Ktoś publicznie podważa chorobę osoby, dla której zbieracie. Co możecie zrobić?

Zbiórka na leczenie ruszyła, a pod nią pojawiają się wpisy: „pokażcie wypis ze szpitala”, „to nie wygląda na chorobę”, „sprawdziłem, takiej terapii nie ma”. Obce osoby ogłaszają, że „weryfikują” diagnozę, i żądają pełnej dokumentacji medycznej.

Nie macie obowiązku pokazywać jej internautom. Informacje o zdrowiu należą do danych najmocniej chronionych przez prawo. Możecie za to spokojnie uwiarygodnić zbiórkę w inny sposób, zgłosić nagonkę i zadbać o osobę chorą. Poniżej opisujemy to krok po kroku.

W skrócie

• Komentujący nie mają prawa wglądu w dokumentację medyczną. Udostępnia się ją pacjentowi, jego przedstawicielowi ustawowemu albo osobie przez niego upoważnionej, co wynika z ustawy o prawach pacjenta i Rzeczniku Praw Pacjenta.
• Dane o zdrowiu to w RODO szczególna kategoria danych. O tym, co trafi do sieci, decyduje osoba chora, a w przypadku dziecka jego rodzice lub opiekunowie.
• Dokumenty pokazuje się serwisowi zbiórkowemu albo fundacji, która prowadzi subkonto, a nie w komentarzach. Według regulaminu zrzutka.pl serwis prosi o dokumenty potwierdzające cel, gdy zrzutka zbierze 20 tys. zł lub więcej.
• Publiczne nazwanie Was oszustami bez podstaw może być zniesławieniem. Gdy pada ono w internecie, Kodeks karny przewiduje grzywnę, ograniczenie wolności albo pozbawienie wolności do roku.
• Nieufność wobec obcych jest w Polsce częsta: w badaniu CBOS z lutego 2026 roku 75% badanych uznało, że w stosunkach z innymi trzeba być bardzo ostrożnym. To tłumaczy pytania, ale nie usprawiedliwia nagonki.

Skąd bierze się „weryfikowanie” cudzej choroby?

Zbiórki internetowe stały się codziennością. W badaniu CBOS „Korzystanie z internetu w 2026 roku”, przeprowadzonym w maju 2026 roku, udział w internetowej akcji pomocowej zadeklarowało 55% użytkowników internetu, czyli 45% ogółu dorosłych. Co trzeci internauta (32%) robił to więcej niż raz.

Jednocześnie Polacy ostrożnie podchodzą do obcych. W badaniu CBOS „Zaufanie społeczne” z lutego 2026 roku 56% badanych odpowiedziało, że nie ufa nieznajomym. Ludzie chcą pomagać i boją się, że ktoś ich oszuka. Media opisywały też zbiórki, które okazały się nieuczciwe, więc część pytań jest zrozumiała.

Nie znaleźliśmy natomiast wiarygodnych badań, które liczyłyby, jak często organizatorzy zbiórek spotykają się z podważaniem choroby. Takich danych w Polsce po prostu nikt nie zbiera. Dlatego opieramy się na przepisach, regulaminach serwisów i danych o zaufaniu.

Pytanie, podważanie i nagonka to trzy różne sytuacje

Pytanie.
„Na co dokładnie pójdą pieniądze?”, „Czy zbiórkę prowadzi fundacja?”. To zwykła ostrożność. Rzeczowa odpowiedź zwykle zamyka temat i pomaga zbiórce.

Podważanie.
„Ta diagnoza się nie zgadza”, „pokażcie pełny wypis, bo inaczej nie wierzę”. Autor stawia się w roli sędziego, choć nie zna chorego ani dokumentów. Tu wystarczy jedna spokojna odpowiedź i jasna granica.

Nagonka.
Wiele osób powtarza zarzut oszustwa, publikuje prywatne zdjęcia, dzwoni do szpitala, pisze do pracodawcy albo namawia innych do zgłaszania zbiórki. To już nie jest ostrożność darczyńców. Takie działania zgłasza się serwisom, a w poważnych przypadkach także policji lub sądowi.

Jak odpowiadać na pytania o kwotę, koszty i wydatki, opisaliśmy osobno w tekście o hejcie pod zbiórką internetową. Tutaj zajmujemy się samą chorobą i dokumentami.

Czy musicie pokazać dokumentację medyczną?

Nie. Żaden przepis nie daje komentującym ani nawet wpłacającym prawa do wglądu w czyjąś dokumentację medyczną.

Co mówi prawo o dokumentacji i tajemnicy medycznej?

Zgodnie z art. 26 ustawy o prawach pacjenta i Rzeczniku Praw Pacjenta placówka udostępnia dokumentację pacjentowi, jego przedstawicielowi ustawowemu albo osobie upoważnionej przez pacjenta. Lekarze, pielęgniarki i inne osoby wykonujące zawód medyczny mają obowiązek zachować w tajemnicy informacje o pacjencie, w tym o stanie jego zdrowia (art. 13 i 14 tej ustawy).

W praktyce oznacza to dwie rzeczy. Szpital nie potwierdzi nikomu obcemu przez telefon, czy dana osoba się u niego leczy. Nikt też nie może zmusić Was do pokazania wypisu, wyników badań ani historii choroby.

Dane o zdrowiu w RODO

RODO zalicza dane dotyczące zdrowia do szczególnych kategorii danych (art. 9). Są to informacje o zdrowiu fizycznym lub psychicznym, także o samym korzystaniu z opieki zdrowotnej. Ich przetwarzanie jest co do zasady zakazane, a jednym z wyjątków jest wyraźna zgoda osoby, której dotyczą.

Dla zbiórki wynika z tego prosta zasada: to osoba chora decyduje, co o jej zdrowiu zostanie opublikowane. Jeśli zbieracie dla dorosłego, potrzebujecie jego zgody na każdy ujawniany szczegół. Jeśli zbieracie dla dziecka, decydują rodzice lub opiekunowie prawni, ale warto pamiętać, że dziecko dorośnie, a opis choroby zostanie w wyszukiwarce.

Jak poważnie urząd traktuje takie dane, pokazuje przykład ze sprawozdania Prezesa UODO za 2025 rok. Urząd stwierdził naruszenie przepisów przez ubezpieczyciela, który w tytule przelewu wpisał klientowi szczegółową diagnozę. Wystarczyło, że rozpoznanie zobaczyli pracownicy banku.

Komu naprawdę pokazuje się dokumenty?

Serwisowi zbiórkowemu.
Serwisy same sprawdzają organizatorów. Z regulaminu zrzutka.pl (stan na październik 2026 roku) wynika, że organizator przesyła dokumenty potwierdzające prawdziwość celu, gdy zrzutka zbierze 20 tys. zł lub więcej, a przesłanie dokumentacji medycznej wymaga dodatkowej zgody. Dokumenty trafiają wtedy do zespołu serwisu, a nie do publicznego wglądu.

Fundacji prowadzącej subkonto.
Jeśli zbieracie przez fundację, która prowadzi subkonta podopiecznych, to ona sprawdza dokumenty i rozlicza wydatki. Możecie się na to powołać w odpowiedzi.

Sądowi, prokuraturze lub policji.
Jeśli ktoś złoży zawiadomienie, wyjaśnienia i dokumenty przekazuje się organom, a nie autorowi zawiadomienia. Organy mają obowiązek chronić te informacje.

Warto wiedzieć, że nie wszystkie serwisy sprawdzają zbiórki tak samo. Regulamin Pomagam.pl podkreśla, że serwis jest narzędziem, a wiarygodność zbiórki ocenia sam wpłacający. Wypłata na prywatny rachunek wymaga tam przelewu weryfikacyjnego na 1 zł. Przeczytajcie regulamin swojego serwisu, zanim odpowiecie, że „zbiórka jest zweryfikowana”.

Co możecie pokazać, żeby uwiarygodnić zbiórkę bez ujawniania wszystkiego?

Granica przebiega między potwierdzeniem, że potrzeba jest prawdziwa, a oddaniem obcym całej historii choroby. Pierwsze pomaga zbiórce. Drugie zostaje w sieci na lata.

Co zwykle wystarcza	Czego nie musicie publikować
Nazwa choroby w zakresie, na który zgodziła się osoba chora	Pełny wypis ze szpitala i historia choroby
Kosztorys lub faktura z kliniki z zasłoniętymi danymi	Wyniki badań, opisy zabiegów, lista leków
Informacja, kto sprawdził dokumenty (serwis, fundacja)	PESEL, adres, numer dokumentacji, kody kreskowe
Rozliczenie wydatków po zakończeniu etapu leczenia	Informacje o innych chorobach i o zdrowiu psychicznym
Krótka aktualizacja o stanie zbiórki i dalszych krokach	Nazwiska lekarzy i pielęgniarek bez ich zgody

Źródło: opracowanie własne na podstawie RODO oraz ustawy o prawach pacjenta.

Jak bezpiecznie zasłonić dane na dokumencie?

1. Zróbcie kopię pliku i pracujcie tylko na niej.
2. Zasłońcie dane pełnym, nieprzezroczystym prostokątem. Półprzezroczysty zakreślacz i rozmycie da się czasem odczytać.
3. Zasłońcie PESEL, adres, datę urodzenia, numer dokumentacji, kody kreskowe i kody QR, nazwiska personelu oraz wszystko, co nie dotyczy celu zbiórki.
4. Zapiszcie wynik jako nowy obraz, a nie jako dokument z warstwami. Z pliku z warstwami zasłonięcie można zdjąć.
5. Poproście drugą osobę, żeby obejrzała plik w powiększeniu, zanim go opublikujecie.

Jeśli osoba chora nie chce pokazywać żadnego dokumentu, uszanujcie to. Wystarczy wtedy informacja, kto dokumenty sprawdził, i rzetelne rozliczenie.

Jak odpowiedzieć osobie, która podważa diagnozę?

Odpowiadajcie raz, spokojnie i dla wszystkich czytających, a nie dla jednego autora. Większość osób tylko czyta komentarze i na tej podstawie decyduje, czy wpłacić.

Nie dyskutujcie o medycynie.
Nie udowodnicie diagnozy w komentarzach. Każda kolejna odpowiedź przynosi kolejne „ale”. Diagnozę stawia lekarz, który zna pacjenta.

Nie odpowiadajcie atakiem.
Wyzwiska pod adresem komentujących osłabiają Waszą pozycję i mogą obrócić się przeciwko Wam. Zrzut ekranu z nerwową odpowiedzią rozchodzi się szybciej niż samo pytanie.

Nie publikujcie nowych dokumentów pod presją.
Decyzję o każdym dokumencie podejmujcie następnego dnia, razem z osobą chorą. Raz opublikowanego wypisu nie da się cofnąć.

Wzór odpowiedzi na żądanie dokumentacji

„Dziękujemy za pytanie. Dokumentacja medyczna zawiera dane o zdrowiu, których nie publikujemy. Dokumenty potwierdzające cel zbiórki przekazaliśmy [nazwa serwisu lub fundacji]. Kosztorys leczenia jest w opisie zbiórki, a wydatki rozliczymy w aktualizacji po [etap leczenia]. Na pytania o cel i koszty chętnie odpowiemy.”

Wzór odpowiedzi na komentarz „to nie wygląda na chorobę”

„Rozumiemy ostrożność. Wielu chorób nie widać na zdjęciach. Diagnozę postawili lekarze prowadzący, a dokumenty sprawdził [nazwa serwisu lub fundacji]. Nie będziemy omawiać publicznie szczegółów leczenia. Jeśli macie wątpliwości co do zbiórki, możecie zgłosić je serwisowi, który ma wgląd w dokumenty.”

Wzór jednej aktualizacji zamiast wielu odpowiedzi

„W ostatnich dniach pojawiły się pytania o diagnozę [imię]. Odpowiadamy raz, w jednym miejscu. Po pierwsze: dokumenty medyczne i kosztorys przekazaliśmy [nazwa serwisu lub fundacji]. Po drugie: nie publikujemy dokumentacji, bo to dane o zdrowiu [imię], które chroni prawo. Po trzecie: wszystkie wydatki rozliczymy fakturami po zakończeniu [etap]. Komentarze z pytaniami zostają. Komentarze z obelgami i nieprawdziwymi zarzutami zgłaszamy.”

Po takiej aktualizacji na kolejne podobne wpisy odpowiadajcie jednym zdaniem z odesłaniem do niej. Więcej gotowych zdań na rozmowy ze znajomymi i sąsiadami znajdziecie w tekście o tym, co odpowiadać ludziom, którzy pytają o sprawę.

Co zrobić, gdy pytania zamieniają się w nagonkę?

Zabezpieczcie materiał, zanim cokolwiek zgłosicie

1. Zróbcie zrzuty ekranu wpisów i komentarzy z widoczną nazwą konta, datą i godziną.
2. Zapiszcie adresy wpisów i profili autorów.
3. Zanotujcie w jednym pliku daty: kiedy pojawił się pierwszy wpis, kto go udostępnił, jakie były skutki, na przykład blokada wypłat albo telefony do szpitala.
4. Poproście o to kogoś z rodziny lub przyjaciół. Osoba chora nie powinna czytać wszystkich komentarzy.

Szczegóły, w tym zapis strony z datą, opisaliśmy w tekście o zabezpieczaniu dowodów hejtu.

Uprzedźcie serwis zbiórkowy

Nagonka często kończy się masowym zgłaszaniem zbiórki jako oszustwa. Serwisy reagują na to automatycznie. Według regulaminu zrzutka.pl przy pięciu lub więcej zgłoszeniach nadużyć serwis blokuje wypłaty i zwroty do czasu wyjaśnienia sprawy, a na przesłanie wymaganych dokumentów organizator ma 14 dni. Regulamin Pomagam.pl także przewiduje ograniczenia po zgłoszeniach i zaznacza, że są one cofane po wyjaśnieniu wątpliwości.

Taka blokada nie oznacza, że serwis uwierzył w zarzuty. To procedura. Najlepiej napisać do serwisu pierwsi.

Wzór wiadomości do serwisu zbiórkowego.
„Dzień dobry, prowadzimy zbiórkę [nazwa i adres]. Od [data] grupa osób publicznie podważa chorobę [imię] i zachęca do zgłaszania zbiórki. Zarzuty są nieprawdziwe. W załączeniu przesyłamy dokumenty potwierdzające cel oraz zrzuty ekranu wpisów. Prosimy o informację, czy potrzebują Państwo dodatkowych dokumentów, oraz o usunięcie komentarzy naruszających regulamin: [adresy].”

Zgłoście wpisy tam, gdzie się pojawiły

Unijny akt o usługach cyfrowych zobowiązuje platformy do udostępnienia mechanizmu zgłaszania nielegalnych treści, o czym informuje Komisja Europejska. W zgłoszeniu wskażcie konkretny wpis, napiszcie krótko, dlaczego jest bezprawny (nieprawdziwy zarzut oszustwa, ujawnienie danych o zdrowiu), i dołączcie adres. Gotowy schemat znajdziecie w tekście o zgłoszeniu nielegalnej treści zgodnym z aktem o usługach cyfrowych.

Jeśli wpisy pojawiają się w grupie, napiszcie też do jej administratora. Prośba od rodziny osoby chorej, z konkretnymi adresami wpisów, często wystarcza.

Gdy ktoś publikuje dane o zdrowiu albo prywatne zdjęcia

Zdarza się, że „weryfikujący” wrzucają stare zdjęcia z wakacji, zrzuty z prywatnego profilu, a nawet informacje uzyskane od kogoś z otoczenia. Zgłoście takie wpisy jako naruszenie prywatności i zażądajcie ich usunięcia od autora oraz od serwisu.

Osoba, której dane dotyczą, może też złożyć skargę do Prezesa UODO. Trzeba jednak uczciwie powiedzieć, że urząd jest bardzo obciążony: według sprawozdania za 2025 rok wpłynęło do niego 12 827 skarg, wobec 8 056 rok wcześniej. Czego się spodziewać, opisaliśmy w tekście o postępowaniu przed UODO w liczbach. Zgłoszenie do serwisu działa zwykle szybciej, dlatego warto zacząć od niego.

Jeśli informacje wyniosła osoba, która poznała je w pracy, na przykład w placówce medycznej, sprawa jest poważniejsza. Tajemnica medyczna wiąże personel, a art. 266 Kodeksu karnego przewiduje za ujawnienie informacji poznanej w związku z wykonywaną pracą grzywnę, ograniczenie wolności albo pozbawienie wolności do 2 lat. Zawiadomcie wtedy także kierownictwo placówki.

Gdy w sieci pojawia się adres lub numer telefonu, skorzystajcie ze wskazówek z tekstu o doxingu, czyli publikowaniu cudzych danych kontaktowych.

Kiedy podważanie choroby narusza prawo?

Samo pytanie ani wyrażenie wątpliwości nie jest przestępstwem. Prawo wkracza, gdy ktoś stawia nieprawdziwe zarzuty, obraża albo uporczywie nęka.

Zniesławienie.
Stwierdzenie, że wyłudzacie pieniądze albo zmyśliliście chorobę, to zarzut, który może poniżyć w opinii publicznej. Art. 212 Kodeksu karnego przewiduje za zniesławienie w środkach masowego komunikowania grzywnę, ograniczenie wolności albo pozbawienie wolności do roku. Sprawę prowadzi się z oskarżenia prywatnego, czyli sami wnosicie akt oskarżenia do sądu.

Zniewaga.
Wyzwiska pod adresem chorego lub rodziny mogą być zniewagą z art. 216 Kodeksu karnego. Tu również obowiązuje tryb prywatnoskargowy. Różnice między tymi przepisami wyjaśniamy w tekście o zniesławieniu i zniewadze w internecie.

Uporczywe nękanie.
Jeśli ta sama osoba lub grupa tygodniami pisze, dzwoni, zakłada kolejne konta i narusza Waszą prywatność, może to być nękanie z art. 190a Kodeksu karnego, zagrożone karą od 6 miesięcy do 8 lat pozbawienia wolności. Ściganie następuje na wniosek pokrzywdzonego, a postępowanie prowadzi policja i prokuratura.

Dobra osobiste.
Zdrowie, cześć i wizerunek są dobrami osobistymi chronionymi przez art. 23 i 24 Kodeksu cywilnego. Można żądać zaprzestania naruszeń, usunięcia wpisów, przeprosin, a także zadośćuczynienia na podstawie art. 448.

Terminy, o których łatwo zapomnieć

Przy zniesławieniu i zniewadze czas ma znaczenie. Zgodnie z art. 101 § 2 Kodeksu karnego karalność przestępstwa ściganego z oskarżenia prywatnego ustaje z upływem roku od chwili, gdy pokrzywdzony dowiedział się, kto jest sprawcą, nie później jednak niż po 3 latach od czynu. Leczenie pochłania siły, dlatego warto od razu zabezpieczyć materiał, nawet jeśli decyzję o dalszych krokach odłożycie.

Wzór wezwania do usunięcia wpisu

„W dniu [data] opublikował(a) Pan(i) pod adresem [adres] wpis, w którym twierdzi Pan(i), że [treść zarzutu]. Zarzut jest nieprawdziwy i narusza dobra osobiste [imię i nazwisko]. Wzywam do usunięcia wpisu w ciągu 3 dni od otrzymania tej wiadomości oraz do zaprzestania dalszych naruszeń. W przeciwnym razie sprawa zostanie skierowana na drogę prawną. Materiał został zabezpieczony.”

Wezwanie wysyłajcie w wiadomości prywatnej, nie w komentarzu. Nie dołączajcie do niego dokumentów medycznych. Ten tekst nie zastępuje porady prawnika, a przed pozwem lub aktem oskarżenia warto skonsultować sprawę z adwokatem lub radcą prawnym.

A jeśli ktoś złoży zawiadomienie o oszustwie?

Zachowajcie spokój. Organy mają obowiązek sprawdzić zawiadomienie, a Wy macie dokumenty. Wyjaśnienia składa się policji lub prokuraturze, nie w internecie. Nie komentujcie sprawy publicznie poza jednym zdaniem, że współpracujecie z organami i że zbiórka jest udokumentowana.

Jak chronić osobę chorą w czasie nagonki?

Dla osoby w trakcie leczenia czytanie, że „udaje”, jest dużym obciążeniem. Najważniejsze jest oddzielenie jej od komentarzy.

Jedna osoba prowadzi komunikację.
Wybierzcie kogoś spoza najbliższej rodziny chorego, kto czyta komentarze, zgłasza je i odpowiada. Pozostali nie wchodzą w dyskusje, także na prywatnych profilach.

Zamknijcie prywatne profile.
Ustawcie widoczność zdjęć i listy znajomych tylko dla znajomych. Stare zdjęcia z wyjazdów bywają wyrywane z kontekstu jako „dowód”, że ktoś jest zdrowy.

Uprzedźcie otoczenie.
Powiedzcie placówce medycznej, szkole lub pracodawcy, że obce osoby mogą dzwonić z pytaniami. Wystarczy prośba, żeby nie udzielać żadnych informacji i zanotować datę takiego telefonu.

Zadbajcie o wsparcie.
Jeśli osoba chora albo ktoś z Was źle śpi, wycofuje się lub myśli o przerwaniu zbiórki ze wstydu, porozmawiajcie z psychologiem. Jak wygląda takie spotkanie, opisaliśmy w tekście o pierwszej wizycie u psychologa po hejcie. Gdy zbiórka dotyczy dziecka, wszystkie kroki podejmują dorośli, a dziecko nie czyta komentarzy.

Jak przygotować zbiórkę, żeby takich pytań było mniej?

Żadna zbiórka nie jest całkowicie odporna na podejrzliwość. Kilka decyzji na starcie zmniejsza jednak pole do domysłów.

1. Ustalcie z osobą chorą, co wolno napisać o diagnozie, i trzymajcie się tego we wszystkich wpisach.
2. Napiszcie w opisie, kto sprawdził dokumenty: serwis, fundacja prowadząca subkonto albo obie instytucje.
3. Pokażcie kosztorys z kliniki z zasłoniętymi danymi i wyjaśnijcie, z czego składa się kwota.
4. Zapowiedzcie, kiedy i jak rozliczycie wydatki.
5. Dodajcie zdanie o zasadach: odpowiadacie na pytania o cel i koszty, a dokumentacji medycznej nie publikujecie.
6. Wyznaczcie osobę do kontaktu i podajcie adres e-mail założony tylko dla zbiórki.

Ograniczenia danych, na które się powołujemy

Badania CBOS z lutego i maja 2026 roku to sondaże na reprezentatywnych próbach dorosłych Polaków (967 i 1041 osób). Pokazują ogólne zaufanie i udział w akcjach pomocowych, a nie stosunek do konkretnych zbiórek. Liczba skarg do UODO obejmuje wszystkie sprawy, nie tylko te dotyczące zdrowia. Regulaminy serwisów zmieniają się, dlatego progi i terminy sprawdźcie w aktualnej wersji regulaminu swojego serwisu.

Podsumowanie: dokumenty dla serwisu, spokój dla chorego

Nie musicie udowadniać choroby obcym ludziom. Dokumentację pokazuje się serwisowi, fundacji albo organom, a publicznie wystarcza informacja, kto ją sprawdził, kosztorys z zasłoniętymi danymi i rzetelne rozliczenie.

Na pytania odpowiadajcie raz i rzeczowo. Nagonkę dokumentujcie i zgłaszajcie, a przy nieprawdziwych zarzutach oszustwa pamiętajcie o terminach. Najważniejsza pozostaje osoba chora: jej zgoda na każdy ujawniany szczegół i jej spokój w czasie leczenia.

Gdzie szukać pomocy?

Fundacja Usuwanie Hejtu.
Pomagamy przygotować zgłoszenia do serwisów i prowadzimy je do końca, pomagamy zabezpieczyć materiał i kierujemy do prawnika lub psychologa. Nie ustalamy tożsamości autorów poza drogą prawną i nie zastępujemy prawnika. Telefon: 222 900 142, e-mail: biuro@usuwaniehejtu.pl. Działania Fundacji można wesprzeć darowizną na stronie usuwaniehejtu.pl.

Serwis zbiórkowy lub fundacja prowadząca subkonto.
To pierwszy adres przy masowych zgłoszeniach zbiórki i komentarzach pod nią.

Urząd Ochrony Danych Osobowych.
Przyjmuje skargi osób, których dane, w tym dane o zdrowiu, są przetwarzane niezgodnie z prawem.

Rzecznik Praw Pacjenta.
Zajmuje się sprawami naruszenia praw pacjenta, w tym tajemnicy medycznej przez placówkę.

Policja i sąd.
Przy groźbach i uporczywym nękaniu składa się zawiadomienie na policji. Zniesławienie i zniewagę ściga się z oskarżenia prywatnego przed sądem.

Telefony pomocowe.
116 123 dla dorosłych w kryzysie emocjonalnym, 116 111 dla dzieci i młodzieży, 800 100 100 dla rodziców i nauczycieli. W sytuacji zagrożenia życia dzwońcie pod 112.

Najczęściej zadawane pytania

1. Czy wpłacający ma prawo zobaczyć dokumentację medyczną osoby chorej?
Nie. Dokumentację udostępnia się pacjentowi, jego przedstawicielowi ustawowemu albo osobie przez niego upoważnionej. Wpłata na zbiórkę nie daje takiego uprawnienia, choć rzetelna informacja o celu i rozliczeniu jest dobrą praktyką.

2. Czy serwis zbiórkowy może żądać dokumentów medycznych?
Tak, jeśli przewiduje to jego regulamin, który akceptujecie przy zakładaniu zbiórki. Dokumenty trafiają wtedy do zespołu serwisu, a nie do publicznego wglądu. Sprawdźcie w regulaminie, kiedy i w jakim zakresie serwis o nie prosi.

3. Kto decyduje, co o chorobie zostanie napisane w opisie zbiórki?
Osoba chora. Przy zbiórce dla dorosłego potrzebna jest jego zgoda na każdy ujawniany szczegół. W przypadku dziecka decydują rodzice lub opiekunowie prawni, z myślą o tym, że opis zostanie w sieci na długo.

4. Czy warto opublikować wypis ze szpitala, żeby uciszyć krytyków?
Zwykle nie. Osoby nastawione na podważanie znajdą kolejny powód do wątpliwości, a dokument z danymi o zdrowiu pozostanie w sieci. Lepiej wskazać, kto sprawdził dokumenty, i pokazać kosztorys z zasłoniętymi danymi.

5. Ktoś napisał, że zmyśliliśmy chorobę i wyłudzamy pieniądze. Czy to przestępstwo?
Nieprawdziwy zarzut tego rodzaju może być zniesławieniem z art. 212 Kodeksu karnego. Sprawę prowadzi się z oskarżenia prywatnego, a można też dochodzić ochrony dóbr osobistych przed sądem cywilnym. Ocenę konkretnego wpisu warto powierzyć prawnikowi.

6. Serwis zablokował wypłaty po zgłoszeniach. Co teraz?
Odpowiedzcie na wiadomość serwisu i prześlijcie dokumenty, o które prosi, w wyznaczonym terminie. Dołączcie zrzuty ekranu pokazujące, że zgłoszenia są skutkiem zorganizowanej akcji. Blokada jest procedurą i zwykle kończy się po wyjaśnieniu sprawy.

7. Czy możemy usuwać komentarze podważające chorobę?
Pytania o cel i koszty lepiej zostawić i odpowiedzieć na nie raz. Obelgi, nieprawdziwe zarzuty oszustwa i wpisy ujawniające dane o zdrowiu można ukrywać i zgłaszać. Przed usunięciem zróbcie zrzut ekranu.

8. Obce osoby dzwonią do szpitala i pytają o chorego. Czy szpital może im coś powiedzieć?
Nie powinien. Personel medyczny wiąże tajemnica dotycząca pacjenta i stanu jego zdrowia. Uprzedźcie placówkę o sytuacji i poproście o zanotowanie takich telefonów.

9. Ktoś opublikował prywatne zdjęcia chorego jako dowód, że jest zdrowy. Jak reagować?
Zabezpieczcie wpis, zgłoście go serwisowi jako naruszenie prywatności i wizerunku oraz zażądajcie usunięcia od autora. Nie tłumaczcie publicznie każdego zdjęcia. Jedno zdanie, że choroby często nie widać na fotografii, w zupełności wystarczy.

10. Ile mamy czasu na oskarżenie o zniesławienie?
Karalność ustaje z upływem roku od chwili, gdy dowiedzieliście się, kto jest sprawcą, nie później jednak niż po 3 latach od czynu. Dlatego materiał warto zabezpieczyć od razu, nawet jeśli decyzję odkładacie na czas po leczeniu.

11. Czy lekarz może publicznie potwierdzić diagnozę zamiast nas?
Tylko za zgodą pacjenta lub jego przedstawiciela ustawowego i w zakresie, który pacjent określi. Nie jest to konieczne. Dokumenty wystarczy przekazać serwisowi lub fundacji, które zajmują się ich sprawdzeniem.

12. Czy powinniśmy przerwać zbiórkę, gdy nagonka narasta?
Nie podejmujcie tej decyzji w emocjach. Najpierw skontaktujcie się z serwisem, opublikujcie jedną aktualizację i zgłoście wpisy. Jeśli osoba chora źle znosi sytuację, można na kilka dni wyłączyć komentarze, o ile serwis daje taką możliwość.

Źródła

• CBOS, 2026: Korzystanie z internetu w 2026 roku. Komunikat z badań nr 61/2026
• CBOS, 2026: Zaufanie społeczne. Komunikat z badań nr 30/2026
• UODO, 2026: Sprawozdanie z działalności Prezesa Urzędu Ochrony Danych Osobowych w roku 2025
• Unia Europejska, tekst na stronie UODO, 2016: Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 (RODO)
• Kancelaria Sejmu, 2026: Ustawa z dnia 6 listopada 2008 r. o prawach pacjenta i Rzeczniku Praw Pacjenta (tekst ujednolicony)
• Kancelaria Sejmu, 2026: Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny (tekst ujednolicony)
• Kancelaria Sejmu, 2026: Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny (tekst ujednolicony)
• Zrzutka.pl sp. z o.o., 2026: Regulamin serwisu zrzutka.pl
• Pomagam.pl, 2026: Regulamin serwisu Pomagam.pl
• Komisja Europejska, 2026: Wpływ aktu o usługach cyfrowych na platformy cyfrowe

A jak to wyglądało u Was? Napiszcie w komentarzu

Czy ktoś żądał od Was dokumentów medycznych pod zbiórką i co ostatecznie zdecydowaliście się pokazać? Która odpowiedź albo który krok najskuteczniej uspokoił sytuację, a czego zabrakło Wam w tym tekście? Prosimy, nie podawajcie w komentarzach nazwisk ani danych innych osób, także osoby chorej.