urodzin. Próg 15 lat nie dotyczy hejtu.

W każdym wieku da się zrobić coś dobrego: przerwać, usunąć, przeprosić, poprosić o pomoc. Im wcześniej, tym łatwiej naprawić sytuację po obu stronach ekranu.

Gdzie szukać pomocy?

Fundacja Usuwanie Hejtu.
Pomagamy przygotować zgłoszenia do serwisów i prowadzimy je do końca, pomagamy zabezpieczyć materiał i kierujemy do prawnika lub psychologa. Sprawy osób niepełnoletnich prowadzimy zawsze z udziałem rodzica lub opiekuna. Telefon: 222 900 142, e-mail: biuro@usuwaniehejtu.pl. Działania Fundacji można wesprzeć darowizną na stronie usuwaniehejtu.pl.

Szkoła.
Wychowawca, pedagog i psycholog szkolny, a w poważniejszych sprawach dyrektor.

Sąd rodzinny i Policja.
Zawiadomienie składa się z rodzicem lub opiekunem w najbliższej jednostce Policji albo w wydziale rodzinnym i nieletnich sądu rejonowego.

Telefony pomocowe.
116 111 dla dzieci i młodzieży, 800 100 100 dla rodziców i nauczycieli, 116 123 dla dorosłych w kryzysie emocjonalnym. Gdy zagrożone jest życie lub zdrowie, dzwońcie pod 112.

Najczęściej zadawane pytania

1. Od ilu lat odpowiada się za hejt w internecie?
Od 10 lat sąd rodzinny może prowadzić sprawę o demoralizację, a od 13 lat o czyn karalny. Po ukończeniu 17 lat odpowiada się na zasadach Kodeksu karnego, przed sądem karnym.

2. Czy dwunastolatek może mieć sprawę w sądzie za obraźliwe wpisy?
Tak. Nie będzie to sprawa o czyn karalny, tylko o demoralizację. Sąd rodzinny może zastosować środki wychowawcze, na przykład upomnienie, zobowiązanie do przeprosin albo nadzór kuratora.

3. Czy piętnastolatek odpowiada za hejt jak dorosły?
Nie. Próg 15 lat z Kodeksu karnego obejmuje wyłącznie zamkniętą listę najcięższych przestępstw, takich jak zabójstwo lub rozbój. Za zniewagę, groźbę czy nękanie piętnastolatek odpowiada przed sądem rodzinnym.

4. Mam 17 lat. Czy za komentarz mogę trafić przed sąd karny?
Tak, jeśli komentarz wypełnia znamiona przestępstwa lub wykroczenia. Sąd może jednak przy występku popełnionym przed 18. urodzinami zastosować środki przewidziane dla nieletnich zamiast kary, gdy przemawiają za tym okoliczności i Wasza sytuacja.

5. Napisałem coś w wieku 16 lat, a sprawa wyszła, gdy mam 17. Który sąd ją rozpozna?
O zasadach odpowiedzialności decyduje wiek w chwili czynu. Skoro wpis powstał przed 17. urodzinami, stosuje się przepisy o nieletnich. Szczegóły konkretnej sprawy warto omówić z prawnikiem.

6. Czy rodzice odpowiadają za moje wpisy?
Karnie nie. Finansowo mogą odpowiadać: za szkodę wyrządzoną przez dziecko poniżej 13 lat co do zasady odpowiadają osoby sprawujące nadzór, a sąd rodzinny może zobowiązać rodziców do naprawienia szkody także wtedy, gdy macie więcej lat.

7. Czy sąd rodzinny może odebrać telefon?
Ustawa przewiduje przepadek przedmiotów, które służyły do popełnienia czynu zabronionego. O tym, czy w danej sprawie zostanie orzeczony, decyduje sąd.

8. Co to jest demoralizacja?
To zachowania pokazujące, że młody człowiek narusza ważne zasady, na przykład dopuszcza się czynu zabronionego albo łamie zasady współżycia społecznego. Ustawa podaje przykłady, a ocena należy do sądu rodzinnego.

9. Czy udostępnienie cudzego obraźliwego mema też się liczy?
Tak. Podanie dalej treści, która kogoś znieważa lub ośmiesza, jest Waszym własnym działaniem. Ocenia się je według Waszego wieku w dniu udostępnienia.

10. Czy szkoła może ukarać ucznia, zanim sprawą zajmie się sąd?
Tak. Kary ze statutu szkoły są niezależne od postępowania przed sądem. Dyrektor może też, za zgodą rodziców i ucznia, zastosować środek oddziaływania wychowawczego, jeśli nie chodzi o przestępstwo ścigane z urzędu.

11. Jak długo mogą trwać środki orzeczone przez sąd rodzinny?
Środki wychowawcze, leczniczy i poprawczy wykonuje się co do zasady nie dłużej niż do ukończenia 21 lat. Sprawa z czasów szkoły może więc mieć skutki jeszcze przez kilka lat.

12. Hejtuje mnie osoba, która ma 12 lat. Czy zgłoszenie ma sens?
Ma. Szkoła może zareagować od razu, a sąd rodzinny może prowadzić sprawę o demoralizację. Zabezpieczcie zrzuty ekranu i powiedzcie o sprawie rodzicom oraz wychowawcy.

Źródła

• Kancelaria Sejmu, 2026: Ustawa z dnia 9 czerwca 2022 r. o wspieraniu i resocjalizacji nieletnich (tekst ujednolicony)
• Kancelaria Sejmu, 2026: Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny (tekst ujednolicony)
• Kancelaria Sejmu, 2026: Ustawa z dnia 20 maja 1971 r. - Kodeks wykroczeń (tekst ujednolicony)
• Kancelaria Sejmu, 2026: Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny (tekst ujednolicony)
• Ministerstwo Sprawiedliwości, Informator Statystyczny Wymiaru Sprawiedliwości, 2026: Dane statystyczne nt. postępowań w sprawach nieletnich w pierwszej instancji w sądach rejonowych w latach 2020-2025
• NASK - Państwowy Instytut Badawczy, 2025: Nastolatki. Raport z ogólnopolskiego badania uczniów i rodziców (badanie z 2024 r.)

A jak to wygląda w Waszej szkole? Napiszcie w komentarzu

Czy ktoś kiedykolwiek wyjaśnił Wam na lekcji, czym różni się odpowiedzialność trzynastolatka od odpowiedzialności siedemnastolatka? Który próg wieku zaskoczył Was najbardziej i o co chcielibyście jeszcze dopytać? Prosimy, by w komentarzach nie podawać nazwisk ani danych innych osób.