Szkoła językowa i zajęcia pozalekcyjne. Jak reagować na hejt między kursantami?

Szkoła językowa, klub szachowy, zajęcia taneczne albo kurs programowania to dla dziecka druga grupa rówieśnicza obok klasy. Tu także powstają grupy w komunikatorach, krążą zrzuty ekranu i przezwiska, a wyśmiewanie na czacie lekcji online potrafi trwać tygodniami.

Prywatny organizator zajęć nie ma statutu, pedagoga ani wychowawcy. Ma za to umowę, regulamin i ustawowy obowiązek posiadania standardów ochrony małoletnich. Te trzy dokumenty wystarczą, żeby reagować szybko i uczciwie wobec obu stron. Poniżej znajdziecie zapisy do regulaminu, plan reakcji, wzory wiadomości do rodziców, zasady rozwiązania umowy i ustawienia lekcji online.

W skrócie

• Hejt między kursantami to sprawa organizatora zajęć, jeśli dzieje się na zajęciach, na czacie lekcji albo w grupie kursu. Standardy ochrony małoletnich muszą opisywać bezpieczne relacje między dziećmi i zasady korzystania z urządzeń z dostępem do internetu.
• W badaniu NASK „Nastolatki” z 2024 roku 29% uczniów wskazało, że było wyzywanych w internecie, a 47% tych, którzy doświadczyli przemocy w sieci, nikomu o tym nie powiedziało.
• Możecie stosować tylko te konsekwencje, które wynikają z umowy i regulaminu doręczonego rodzicom przed zawarciem umowy. Dlatego zapisy trzeba mieć gotowe, zanim coś się wydarzy.
• Rodziców obu stron informujcie tego samego dnia, osobno i bez podawania nazwisk innych dzieci ponad to, co konieczne.
• Umowę z kursantem można rozwiązać z ważnego powodu, ale opłatę za niewykorzystane zajęcia trzeba rozliczyć. Zapis o zatrzymaniu całej opłaty może zostać uznany za niedozwolony.
• Na lekcjach online większość kłopotów zamykają ustawienia: poczekalnia, wyłączony czat prywatny, udostępnianie ekranu tylko dla prowadzącego i jasna zasada nagrywania.

Czy hejt między kursantami to sprawa szkoły językowej?

Tak, jeśli łączy się z Waszymi zajęciami. Chodzi o to, co dzieje się w sali, na korytarzu, na czacie lekcji, na platformie z zadaniami oraz w grupie kursu w komunikatorze, którą sami założyliście albo polecacie.

Powody są trzy. Po pierwsze, rodzice powierzają Wam dziecko na podstawie umowy i w czasie zajęć to Wy sprawujecie nad nim nadzór. Po drugie, ustawa nakłada na organizatorów zajęć dla dzieci obowiązek posiadania standardów ochrony małoletnich. Po trzecie, dziecko, które boi się grupy, przestaje się uczyć i w końcu rezygnuje z kursu.

Co mówią przepisy o organizatorach zajęć?

Obowiązek wprowadzenia standardów ochrony małoletnich ma każdy organizator działalności oświatowej, opiekuńczej, wychowawczej, artystycznej, rekreacyjnej, sportowej lub związanej z rozwijaniem zainteresowań przez małoletnich. Wynika to z art. 22b ustawy o przeciwdziałaniu zagrożeniom przestępczością na tle seksualnym i ochronie małoletnich. Szkoła językowa, szkoła tańca, klub sportowy i pracownia plastyczna mieszczą się w tym opisie, także wtedy, gdy prowadzi je jedna osoba.

Art. 22c tej ustawy wymienia, co standardy mają zawierać. Dla naszego tematu najważniejsze są cztery elementy:

• wymogi dotyczące bezpiecznych relacji między małoletnimi, a w szczególności zachowania niedozwolone,
• zasady korzystania z urządzeń elektronicznych z dostępem do internetu,
• procedury ochrony dzieci przed treściami szkodliwymi i zagrożeniami w internecie,
• zasady ustalania planu wsparcia dziecka po ujawnieniu krzywdzenia.

Standardy trzeba udostępnić na stronie internetowej i wywiesić w widocznym miejscu w lokalu, w wersji pełnej oraz skróconej, przeznaczonej dla dzieci. Co najmniej raz na dwa lata należy je ocenić i zapisać wnioski. Za brak standardów grozi grzywna do 250 zł albo nagana, a przy ponownym stwierdzeniu braku grzywna nie niższa niż 1000 zł.

O tym, jak czytać taki dokument z perspektywy rodzica, piszemy w tekście o standardach ochrony małoletnich w szkole. Rodzice Waszych kursantów mogą zadać Wam te same pytania.

Jak często dzieci doświadczają hejtu w sieci?

W badaniu NASK „Nastolatki”, przeprowadzonym w 2024 roku na próbie 3665 uczniów, 29% badanych wskazało wyzywanie w internecie, 19% ośmieszanie, 18% poniżanie, a 13% straszenie. Tylko 44% zadeklarowało, że nie ma takich doświadczeń, a 17% wybrało odpowiedź „trudno powiedzieć”.

Ten sam raport pokazuje, dlaczego nie można czekać na skargę. Wśród nastolatków, którzy doświadczyli przemocy w sieci, 47% nie zrobiło nic i nikomu o tym nie powiedziało. Do rodziny zwróciło się 15%, a do szkoły lub specjalisty od 3 do 5%.

Dane międzynarodowe są podobne. Według badania HBSC opublikowanego przez WHO Europa (dane z 2022 roku, 44 kraje i regiony) cyberprzemocy doświadczyło 15% nastolatków, czyli mniej więcej co szósty. Około 12% przyznało, że samo stosowało cyberprzemoc wobec innych.

Trzeba uczciwie dodać, czego te liczby nie mówią. Oba badania dotyczą uczniów i ich doświadczeń w sieci ogólnie. Nie znaleźliśmy wiarygodnych badań, które mierzyłyby hejt osobno w szkołach językowych i na zajęciach pozalekcyjnych. Można jedynie przyjąć, że w grupie kursowej spotykają się te same dzieci, o których mówią raporty.

Czym różni się prywatny kurs od szkoły w systemie oświaty?

Różnica jest zasadnicza i od niej zależy wszystko, co robicie później. Szkoła działa na podstawie prawa oświatowego i statutu. Wy działacie na podstawie umowy cywilnej z rodzicem albo dorosłym kursantem.

Obszar	Szkoła w systemie oświaty	Prywatny organizator zajęć
Podstawa relacji z dzieckiem	Prawo oświatowe i statut szkoły	Umowa o świadczenie usług i regulamin
Konsekwencje wobec ucznia	Kary przewidziane w statucie	Tylko to, co zapisano w umowie i regulaminie
Zakończenie współpracy	Tryb określony w przepisach oświatowych	Wypowiedzenie umowy z rozliczeniem opłat
Standardy ochrony małoletnich	Obowiązkowe	Obowiązkowe
Zawiadomienie o czynie karalnym nieletniego	Obowiązek prawny przy przestępstwach ściganych z urzędu	Obowiązek społeczny, a dla placówek oświatowych obowiązek prawny

Źródło: opracowanie własne na podstawie ustawy o ochronie małoletnich, Kodeksu cywilnego i ustawy o wspieraniu i resocjalizacji nieletnich, stan prawny na 2026 rok.

Co wpisać do regulaminu i umowy, żeby móc reagować?

Regulamin wiąże rodzica, jeśli został mu doręczony przed zawarciem umowy. Tak stanowi art. 384 Kodeksu cywilnego. Link ukryty w stopce strony to za mało. Dołączcie regulamin do umowy albo do formularza zapisu i zachowajcie potwierdzenie, że rodzic go otrzymał.

Jeśli zmieniacie regulamin w trakcie roku, doręczcie nową wersję wszystkim rodzicom i dajcie im czas na decyzję. Przy umowach ciągłych nowy wzorzec wiąże drugą stronę, gdy został doręczony, a ona nie wypowiedziała umowy w najbliższym terminie wypowiedzenia.

Jakie zapisy o zachowaniu powinny się znaleźć w regulaminie?

Zakres.
Napiszcie wprost, że zasady dotyczą zajęć stacjonarnych, lekcji online, platformy z materiałami oraz grup i czatów utworzonych na potrzeby kursu. Bez tego usłyszycie, że to, co dzieje się w komunikatorze, Was nie dotyczy.

Zachowania niedozwolone.
Wymieńcie je zwykłymi słowami: wyzywanie, wyśmiewanie, przezwiska, wykluczanie z grupy kursu, nagrywanie i fotografowanie innych bez zgody, robienie zrzutów ekranu z twarzami uczestników, przerabianie i rozsyłanie zdjęć.

Telefony i nagrywanie.
Określcie, kiedy telefon leży w plecaku, a kiedy służy do ćwiczeń. Zapiszcie, że lekcje może nagrywać wyłącznie organizator i tylko po uprzedzeniu uczestników i rodziców.

Droga zgłoszenia.
Podajcie imię i nazwisko osoby, która przyjmuje zgłoszenia, jej adres e-mail i numer telefonu. Tego samego wymagają standardy ochrony małoletnich.

Stopniowanie reakcji.
Rozmowa, pisemne upomnienie przekazane rodzicom, czasowe przeniesienie do innej grupy lub na zajęcia indywidualne, rozwiązanie umowy. Kolejność można pominąć przy poważnym zdarzeniu i to też trzeba zapisać.

Kontakt z rodzicami.
Zapiszcie, że o zdarzeniu informujecie rodziców dzieci, których sprawa dotyczy, i że nie przekazujecie im danych innych uczestników.

Wzór zapisów do regulaminu

Poniższe zapisy możecie dopasować do swoich zajęć. Przed wprowadzeniem pokażcie je prawnikowi, który zna Wasze umowy.

§ Zasady zachowania.
1. Uczestnicy zajęć odnoszą się do siebie i do prowadzących z szacunkiem, także w internecie.
2. Zabronione jest wyzywanie, ośmieszanie, zastraszanie i wykluczanie innych uczestników, w tym na czacie zajęć online oraz w grupach utworzonych na potrzeby kursu.
3. Zabronione jest nagrywanie i fotografowanie uczestników oraz prowadzących, wykonywanie zrzutów ekranu z ich wizerunkiem i rozpowszechnianie takich materiałów bez zgody tych osób, a w przypadku dzieci bez zgody ich rodziców.

§ Reakcja organizatora.
1. Każde zgłoszenie przyjmuje osoba wskazana w standardach ochrony małoletnich. Organizator informuje o zdarzeniu rodziców uczestników, których ono dotyczy.
2. W razie naruszenia zasad organizator może: przeprowadzić rozmowę z uczestnikiem, przekazać rodzicom pisemne upomnienie, przenieść uczestnika do innej grupy albo zaproponować zajęcia indywidualne.
3. Organizator może wypowiedzieć umowę z ważnego powodu, którym jest w szczególności powtarzające się albo rażące naruszenie zasad zachowania, zagrażające bezpieczeństwu lub dobru innych uczestników. Opłata za zajęcia, które się nie odbyły, podlega zwrotowi.

Czego nie wpisywać: klauzule niedozwolone

Umowa z rodzicem to umowa z konsumentem. Postanowienia, których nie uzgodniono indywidualnie, nie wiążą konsumenta, jeśli kształtują jego prawa i obowiązki sprzecznie z dobrymi obyczajami i rażąco naruszają jego interesy. Tak stanowi art. 385 ze znaczkiem 1 Kodeksu cywilnego, a zasady te opisuje też UOKiK na stronie o niedozwolonych klauzulach.

Kodeks w art. 385 ze znaczkiem 3 podaje przykłady zapisów uważanych w razie wątpliwości za niedozwolone. Przy rozwiązywaniu umów za zachowanie kursanta uważajcie zwłaszcza na trzy:

• wyłączenie zwrotu opłaty za świadczenie, które nie zostało spełnione,
• prawo organizatora do wypowiedzenia umowy zawartej na czas nieoznaczony bez wskazania ważnych przyczyn i stosownego terminu,
• rażąco wygórowana kara umowna albo odstępne po stronie konsumenta.

W praktyce oznacza to: wskazujcie w umowie konkretne ważne powody, dajcie termin, rozliczajcie niewykorzystane zajęcia i nie wpisujcie kar pieniężnych „za hejt”. Kara finansowa nałożona na rodzica nie pomoże skrzywdzonemu dziecku, a może przenieść spór do rzecznika konsumentów.

Jak reagować, gdy kursant zgłasza hejt?

Zgłoszenie rzadko przychodzi wprost. Częściej dziecko przestaje odzywać się na zajęciach, prosi o zmianę grupy, wyłącza kamerę albo rodzic pisze, że córka nie chce już przychodzić. Każdy taki sygnał warto sprawdzić krótką rozmową na osobności.

Gdy wiecie, że doszło do hejtu, działajcie według jednej kolejności. Terminy poniżej to nasza propozycja organizacji pracy, a nie wymóg ustawy.

1. Wysłuchajcie dziecka na osobności. Bez oceniania i bez pytań, co zrobiło, że inni tak piszą. Powiedzcie, że dobrze zrobiło, mówiąc o sprawie, i że zajmą się nią dorośli.
2. Zabezpieczcie materiał. Poproście dziecko albo rodzica o zrzuty ekranu z nazwami kont, datami i godzinami oraz o linki. Jeśli treści są na Waszej platformie albo na czacie lekcji, zapiszcie je sami. Szczegóły opisujemy w tekście o tym, jak zabezpieczyć dowody hejtu w internecie.
3. Zatrzymajcie to, na co macie wpływ. Usuńcie obraźliwe wpisy z grupy kursu, którą administrujecie, wyłączcie czat prywatny na lekcjach, rozsadźcie uczestników w sali. Zróbcie to dopiero po zapisaniu treści.
4. Zadzwońcie do rodziców obu stron. Tego samego dnia, osobno. Wzory wiadomości znajdziecie niżej.
5. Porozmawiajcie osobno z każdym uczestnikiem. Z dzieckiem, które pisało, rozmawia osoba od zgłoszeń, a nie lektor przy całej grupie. Zapytajcie, co się stało, kto jeszcze brał udział i gdzie są kopie.
6. Sporządźcie notatkę. Data, kto zgłosił, co ustalono, kogo poinformowano, co postanowiono. Standardy wymagają dokumentowania takich zdarzeń, a notatka przyda się, gdy sprawa wróci.
7. Ustalcie plan wsparcia i sprawdźcie efekt. Zapytajcie skrzywdzone dziecko i jego rodziców, czego potrzebują. Po dwóch tygodniach i po miesiącu sprawdźcie, czy hejt ustał.

Czego nie robić?

Nie wyjaśniajcie sprawy przy całej grupie.
Pytanie „kto to napisał” zadane na forum kończy się milczeniem, a skrzywdzone dziecko zostaje wskazane jako to, które poskarżyło.

Nie przeglądajcie telefonów dzieci.
Nie macie do tego uprawnień. Poproście, żeby dziecko samo pokazało treści, najlepiej w obecności rodzica.

Nie przenoście skrzywdzonego dziecka jako pierwszego.
Zmiana grupy przez osobę pokrzywdzoną bywa dobrym wyjściem, ale tylko wtedy, gdy ona sama tego chce. W przeciwnym razie grupa odbiera to jako nagrodę dla sprawców.

Nie obiecujcie pełnej tajemnicy.
Powiedzcie dziecku uczciwie, że rodzice muszą się dowiedzieć, i ustalcie z nim, jak to zrobicie.

Wiele z tych zasad sprawdza się też w sporcie. Jeśli prowadzicie zajęcia ruchowe, zajrzyjcie do tekstu o tym, jak trener reaguje na wyśmiewanie w grupie zespołu.

Jak rozmawiać z rodzicami obu stron?

W szkole publicznej rodzic rozmawia z wychowawcą, pedagogiem i dyrekcją. U Was rozmawia z właścicielem albo koordynatorem, który jest jednocześnie stroną umowy. Dlatego rozmowa musi być rzeczowa, krótka i potwierdzona na piśmie.

Rodzice dziecka, które zostało skrzywdzone

Zadzwońcie pierwsi, zanim dziecko opowie o wszystkim w domu. Powiedzcie, co wiecie, co już zrobiliście i co zrobicie w najbliższych dniach. Zapytajcie, czego potrzebuje dziecko. Po rozmowie wyślijcie krótkie podsumowanie.

Wzór wiadomości.
„Dzień dobry, potwierdzam naszą dzisiejszą rozmowę. W grupie kursu pojawiły się obraźliwe wpisy pod adresem Państwa syna. Treści zostały zapisane i usunięte z grupy, którą prowadzimy. Rozmawialiśmy z uczestnikami i z ich rodzicami. Do piątku przekażę informację o dalszych decyzjach. Osobą do kontaktu w tej sprawie jestem ja, pod tym numerem i adresem. Jeśli syn dostanie kolejne wiadomości, proszę o zrzut ekranu i kontakt tego samego dnia.”

Rodzice dziecka, które hejtowało

Tu najłatwiej o błąd. Rodzic, który słyszy oskarżenie, zaczyna bronić dziecka. Mówcie o zachowaniu, a nie o charakterze. Pokażcie treści, jeśli są na Waszej platformie, i powiedzcie, co wynika z regulaminu.

Wzór wiadomości.
„Dzień dobry, potwierdzam naszą dzisiejszą rozmowę. Na czacie zajęć z dnia [data] z konta Państwa córki zostały wysłane wiadomości ośmieszające innego uczestnika. Zgodnie z regulaminem kursu przekazuję pisemne upomnienie. Proszę o rozmowę z córką i o usunięcie kopii tych treści z jej urządzeń. Zależy nam, żeby córka dalej uczyła się w naszej szkole, dlatego za dwa tygodnie wrócę do Państwa z informacją, jak wygląda sytuacja w grupie.”

O czym pamiętać w obu rozmowach?

Dane innych dzieci.
Rodzice pokrzywdzonego często żądają nazwisk i numerów telefonów. Nie przekazujcie ich. Możecie powiedzieć, że sprawa dotyczy uczestników tej samej grupy i że ich rodzice zostali poinformowani. Szerzej piszemy o tym w tekście czy szkoła może ujawnić nazwisko sprawcy hejtu.

Jeden kanał.
Rozmawiajcie przez telefon i służbowy e-mail. Nie prowadźcie sprawy w grupie rodziców w komunikatorze. Jeśli taka grupa istnieje, napiszcie w niej tylko, że sprawa jest wyjaśniana z zainteresowanymi rodzinami.

Spór między rodzicami.
Zdarza się, że rodzice zaczynają atakować się nawzajem albo cudze dziecko. Pomocny będzie tekst o tym, jak reagować, gdy rodzic innego ucznia atakuje dziecko w internecie.

A jeśli kursanci są dorośli?

W grupach dla dorosłych nie ma rodziców, ale kolejność jest ta sama: zabezpieczenie treści, osobne rozmowy, pisemne upomnienie, a w ostateczności wypowiedzenie umowy. Dorosły kursant sam decyduje, czy zgłasza sprawę na Policję albo do sądu. Wy odpowiadacie za to, żeby zajęcia i Wasze kanały komunikacji były bezpieczne.

Kiedy można rozwiązać umowę z kursantem?

Umowa o kurs językowy lub zajęcia to umowa o świadczenie usług. Stosuje się do niej odpowiednio przepisy o zleceniu (art. 750 Kodeksu cywilnego). Zgodnie z art. 746 przyjmujący zlecenie może je wypowiedzieć w każdym czasie, ale gdy zlecenie jest odpłatne, a wypowiedzenie nastąpiło bez ważnego powodu, odpowiada za szkodę. Prawa do wypowiedzenia z ważnych powodów nie można się z góry zrzec.

Wniosek jest prosty. Rozwiązanie umowy jest możliwe, ale powinno mieć ważny powód, który da się wykazać. Dlatego tak istotne są notatki, zapisane treści i wcześniejsze upomnienie.

Co uznać za ważny powód?

• hejt trwa mimo rozmowy i pisemnego upomnienia,
• zdarzenie jest poważne: groźby, rozsyłanie przerobionych lub intymnych zdjęć, podszywanie się pod inną osobę,
• rodzice odmawiają współpracy i podważają zasady wobec dziecka,
• obecność uczestnika w grupie zagraża bezpieczeństwu innych dzieci.

Jak to zrobić poprawnie?

1. Sprawdźcie, co umowa i regulamin mówią o wypowiedzeniu i czy rodzic je otrzymał.
2. Zaproponujcie rozwiązanie pośrednie, jeśli jest realne: inną grupę, inny termin, zajęcia indywidualne.
3. Wyślijcie wypowiedzenie na piśmie albo e-mailem, z opisem powodu i datą zakończenia zajęć.
4. Rozliczcie opłaty i zwróćcie pieniądze za zajęcia, które się nie odbędą.
5. Zachowajcie dokumenty. Rodzic może zakwestionować decyzję.

Wzór wypowiedzenia.
„Na podstawie § [numer] regulaminu oraz § [numer] umowy z dnia [data] wypowiadam umowę o udział [imię dziecka] w kursie [nazwa] z dniem [data]. Powodem jest powtarzające się naruszanie zasad zachowania wobec innych uczestników, mimo rozmowy z dnia [data] i pisemnego upomnienia z dnia [data]. Opłata za zajęcia przypadające po dniu rozwiązania umowy, w kwocie [kwota], zostanie zwrócona na rachunek, z którego została wpłacona, do dnia [data].”

Rozwiązanie umowy kończy Waszą relację z rodziną, ale nie kończy hejtu, jeśli dzieci znają się ze szkoły lub osiedla. Powiedzcie o tym rodzicom skrzywdzonego dziecka i zachęćcie ich, by porozmawiali także z wychowawcą w szkole. W sporze o umowę skorzystajcie z pomocy prawnika. Ten tekst nie zastępuje porady prawnej.

Jak zabezpieczyć lekcje online przed hejtem?

Na lekcji zdalnej hejt ma trzy typowe formy: prywatne wiadomości na czacie w trakcie zajęć, zrzuty ekranu z twarzą kolegi rozsyłane później z dopiskami oraz wejście osoby spoza grupy, która zakłóca zajęcia. Każdą z nich da się ograniczyć ustawieniami i jednym akapitem w regulaminie.

Ustawienia platformy

Platforma	Co może ustawić prowadzący	Gdzie to opisano
Microsoft Teams	Poczekalnia, czat spotkania dostępny zawsze, tylko podczas spotkania albo wcale, mikrofon i kamera uczestników, wybór osób prowadzących	Opcje spotkania w Teams
Google Meet	Zarządzanie uprawnieniami: moderowanie czatu, blokowanie dźwięku i obrazu, dodawanie i usuwanie osób	Ustawienia gospodarza w Meet
Zoom	Poczekalnia, w której gospodarz decyduje, kiedy uczestnik dołącza do spotkania	Poczekalnia w Zoom

Źródło: oficjalne strony pomocy Microsoft, Google i Zoom, stan na październik 2026 roku. Nazwy opcji zmieniają się wraz z aktualizacjami, a część funkcji zależy od rodzaju licencji.

Poczekalnia.
Lektor wpuszcza tylko osoby z listy. Link do lekcji wysyłajcie rodzicom e-mailem, a nie w otwartej grupie.

Czat.
Jeśli platforma na to pozwala, zostawcie czat widoczny dla wszystkich i wyłączcie wiadomości prywatne między uczestnikami. Lektor powinien widzieć wszystko, co dzieci do siebie piszą w czasie zajęć.

Ekran i nazwy.
Udostępnianie ekranu tylko dla prowadzącego, a w nazwie uczestnika imię zamiast pseudonimu. Anonimowy uczestnik pisze odważniej.

Nagrywanie lekcji i zrzuty ekranu

Nagranie lekcji z udziałem dzieci to ich głos, twarz i często wnętrze domu. Urząd Ochrony Danych Osobowych w materiale o nauce zdalnej z 2020 roku radził najpierw rozważyć, czy nagrywanie jest w ogóle konieczne, bo często nie ma takiej potrzeby, a wiedzę można utrwalać materiałami od nauczyciela. Materiał powstał dla szkół, ale ta sama ostrożność dotyczy kursów prywatnych.

Jeśli nagrywacie, uprzedźcie o tym rodziców przed zawarciem umowy, napiszcie, po co i jak długo przechowujecie nagrania, i nie udostępniajcie ich poza grupą. Uczestnikom zakażcie nagrywania i robienia zrzutów ekranu z twarzami innych osób.

Rozpowszechnianie wizerunku wymaga zezwolenia osoby na nim przedstawionej. Wynika to z art. 81 ustawy o prawie autorskim i prawach pokrewnych. Za dziecko decydują rodzice. UODO przypomina w tekście o ochronie wizerunku uczniów z 2026 roku, że wizerunek dziecka jest dobrem osobistym i daną osobową, a fałszywe materiały bywają używane do ośmieszania i przemocy rówieśniczej.

Grupa kursu w komunikatorze

Zdecydujcie świadomie, czy ją prowadzicie. Jeśli tak, administratorem jest pracownik szkoły, grupa służy do spraw organizacyjnych, a w przypadku młodszych dzieci należą do niej rodzice, a nie dzieci. Jeśli nie, napiszcie w regulaminie, że szkoła nie prowadzi grup uczestników, ale przyjmuje zgłoszenia o hejcie związanym z kursem. Argumenty za i przeciw obecności dorosłego w grupie uczniów zebraliśmy w tekście czy wychowawca powinien należeć do grupy klasowej.

Kiedy zawiadomić Policję lub sąd rodzinny?

Większość spraw kończy się na rozmowach i upomnieniu. Są jednak sytuacje, w których organizator zajęć nie powinien działać sam.

Zgodnie z art. 4 ustawy o wspieraniu i resocjalizacji nieletnich każdy, kto dowiedział się o czynie karalnym nieletniego, ma społeczny obowiązek zawiadomić sąd rodzinny lub Policję. Szkoły i placówki oświatowe, publiczne i niepubliczne, mają obowiązek prawny, gdy chodzi o przestępstwo ścigane z urzędu, i muszą wtedy zadbać o zachowanie śladów i dowodów. Jeśli Wasza szkoła jest wpisana do ewidencji jako niepubliczna placówka oświatowa, zapytajcie prawnika, czy ten obowiązek Was obejmuje.

Ustawa ta dotyczy czynów karalnych popełnionych po ukończeniu 13 lat, a przed ukończeniem 17 lat. Postępowanie w sprawie demoralizacji może dotyczyć dzieci od 10 lat. O tym, co to oznacza w praktyce, piszemy w tekście o micie, że nieletniemu nic nie zrobią.

Zniewaga i zniesławienie.
Według Kodeksu karnego są ścigane z oskarżenia prywatnego. Decyzja należy do pokrzywdzonego, a w przypadku dziecka do jego rodziców.

Uporczywe nękanie i podszywanie się.
Opisuje je art. 190a Kodeksu karnego. Ściganie następuje na wniosek pokrzywdzonego. Waszą rolą jest przekazać rodzicom zabezpieczony materiał i notatkę.

Groźby, treści intymne, zagrożenie życia.
Przy groźbach, przy intymnych zdjęciach lub nagraniach dzieci oraz wtedy, gdy dziecko mówi o odebraniu sobie życia, nie czekajcie. Poinformujcie rodziców i Policję, a przy bezpośrednim zagrożeniu dzwońcie pod 112. Intymnych materiałów z udziałem dzieci nie kopiujcie i nie przesyłajcie dalej, także jako dowodu. Zapiszcie, gdzie się znajdują, i przekażcie tę informację Policji.

Jak przygotować lektorów i instruktorów?

Lektor widzi grupę dwa razy w tygodniu po godzinie. Nie zna dzieci tak jak wychowawca, a często sam jest młodą osobą bez przygotowania pedagogicznego. Dlatego potrzebuje prostych zasad.

Jedna kartka.
Co zrobić, gdy widzicie albo słyszycie hejt: przerwać zachowanie spokojnym zdaniem, nie prowadzić dochodzenia przy grupie, tego samego dnia przekazać sprawę osobie od zgłoszeń.

Szkolenie przed sezonem.
Standardy wymagają przygotowania personelu do ich stosowania i udokumentowania tego. Wystarczy godzinne spotkanie z omówieniem dwóch przykładów i podpisana lista.

Ochrona kadry.
Hejt dotyka także prowadzących: nagrania z lekcji, przezwiska, opinie pisane ze złości po upomnieniu dziecka. Jeśli po rozwiązaniu umowy rodzic zaczyna pisać o Was w sieci, przyda się tekst o tym, jak odpowiadać, gdy kursanci krytykują szkołę językową.

Podsumowanie: dokumenty przed zdarzeniem, spokój w trakcie

Prywatna szkoła językowa i każdy organizator zajęć pozalekcyjnych mogą skutecznie reagować na hejt między kursantami, choć nie mają statutu ani pedagoga. Potrzebują trzech rzeczy przygotowanych wcześniej: regulaminu z jasnymi zasadami zachowania także w sieci, umowy z uczciwym zapisem o wypowiedzeniu z ważnego powodu oraz standardów ochrony małoletnich ze wskazaną osobą od zgłoszeń.

Gdy coś się wydarzy, liczy się kolejność: wysłuchać, zapisać treści, zatrzymać to, na co macie wpływ, tego samego dnia porozmawiać z rodzicami obu stron i wrócić do sprawy po dwóch tygodniach. Rozwiązanie umowy jest ostatecznością, ale bywa konieczne, żeby pozostałe dzieci mogły uczyć się bez lęku. Dobrze poprowadzona sprawa często kończy się tym, że oboje dzieci zostają na kursie.

Gdzie szukać pomocy?

Fundacja Usuwanie Hejtu pomaga przygotować zgłoszenia do serwisów i prowadzi je do końca, pomaga zabezpieczyć materiał oraz kieruje do prawnika lub psychologa. Nie ustala tożsamości autorów poza drogą prawną i nie zastępuje prawnika. Kontakt: tel. 222 900 142, biuro@usuwaniehejtu.pl. Działania Fundacji można wesprzeć darowizną na stronie usuwaniehejtu.pl.

• 800 100 100: telefon dla rodziców i nauczycieli w sprawach bezpieczeństwa dzieci. Mogą z niego skorzystać także lektorzy i instruktorzy.
• 116 111: telefon zaufania dla dzieci i młodzieży. Podajcie ten numer w skróconej wersji standardów i na tablicy w szkole.
• 116 123: telefon dla dorosłych w kryzysie emocjonalnym, także dla dorosłych kursantów i dla kadry.
• Policja lub sąd rodzinny: przy groźbach, uporczywym nękaniu i poważnych czynach nieletnich.
• Miejski lub powiatowy rzecznik konsumentów: może się do niego zwrócić rodzic, który kwestionuje rozliczenie po rozwiązaniu umowy.
• Radca prawny lub adwokat: przed zmianą regulaminu i przed wypowiedzeniem umowy w spornej sprawie.
• 112: gdy życie lub zdrowie dziecka jest zagrożone.

Najczęściej zadawane pytania

1. Czy szkoła językowa musi mieć standardy ochrony małoletnich?
Tak, jeśli prowadzi zajęcia dla osób poniżej 18 lat. Obowiązek dotyczy każdego organizatora działalności oświatowej, sportowej, artystycznej lub związanej z rozwijaniem zainteresowań dzieci, niezależnie od wielkości firmy.

2. Czy hejt w prywatnej grupie kursantów w komunikatorze to sprawa organizatora zajęć?
Jeśli grupa powstała w związku z kursem, a skutki widać na zajęciach, warto zareagować: wysłuchać dziecka, zapisać treści i porozmawiać z rodzicami. Treści możecie usuwać tylko z kanałów, którymi sami zarządzacie. W pozostałych pomagają rodzice i zgłoszenia do serwisu.

3. Czy mogę usunąć dziecko z kursu za hejtowanie innych?
Tak, jeśli umowa i regulamin przewidują wypowiedzenie z ważnego powodu, a naruszenie da się wykazać. Wcześniej warto zastosować rozmowę i pisemne upomnienie, a po rozwiązaniu umowy trzeba zwrócić opłatę za zajęcia, które się nie odbędą.

4. Czy mogę zatrzymać opłatę za semestr, gdy rozwiązuję umowę z winy kursanta?
Zapis o zatrzymaniu całej opłaty za zajęcia, które się nie odbyły, może zostać uznany za niedozwolone postanowienie umowne. Bezpieczniej jest rozliczyć kurs proporcjonalnie do zrealizowanych lekcji.

5. Czy lektor może zabrać dziecku telefon albo sprawdzić jego wiadomości?
Przeglądanie telefonu dziecka nie należy do uprawnień lektora. Regulamin może natomiast określać, że telefon w czasie zajęć leży w plecaku, a o pokazanie treści można poprosić dziecko w obecności rodzica.

6. Czy muszę powiedzieć rodzicom, kto hejtował ich dziecko?
Macie obowiązek poinformować rodziców o zdarzeniu i o tym, co zrobiliście. Nazwisk, numerów telefonów i adresów innych dzieci nie przekazujcie. Jeśli rodzice chcą dochodzić roszczeń, dane ustala się drogą prawną.

7. Czy wolno nagrywać lekcje online z udziałem dzieci?
Tylko wtedy, gdy jest to potrzebne, rodzice zostali o tym uprzedzeni i wiedzą, po co oraz jak długo nagranie będzie przechowywane. UODO już w 2020 roku radził szkołom, by najpierw rozważyć, czy nagrywanie jest w ogóle konieczne.

8. Co zrobić, gdy kursant zrobił zrzut ekranu z twarzą kolegi i rozesłał go z dopiskiem?
Poproście o zapisanie materiału jako dowodu, a potem o usunięcie go z urządzeń i rozmów. Poinformujcie rodziców obu stron. Rozpowszechnianie wizerunku bez zezwolenia narusza prawo, więc rodzice pokrzywdzonego mogą żądać usunięcia także od serwisu.

9. Czy organizator zajęć musi zawiadomić Policję o hejcie?
Każdy, kto dowie się o czynie karalnym nieletniego, ma społeczny obowiązek zawiadomić sąd rodzinny lub Policję. Przy groźbach, treściach intymnych i zagrożeniu życia nie należy zwlekać. W lżejszych sprawach decyzję o ściganiu podejmują rodzice pokrzywdzonego dziecka.

10. Co zrobić, gdy rodzice dziecka, które hejtowało, wszystkiemu zaprzeczają?
Pokażcie zapisane treści z Waszej platformy lub czatu lekcji i odwołajcie się do regulaminu, który otrzymali przed podpisaniem umowy. Rozmowę potwierdźcie e-mailem. Brak współpracy rodziców może być jednym z ważnych powodów wypowiedzenia umowy.

11. Czy jednoosobowa działalność, na przykład korepetycje lub zajęcia taneczne, też podlega tym zasadom?
Obowiązek posiadania standardów ochrony małoletnich nie zależy od liczby pracowników. Przy małej skali dokument może być krótki, ale powinien wskazywać zachowania niedozwolone, sposób zgłaszania i osobę odpowiedzialną.

12. Jak rozmawiać z grupą po zdarzeniu?
Bez nazwisk i bez opisywania szczegółów. Wystarczy przypomnieć zasady, powiedzieć, do kogo można przyjść z problemem, i wrócić do zwykłych zajęć. Rozmowa o konkretnych osobach odbywa się wyłącznie indywidualnie.

13. Czy regulamin można zmienić w trakcie roku?
Tak, ale nową wersję trzeba doręczyć rodzicom i dać im możliwość wypowiedzenia umowy w najbliższym terminie. Zmiana ogłoszona wyłącznie na stronie internetowej może okazać się nieskuteczna.

14. Co, jeśli hejt dotyczy dorosłych kursantów?
Postępowanie jest podobne, tylko rozmawiacie bezpośrednio z uczestnikami. Dorosły pokrzywdzony sam decyduje o zgłoszeniu sprawy organom ścigania, a Wy możecie zastosować upomnienie albo wypowiedzieć umowę osobie naruszającej zasady.

Źródła

• Sejm RP, Internetowy System Aktów Prawnych, 2026: Ustawa o przeciwdziałaniu zagrożeniom przestępczością na tle seksualnym i ochronie małoletnich (tekst jednolity, Dz.U. 2026 poz. 110)
• Sejm RP, Internetowy System Aktów Prawnych, 2026: Kodeks cywilny (tekst jednolity, Dz.U. 2026 poz. 795)
• Sejm RP, Internetowy System Aktów Prawnych, 2026: Ustawa o wspieraniu i resocjalizacji nieletnich (tekst jednolity, Dz.U. 2026 poz. 163)
• Sejm RP, Internetowy System Aktów Prawnych, 2026: Kodeks karny (tekst ujednolicony)
• Sejm RP, Internetowy System Aktów Prawnych, 2025: Ustawa o prawie autorskim i prawach pokrewnych (tekst jednolity, Dz.U. 2025 poz. 24)
• NASK - Państwowy Instytut Badawczy, 2025: Nastolatki. Raport z ogólnopolskiego badania uczniów i rodziców (badanie z 2024 r.)
• WHO Regional Office for Europe, 2024: One in six school-aged children experiences cyberbullying, finds new WHO/Europe study (HBSC, dane z 2022 r.)
• Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów, 2026: Niedozwolone klauzule
• Urząd Ochrony Danych Osobowych, 2020: Wyzwania przed szkołami w świetle zagrożeń związanych z pandemią
• Urząd Ochrony Danych Osobowych, Biuletyn UODO, 2026: Ochrona wizerunku uczniów w placówkach oświatowych - dobre praktyki w cyfrowej rzeczywistości
• Microsoft Support, 2026: Opcje spotkania w aplikacji Microsoft Teams
• Google Meet - Pomoc, 2026: Zarządzaj ustawieniami gospodarza
• Zoom Support, 2026: Using waiting room during a meeting

A jak jest w Waszej szkole lub na Waszych zajęciach? Napiszcie w komentarzu

Czy w Waszym regulaminie jest zapis o zachowaniu kursantów w sieci i czy udało się go kiedyś zastosować w praktyce? Co okazało się trudniejsze: rozmowa z rodzicami dziecka, które hejtowało, czy decyzja o rozwiązaniu umowy? Prosimy, nie podawajcie w komentarzach nazwisk, nazw szkół ani danych innych osób.