Hejt ze względu na wykonywany zawód. Co zrobić, gdy obrażają Was za to, gdzie pracujecie?

Kasjerka, pracownik ochrony, urzędniczka z okienka, windykator, kurier, kontroler biletów. Te osoby często czytają o sobie w sieci rzeczy, których nikt nie powiedziałby im w twarz. Powodem nie jest to, co zrobiły, tylko to, gdzie pracują.

Prawo chroni każdą z tych osób, ale nie każdą w ten sam sposób. Funkcjonariusz publiczny ma osobny przepis i sprawę prowadzi za niego prokurator. Zwykły pracownik ma inne narzędzia: prywatny akt oskarżenia, pozew o ochronę dóbr osobistych i obowiązki pracodawcy. Poniżej pokazujemy, którą drogą możecie pójść i od czego zacząć.

W skrócie

• Zawód nie jest w polskim prawie karnym cechą chronioną tak jak narodowość czy wyznanie. Chroniona jest jednak Wasza cześć, dobre imię i spokój, niezależnie od tego, gdzie pracujecie.
• Funkcjonariusza publicznego chroni art. 226 Kodeksu karnego. Sprawę prowadzi się z urzędu, ale przepis działa tylko wtedy, gdy zniewaga padła podczas i w związku z pełnieniem obowiązków.
• Zwykły pracownik korzysta z art. 216 (zniewaga) i art. 212 (zniesławienie) Kodeksu karnego. Są to sprawy z oskarżenia prywatnego. Groźby i uporczywe nękanie ściga się na wniosek pokrzywdzonego.
• Według badania OSH Pulse agencji EU-OSHA z 2022 r. 16% pracujących w Unii Europejskiej i 16% pracujących w Polsce deklaruje, że w pracy spotyka się z przemocą lub agresją słowną ze strony klientów, pacjentów albo uczniów.
• Policja stwierdziła w 2023 r. 6591 przestępstw z art. 226 Kodeksu karnego i 955 przestępstw zniewagi z art. 216. Dane podaje serwis statystyczny Policji.
• Jeśli hejt wynika z Waszej pracy, pracodawca nie może zostawić Was z nim samych. Zgłoście sprawę na piśmie.

Czym jest hejt ze względu na zawód?

To ataki na konkretną osobę, których powodem jest jej praca. Autor nie zna Was prywatnie. Widzi mundur, identyfikator, logo firmy albo nazwisko na piśmie i to mu wystarcza.

Taki hejt ma kilka typowych postaci.

Wyzwiska pod zdjęciem lub nagraniem.
Ktoś nagrywa pracownika ochrony, kontrolera albo sprzedawcę i publikuje film z obraźliwym opisem. Komentujący dopisują resztę.

Opinia o firmie z nazwiskiem pracownika.
W recenzji sklepu, urzędu albo przychodni pada imię i nazwisko konkretnej osoby razem z obelgami lub zarzutami, których nie da się sprawdzić.

Przeniesienie złości na życie prywatne.
Autor znajduje prywatny profil pracownika, pisze do niego wiadomości, komentuje zdjęcia rodziny, publikuje adres albo numer telefonu.

Pogarda dla całego zawodu skierowana do jednej osoby.
Wpisy w rodzaju „wszyscy, którzy to robią, są nikim” trafiają pod profil konkretnego człowieka, często razem z pytaniem, jak może patrzeć w lustro.

Krytyka pracy jest dozwolona. Klient może napisać, że został źle obsłużony, że czekał za długo, że decyzja urzędu była jego zdaniem błędna. Granica przebiega tam, gdzie zamiast opisu zdarzenia pojawiają się obelgi, nieprawdziwe zarzuty, groźby albo dane prywatne.

Jak często pracownicy spotykają się z agresją z powodu pracy?

Nie ma polskiego badania, które liczyłoby wyłącznie hejt internetowy z podziałem na zawody. Są natomiast dane o agresji wobec pracujących i dane policyjne o zniewagach. Pokazują one tło zjawiska.

Co mówią badania pracowników?

Agencja EU-OSHA zleciła w 2022 r. badanie OSH Pulse. Od 25 kwietnia do 23 maja 2022 r. przeprowadzono 27 250 wywiadów telefonicznych z osobami pracującymi w 27 państwach Unii, w Islandii i w Norwegii. W Polsce odpowiedzi udzieliło 1009 osób.

Na pytanie o przemoc lub agresję słowną ze strony klientów, pacjentów, uczniów i podobnych osób twierdząco odpowiedziało 16% badanych w Unii. Wynik dla Polski był taki sam: 16%. Kobiety wskazywały ten problem częściej niż mężczyźni (19% wobec 13%).

Najwyższy wynik dotyczył ochrony zdrowia i opieki społecznej. W tej branży 30% badanych mówiło o przemocy lub agresji słownej ze strony osób, które obsługują. Osoby pracujące na własny rachunek wskazywały ten problem najrzadziej (12%).

Co widać w statystykach policji?

Policja publikuje liczby postępowań i przestępstw stwierdzonych dla poszczególnych artykułów Kodeksu karnego. Najnowsze dane w zestawieniach dotyczą 2023 r.

Przepis Kodeksu karnego	Postępowania wszczęte w 2023 r.	Przestępstwa stwierdzone w 2023 r.
Art. 226 (znieważenie funkcjonariusza lub organu konstytucyjnego)	4268	6591
Art. 216 (zniewaga)	213	955
Art. 212 (zniesławienie)	983	738

Źródło: serwis statystyczny Policji, zestawienia dla art. 226, art. 216 i art. 212, dane za 2023 r.

Liczba przestępstw stwierdzonych z art. 226 spada od lat. W 2011 r. było ich 13 252, a w 2023 r. 6591, czyli mniej więcej o połowę mniej.

Czego te dane nie pokazują?

Badanie OSH Pulse pyta o przemoc i agresję słowną w pracy ogólnie. Nie rozdziela zdarzeń przy okienku od wpisów w internecie i opiera się na deklaracjach badanych z jednego roku.

Statystyki policji obejmują wszystkie czyny z danego artykułu, nie tylko te popełnione w sieci. Dane dla art. 226 łączą znieważenie funkcjonariusza ze znieważeniem organu konstytucyjnego. Zniewaga i zniesławienie są ścigane z oskarżenia prywatnego, więc większość takich spraw trafia prosto do sądu i w zestawieniach policji jej nie widać. Liczby z tabeli nie nadają się więc do prostego porównywania, kto jest obrażany częściej.

O tym, dlaczego wiele osób w ogóle nie zgłasza takich spraw, piszemy w tekście o ciemnej liczbie hejtu.

Kto jest funkcjonariuszem publicznym, a kto zwykłym pracownikiem?

Od odpowiedzi na to pytanie zależy, kto poprowadzi sprawę i z jakiego przepisu. Listę funkcjonariuszy publicznych zawiera art. 115 § 13 Kodeksu karnego.

Funkcjonariusze publiczni z Kodeksu karnego

Są to między innymi: poseł, senator i radny, sędzia, prokurator, notariusz, komornik, kurator sądowy, funkcjonariusz organu powołanego do ochrony bezpieczeństwa publicznego (na przykład policjant), funkcjonariusz Służby Więziennej oraz osoba pełniąca czynną służbę wojskową.

Na liście jest też pracownik administracji rządowej, innego organu państwowego lub samorządu terytorialnego. Przepis zawiera jednak zastrzeżenie: nie dotyczy to osoby, która pełni wyłącznie czynności usługowe. Urzędniczka wydająca decyzje jest funkcjonariuszem publicznym. Osoba, która w tym samym urzędzie zajmuje się wyłącznie obsługą techniczną, już nie.

Zawody, które korzystają z takiej samej ochrony na mocy osobnych ustaw

Kilka grup zawodowych nie jest funkcjonariuszami publicznymi, ale ustawy przyznają im tę samą ochronę karną. Zwykle dotyczy to czasu wykonywania obowiązków.

• Nauczyciel, podczas lub w związku z pełnieniem obowiązków służbowych (art. 63 Karty Nauczyciela).
• Lekarz udzielający pomocy doraźnej albo pracujący w placówce, która ma umowę na świadczenia finansowane ze środków publicznych (art. 44 ustawy o zawodach lekarza i lekarza dentysty).
• Pielęgniarka i położna podczas i w związku z udzielaniem świadczeń zdrowotnych (art. 11 ust. 2 ustawy o zawodach pielęgniarki i położnej).
• Członkowie zespołów ratownictwa medycznego i dyspozytorzy medyczni podczas wykonywania zadań (art. 5 ustawy o Państwowym Ratownictwie Medycznym).
• Pracownik socjalny (art. 121 ust. 2 ustawy o pomocy społecznej).
• Strażnik gminny lub miejski w związku z czynnościami służbowymi (art. 23 ustawy o strażach gminnych).
• Pracownik ochrony, ale tylko podczas ochrony obszarów, obiektów i urządzeń podlegających obowiązkowej ochronie (art. 42 ustawy o ochronie osób i mienia).

Ostatni punkt często zaskakuje. Pracownik ochrony w markecie, galerii handlowej albo na osiedlu zwykle nie pilnuje obiektu z listy obowiązkowej ochrony. W takiej sytuacji jest chroniony jak każdy inny pracownik.

Zwykli pracownicy

Do tej grupy należą między innymi: sprzedawcy i kasjerzy, pracownicy ochrony w sklepach, windykatorzy z firm prywatnych, konsultanci infolinii, kurierzy, kierowcy, pracownicy banków, administratorzy budynków i większość osób zatrudnionych w prywatnych firmach. Komornik jest funkcjonariuszem publicznym, a windykator nim nie jest, choć obaj zajmują się długami.

Brak statusu funkcjonariusza nie oznacza braku ochrony. Oznacza inną drogę i więcej własnej inicjatywy.

Ochrona funkcjonariusza publicznego: co daje art. 226?

Art. 226 § 1 Kodeksu karnego przewiduje grzywnę, ograniczenie wolności albo pozbawienie wolności do roku za znieważenie funkcjonariusza publicznego lub osoby przybranej mu do pomocy. Postępowanie toczy się z urzędu. Pokrzywdzony nie pisze aktu oskarżenia i nie musi sam ustalać sprawcy.

Warunek, o którym trzeba pamiętać.
Zniewaga musi paść „podczas i w związku z pełnieniem obowiązków służbowych”. Oba warunki muszą być spełnione razem. Obelga rzucona policjantowi w trakcie interwencji mieści się w przepisie. Wpis opublikowany wieczorem na portalu społecznościowym często już nie.

Co z atakami poza służbą?
Art. 231a Kodeksu karnego stanowi, że funkcjonariusz korzysta z ochrony również wtedy, gdy bezprawny zamach na jego osobę został podjęty z powodu wykonywanego zawodu lub zajmowanego stanowiska. To, czy przepis obejmie konkretny wpis w sieci, ocenia prokurator i sąd. Szerzej opisujemy to w tekście o znieważeniu funkcjonariusza w internecie.

Gdy art. 226 nie pasuje.
Funkcjonariusz nie zostaje bez ochrony. Korzysta wtedy z tych samych przepisów co każdy: o zniewadze, zniesławieniu, groźbie i nękaniu.

Osoby pełniące funkcje publiczne muszą też znosić ostrzejszą krytykę swojej działalności niż osoby prywatne. Dotyczy to oceny decyzji i pracy, a nie obelg ani ataków na rodzinę. Granice opisujemy przy okazji hejtu na radnego, wójta i urzędnika.

Jakie przepisy chronią zwykłego pracownika?

Zwykły pracownik ma do dyspozycji cztery przepisy karne i drogę cywilną. Wybór zależy od tego, co dokładnie napisano.

Zniewaga (art. 216 Kodeksu karnego)

To obelgi, wyzwiska i poniżające określenia. Za zniewagę w internecie, czyli za pomocą środków masowego komunikowania, grozi grzywna, ograniczenie wolności albo pozbawienie wolności do roku. Sprawa toczy się z oskarżenia prywatnego.

Zniesławienie (art. 212 Kodeksu karnego)

To zarzuty, które mogą poniżyć Was w opinii publicznej albo narazić na utratę zaufania potrzebnego dla danego stanowiska, zawodu lub rodzaju działalności. Zawód jest więc wprost wymieniony w przepisie. Wpis „ta kasjerka kradnie resztę” albo „ten windykator zastrasza starsze osoby”, jeśli jest nieprawdziwy, podpada właśnie pod ten artykuł. Kara za zniesławienie w internecie jest taka sama jak przy zniewadze.

Różnice między tymi dwoma przepisami pokazujemy w tekście o zniesławieniu i zniewadze w internecie.

Groźba karalna i uporczywe nękanie (art. 190 i 190a Kodeksu karnego)

Groźba popełnienia przestępstwa, która wzbudza uzasadnioną obawę, jest zagrożona karą pozbawienia wolności do 3 lat. Uporczywe nękanie, które wzbudza poczucie zagrożenia, poniżenia lub udręczenia albo istotnie narusza prywatność, jest zagrożone karą od 6 miesięcy do 8 lat. W obu przypadkach wystarczy Wasz wniosek o ściganie. Dalej sprawę prowadzi policja i prokuratura.

Ten sam art. 190a obejmuje podszywanie się pod inną osobę z wykorzystaniem jej wizerunku lub danych, jeśli wyrządza jej to szkodę. Dotyczy to na przykład fałszywego profilu pracownika z jego zdjęciem z pracy.

Dobra osobiste (art. 23, 24 i 448 Kodeksu cywilnego)

Kodeks cywilny chroni między innymi cześć, nazwisko i wizerunek. Możecie żądać zaprzestania naruszeń, usunięcia ich skutków (na przykład przeprosin i usunięcia wpisu), a także zadośćuczynienia pieniężnego albo zapłaty na cel społeczny. Drogę cywilną można łączyć z drogą karną.

Czy sam zawód jest cechą chronioną?

Nie. Art. 257 Kodeksu karnego dotyczy znieważenia z powodu przynależności narodowej, etnicznej, rasowej, wyznaniowej albo bezwyznaniowości. Zawodu na tej liście nie ma. Ogólny wpis o całej grupie zawodowej, bez wskazania konkretnej osoby, zwykle nie daje pojedynczemu pracownikowi podstawy do roszczeń. Sytuacja zmienia się, gdy da się rozpoznać, o kogo chodzi: po nazwisku, zdjęciu, miejscu pracy albo opisie zdarzenia.

Kwestia	Funkcjonariusz publiczny	Zwykły pracownik
Przepis o zniewadze	Art. 226 § 1, gdy zniewaga padła podczas i w związku ze służbą; w innych przypadkach art. 216	Art. 216
Kto prowadzi sprawę o zniewagę	Prokurator, z urzędu	Pokrzywdzony, z oskarżenia prywatnego
Nieprawdziwe zarzuty	Art. 212, oskarżenie prywatne	Art. 212, oskarżenie prywatne
Groźby i nękanie	Art. 190 i 190a, na wniosek	Art. 190 i 190a, na wniosek
Droga cywilna	Dobra osobiste, z szerszymi granicami krytyki działalności publicznej	Dobra osobiste

Źródło: opracowanie na podstawie Kodeksu karnego i Kodeksu cywilnego.

Oskarżenie prywatne: co to oznacza w praktyce?

Przy zniewadze i zniesławieniu to Wy jesteście oskarżycielem. Brzmi to poważnie, ale ustawa przewiduje kilka ułatwień.

Skargę można złożyć na policji.
Zgodnie z art. 488 Kodeksu postępowania karnego policja na żądanie pokrzywdzonego przyjmuje ustną lub pisemną skargę, w razie potrzeby zabezpiecza dowody i przesyła skargę do sądu. Ma to znaczenie zwłaszcza wtedy, gdy autor jest anonimowy.

Prokurator może przejąć sprawę.
Art. 60 tego kodeksu pozwala prokuratorowi wszcząć postępowanie albo wstąpić do już toczącego się, jeśli wymaga tego interes społeczny. Warto o to wnioskować, gdy atak jest zmasowany albo pokrzywdzony jest w trudnej sytuacji.

Termin jest krótki.
Według art. 101 § 2 Kodeksu karnego karalność przestępstwa z oskarżenia prywatnego ustaje z upływem roku od chwili, gdy dowiedzieliście się, kim jest sprawca, i nie później niż po 3 latach od czynu. Nie odkładajcie decyzji na później.

Ten tekst nie zastępuje porady prawnika. W konkretnej sprawie kwalifikację czynu i wybór drogi warto omówić z adwokatem lub radcą prawnym.

Co musi zrobić pracodawca, gdy hejt wynika z Waszej pracy?

Hejt za wykonywanie obowiązków to nie jest prywatna sprawa pracownika. Kodeks pracy nakłada na pracodawcę obowiązek szanowania godności i innych dóbr osobistych pracownika (art. 11¹) oraz zapewnienia bezpiecznych i higienicznych warunków pracy (art. 15 i 207).

Z dniem 5 listopada 2026 r. wchodzi w życie nowy punkt 2c w art. 94 Kodeksu pracy. Pracodawca ma przeciwdziałać naruszaniu godności i innych dóbr osobistych pracownika, między innymi w obszarze zdrowia, sfery osobistej i reputacji. Firmy zatrudniające co najmniej 10 pracowników ustalają w tym zakresie reguły i procedury w regulaminie (nowy art. 94³a).

W praktyce możecie oczekiwać od pracodawcy kilku rzeczy.

• Zgłoszenia wpisu z konta firmy, szczególnie gdy pojawił się w opiniach o firmie albo na jej profilu.
• Usunięcia lub ukrycia obraźliwych komentarzy na kanałach, którymi firma zarządza.
• Udostępnienia dowodów: nagrań z monitoringu, notatek ze zdarzenia, korespondencji z klientem.
• Zmian w organizacji pracy, jeśli czujecie się zagrożeni, na przykład innego stanowiska albo innych godzin na pewien czas.
• Ograniczenia widoczności Waszych danych: samego imienia na identyfikatorze, braku nazwiska w stopce wiadomości tam, gdzie nie jest ono konieczne.
• Wsparcia prawnego lub psychologicznego, jeśli firma je zapewnia.

Obowiązki firmy opisujemy szczegółowo w tekście o klientach, którzy hejtują pracownika z imienia i nazwiska. Osobno pisaliśmy o sytuacji, gdy nazwisko pracownika trafia do opinii w Google.

Wzór zgłoszenia do pracodawcy

Zgłoszenie złóżcie na piśmie albo mailem. Zostaje wtedy ślad, kiedy firma dowiedziała się o sprawie.

Temat: Zgłoszenie naruszenia moich dóbr osobistych w związku z wykonywaną pracą

Szanowni Państwo,
w dniu [data] w serwisie [nazwa] opublikowano wpis dotyczący mojej osoby w związku z wykonywaniem obowiązków na stanowisku [stanowisko]. Wpis zawiera [obelgi / nieprawdziwe zarzuty / moje dane prywatne / groźby]. Adres wpisu: [link]. W załączeniu przesyłam zrzuty ekranu z datą i godziną.

Proszę o: zgłoszenie wpisu administratorowi serwisu w imieniu firmy, zabezpieczenie dowodów związanych ze zdarzeniem z dnia [data], w tym nagrania z monitoringu, oraz informację o dalszych krokach, w tym o możliwym wsparciu prawnym.

Proszę o odpowiedź do dnia [data].
[imię i nazwisko]

Co zrobić krok po kroku, gdy obrażają Was za to, gdzie pracujecie?

1. Nie odpowiadajcie pod wpisem. Odpowiedź zwiększa zasięg i bywa potem cytowana przeciwko Wam. Jeśli występujecie jako pracownik firmy, wypowiedź w jej imieniu należy do pracodawcy.
2. Zabezpieczcie dowody. Zróbcie zrzuty ekranu z widocznym adresem, datą, godziną i nazwą konta. Zapiszcie link. Zasady opisujemy w tekście o zabezpieczaniu dowodów hejtu.
3. Zgłoście sprawę pracodawcy na piśmie. Skorzystajcie ze wzoru powyżej.
4. Zgłoście wpis w serwisie. Wybierzcie kategorię dotyczącą nękania, mowy nienawiści, danych osobowych albo wizerunku. Opiszcie krótko, że wpis dotyczy osoby prywatnej i zawiera obelgi lub dane, a nie ocenę usługi.
5. Sprawdźcie własną widoczność w sieci. Ograniczcie dostęp do prywatnych profili, listy znajomych i zdjęć rodziny. Usuńcie z profilu nazwę pracodawcy, jeśli nie jest potrzebna.
6. Oceńcie, czy padły groźby albo dane prywatne. Groźby, uporczywe wiadomości i publikację adresu zgłoście na policji. Przy opublikowanych danych pomoże też tekst o doxingu, czyli ujawnieniu cudzego adresu lub telefonu.
7. Wybierzcie drogę prawną. Funkcjonariusz publiczny i osoba z ochroną ustawową składają zawiadomienie o przestępstwie z art. 226. Pozostali składają skargę prywatną, wniosek o ściganie groźby lub nękania albo pozew cywilny.
8. Zadbajcie o siebie. Poproście kogoś zaufanego, żeby to on śledził komentarze. Nie musicie czytać wszystkiego sami.

Wzór zgłoszenia do serwisu

Zgłaszam wpis opublikowany [data] pod adresem [link]. Wpis dotyczy mnie jako osoby prywatnej wykonującej pracę na stanowisku [stanowisko]. Zawiera [obelgi / nieprawdziwy zarzut popełnienia przestępstwa / moje imię i nazwisko wraz z adresem / groźbę]. Nie jest to ocena usługi, tylko atak na konkretną osobę. Proszę o usunięcie wpisu i potwierdzenie decyzji.

Przykłady: handel, ochrona, urząd, windykacja

Kasjerka i nagranie z kolejki.
Klient nagrywa sprzeczkę przy kasie i publikuje film z wyzwiskami w opisie. Kasjerka nie jest funkcjonariuszem publicznym. Ma do dyspozycji art. 216, ochronę wizerunku i dóbr osobistych oraz zgłoszenie do serwisu. Sklep powinien zgłosić film ze swojego konta i zabezpieczyć monitoring.

Pracownik ochrony w galerii handlowej.
Po interwencji wobec osoby podejrzanej o kradzież w sieci pojawia się jego zdjęcie z podpisem sugerującym pobicie. Jeśli zarzut jest nieprawdziwy, w grę wchodzi art. 212. Galeria zwykle nie jest obiektem podlegającym obowiązkowej ochronie, więc art. 226 nie ma zastosowania.

Urzędniczka wydająca decyzje.
Mieszkaniec niezadowolony z odmowy publikuje na grupie lokalnej jej nazwisko i obelgi. Urzędniczka jest funkcjonariuszem publicznym, ale wpis powstał poza urzędem i po czasie. Prokurator oceni, czy stosować art. 226 w związku z art. 231a. Jeśli nie, pozostaje art. 216 i droga cywilna. Urząd powinien zgłosić wpis i wesprzeć pracownika.

Windykator z firmy prywatnej.
Dłużnik znajduje jego prywatny profil, pisze kilkadziesiąt wiadomości i komentuje zdjęcia dzieci. To już nie jest krytyka pracy. Powtarzające się wiadomości mogą być uporczywym nękaniem z art. 190a, które ściga się na wniosek.

Komornik.
Jest funkcjonariuszem publicznym. Obelgi podczas czynności egzekucyjnych podpadają pod art. 226. Obraźliwe wpisy w sieci po zakończeniu czynności ocenia się tak jak w przykładzie urzędniczki.

Czego nie robić?

Nie publikujcie danych autora.
Ujawnienie nazwiska, adresu albo miejsca pracy osoby, która Was obraziła, może obrócić się przeciwko Wam.

Nie korzystajcie z danych służbowych.
Jeśli znacie dane klienta z systemu firmy, nie wolno Wam użyć ich do prywatnego kontaktu ani do ustalania, kto napisał wpis. Te dane zostały zebrane w innym celu.

Nie usuwajcie niczego przed zabezpieczeniem.
Usunięta wiadomość albo zablokowane konto bez zrzutu ekranu to utracony dowód.

Nie zakładajcie, że „taka praca”.
Trudny zawód nie oznacza zgody na obelgi. Wynagrodzenie jest za pracę, a nie za znoszenie poniżania.

Podsumowanie: zawód nie odbiera prawa do szacunku

Funkcjonariusz publiczny ma mocniejszy przepis, ale działa on w wąskich granicach: podczas i w związku ze służbą. Zwykły pracownik ma zniewagę, zniesławienie, groźbę, nękanie i ochronę dóbr osobistych. W obu przypadkach kolejność jest podobna: dowody, pracodawca, zgłoszenie w serwisie, a potem droga prawna.

Najważniejsze jest to, że nie musicie przechodzić przez to sami. Atak za wykonywanie obowiązków dotyczy także firmy lub urzędu, w którym pracujecie.

Gdzie szukać pomocy?

Fundacja Usuwanie Hejtu pomaga przygotować zgłoszenia do serwisów i prowadzi je do końca, pomaga zabezpieczyć materiał oraz kieruje do prawnika lub psychologa. Nie ustala tożsamości autorów poza drogą prawną i nie zastępuje prawnika. Kontakt: tel. 222 900 142, biuro@usuwaniehejtu.pl.

Groźby, nękanie i publikację danych zgłoście na policji albo w prokuraturze. W sprawach dotyczących obowiązków pracodawcy możecie zwrócić się do związku zawodowego lub Państwowej Inspekcji Pracy. Jeśli jesteście w kryzysie emocjonalnym, zadzwońcie pod numer 116 123. Przy zagrożeniu życia dzwońcie pod 112.

Działania Fundacji można wesprzeć darowizną na stronie usuwaniehejtu.pl.

Najczęściej zadawane pytania

1. Czy hejt na zawód jest przestępstwem?
Samo wykonywanie zawodu nie jest w Kodeksie karnym cechą chronioną osobnym przepisem, tak jak narodowość czy wyznanie. Przestępstwem może być natomiast konkretny wpis: zniewaga, zniesławienie, groźba albo uporczywe nękanie osoby, którą da się rozpoznać.

2. Czy sprzedawca albo kasjer jest funkcjonariuszem publicznym?
Nie. Pracownicy handlu nie są wymienieni w art. 115 § 13 Kodeksu karnego i żadna ustawa nie przyznaje im takiej ochrony. Korzystają z przepisów o zniewadze, zniesławieniu, groźbie, nękaniu i z ochrony dóbr osobistych.

3. Czy pracownik ochrony korzysta z ochrony jak funkcjonariusz publiczny?
Tylko podczas ochrony obszarów, obiektów i urządzeń podlegających obowiązkowej ochronie, co wynika z art. 42 ustawy o ochronie osób i mienia. Przy pracy w zwykłym sklepie lub na osiedlu stosuje się przepisy ogólne.

4. Czy każdy urzędnik jest funkcjonariuszem publicznym?
Nie każdy. Kodeks karny wyłącza pracowników administracji, którzy pełnią wyłącznie czynności usługowe. Znaczenie ma zakres obowiązków, a nie sama nazwa pracodawcy.

5. Czy art. 226 Kodeksu karnego obejmuje komentarze w internecie?
Przepis wymaga, by zniewaga padła podczas i w związku z pełnieniem obowiązków służbowych. Wpis opublikowany po służbie często nie spełnia pierwszego warunku i wtedy ocenia się go jako zwykłą zniewagę, chyba że prokurator i sąd zastosują art. 231a.

6. Co oznacza oskarżenie prywatne?
Pokrzywdzony sam wnosi akt oskarżenia do sądu albo składa skargę na policji, która przekazuje ją sądowi. Prokurator może przyłączyć się do sprawy, jeśli wymaga tego interes społeczny.

7. Ile mam czasu na wniesienie sprawy o zniewagę lub zniesławienie?
Karalność ustaje z upływem roku od dnia, w którym dowiedzieliście się, kto jest sprawcą, i nie później niż po 3 latach od czynu. Wynika to z art. 101 § 2 Kodeksu karnego.

8. Czy windykator jest chroniony tak jak komornik?
Nie. Komornik jest funkcjonariuszem publicznym, a windykator z firmy prywatnej jest zwykłym pracownikiem. Windykator może jednak korzystać z przepisów o zniewadze, zniesławieniu, groźbie i nękaniu.

9. Czy pracodawca musi reagować na hejt wobec pracownika w sieci?
Kodeks pracy zobowiązuje pracodawcę do szanowania godności pracownika i dbania o bezpieczne warunki pracy. Gdy atak wynika z wykonywania obowiązków, firma powinna co najmniej zgłosić wpis, zabezpieczyć dowody i ustalić z pracownikiem dalsze kroki.

10. Czy klient może napisać w opinii moje imię i nazwisko?
Opinia powinna dotyczyć usługi, a nie osoby prywatnej. Wpis z nazwiskiem pracownika połączony z obelgami lub zarzutami można zgłosić w serwisie jako naruszenie zasad i dóbr osobistych, najlepiej razem z pracodawcą.

11. Czy mogę sam ustalić, kto mnie obraża, korzystając z danych klientów firmy?
Nie. Dane z systemów pracodawcy zebrano w innym celu i użycie ich do prywatnych ustaleń może narazić Was na odpowiedzialność. Tożsamość autora ustala się drogą prawną, przez policję, prokuraturę lub sąd.

12. Co zrobić, gdy obrażany jest cały zawód, a nie ja osobiście?
Ogólne wpisy o grupie zawodowej zwykle nie dają pojedynczej osobie podstawy do roszczeń. Można je zgłaszać w serwisie jako naruszenie regulaminu, a drogę prawną rozważyć wtedy, gdy wpis pozwala rozpoznać konkretnego człowieka.

13. Czy nauczyciel i lekarz mają taką samą ochronę jak policjant?
Ustawy zawodowe przyznają im ochronę przewidzianą dla funkcjonariuszy publicznych, ale w określonych sytuacjach: nauczycielowi podczas lub w związku z obowiązkami, a lekarzowi między innymi przy pomocy doraźnej i w placówkach z publicznym finansowaniem.

14. Czy warto odpowiadać hejterowi w komentarzu?
Zwykle nie. Odpowiedź zwiększa zasięg wpisu, a emocjonalna reakcja bywa potem wykorzystywana przeciwko pracownikowi. Bezpieczniej jest zabezpieczyć dowody i zgłosić wpis.

Źródła

• Europejska Agencja Bezpieczeństwa i Zdrowia w Pracy (EU-OSHA), 2022: OSH Pulse - Occupational safety and health in post-pandemic workplaces. Flash Eurobarometer, raport
• Europejska Agencja Bezpieczeństwa i Zdrowia w Pracy (EU-OSHA), 2022: OSH Pulse - strona publikacji
• Komenda Główna Policji, 2023: Znieważenie funkcjonariusza lub konstytucyjnego organu (art. 226). Postępowania wszczęte i przestępstwa stwierdzone
• Komenda Główna Policji, 2023: Zniewaga (art. 216). Postępowania wszczęte i przestępstwa stwierdzone
• Komenda Główna Policji, 2023: Zniesławienie (art. 212). Postępowania wszczęte i przestępstwa stwierdzone
• Kancelaria Sejmu, 2026: Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny, tekst ujednolicony
• Kancelaria Sejmu, 2026: Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks postępowania karnego, tekst ujednolicony
• Kancelaria Sejmu, 2026: Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny, tekst ujednolicony
• Kancelaria Sejmu, 2026: Ustawa z dnia 26 czerwca 1974 r. - Kodeks pracy, tekst ujednolicony
• Kancelaria Sejmu, 2026: Ustawa z dnia 26 stycznia 1982 r. - Karta Nauczyciela, tekst ujednolicony
• Kancelaria Sejmu, 2026: Ustawa z dnia 5 grudnia 1996 r. o zawodach lekarza i lekarza dentysty, tekst ujednolicony
• Kancelaria Sejmu, 2026: Ustawa z dnia 15 lipca 2011 r. o zawodach pielęgniarki i położnej, tekst ujednolicony
• Kancelaria Sejmu, 2026: Ustawa z dnia 8 września 2006 r. o Państwowym Ratownictwie Medycznym, tekst ujednolicony
• Kancelaria Sejmu, 2026: Ustawa z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej, tekst ujednolicony
• Kancelaria Sejmu, 2021: Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. o strażach gminnych, tekst ujednolicony
• Kancelaria Sejmu, 2026: Ustawa z dnia 22 sierpnia 1997 r. o ochronie osób i mienia, tekst ujednolicony

A jak to wygląda w Waszej pracy? Napiszcie w komentarzu

Czy Wasz pracodawca zareagował, gdy ktoś obraził Was w sieci za wykonywanie obowiązków, i co konkretnie zrobił? Jakiego zawodu albo jakiej sytuacji zabrakło Wam wśród przykładów w tym tekście? Prosimy, nie podawajcie w komentarzach nazwisk ani danych innych osób.