Zrzuty ekranu z telefonów uczniów a RODO. Co szkoła może przechowywać i jak długo?

Uczennica pokazuje wychowawcy telefon z rozmową klasową, w której od tygodnia ktoś ją wyśmiewa. Nauczyciel robi zdjęcia ekranu, rodzic dosyła kolejne zrzuty mailem. Po kilku dniach szkoła ma kilkadziesiąt plików z imionami, zdjęciami profilowymi i prywatnymi wiadomościami wielu dzieci.

Te pliki to dane osobowe i szkoła odpowiada za nie tak samo jak za dziennik. Wolno je zebrać i przechowywać, bo służą ochronie ucznia. Trzeba jednak wiedzieć, na jakiej podstawie, gdzie leżą, kto ma do nich dostęp i kiedy zostaną usunięte.

W skrócie

• Szkoła może przyjąć i przechowywać zrzuty ekranu bez zgody uczniów i rodziców. Podstawą jest obowiązek prawny albo zadanie publiczne, czyli art. 6 ust. 1 lit. c lub e RODO, a nie zgoda.
• Żaden przepis nie podaje liczby dni lub miesięcy dla zrzutów ekranu. Okres ustala szkoła, zapisuje go i potrafi uzasadnić. Dla porównania: nagrania z monitoringu szkoła trzyma najwyżej 3 miesiące (art. 108a ust. 4 Prawa oświatowego).
• Materiał przechowuje się w zasobach szkoły, w jednym miejscu, z dostępem dla kilku wskazanych osób. Nie w prywatnym telefonie nauczyciela i nie na grupie w komunikatorze.
• Jeśli zrzuty trafią do niewłaściwych osób, szkoła ma 72 godziny na zgłoszenie naruszenia do Prezesa UODO (art. 33 RODO). W 2025 r. do UODO wpłynęło 22 435 takich zgłoszeń, jak podaje sprawozdanie Prezesa UODO za 2025 r.
• Uczniowie rzadko przychodzą z takim materiałem. W badaniu NASK „Nastolatki” z 2024 r. tylko 4% nastolatków, które doświadczyły przemocy w internecie, zgłosiło problem nauczycielom. Sposób, w jaki szkoła obchodzi się z dowodami, wpływa na to zaufanie.

Czy zrzut ekranu z telefonu ucznia to dane osobowe?

Tak, prawie zawsze. Na zrzucie widać imiona, nazwiska albo nazwy kont, zdjęcia profilowe, czasem numery telefonów i twarze. Widać też treść wiadomości, a z niej często wynika, kto co napisał i o kim.

Na jednym zrzucie jest wiele osób.
To dane ucznia pokrzywdzonego, autorów wpisów, świadków i osób, które tylko były w grupie. Szkoła odpowiada za dane ich wszystkich, także tych dzieci, które nic złego nie zrobiły.

Część treści jest szczególnie wrażliwa.
Wyzwiska często dotyczą zdrowia, wyglądu, pochodzenia, wiary albo orientacji. Art. 30a ust. 2 Prawa oświatowego nakazuje nauczycielom i innym pracownikom szkoły zachować w poufności informacje o zdrowiu, seksualności, orientacji seksualnej, pochodzeniu i przekonaniach uczniów. Wyjątki są trzy: zagrożenie zdrowia ucznia, zgoda ucznia lub rodzica oraz przepis szczególny.

Kto odpowiada za te dane.
Administratorem jest szkoła, w której imieniu działa dyrektor. Prezes UODO w sprawozdaniu za 2025 r. przypomniał, że to dyrektor ocenia, czy i komu można udostępnić dane ucznia. Nauczyciel, pedagog i wychowawca działają z jego upoważnienia.

Na jakiej podstawie szkoła może przechowywać zrzuty ekranu?

RODO nie zakazuje zabezpieczania dowodów. Wymaga, żeby szkoła umiała wskazać podstawę i cel. W sprawach hejtu i cyberprzemocy podstaw jest kilka i warto wpisać je do procedury.

Obowiązek prawny i zadanie publiczne

Bezpieczeństwo uczniów.
Dyrektor wykonuje zadania związane z zapewnieniem bezpieczeństwa uczniom i nauczycielom w czasie zajęć organizowanych przez szkołę (art. 68 ust. 1 pkt 6 Prawa oświatowego). Wyjaśnienie zgłoszenia o przemocy rówieśniczej mieści się w tym zadaniu. Art. 30a ust. 1 tej ustawy pozwala szkole przetwarzać dane w zakresie niezbędnym do realizacji jej zadań i obowiązków.

Standardy ochrony małoletnich.
Każda szkoła musi je mieć. Zgodnie z art. 22c ust. 1 pkt 8 ustawy o przeciwdziałaniu zagrożeniom przestępczością na tle seksualnym i ochronie małoletnich standardy określają sposób dokumentowania i zasady przechowywania ujawnionych lub zgłoszonych incydentów. To właśnie tam powinny znaleźć się zasady dotyczące zrzutów ekranu. Standardy ocenia się co najmniej raz na dwa lata (art. 22c ust. 6).

Obowiązek zabezpieczenia dowodów.
Gdy szkoła dowie się, że nieletni dopuścił się czynu, który ma znamiona przestępstwa ściganego z urzędu, musi niezwłocznie zawiadomić sąd rodzinny lub Policję i podjąć niezbędne czynności, aby nie dopuścić do zatarcia śladów i dowodów. Wynika to z art. 4 ust. 3 ustawy o wspieraniu i resocjalizacji nieletnich. W takiej sprawie zachowanie zrzutów jest obowiązkiem, a nie tylko uprawnieniem.

Dlaczego nie zgoda

Zgoda jako podstawa tu nie pasuje. Autor obraźliwych wpisów mógłby jej odmówić albo ją cofnąć, a szkoła i tak musiałaby wyjaśnić sprawę. Nie zbierajcie więc od rodziców podpisów pod zgodą na przetwarzanie zrzutów. Wystarczy informacja, co szkoła z nimi robi.

Dla treści wrażliwych, na przykład o zdrowiu lub orientacji, RODO wymaga dodatkowej przesłanki. W szkole jest nią ważny interes publiczny oparty na przepisach prawa (art. 9 ust. 2 lit. g RODO), a zabezpieczeniem jest wspomniana tajemnica z art. 30a Prawa oświatowego.

Uczeń pokazuje, szkoła nie przeszukuje

Podstawa do przechowywania zrzutów to coś innego niż prawo do zaglądania w telefon. Nauczyciel nie przegląda telefonu ucznia na własną rękę. Materiał powinien przekazać sam uczeń albo jego rodzic. O tym, co szkole wolno zrobić z samym urządzeniem, piszemy w tekście o odbieraniu telefonu uczniowi.

Uczeń, który przynosi zrzuty, nie robi nic złego. Robi je po to, żeby dorosły mógł pomóc. Czym innym jest wrzucenie cudzej rozmowy do sieci, o czym więcej w tekście o publikowaniu zrzutów prywatnych rozmów.

Jak przyjąć zrzuty od ucznia lub rodzica?

Dobre przyjęcie materiału zajmuje kilkanaście minut. Zróbcie to w gabinecie, bez świadków z klasy, a przy młodszym dziecku najlepiej razem z rodzicem.

1. Poproście, żeby uczeń lub rodzic wysłał pliki na służbowy adres szkoły albo przez dziennik elektroniczny. Jeśli to niemożliwe, zdjęcia ekranu robi się urządzeniem szkolnym.
2. Weźcie tylko to, co dotyczy sprawy. Cała historia rozmowy z ostatniego roku nie jest potrzebna. To zasada minimalizacji z art. 5 ust. 1 lit. c RODO.
3. Zapiszcie w notatce: kto przekazał materiał, kiedy, z jakiej aplikacji i grupy pochodzi, ile jest plików. Bez nazw kont i dat zrzut traci wartość. Jak robić dobre zrzuty, opisujemy w tekście o zabezpieczaniu dowodów hejtu.
4. Poproście ucznia, żeby nie usuwał oryginałów w telefonie. Sąd i Policja wyżej cenią materiał, który da się porównać ze źródłem. Więcej w tekście o zrzucie ekranu jako dowodzie w sądzie.
5. Przenieście pliki do folderu sprawy i usuńcie je z miejsc przejściowych: ze skrzynki, z pobranych plików, z galerii urządzenia.
6. Powiedzcie uczniowi i rodzicowi prostymi słowami, kto zobaczy materiał i co się z nim stanie po zakończeniu sprawy.

Wyjątek: zdjęcia i filmy intymne

Jeśli na zrzutach są nagie zdjęcia lub filmy o charakterze seksualnym z udziałem osoby poniżej 18 lat, zasady są inne, bo taki materiał może zostać uznany za treści pornograficzne z udziałem małoletniego. Szkoła ich nie kopiuje, nie przesyła i nie zapisuje w swoich zasobach. Kodeks karny w art. 202 par. 4a przewiduje karę od 3 miesięcy do 5 lat pozbawienia wolności za samo przechowywanie lub posiadanie takich treści.

W takiej sytuacji zapisujecie w notatce, co i gdzie widzieliście, prosicie ucznia i rodzica, żeby niczego nie usuwali, i niezwłocznie zawiadamiacie Policję. To ona zabezpiecza materiał. Uczniowi mówicie spokojnie, że dobrze zrobił, zgłaszając sprawę.

Gdzie przechowywać materiał i kto ma mieć dostęp?

Art. 32 RODO wymaga zabezpieczeń dobranych do ryzyka. Przy zrzutach z rozmów dzieci ryzyko jest wysokie, bo wyciek oznacza ponowne skrzywdzenie ucznia.

Jedno miejsce w zasobach szkoły.
Folder sprawy na szkolnym serwerze albo w usłudze wdrożonej przez szkołę, z dostępem na imienne konta i hasła. Wydruki w zamykanej szafie w gabinecie dyrektora lub pedagoga. Nośniki przenośne powinny być zaszyfrowane i zabezpieczone hasłem, co UODO zalecał szkołom już w materiale z 2020 r.

Nie w prywatnym telefonie.
Zdjęcia zrobione prywatnym aparatem zwykle same kopiują się do prywatnej chmury i zostają tam na lata. Jeśli nauczyciel musiał użyć własnego telefonu, bo sytuacja była nagła, przesyła pliki na adres służbowy i jeszcze tego samego dnia usuwa je z galerii, z kosza i z kopii w chmurze.

Nie na grupie nauczycieli ani rodziców.
W sprawozdaniu za 2025 r. Prezes UODO opisał sprawę szkoły, której pracownik ujawnił na grupowym komunikatorze rodziców treść korespondencji z matką uczennicy. Szkoła dostała upomnienie, bo nie miała ani podstawy, ani celu takiego ujawnienia.

Dostęp tylko dla osób prowadzących sprawę.
Zwykle to dyrektor, pedagog lub psycholog, wychowawca oraz osoba wskazana w standardach ochrony małoletnich do przyjmowania zgłoszeń. Radzie pedagogicznej wystarcza opis sprawy bez pokazywania zrzutów. Inspektor ochrony danych doradza, ale nie musi oglądać treści.

Komu wolno pokazać lub przekazać zrzuty?

Kto	Co może dostać	Na co uważać
Policja, sąd rodzinny, prokuratura	Pełny materiał, na żądanie lub z zawiadomieniem szkoły	Odnotujcie datę, zakres i osobę, która odebrała materiał
Rodzice ucznia pokrzywdzonego	Informację o ustaleniach i podjętych krokach	Swoje zrzuty już mają; cudzych danych nie dosyłajcie bez potrzeby
Rodzice ucznia, który pisał	Fragmenty z wpisami ich dziecka, z zasłoniętymi danymi innych	Pokazujcie na spotkaniu, nie wysyłajcie plików
Rodzice pozostałych uczniów	Ogólną informację, że szkoła prowadzi sprawę	Bez nazwisk, bez zrzutów, bez szczegółów
Organ prowadzący, kuratorium	Opis zdarzenia i działań szkoły	Zrzuty tylko wtedy, gdy są niezbędne do rozpatrzenia skargi

Źródło: opracowanie własne na podstawie art. 5 i art. 15 ust. 4 RODO oraz art. 30a Prawa oświatowego.

Rodzic żąda kopii wszystkich zrzutów.
Każdy ma prawo do kopii swoich danych, a szkoła odpowiada w ciągu miesiąca (art. 12 ust. 3 RODO). Prawo do kopii nie może jednak niekorzystnie wpływać na prawa i wolności innych osób (art. 15 ust. 4). W praktyce rodzic dostaje fragmenty dotyczące jego dziecka, a dane pozostałych uczniów się zasłania.

Jak długo szkoła może przechowywać zrzuty ekranu?

RODO mówi tylko tyle: nie dłużej, niż jest to niezbędne do celu (art. 5 ust. 1 lit. e). Ani RODO, ani Prawo oświatowe nie podają okresu dla zrzutów ekranu z telefonów uczniów. To szkoła wyznacza termin, wpisuje go do standardów lub procedury i jest w stanie wykazać, skąd się wziął. Tak działa zasada rozliczalności z art. 5 ust. 2.

Odpowiedź „na wszelki wypadek, bezterminowo” nie spełnia tej zasady. Równie błędne jest usuwanie materiału dzień po rozmowie z klasą, gdy rodzice dopiero zastanawiają się nad zawiadomieniem Policji.

Punkty odniesienia z przepisów

Sytuacja	Okres	Przepis
Nagrania z monitoringu szkolnego	Nie dłużej niż 3 miesiące od nagrania	Art. 108a ust. 4 Prawa oświatowego
Przestępstwo z oskarżenia prywatnego, np. zniesławienie lub znieważenie	Rok od dnia, gdy pokrzywdzony dowiedział się o sprawcy, najwyżej 3 lata od czynu	Art. 101 par. 2 Kodeksu karnego
Roszczenie o naprawienie szkody z czynu niedozwolonego	3 lata od dowiedzenia się o szkodzie i osobie odpowiedzialnej, najwyżej 10 lat od zdarzenia	Art. 442(1) par. 1 Kodeksu cywilnego
Ocena standardów ochrony małoletnich	Co najmniej raz na 2 lata	Art. 22c ust. 6 ustawy o ochronie małoletnich

Źródło: Prawo oświatowe, Kodeks karny, Kodeks cywilny, ustawa o ochronie małoletnich.

Żaden z tych terminów nie dotyczy wprost zrzutów ekranu. Pokazują one jednak, jak długo sprawa może jeszcze wrócić: w rozmowie z rodzicami, w skardze do kuratorium, w sądzie.

Jak ustalić własny okres

Poniżej przykład, który szkoła może przyjąć po konsultacji z inspektorem ochrony danych. To propozycja do rozważenia, a nie wymóg ustawy.

Sprawa wyjaśniona w szkole, bez zawiadomień i skarg.
Pełny materiał zostaje do końca działań wychowawczych i przez ustalony czas obserwacji, na przykład do końca roku szkolnego. Potem szkoła robi przegląd. Jeśli nic się nie dzieje, usuwa pliki, a w dokumentacji zostawia notatkę z opisem zdarzenia i podjętych kroków.

Sprawa zgłoszona Policji lub do sądu rodzinnego.
Szkoła przechowuje kopię do prawomocnego zakończenia postępowania. Materiału nie wolno usunąć wcześniej, nawet na prośbę rodzica.

Rodzice zapowiadają roszczenia albo wpłynęła skarga na szkołę.
Materiał zostaje do zakończenia sprawy lub do upływu terminów, w których roszczeń można dochodzić. Decyzję i jej powód zapisuje się w notatce.

Materiał włączony do akt sprawy w szkole publicznej.
Jeżeli zrzuty stały się załącznikiem do pisma lub protokołu, o okresie przechowywania akt decydują także przepisy kancelaryjne i archiwalne obowiązujące szkołę. Sprawdźcie to w swoim wykazie akt, zanim cokolwiek usuniecie.

Jak usunąć materiał po zakończeniu sprawy?

Usunięcie to osobna czynność z datą i podpisem. Samo „już nie zaglądamy do folderu” nie wystarcza.

1. Sprawdźcie, czy nie toczy się postępowanie i czy nie wpłynęła skarga lub żądanie rodziców.
2. Wypiszcie wszystkie miejsca, w których mogą być kopie: folder sprawy, skrzynki mailowe (odebrane i wysłane), wiadomości w dzienniku elektronicznym, pobrane pliki, pamięć drukarki i skanera, nośniki przenośne, wydruki.
3. Zapytajcie osoby prowadzące sprawę o kopie w telefonach prywatnych i w chmurze. Poproście o potwierdzenie usunięcia.
4. Usuńcie pliki, opróżnijcie kosz, zniszczcie wydruki w niszczarce.
5. Sporządźcie krótką notatkę: data, zakres, kto usunął, na jakiej podstawie. Notatka nie zawiera treści zrzutów.
6. Zostawcie w dokumentacji opis zdarzenia i działań szkoły bez cytowania obraźliwych wpisów.

Rodzic autora wpisów żąda usunięcia zrzutów wcześniej.
Prawo do usunięcia danych z art. 17 RODO nie działa, gdy przetwarzanie jest niezbędne do wywiązania się z obowiązku prawnego albo do wykonania zadania w interesie publicznym (art. 17 ust. 3 lit. b). Dopóki sprawa trwa, szkoła odmawia i podaje powód. Na odpowiedź ma miesiąc.

Wzór zapisu do procedury.
„Zrzuty ekranu i inne materiały przekazane w zgłoszeniu przechowuje się w folderze sprawy w zasobach szkoły. Dostęp mają dyrektor, pedagog i wychowawca. Po zakończeniu sprawy dyrektor dokonuje przeglądu nie później niż w ostatnim tygodniu roku szkolnego i decyduje o usunięciu materiału albo o dalszym przechowywaniu, podając przyczynę. Usunięcie potwierdza notatka.”

Czy trzeba informować uczniów widocznych na zrzutach?

Dane osób z rozmowy szkoła dostała nie od nich, tylko od ucznia lub rodzica. Art. 14 RODO każe wtedy poinformować te osoby w rozsądnym terminie, najpóźniej w ciągu miesiąca. Ten sam artykuł przewiduje wyjątki, między innymi gdy informacja mogłaby uniemożliwić lub poważnie utrudnić osiągnięcie celu albo wymagałaby niewspółmiernie dużego wysiłku (art. 14 ust. 5 lit. b).

W praktyce wygląda to tak. Ogólna informacja, że szkoła dokumentuje zgłoszenia przemocy i może otrzymywać materiały od uczniów i rodziców, powinna być w klauzuli informacyjnej szkoły i w standardach ochrony małoletnich. Rodzice ucznia, który pisał obraźliwe treści, dowiadują się o materiale na spotkaniu w szkole. Osób, które były w grupie biernie, nie trzeba zawiadamiać pojedynczo, jeśli szkoła nic wobec nich nie robi.

Uprzedzanie autorów przed zabezpieczeniem dowodów zwykle kończy się usunięciem rozmowy. Dlatego kolejność jest taka: najpierw zabezpieczenie, potem rozmowy.

Co zrobić, gdy zrzuty wyciekną?

Najczęstsze sytuacje są zwyczajne: mail wysłany do niewłaściwego rodzica, wydruk zostawiony w pokoju nauczycielskim, zgubiony telefon, przesłanie zrzutu na grupę klasową. Każda z nich to naruszenie ochrony danych.

Pierwsze kroki.
Ograniczcie skutki: poproście odbiorcę o usunięcie, odbierzcie wydruk, zablokujcie konto. Zawiadomcie dyrektora i inspektora ochrony danych. Opiszcie zdarzenie w rejestrze naruszeń.

Zgłoszenie do UODO.
Administrator zgłasza naruszenie bez zbędnej zwłoki, w miarę możliwości nie później niż w ciągu 72 godzin od stwierdzenia, chyba że ryzyko dla osób jest mało prawdopodobne (art. 33 ust. 1 RODO). Przy treściach ośmieszających dziecko ryzyko rzadko jest małe. Przy wysokim ryzyku trzeba też powiadomić rodziców uczniów, których dane wyciekły.

Odpowiedzialność.
Szkoła publiczna jako jednostka sektora finansów publicznych może dostać od Prezesa UODO karę do 100 000 zł (art. 102 ust. 1 ustawy o ochronie danych osobowych). W opisanej wyżej sprawie z komunikatorem skończyło się na upomnieniu. Osoba, której dane ujawniono, może też żądać odszkodowania, o czym piszemy w tekście o odszkodowaniu za naruszenie RODO.

Co mówią dane i czego w nich brakuje?

W badaniu NASK „Nastolatki”, przeprowadzonym w październiku i listopadzie 2024 r. na próbie 3665 uczniów, 44% zadeklarowało, że nie doświadczyło żadnej z wymienionych form przemocy internetowej. Najczęściej wskazywano wyzywanie (29%) i ośmieszanie (19%). Spośród 1439 uczniów, którzy przemocy doświadczyli, 5% zgłosiło problem psychologowi lub pedagogowi szkolnemu, 4% nauczycielom, a 47% nikomu nic nie powiedziało.

Sprawozdanie Prezesa UODO za 2025 r. podaje 22 435 zgłoszeń naruszeń ochrony danych i 12 827 skarg ze wszystkich sektorów łącznie. W placówkach edukacyjnych urząd przeprowadził w tym czasie 12 kontroli, w tym 9 w szkołach, i dotyczyły one wizerunków dzieci.

Te liczby mają ograniczenia. Badanie NASK opiera się na deklaracjach uczniów i nie pyta o to, co szkoła zrobiła z materiałem. Sprawozdanie UODO nie wyodrębnia naruszeń w oświacie ani spraw dotyczących zrzutów ekranu. Nie znaleźliśmy publicznych danych o tym, ile szkół ma opisane zasady przechowywania takich materiałów. O tym, jak szkoły radziły sobie z procedurami w starszych kontrolach, piszemy w tekście o ustaleniach NIK w sprawie cyberprzemocy.

Podsumowanie: porządek w dowodach chroni uczniów i szkołę

Szkoła może i często musi zabezpieczyć zrzuty ekranu. Podstawą jest prawo, a nie zgoda. Materiał leży w jednym miejscu w zasobach szkoły, widzi go kilka osób, a termin usunięcia jest zapisany i uzasadniony. Po zakończeniu sprawy zostaje notatka, a pliki znikają ze wszystkich kopii.

Uczeń, który zdecydował się pokazać dorosłemu swój telefon, powinien mieć pewność, że jego wiadomości nie trafią dalej. Jasne zasady warto opisać w standardach i przekazać rodzicom. O co mogą zapytać, podpowiadamy w tekście o standardach ochrony małoletnich w szkole.

Tekst ma charakter informacyjny i nie zastępuje porady prawnika ani opinii inspektora ochrony danych w konkretnej sprawie.

Gdzie szukać pomocy?

Fundacja Usuwanie Hejtu pomaga przygotować zgłoszenia do serwisów i prowadzi je do końca, pomaga zabezpieczyć materiał oraz kieruje do prawnika lub psychologa. Nie zastępuje prawnika i nie ustala tożsamości autorów poza drogą prawną. Kontakt: tel. 222 900 142, biuro@usuwaniehejtu.pl. Działania Fundacji można wesprzeć darowizną na stronie usuwaniehejtu.pl.

• Inspektor ochrony danych w szkole lub w organie prowadzącym: pierwsza osoba do konsultacji procedury i każdego naruszenia.
• Urząd Ochrony Danych Osobowych: zgłoszenia naruszeń i skargi, uodo.gov.pl.
• Policja lub sąd rodzinny: gdy treści mogą być przestępstwem albo czynem karalnym nieletniego.
• 800 100 100: telefon dla rodziców i nauczycieli w sprawach bezpieczeństwa dzieci.
• 116 111: telefon zaufania dla dzieci i młodzieży.
• 116 123: wsparcie dla dorosłych w kryzysie emocjonalnym.
• 112: gdy zagrożone jest życie lub zdrowie.

Najczęściej zadawane pytania

1. Czy szkoła potrzebuje zgody rodziców, żeby przechowywać zrzuty ekranu z rozmowy uczniów?
Nie. Szkoła działa na podstawie przepisów o bezpieczeństwie uczniów i o standardach ochrony małoletnich, więc zgoda nie jest podstawą. Rodzicom należy się natomiast jasna informacja, co szkoła robi z materiałem.

2. Czy nauczyciel może sam przejrzeć telefon ucznia, żeby zrobić zrzuty?
Nie powinien. Materiał pokazuje i przekazuje uczeń albo rodzic, a nauczyciel go przyjmuje i opisuje w notatce. Jeśli jest podejrzenie przestępstwa, zabezpieczeniem telefonu zajmuje się Policja.

3. Czy wychowawca może trzymać zrzuty w swoim prywatnym telefonie?
To zły pomysł, bo zdjęcia zwykle kopiują się do prywatnej chmury i szkoła traci nad nimi kontrolę. Jeśli telefon został użyty w nagłej sytuacji, pliki przenosi się do zasobów szkoły i tego samego dnia usuwa z urządzenia, kosza i chmury.

4. Ile dni lub miesięcy wolno przechowywać zrzuty ekranu?
Przepisy nie podają konkretnego okresu dla takich materiałów. Szkoła sama ustala termin, wpisuje go do procedury i uzasadnia celem, na przykład czasem trwania sprawy i możliwych postępowań. Trzymanie bez terminu narusza zasadę ograniczenia przechowywania.

5. Czy trzymiesięczny termin dla monitoringu dotyczy też zrzutów ekranu?
Nie wprost. Art. 108a Prawa oświatowego mówi wyłącznie o nagraniach z kamer. Można go traktować jako wskazówkę, że ustawodawca oczekuje od szkół krótkich, policzalnych okresów.

6. Rodzic ucznia, który hejtował, żąda natychmiastowego usunięcia zrzutów. Czy szkoła musi to zrobić?
Nie, dopóki materiał jest potrzebny do wyjaśnienia sprawy albo do postępowania. RODO wyłącza prawo do usunięcia danych, gdy przetwarzanie wynika z obowiązku prawnego lub zadania publicznego. Szkoła odpowiada na żądanie w ciągu miesiąca i podaje powód odmowy.

7. Czy rodzic pokrzywdzonego ucznia może dostać kopię całej rozmowy?
Ma prawo do kopii danych swojego dziecka, ale nie kosztem prywatności innych uczniów. Szkoła przekazuje fragmenty dotyczące dziecka i zasłania dane pozostałych osób. Pełny materiał trafia do Policji lub sądu, jeśli tego zażądają.

8. Czy zrzuty można pokazać na radzie pedagogicznej?
Zwykle nie ma takiej potrzeby. Radzie wystarcza opis zdarzenia i planowanych działań, a treść wiadomości znają tylko osoby prowadzące sprawę. Uczestnicy rady i tak mają obowiązek nie ujawniać spraw naruszających dobra osobiste uczniów.

9. Co zrobić, gdy na zrzutach są nagie zdjęcia ucznia?
Nie kopiować, nie przesyłać i nie zapisywać ich w zasobach szkoły. Trzeba opisać w notatce, co widziano, poprosić o niekasowanie zawartości telefonu i niezwłocznie zawiadomić Policję oraz rodziców.

10. Czy szkoła niepubliczna ma inne zasady?
Zasady RODO, tajemnica z Prawa oświatowego i standardy ochrony małoletnich obowiązują ją tak samo. Różni się górna granica kary: limit 100 000 zł dotyczy jednostek sektora finansów publicznych, a pozostałych administratorów obejmują ogólne limity z RODO.

11. Czy trzeba zapisywać, kto oglądał zrzuty?
Warto. Zasada rozliczalności wymaga, by szkoła umiała wykazać, że chroni dane, a lista osób z dostępem i rejestr przekazań to najprostszy dowód. Przydaje się też wtedy, gdy trzeba ustalić źródło wycieku.

12. Jaką rolę ma inspektor ochrony danych?
Doradza przy tworzeniu procedury, pomaga ustalić okres przechowywania i ocenia, czy zdarzenie jest naruszeniem do zgłoszenia. Decyzje podejmuje dyrektor, a inspektor nie musi znać treści wiadomości.

13. Czy po usunięciu plików w szkole zostaje jakikolwiek ślad sprawy?
Tak. Zostaje notatka z opisem zdarzenia i działań oraz potwierdzenie usunięcia materiału. Dzięki temu szkoła może wykazać, że zareagowała, bez przechowywania obraźliwych treści.

14. Czy uczeń, który przyniósł zrzuty, narusza RODO?
Nie. Pokazanie rozmowy dorosłemu po to, żeby uzyskać pomoc, jest działaniem osobistym, a nie publikacją. Problem zaczyna się dopiero wtedy, gdy ktoś rozsyła cudze wiadomości dalej albo wrzuca je do sieci.

Źródła

• Urząd Ochrony Danych Osobowych (tekst z Dziennika Urzędowego UE), 2016: Rozporządzenie (UE) 2016/679 (RODO), art. 5, 6, 9, 12, 14, 15, 17, 32, 33
• Urząd Ochrony Danych Osobowych, 2026: Sprawozdanie z działalności Prezesa Urzędu Ochrony Danych Osobowych w roku 2025
• NASK, 2025: Nastolatki. Raport z ogólnopolskiego badania uczniów i rodziców (badanie z 2024 r.)
• Sejm RP, 2026: Prawo oświatowe, tekst jednolity (Dz.U. 2026 poz. 820), art. 30a, 68, 108a
• Sejm RP, 2026: Ustawa o przeciwdziałaniu zagrożeniom przestępczością na tle seksualnym i ochronie małoletnich, tekst jednolity (Dz.U. 2026 poz. 110), art. 22b i 22c
• Sejm RP, 2024: Ustawa o wspieraniu i resocjalizacji nieletnich, tekst jednolity (Dz.U. 2024 poz. 978), art. 4
• Sejm RP, 2019: Ustawa z dnia 10 maja 2018 r. o ochronie danych osobowych, tekst jednolity (Dz.U. 2019 poz. 1781), art. 102
• Sejm RP, 2026: Kodeks karny, tekst ujednolicony, art. 101 i 202
• Sejm RP, 2026: Kodeks cywilny, tekst ujednolicony, art. 442(1)
• Urząd Ochrony Danych Osobowych, 2020: Wyzwania przed szkołami w świetle zagrożeń związanych z pandemią
• Urząd Ochrony Danych Osobowych, 2026: Urząd Ochrony Danych Osobowych - strona główna

A jak jest w Waszej szkole? Napiszcie w komentarzu

Czy w Waszej szkole jest zapisane, gdzie trafiają zrzuty ekranu od uczniów i kiedy się je usuwa? Co sprawiło Wam największą trudność: ustalenie okresu przechowywania, prośby rodziców o kopie czy porządek w prywatnych telefonach nauczycieli? Prosimy, nie podawajcie w komentarzach nazwisk, nazw szkół ani danych innych osób.