Sprzedaliście kurtkę, telefon albo wózek. Paczka poszła, pieniądze wróciły po reklamacji albo sprawa w ogóle Was nie dotyczyła. Mimo to na grupie sprzedażowej wisi wpis: „Uwaga, oszust”, a pod nim Wasze imię, nazwisko i zdjęcie profilowe.
Taki wpis da się sprostować, usunąć i rozliczyć. Potrzebne są dowody transakcji, spokojna odpowiedź w tej samej grupie i pisemne żądanie usunięcia. Jeśli to nie pomoże, zostaje droga prawna, bo fałszywy zarzut oszustwa jest pomówieniem.
W skrócie
- Najpierw zabezpieczcie wpis i zbierzcie dowody transakcji. Dopiero potem odpowiadajcie.
- Sprostowanie publikujcie w tej samej grupie: krótko, z faktami, bez wyzwisk i bez danych drugiej osoby.
- Usunięcia żądajcie po kolei od autora, administratora grupy i serwisu. Akt o usługach cyfrowych (DSA) z 2022 r. wymaga, by serwis potwierdził zgłoszenie i poinformował o decyzji.
- Pomówienie w internecie jest przestępstwem z art. 212 Kodeksu karnego. Policja wszczęła w 2023 r. 983 postępowania z tego przepisu (statystyka Komendy Głównej Policji).
- Na prywatny akt oskarżenia macie rok od dnia, w którym dowiedzieliście się, kto jest autorem, i nie więcej niż 3 lata od wpisu. Opłata od 1 lipca 2025 r. wynosi 1000 zł.
- Pozew o ochronę dóbr osobistych kosztuje 600 zł opłaty stałej i pozwala żądać usunięcia wpisu, przeprosin oraz zadośćuczynienia.
Dlaczego na grupach sprzedażowych tak łatwo o zarzut oszustwa?
Ludzie mają powody do ostrożności. W 2023 r. policja stwierdziła 146 553 przestępstwa oszustwa z art. 286 Kodeksu karnego, o czym informuje statystyka Komendy Głównej Policji. Zespół CERT Polska zarejestrował w 2025 r. 253 238 incydentów zaliczonych do oszustw komputerowych, czyli 97% wszystkich obsłużonych zdarzeń. Podaje to raport roczny CERT Polska za 2025 r.
Ten sam raport pokazuje, że przestępcy chętnie udają serwisy z ogłoszeniami. W 2025 r. CERT Polska odnotował 28 462 zdarzenia, w których bezprawnie użyto wizerunku serwisu OLX.
Przy takiej skali członkowie grup reagują szybko. Opóźniona paczka, nieporozumienie co do stanu rzeczy albo zbieżność nazwisk wystarczą, żeby ktoś napisał ostrzeżenie. Część takich wpisów powstaje w dobrej wierze, część ze złości po nieudanej transakcji.
To nie przesądza o Waszej winie.
Wpis na grupie nie jest wyrokiem. Jeśli zarzut jest nieprawdziwy, prawo stoi po Waszej stronie, a większość takich spraw kończy się na etapie rozmowy i sprostowania.
Ostrzeżenie zgodne z prawem a pomówienie
Nie każdy nieprzyjemny wpis jest bezprawny. Kupujący może opisać prawdziwe zdarzenie: zapłacił, nie dostał towaru, nie ma kontaktu. Art. 213 Kodeksu karnego wyłącza przestępstwo, gdy ktoś publicznie podnosi prawdziwy zarzut, który służy obronie społecznie uzasadnionego interesu. Ostrzeżenie innych kupujących może być takim interesem.
Granicę wyznacza prawda. Słowo „oszust” oznacza zarzut popełnienia przestępstwa. Jeśli nikogo nie wprowadziliście w błąd i nie zabraliście cudzych pieniędzy, taki zarzut jest fałszywy, nawet gdy transakcja przebiegła z opóźnieniem albo skończyła się sporem o stan rzeczy.
| Wpis | Ocena | Co zwykle wystarcza |
|---|---|---|
| „Zapłaciłam 12 dni temu, paczki nie ma, sprzedający nie odpisuje” | Opis faktów, zwykle dozwolony, jeśli jest prawdziwy | Wyjaśnienie sprawy i prośba o aktualizację wpisu |
| „Uwaga, oszust, okrada ludzi” przy opóźnionej wysyłce | Zarzut przestępstwa bez pokrycia | Sprostowanie z dowodami i żądanie usunięcia |
| Wpis o osobie, z którą autor nigdy nie handlował | Pomyłka co do osoby albo celowy atak | Żądanie usunięcia, zgłoszenie do serwisu, droga prawna |
| Zarzut razem z Waszym adresem lub telefonem | Dodatkowo ujawnienie danych | Pilne zgłoszenie do administratora i serwisu |
Źródło: opracowanie własne na podstawie art. 212 i 213 Kodeksu karnego. Ocena konkretnego wpisu zawsze zależy od jego treści i okoliczności.

Co zrobić w pierwszej godzinie po znalezieniu wpisu?
W pierwszej godzinie najłatwiej o błąd. Emocje podpowiadają ostrą odpowiedź, a każde ostre zdanie zostanie potem pokazane jako dowód przeciwko Wam.
- Zabezpieczcie wpis. Zróbcie zrzuty ekranu całego posta i komentarzy. Powinny być widoczne: nazwa grupy, nazwa konta autora, data i godzina, treść oraz liczba reakcji. Skopiujcie też bezpośredni adres wpisu.
- Zapiszcie, kto to widział. Liczba członków grupy, liczba komentarzy i udostępnień pokazują zasięg. Te dane przydadzą się przy żądaniu usunięcia i w sądzie.
- Nie usuwajcie własnych wiadomości. Rozmowa z kupującym lub sprzedającym jest Waszym najważniejszym dowodem.
- Nie odpowiadajcie od razu. Dajcie sobie godzinę na zebranie dokumentów. Odpowiedź z dowodami jest warta więcej niż dziesięć komentarzy pisanych w nerwach.
- Poproście kogoś zaufanego o drugie zrzuty. Jeśli autor Was zablokuje, przestaniecie widzieć wpis, a on nadal będzie widoczny dla innych.
Jak przygotować zrzuty, żeby nikt nie podważył ich wiarygodności, opisujemy w tekście o tym, jak zabezpieczyć dowody hejtu w internecie.
Jakie dowody transakcji warto zebrać?
Zarzut oszustwa odpiera się dokumentami, a nie zapewnieniami. Zbierzcie wszystko, co pokazuje przebieg transakcji od ogłoszenia do odbioru.
Ogłoszenie.
Treść oferty, zdjęcia, cena i opis stanu rzeczy. Jeśli ogłoszenie wygasło, poszukajcie go w wiadomościach, w historii konta albo na zrzutach wysłanych kupującemu.
Rozmowa.
Cała korespondencja, od pierwszej wiadomości do ostatniej. Wyeksportujcie ją albo zróbcie zrzuty z widocznymi datami. Ważne są ustalenia o cenie, sposobie wysyłki i terminie.
Płatność.
Potwierdzenie przelewu, wpłaty BLIK albo historii rachunku. Jeśli zwróciliście pieniądze, potwierdzenie zwrotu jest dowodem najmocniejszym.
Wysyłka.
Potwierdzenie nadania, numer przesyłki i historia śledzenia z datą doręczenia lub odbioru w automacie. Przy odbiorze osobistym przyda się wiadomość, w której umawialiście miejsce i godzinę.
Reklamacja i zwrot.
Jeśli druga strona zgłaszała zastrzeżenia, pokażcie, jak na nie odpowiedzieliście. Propozycja zwrotu albo wymiany przeczy tezie o oszustwie.
Dowód, że to nie Wy.
Przy zbieżności nazwisk albo podszyciu się pod Was zbierzcie to, co odróżnia Wasze konto: datę założenia, adres profilu, brak jakiejkolwiek rozmowy z autorem wpisu.
Złóżcie wszystko w jednym folderze i nadajcie plikom nazwy z datami. Sądy przyjmują wydruki i zrzuty ekranu, ale oceniają ich wiarygodność. Więcej na ten temat znajdziecie w tekście o tym, czy zrzut ekranu jest dowodem w sądzie.
A jeśli coś rzeczywiście poszło nie tak?
Zdarza się, że paczka wyszła z opóźnieniem albo rzecz miała wadę, o której nie wiedzieliście. Wtedy najpierw naprawcie sprawę: wyślijcie, zwróćcie pieniądze, przeproście za zwłokę. Dopiero potem proście o zmianę wpisu. Opóźnienie nie robi z Was oszusta, ale sprostowanie bez załatwienia sprawy nikogo nie przekona.

Jak napisać sprostowanie w tej samej grupie?
Sprostowanie powinno trafić tam, gdzie padł zarzut, bo czytają je te same osoby. Najlepiej jako komentarz pod wpisem. Gdy autor Was zablokował albo komentarze są wyłączone, poproście administratora o zgodę na osobny post.
Uwaga na słowo „sprostowanie”. W prawie prasowym oznacza ono formalne pismo do redaktora naczelnego. Grupa w mediach społecznościowych zwykle nie jest prasą, więc tutaj chodzi o zwykłe, własne wyjaśnienie. Nikt nie musi go zatwierdzać poza administratorem grupy, jeśli posty są moderowane.
Zasady dobrego sprostowania
Krótko.
Pięć do ośmiu zdań. Długi tekst czyta mało kto, a każdy dodatkowy akapit daje punkt zaczepienia do kolejnej kłótni.
Fakty z datami.
Kiedy wpłynęła płatność, kiedy nadaliście paczkę, kiedy została odebrana. Bez ocen i przymiotników.
Dowody z zakrytymi danymi.
Możecie dołączyć potwierdzenie nadania lub zwrotu pieniędzy. Zakryjcie adres, numer telefonu, numer rachunku i nazwisko drugiej osoby. Nie wklejajcie całej prywatnej rozmowy. O tym, gdzie leży granica, piszemy w tekście o publikacji zrzutów prywatnej rozmowy.
Bez kontrataku.
Nie nazywajcie autora kłamcą ani naciągaczem. Odpowiedź zarzutem na zarzut może sprawić, że to Wy naruszycie czyjeś dobre imię.
Jedna odpowiedź.
Napiszcie raz i nie wdawajcie się w wymianę zdań z każdym komentującym. Na rzeczowe pytania odpowiadajcie w wiadomości prywatnej.
Wzór sprostowania na grupie
Przykład do dostosowania.
„Odnoszę się do wpisu z dnia [data], w którym nazwano mnie oszustem. Zarzut jest nieprawdziwy. Płatność za [przedmiot] otrzymałam [data]. Paczkę nadałam [data], została odebrana [data], co potwierdza historia przesyłki w załączniku. Kupujący zgłosił zastrzeżenia [data], zaproponowałam zwrot pieniędzy po odesłaniu rzeczy. Poprosiłam autora o usunięcie wpisu. Proszę o nieudostępnianie go dalej. Na pytania odpowiem w wiadomości prywatnej.”
Wzór sprostowania przy pomyłce co do osoby
Przykład do dostosowania.
„Wpis z dnia [data] dotyczy innej osoby o podobnym imieniu i nazwisku. Nigdy nie prowadziłem z autorem żadnej transakcji ani rozmowy. Moje konto działa pod adresem [adres profilu] od [rok]. Poprosiłem autora i administratorów o poprawienie wpisu. Proszę o nieoznaczanie mojego profilu w tej sprawie.”
Jak żądać usunięcia wpisu?
Żądanie usunięcia warto kierować do trzech adresatów po kolei: autora, administratora grupy i serwisu. Każdy krok dokumentujcie, bo pokazuje, że daliście szansę na polubowne zakończenie.
Wiadomość do autora
Autor usuwa wpis najszybciej, bo wystarcza mu jedno kliknięcie. Napiszcie prywatnie, spokojnie i z terminem.
Wzór wiadomości.
„Dzień dobry. W dniu [data] na grupie [nazwa] opublikował Pan wpis, w którym nazwał mnie oszustem. Zarzut jest nieprawdziwy: [jedno zdanie z faktem i dowodem]. Proszę o usunięcie wpisu i komentarzy z tym zarzutem do dnia [data, zwykle 3 dni] oraz o krótką informację na grupie, że sprawa została wyjaśniona. Jeśli wpis pozostanie, skorzystam z drogi prawnej.”
Nie groźcie i nie piszcie kilkunastu wiadomości. Jedna rzeczowa prośba z terminem wystarcza. Zróbcie zrzut wysłanej wiadomości.
Zgłoszenie do administratora grupy
Administratorzy i moderatorzy mogą usunąć post, wyłączyć komentarze albo usunąć autora z grupy. Większość grup sprzedażowych ma w regulaminie zakaz publicznego oskarżania członków, a czasem osobny tryb zgłaszania nieuczciwych osób.
Wzór wiadomości.
„Dzień dobry. Zgłaszam wpis z dnia [data], adres: [link]. Autor nazywa mnie w nim oszustem. Zarzut jest nieprawdziwy, w załączniku przesyłam potwierdzenie [nadania paczki / zwrotu pieniędzy]. Wpis narusza punkt [numer] regulaminu grupy oraz moje dobre imię. Proszę o jego usunięcie albo o zgodę na opublikowanie mojego wyjaśnienia.”
Gdy administrator nie reaguje albo sam bierze udział w sporze, przyda się nasz tekst o tym, za co odpowiada administrator grupy, który nie usuwa wpisów.
Zgłoszenie do serwisu
Serwisy społecznościowe i ogłoszeniowe przechowują cudze treści, więc dotyczy ich unijny akt o usługach cyfrowych. Art. 16 rozporządzenia (UE) 2022/2065 z 2022 r. wymaga, by serwis miał łatwo dostępny mechanizm zgłaszania treści, które zgłaszający uważa za nielegalne.
Zgłoszenie powinno zawierać cztery elementy wymienione w tym przepisie:
- wyjaśnienie, dlaczego treść jest nielegalna (fałszywy zarzut przestępstwa, czyli pomówienie z art. 212 Kodeksu karnego i naruszenie dóbr osobistych),
- dokładny adres wpisu,
- Wasze imię, nazwisko i adres e-mail,
- oświadczenie, że w dobrej wierze uważacie podane informacje za prawdziwe i kompletne.
Serwis ma potwierdzić otrzymanie zgłoszenia, rozpatrzyć je terminowo i powiadomić Was o decyzji razem z informacją o możliwości odwołania. Rozporządzenie nie podaje konkretnej liczby dni. Zachowajcie potwierdzenie i numer zgłoszenia.
Opcja zgłoszenia znajduje się zwykle w menu przy samym poście lub komentarzu. Jej nazwa i wygląd różnią się między telefonem a komputerem i zmieniają się z czasem, dlatego nie podajemy tu ścieżki krok po kroku. Aktualne instrukcje dla Facebooka zebraliśmy w tekście o tym, jak zgłosić treść na Facebooku i co robić po odmowie.
Uczciwie o skuteczności.
Serwis nie zna przebiegu Waszej transakcji. Przy sporze dwóch osób o fakty często odpowiada, że treść nie narusza zasad. Dlatego w zgłoszeniu opiszcie krótko dowód, który przeczy zarzutowi. Odmowa serwisu nie zamyka drogi do sądu.

Jaka odpowiedzialność grozi za fałszywy zarzut oszustwa?
Autor fałszywego zarzutu może odpowiadać na dwa sposoby: karnie i cywilnie. Obie drogi można łączyć. Ten fragment opisuje stan prawny na jesień 2026 r. i nie zastępuje porady prawnika.
Odpowiedzialność karna: zniesławienie
Art. 212 Kodeksu karnego karze pomówienie o takie postępowanie lub właściwości, które mogą poniżyć kogoś w opinii publicznej albo narazić na utratę zaufania. Zarzut oszustwa wobec sprzedającego trafia w samo sedno tego przepisu.
Za zwykłe pomówienie grozi grzywna albo ograniczenie wolności. Gdy sprawca działa za pomocą środków masowego komunikowania, grozi także pozbawienie wolności do roku. Sądy od lat traktują wpisy w internecie dostępne dla szerokiego kręgu osób jako taki środek, choć ocena zamkniętej, niewielkiej grupy może być inna.
Sąd może też orzec nawiązkę na Waszą rzecz, a na Wasz wniosek podać wyrok skazujący do publicznej wiadomości (art. 215). Więcej o różnicy między pomówieniem a obrazą piszemy w tekście zniesławienie a zniewaga w internecie.
Tryb prywatnoskargowy.
Zniesławienie ściga się z oskarżenia prywatnego. To Wy wnosicie akt oskarżenia do sądu rejonowego i Wy przedstawiacie dowody. Według art. 487 Kodeksu postępowania karnego akt może ograniczyć się do wskazania oskarżonego, zarzucanego czynu i dowodów.
Pomoc policji.
Art. 488 tego kodeksu stanowi, że policja na żądanie pokrzywdzonego przyjmuje ustną lub pisemną skargę, w razie potrzeby zabezpiecza dowody i przesyła skargę do sądu. To ważne, gdy autor ukrywa się pod pseudonimem.
Opłata.
Przy akcie oskarżenia wpłaca się zryczałtowaną równowartość wydatków. Od 1 lipca 2025 r. wynosi ona 1000 zł, zgodnie z rozporządzeniem Ministra Sprawiedliwości z 10 czerwca 2025 r. Wcześniej było to 300 zł.
Termin.
Art. 101 § 2 Kodeksu karnego: karalność ustaje z upływem roku od dnia, w którym dowiedzieliście się, kto jest sprawcą, nie później jednak niż po 3 latach od czynu. Nie odkładajcie decyzji.
Posiedzenie pojednawcze.
Rozprawę poprzedza posiedzenie pojednawcze albo, za zgodą stron, mediacja (art. 489). Jeśli dojdzie do pojednania, postępowanie zostaje umorzone. W praktyce to moment, w którym można uzgodnić usunięcie wpisu i przeprosiny na grupie.
Ile takich spraw trafia do policji?
| Rok | Postępowania wszczęte z art. 212 | Przestępstwa stwierdzone z art. 212 |
|---|---|---|
| 1999 | 45 | 93 |
| 2010 | 493 | 344 |
| 2018 | 1225 | 717 |
| 2021 | 958 | 838 |
| 2023 | 983 | 738 |
Te liczby trzeba czytać ostrożnie. Obejmują wszystkie zniesławienia, nie tylko te z grup sprzedażowych, a publikowane zestawienie kończy się na 2023 r. Nie pokazują też spraw, w których pokrzywdzony wniósł akt oskarżenia prosto do sądu, ani pozwów cywilnych. Nie znaleźliśmy urzędowych danych o tym, ile fałszywych zarzutów oszustwa pojawia się w grupach sprzedażowych.
Odpowiedzialność cywilna: dobra osobiste
Dobre imię, czyli cześć, jest dobrem osobistym wymienionym w art. 23 Kodeksu cywilnego. Art. 24 pozwala żądać trzech rzeczy: zaprzestania naruszenia, usunięcia jego skutków oraz zadośćuczynienia pieniężnego albo zapłaty na cel społeczny.
W sprawie o wpis na grupie oznacza to najczęściej:
- usunięcie wpisu i komentarzy z zarzutem,
- przeprosiny opublikowane w tej samej grupie, o treści i przez czas wskazany w wyroku,
- zadośćuczynienie za krzywdę na podstawie art. 448 Kodeksu cywilnego,
- naprawienie szkody majątkowej, jeśli straciliście przez wpis konkretne transakcje i potraficie to wykazać.
Kto co udowadnia.
Art. 24 chroni przed naruszeniem, „chyba że nie jest ono bezprawne”. Wy wykazujecie, że wpis powstał, kto go opublikował i że godzi w Wasze dobre imię. Autor, który chce uniknąć odpowiedzialności, musi wykazać, że działał zgodnie z prawem, czyli w praktyce, że zarzut był prawdziwy. Dlatego dowody transakcji są tak ważne.
Sąd i opłata.
Sprawy o prawa niemajątkowe rozpoznaje sąd okręgowy (art. 17 Kodeksu postępowania cywilnego). Opłata stała od pozwu o ochronę dóbr osobistych wynosi 600 zł, co wynika z art. 26 ustawy o kosztach sądowych w sprawach cywilnych. Jeśli żądacie także pieniędzy, od tej kwoty pobiera się osobną opłatę.
Termin.
Roszczenia pieniężne z czynu niedozwolonego przedawniają się co do zasady po 3 latach od dnia, w którym dowiedzieliście się o szkodzie i o osobie zobowiązanej do jej naprawienia (art. 442(1) Kodeksu cywilnego).
O tym, jakich kwot można się realnie spodziewać, piszemy w tekście zadośćuczynienie za hejt: jakie kwoty zasądzają polskie sądy.
Wezwanie przedsądowe
Przed pozwem lub aktem oskarżenia warto wysłać pisemne wezwanie. Często wystarcza, bo autor dopiero wtedy rozumie, że sprawa jest poważna.
Wzór wezwania.
„[Miejscowość, data]. Wzywam Pana do usunięcia w terminie 7 dni wpisu z dnia [data] opublikowanego w grupie [nazwa] pod adresem [link] oraz komentarzy, w których nazwał mnie Pan oszustem. Zarzut jest nieprawdziwy: [dwa zdania z faktami]. W tym samym terminie wzywam do opublikowania w tej grupie oświadczenia: »Przepraszam [imię i nazwisko] za nieprawdziwy zarzut oszustwa zawarty we wpisie z dnia [data]«. Po bezskutecznym upływie terminu skieruję sprawę do sądu na podstawie art. 24 Kodeksu cywilnego oraz art. 212 Kodeksu karnego. [Podpis]”
Wezwanie wyślijcie listem poleconym, jeśli znacie adres, a dodatkowo wiadomością prywatną. Zachowajcie dowód nadania.
Gdy autor jest anonimowy
Na grupach zdarzają się konta pod pseudonimem oraz posty publikowane jako anonimowe. Nie próbujcie ustalać tożsamości na własną rękę, bo łatwo wskazać niewłaściwą osobę. Dane autora mogą uzyskać policja i sąd w toku postępowania. Szerzej opisujemy to w tekście o tym, czy administrator musi podać dane autora komentarza.
Czego nie robić, gdy ktoś nazwał Was oszustem?
Nie publikujcie danych autora.
Adres z paczki, numer telefonu czy numer rachunku drugiej osoby nie mogą trafić na grupę. To osobne naruszenie, za które odpowiadalibyście Wy.
Nie proście znajomych o masowe komentarze.
Kilkadziesiąt wpisów w Waszej obronie podnosi widoczność posta i zaostrza spór. Jedno rzeczowe wyjaśnienie działa lepiej.
Nie zakładajcie nowego konta, żeby odpowiadać po zablokowaniu.
Wygląda to źle i może naruszać regulamin serwisu.
Nie składajcie zawiadomienia „na postrach”.
Zawiadomienie o przestępstwie, którego nie było, samo jest czynem zabronionym. Korzystajcie z drogi prawnej wtedy, gdy macie dowody.
Nie czekajcie miesiącami.
Wpis jest kopiowany do innych grup, a termin na prywatny akt oskarżenia biegnie.
Podsumowanie: oczyszczenie imienia krok po kroku
Fałszywy zarzut oszustwa na grupie sprzedażowej boli, ale da się go odwrócić. Zabezpieczcie wpis, zbierzcie dowody transakcji i odpowiedzcie raz, w tej samej grupie, faktami i datami.
Potem poproście o usunięcie autora, administratora i serwis, za każdym razem na piśmie. Jeśli to nie wystarczy, macie do wyboru prywatny akt oskarżenia o zniesławienie i pozew o ochronę dóbr osobistych. W obu przypadkach liczą się terminy, dlatego warto działać w pierwszych tygodniach.
Większość takich spraw kończy się wcześniej: po spokojnej wiadomości, po reakcji administratora albo po wezwaniu przedsądowym.
Gdzie szukać pomocy?
Fundacja Usuwanie Hejtu.
Pomagamy przygotować zgłoszenia do administratorów i serwisów i prowadzimy je do końca. Pomagamy też zabezpieczyć materiał i kierujemy do prawnika lub psychologa. Nie ustalamy tożsamości autorów poza drogą prawną i nie zastępujemy prawnika. Telefon: 222 900 142, e-mail: biuro@usuwaniehejtu.pl.
Policja i sąd rejonowy.
Policja przyjmie skargę w sprawie zniesławienia i w razie potrzeby zabezpieczy dowody. Akt oskarżenia można też wnieść bezpośrednio do sądu.
Prawnik.
Adwokat lub radca prawny oceni dowody i wybierze drogę. Osoby, których nie stać na pomoc prawną, mogą skorzystać z punktów nieodpłatnej pomocy prawnej prowadzonych przez powiaty.
CERT Polska.
Jeśli to Wy trafiliście na prawdziwe oszustwo, zgłoście je przez formularz na stronie incydent.cert.pl i zawiadomcie policję.
Telefony pomocowe.
116 123 dla dorosłych w kryzysie emocjonalnym, 116 111 dla dzieci i młodzieży, 112 w razie zagrożenia życia.
Działania Fundacji można wesprzeć darowizną na stronie usuwaniehejtu.pl.
Najczęściej zadawane pytania
1. Czy nazwanie kogoś oszustem w internecie jest przestępstwem?
Może nim być. Fałszywy zarzut oszustwa to pomówienie z art. 212 Kodeksu karnego, a przy wpisie dostępnym dla szerokiego kręgu osób grozi za nie nawet pozbawienie wolności do roku. Prawdziwy opis własnej transakcji zwykle przestępstwem nie jest.
2. Czy muszę udowadniać, że nie jestem oszustem?
W sprawie cywilnej to autor wpisu musi wykazać, że jego działanie nie było bezprawne, czyli w praktyce, że zarzut był prawdziwy. Mimo to własne dowody transakcji bardzo przyspieszają sprawę, także na etapie rozmowy z administratorem.
3. Czy odpowiadać na wpis, czy lepiej go przemilczeć?
Jedna rzeczowa odpowiedź z datami i dowodem zwykle pomaga, bo czytelnicy grupy widzą drugą stronę. Szkodzi długa wymiana zdań. Po jednym wyjaśnieniu przejdźcie do żądania usunięcia.
4. Czy mogę pokazać na grupie rozmowę z kupującym?
Lepiej pokazać pojedynczy dowód, na przykład potwierdzenie nadania, z zakrytymi danymi drugiej osoby. Publikacja całej prywatnej rozmowy z nazwiskiem, adresem lub telefonem może naruszyć prawa tej osoby.
5. Administrator grupy nie odpowiada. Co dalej?
Zgłoście wpis bezpośrednio do serwisu, podając adres wpisu i powód. Równolegle wyślijcie autorowi wezwanie przedsądowe. Brak reakcji administratora nie zamyka drogi do sądu.
6. Ile mam czasu na prywatny akt oskarżenia o zniesławienie?
Rok od dnia, w którym dowiedzieliście się, kto jest sprawcą, ale nie dłużej niż 3 lata od opublikowania wpisu. Wynika to z art. 101 § 2 Kodeksu karnego.
7. Ile kosztuje wniesienie sprawy do sądu?
Przy prywatnym akcie oskarżenia wpłaca się 1000 zł zryczałtowanej równowartości wydatków (stawka od 1 lipca 2025 r.). Opłata stała od pozwu o ochronę dóbr osobistych wynosi 600 zł, a od żądanej kwoty pieniężnej pobiera się opłatę osobną.
8. Czy policja zajmie się sprawą o zniesławienie?
Zniesławienie ściga się z oskarżenia prywatnego, więc policja nie prowadzi go jak zwykłego śledztwa. Na Wasze żądanie przyjmie jednak skargę, w razie potrzeby zabezpieczy dowody i przekaże skargę do sądu.
9. Autor usunął wpis po mojej wiadomości. Czy mogę jeszcze czegoś żądać?
Tak. Usunięcie nie cofa tego, że zarzut był widoczny. Możecie prosić o krótką informację na grupie, że sprawa została wyjaśniona, a przy poważnych skutkach nadal dochodzić przeprosin lub zadośćuczynienia. Dlatego zrzuty ekranu róbcie na samym początku.
10. Wpis jest w zamkniętej grupie. Czy to coś zmienia?
Dobra osobiste można naruszyć także w grupie zamkniętej, bo zarzut dociera do innych osób. Wielkość i charakter grupy mogą mieć znaczenie przy ocenie, czy użyto środka masowego komunikowania, oraz przy wysokości zadośćuczynienia.
11. Ktoś pomylił mnie z inną osobą o tym samym nazwisku. Co robić?
Napiszcie do autora i administratora, że nie prowadziliście z autorem żadnej transakcji, i podajcie adres własnego profilu. Poproście o poprawienie lub usunięcie wpisu oraz o nieoznaczanie Waszego konta.
12. Czy mogę żądać przeprosin w tej samej grupie?
Tak. Art. 24 Kodeksu cywilnego pozwala żądać oświadczenia odpowiedniej treści i w odpowiedniej formie. W pozwie warto wskazać dokładny tekst przeprosin, miejsce publikacji i czas, przez jaki mają być widoczne.
13. Autor pisze pod pseudonimem. Czy sprawa ma sens?
Ma, choć trwa dłużej. Tożsamość autora mogą ustalić policja i sąd w toku postępowania. Samodzielne typowanie, kto stoi za kontem, grozi oskarżeniem niewinnej osoby.
14. Czy serwis musi usunąć wpis po moim zgłoszeniu?
Serwis musi przyjąć zgłoszenie, rozpatrzyć je i poinformować o decyzji, co wynika z art. 16 aktu o usługach cyfrowych. Nie ma obowiązku usunięcia każdej zgłoszonej treści, a w sporze o fakty często odmawia.
15. Czy za wpis odpowiadają także osoby, które go udostępniły?
Powtarzanie nieprawdziwego zarzutu również może naruszać dobra osobiste. W praktyce najpierw warto poprosić te osoby o usunięcie udostępnienia i pokazać im sprostowanie.
Źródła
- Komenda Główna Policji, 2023: Zniesławienie (art. 212). Postępowania wszczęte i przestępstwa stwierdzone za lata 1999-2023
- Komenda Główna Policji, 2023: Oszustwo (art. 286). Postępowania wszczęte i przestępstwa stwierdzone
- CERT Polska, NASK, 2026 (dane za 2025 r.): Raport roczny 2025 z działalności CERT Polska. Krajobraz bezpieczeństwa polskiego internetu
- Kancelaria Sejmu, 2026: Kodeks karny, tekst ujednolicony (art. 101, 212, 213, 215, 238)
- Kancelaria Sejmu, 2026: Kodeks postępowania karnego, tekst ujednolicony (art. 487-492, 621)
- Dziennik Ustaw, Sejm RP, 2025: Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 10 czerwca 2025 r. w sprawie wysokości zryczałtowanej równowartości wydatków w sprawach z oskarżenia prywatnego (Dz.U. 2025 poz. 770)
- Kancelaria Sejmu, 2026: Kodeks cywilny, tekst ujednolicony (art. 23, 24, 442(1), 448)
- Kancelaria Sejmu, 2026: Kodeks postępowania cywilnego, tekst ujednolicony (art. 17)
- Kancelaria Sejmu, 2026: Ustawa o kosztach sądowych w sprawach cywilnych, tekst ujednolicony (art. 26)
- EUR-Lex, 2022: Rozporządzenie (UE) 2022/2065 (akt o usługach cyfrowych), art. 16
A jak to wyglądało u Was? Napiszcie w komentarzu
Czy sprostowanie opublikowane w tej samej grupie wystarczyło, żeby zarzut przestał krążyć, czy potrzebna była reakcja administratora? Jakiego dowodu transakcji najbardziej Wam brakowało, gdy trzeba było pokazać, że zarzut jest nieprawdziwy? Prosimy, by w komentarzach nie podawać nazwisk ani danych innych osób.
Komentarze
Wszystkie komentarze sprawdzamy przed publikacją. Emblemat przy nicku to ranga za wsparcie fundacji. Zdobądź swój emblemat