Ktoś założył konto, na którym udaje Was i obraża innych. Jak udowodnić, że to nie Wy?

Znajomi piszą, że obraziliście ich w komentarzu. Wy niczego takiego nie napisaliście. Okazuje się, że ktoś założył konto z Waszym imieniem i zdjęciem i wysyła z niego wyzwiska do ludzi z klasy.

To da się wyjaśnić. Macie do zebrania kilka konkretnych dowodów, kilka krótkich wiadomości do wysłania i dorosłych, którzy powinni się tym zająć razem z Wami. Poniżej znajdziecie kolejność działań oraz gotowe wzory wiadomości.

W skrócie

• Nie musicie sami szukać sprawcy. Wystarczy pokazać, że konto nie jest Wasze, i zgłosić sprawę dorosłym, serwisowi oraz, gdy trzeba, policji.
• Najmocniejsze dowody to zrzuty fałszywego konta z nazwą i adresem, porównanie z Waszym prawdziwym profilem, potwierdzenie zgłoszenia w serwisie i pisemne zgłoszenie w szkole z datą.
• Podszywanie się spotyka wielu nastolatków. W badaniu NASK „Nastolatki” z 2024 roku doświadczyło go 8% uczniów, a wśród rodziców wiedziało o tym 2%.
• Podszywanie się pod inną osobę, które wyrządza jej szkodę, jest przestępstwem z art. 190a § 2 Kodeksu karnego. Grozi za nie kara od 6 miesięcy do 8 lat pozbawienia wolności.
• Powiedzcie o sprawie rodzicom albo innemu zaufanemu dorosłemu jeszcze tego samego dnia. Zgłoszenie do szkoły i na policję składa się razem z nimi.

To nie Wy obrażacie i nie Wy odpowiadacie za te wpisy

Za treść wpisów odpowiada osoba, która je napisała. Wasze imię i zdjęcie na profilu tego nie zmieniają. Jesteście w tej sprawie pokrzywdzeni, tak samo jak osoby, które dostały obraźliwe wiadomości.

Wstyd i złość są w takiej chwili zrozumiałe. Wiele osób boi się, że nikt im nie uwierzy. Tymczasem fałszywe konto zostawia ślady, a każdy z nich da się pokazać innym.

Nie jesteście też wyjątkiem. W badaniu NASK „Nastolatki 3.0” z 2022 roku 10,3% uczniów zaznaczyło, że ktoś się pod nich podszywał, a 20,5% widziało, że podszywano się pod kogoś z ich znajomych. W kolejnym badaniu NASK z 2024 roku podszywania się doświadczyło 8% uczniów.

Dlaczego dorośli często nic nie wiedzą.
W badaniu NASK z 2024 roku o podszywaniu się pod dziecko wiedziało 2% rodziców, choć doświadczyło go 8% nastolatków. Rodzice nie zgadną, co się dzieje. Trzeba im to powiedzieć wprost.

Co zrobić w pierwszej godzinie?

W pierwszej godzinie liczą się trzy rzeczy: zachować dowody, powiedzieć dorosłemu i nie odpowiadać sprawcy.

1. Nie piszcie do fałszywego konta i nie komentujcie jego wpisów. Odpowiedź daje sprawcy to, na co czeka, a konto może w każdej chwili zniknąć razem z dowodami.
2. Zróbcie zrzuty ekranu profilu i obraźliwych treści. Zapiszcie adres profilu.
3. Poproście znajomych, którzy dostali wiadomości, żeby ich nie usuwali i przesłali Wam zrzuty.
4. Powiedzcie rodzicom albo innemu dorosłemu, któremu ufacie. Jeśli obawiacie się tej rozmowy, pomoże Wam tekst o tym, jak powiedzieć rodzicom o hejcie.
5. Zgłoście konto w serwisie jako podszywanie się. Dopiero po zabezpieczeniu dowodów.

Samo zgłaszanie i usuwanie profilu opisaliśmy osobno w tekście o fałszywym profilu z Waszym zdjęciem i nazwiskiem. Tutaj zajmujemy się tym, jak przekonać ludzi wokół Was.

Jakie dowody pokazują, że to nie Wasze konto?

Nikt nie potrafi w domu udowodnić, kto siedzi po drugiej stronie ekranu. To zadanie serwisu i policji. Wy możecie natomiast pokazać, że konto powstało obok Waszego prawdziwego profilu, że sami je zgłosiliście i że od początku prosiliście dorosłych o pomoc. Dla znajomych, rodziców i szkoły to zwykle wystarcza.

Zrzuty fałszywego konta

Na zrzutach powinny być widoczne: nazwa użytkownika, zdjęcie profilowe, opis, liczba obserwujących oraz data i godzina na Waszym telefonie. Osobno zapiszcie pełny adres profilu, bo nazwę wyświetlaną można zmienić w kilka sekund.

Zróbcie też zrzuty najstarszych wpisów na tym koncie. Pokazują, kiedy konto zaczęło działać.

Porównanie z Waszym prawdziwym profilem

Zestawcie dwa profile obok siebie. Prawdziwy zwykle istnieje od dawna, ma starsze wpisy i znajomych z kilku lat. Fałszywy jest nowy, ma inną nazwę użytkownika, często z dodatkową literą, kropką albo cyfrą, i kilka zdjęć skopiowanych z Waszego konta.

Taka różnica jest czytelna także dla dorosłych, którzy słabo znają dany serwis. Wystarczy jedna kartka z dwoma zrzutami i podpisami: „moje konto” oraz „konto, które się pode mnie podszywa”.

Potwierdzenie zgłoszenia i odpowiedź serwisu

Po zgłoszeniu serwis zwykle wysyła potwierdzenie w aplikacji albo na adres e-mail. Zachowajcie je. Pokazuje, że to Wy domagaliście się usunięcia konta i kiedy to zrobiliście.

Podszywanie się jest zakazane w zasadach serwisów społecznościowych. Przykładowo centrum pomocy Instagrama wskazuje, że narusza ono zasady społeczności. Jeżeli serwis usunie konto po Waszym zgłoszeniu, zapiszcie tę odpowiedź. To jeden z najmocniejszych argumentów w rozmowie ze szkołą.

Zgłoszenie w szkole i na policji

Wiadomość do wychowawcy wysłana przez dziennik elektroniczny albo pismo złożone w sekretariacie ma datę. Dzięki niej widać, że zgłosiliście sprawę sami, zanim ktokolwiek zaczął Was o cokolwiek pytać.

Jeśli rodzice złożą zawiadomienie na policji, poproście o potwierdzenie jego przyjęcia. Osoba, która naprawdę prowadzi obraźliwe konto, nie prosi policji o ustalenie jego autora.

Relacje osób, które dostały wiadomości

Znajomi często zauważają rzeczy, których Wy nie widzicie: inny styl pisania, błędy, których nie robicie, wiadomości wysłane w czasie, gdy siedzieliście z nimi na lekcji. Poproście, żeby zapisali to w dwóch zdaniach i dołączyli zrzut.

Notatka z chronologią

Spiszcie po kolei: kiedy dowiedzieliście się o koncie i od kogo, co na nim było, komu to zgłosiliście i kiedy. Jedna strona wystarczy. Taką notatkę łatwo przekazać wychowawcy, pedagogowi albo policjantowi.

Dowód	Co pokazuje	Jak go zdobyć
Zrzuty fałszywego konta z adresem profilu	Że konto istniało, jak się nazywało i co publikowało	Zrzut ekranu albo nagranie ekranu, adres zapisany osobno
Porównanie z prawdziwym profilem	Że macie inne, starsze konto pod inną nazwą	Dwa zrzuty obok siebie z podpisami
Potwierdzenie zgłoszenia i odpowiedź serwisu	Że sami zgłosiliście konto i co zrobił serwis	Zrzut powiadomienia albo zapisany e-mail
Zgłoszenie w szkole z datą	Że poprosiliście o pomoc z własnej inicjatywy	Wiadomość w dzienniku elektronicznym albo pismo w sekretariacie
Potwierdzenie zawiadomienia na policji	Że domagacie się ustalenia autora	Rodzic prosi o potwierdzenie przy składaniu zawiadomienia

Źródło: opracowanie własne Fundacji Usuwanie Hejtu. Technikę robienia zrzutów opisujemy w tekście o tym, jak zabezpieczyć dowody hejtu w internecie.

Czego nie traktować jako dowodu.
Pokazanie telefonu z jednym zalogowanym kontem pomaga w rozmowie z rodzicami, ale nie rozstrzyga sprawy, bo każdy może mieć kilka kont. Dlatego warto oprzeć się na kilku dowodach naraz, a nie na jednym.

Jak powiedzieć znajomym, że to nie Wy?

Im krócej, tym lepiej. Długie tłumaczenia brzmią jak usprawiedliwianie się. Wystarczy jedna spokojna wiadomość z Waszego prawdziwego konta, bez wyzwisk pod adresem sprawcy i bez zgadywania, kto nim jest.

Wzór wiadomości na grupę klasową albo do relacji.
„Ktoś założył konto [nazwa konta] z moim imieniem i zdjęciem. To nie jest moje konto i nie ja wysyłam z niego wiadomości. Moje jedyne konto to [nazwa]. Sprawa jest zgłoszona w serwisie i wiedzą o niej dorośli. Jeśli coś dostaliście z tamtego konta, nie odpisujcie, zróbcie zrzut ekranu i prześlijcie mi go. Proszę, zgłoście też to konto jako podszywanie się.”

Wzór wiadomości do osoby, która została obrażona.
„Wiem, że dostałaś przykre wiadomości z konta z moim zdjęciem. Przykro mi, że to Cię spotkało. To nie ja je pisałem i nie mam z tym kontem nic wspólnego. Zgłosiłem je i powiedziałem o tym rodzicom oraz wychowawcy. Jeśli zachowałaś te wiadomości, proszę, nie usuwaj ich, bo pomogą ustalić, kto to zrobił.”

Druga wiadomość jest ważniejsza, niż się wydaje. Osoba obrażona też jest pokrzywdzona i też może się bać. Gdy widzi, że traktujecie jej krzywdę poważnie, łatwiej jej uwierzyć, że stoicie po tej samej stronie.

Gdy ktoś nadal nie wierzy

Nie musicie przekonać wszystkich w jeden dzień. Części osób wystarczy wiadomość, inne zmienią zdanie dopiero wtedy, gdy konto zniknie albo gdy sprawą zajmie się wychowawca. Nie wdawajcie się w kłótnie w komentarzach, bo każda z nich przedłuża zainteresowanie fałszywym kontem.

Jeśli klasa się od Was odsunęła, zajrzyjcie do tekstu o tym, co robić, gdy cała klasa przestała się do Was odzywać.

Jak przekonać rodziców i nauczycieli?

Rozmowa z rodzicami

Zacznijcie od jednego zdania: „Ktoś podszywa się pode mnie w internecie i obraża ludzi z mojej klasy. Potrzebuję Waszej pomocy”. Potem pokażcie dwa profile obok siebie i notatkę z chronologią.

Rodzice mogą na początku zareagować nerwowo. Najczęściej wynika to ze strachu, a nie z braku zaufania. Konkretne dowody i prośba o pomoc zwykle szybko zmieniają ton rozmowy.

Zgłoszenie w szkole

Najlepiej, gdy zgłoszenie do wychowawcy albo pedagoga trafi na piśmie i jeszcze zanim zrobi to ktoś inny. O samej rozmowie piszemy w tekście o tym, jak zgłosić hejt wychowawcy lub pedagogowi.

Wzór wiadomości rodzica do wychowawcy.
„Szanowna Pani, informuję, że w serwisie [nazwa serwisu] działa konto [nazwa i adres profilu], które wykorzystuje imię, nazwisko i zdjęcie mojego dziecka [imię i nazwisko, klasa]. Z konta tego wysyłane są obraźliwe treści do uczniów szkoły. Dziecko nie założyło tego konta i nie ma do niego dostępu. Konto zgłosiliśmy w serwisie dnia [data]. W załączeniu przesyłam zrzuty ekranu. Proszę o rozmowę z pedagogiem, o poinformowanie uczniów, że konto jest fałszywe, oraz o przekazanie mi, jakie działania podejmie szkoła.”

Warto poprosić szkołę o trzy rzeczy: krótką informację dla klasy, że konto jest fałszywe, rozmowę pedagoga z osobami, które dostały wiadomości, oraz wsparcie dla Was na czas wyjaśniania sprawy.

Gdy szkoła najpierw oskarża Was

Bywa, że rodzic obrażonego ucznia zgłasza sprawę wcześniej i to Wy zostajecie wezwani na rozmowę. Idźcie na nią z rodzicem i z wydrukowanymi dowodami. Mówcie spokojnie: konto nie jest moje, tu są zrzuty, tu potwierdzenie zgłoszenia.

Nie zgadzajcie się na przeprosiny za coś, czego nie zrobiliście. Ustawa o wspieraniu i resocjalizacji nieletnich w art. 4 pozwala dyrektorowi zastosować pouczenie, ostrzeżenie albo przeproszenie pokrzywdzonego tylko za zgodą rodziców i samego ucznia. Jak przygotować się do takiego spotkania, opisaliśmy w tekście o wezwaniu na rozmowę w szkole za wpis w sieci.

Czy podszywanie się pod kogoś jest przestępstwem?

Tak. Art. 190a § 2 Kodeksu karnego dotyczy osoby, która podszywa się pod kogoś innego, wykorzystuje jego wizerunek lub inne dane osobowe i wyrządza mu przez to szkodę majątkową lub osobistą. Grozi za to kara pozbawienia wolności od 6 miesięcy do 8 lat. Utrata dobrego imienia w klasie i konflikty ze znajomymi mogą być taką szkodą osobistą.

Przestępstwo to jest ścigane na wniosek pokrzywdzonego. W praktyce oznacza to, że policja zajmie się sprawą, gdy sami o to wystąpicie. W imieniu osoby niepełnoletniej robi to rodzic albo opiekun prawny.

A jeśli sprawcą jest ktoś z klasy?

Wiek nie oznacza bezkarności. Zgodnie z art. 1 ustawy o wspieraniu i resocjalizacji nieletnich sprawami o czyny karalne osób, które ukończyły 13 lat, a nie mają jeszcze 17 lat, zajmuje się sąd rodzinny. Osoba, która ukończyła 17 lat, odpowiada już na zasadach Kodeksu karnego.

Kiedy iść na policję?

Zawiadomienie warto złożyć, gdy konto wraca po usunięciu, gdy wpisów jest dużo, gdy pojawiają się groźby albo gdy szkoła nie potrafi sprawy wyjaśnić. Zabierzcie wydruki zrzutów, adres profilu, notatkę z chronologią i potwierdzenie zgłoszenia w serwisie. To policja, a nie Wy, może zwrócić się do serwisu o dane potrzebne do ustalenia autora.

Gdyby to Was wezwano na przesłuchanie w sprawie wpisów z fałszywego konta, przysługuje Wam prawo do obrony oraz prawo do odmowy składania wyjaśnień, co wynika z art. 36 ustawy o wspieraniu i resocjalizacji nieletnich. Szerzej piszemy o tym w tekście o prawach nastolatka wezwanego na policję lub do sądu rodzinnego. Ten tekst nie zastępuje porady prawnika.

Czego nie robić, nawet gdy bardzo kusi

Nie wskazujcie publicznie winnego.
Możecie mieć podejrzenia, ale podejrzenie nie jest dowodem. Publiczne oskarżenie osoby, która okaże się niewinna, krzywdzi ją i może obrócić się przeciwko Wam. Nazwisko osoby, którą podejrzewacie, podajcie rodzicom, pedagogowi albo policji.

Nie próbujcie przejąć fałszywego konta.
Zgadywanie hasła i logowanie się na cudze konto jest niezgodne z prawem, nawet jeśli konto Was krzywdzi. Możecie też przy okazji zniszczyć ślady potrzebne policji.

Nie zakładajcie konta w odwecie.
Odpowiadanie tym samym sprawia, że dorosłym trudniej odróżnić, kto zaczął. Wasza przewaga polega na tym, że działacie otwarcie i pod własnym nazwiskiem.

Nie usuwajcie własnego profilu.
Prawdziwe konto z długą historią jest jednym z Waszych dowodów. Zmieńcie w nim hasło, włączcie logowanie dwuetapowe i ograniczcie widoczność zdjęć, żeby sprawca nie miał z czego kopiować.

Ile to potrwa i co, jeśli konto wróci?

Nie ma wiarygodnych publicznych danych o tym, ile czasu serwisy potrzebują na usunięcie konta podszywającego się pod osobę prywatną. Bywa, że trwa to kilka dni, a pierwsze zgłoszenie zostaje odrzucone. Dlatego rozmowy ze znajomymi i ze szkołą nie warto odkładać do chwili, gdy konto zniknie.

Jeśli po usunięciu pojawi się nowe konto, powtórzcie te same kroki: zrzuty, adres profilu, zgłoszenie, krótka informacja dla znajomych. Każde kolejne konto dopisujcie do notatki z chronologią. Powtarzalność jest ważnym argumentem dla policji i wzmacnia Waszą pozycję.

Ograniczenia danych, na które się powołujemy

Badania NASK są ankietami. Uczniowie sami oceniają, czy ktoś się pod nich podszywał, a pytanie obejmuje różne sytuacje, od żartu jednego wieczoru po konto prowadzone miesiącami. Badanie z 2024 roku objęło 3665 uczniów klas 7-8 oraz pierwszych i drugich klas szkół ponadpodstawowych i 918 rodziców. Nie mówi, w ilu przypadkach z fałszywego konta obrażano inne osoby ani jak często udało się ustalić sprawcę. Więcej liczb zebraliśmy w tekście o statystykach podszywania się i kradzieży tożsamości.

Podsumowanie: liczą się dowody, spokój i dorośli po Waszej stronie

Nie musicie udowadniać, kto jest sprawcą. Wystarczy, że pokażecie różnicę między dwoma kontami, zachowacie potwierdzenia zgłoszeń i jako pierwsi powiecie o sprawie rodzicom oraz szkole. Krótka wiadomość do znajomych i osobne słowo do osób, które zostały obrażone, robią więcej niż długie tłumaczenia.

Fałszywe konto kiedyś zniknie. To, że zareagowaliście spokojnie i uczciwie, zostanie w pamięci ludzi na dłużej niż jego wpisy.

Gdzie szukać pomocy?

Fundacja Usuwanie Hejtu pomaga przygotować zgłoszenia do serwisów i prowadzi je do końca, pomaga zabezpieczyć materiał oraz kieruje do prawnika lub psychologa. Nie ustalamy tożsamości autorów poza drogą prawną i nie zastępujemy prawnika. Osoby niepełnoletnie prosimy o kontakt razem z rodzicem lub opiekunem: tel. 222 900 142, biuro@usuwaniehejtu.pl.

• 116 111 - telefon zaufania dla dzieci i młodzieży, gdy chcecie z kimś porozmawiać o tym, co się dzieje.
• 800 100 100 - telefon dla rodziców i nauczycieli w sprawach bezpieczeństwa dzieci.
• Wychowawca, pedagog lub psycholog szkolny - gdy sprawa dotyczy uczniów jednej szkoły.
• Policja - gdy konto wraca, pojawiają się groźby albo szkoda jest poważna. Zawiadomienie składa się z rodzicem.
• 112 - gdy ktoś jest w bezpośrednim niebezpieczeństwie.

Działania Fundacji można wesprzeć darowizną na stronie usuwaniehejtu.pl.

Najczęściej zadawane pytania

1. Jak udowodnić, że fałszywe konto nie jest moje?
Pokażcie kilka rzeczy naraz: zrzuty fałszywego profilu z jego adresem, Wasz prawdziwy profil ze starszą historią, potwierdzenie zgłoszenia w serwisie oraz zgłoszenie w szkole z datą. Kto dokładnie stoi za kontem, mogą ustalić serwis i policja, a nie Wy.

2. Czy mogę mieć kłopoty za wpisy z konta, które się pode mnie podszywa?
Za wpisy odpowiada ich autor. Jeśli ktoś Was o nie obwinia, przedstawcie dowody i poproście rodzica, żeby był przy każdej rozmowie w szkole lub na policji. Im wcześniej sami zgłosicie sprawę, tym łatwiej ją wyjaśnić.

3. Co napisać znajomym, żeby uwierzyli, że to nie ja?
Jedną krótką wiadomość z prawdziwego konta: że konto jest fałszywe, które konto jest Wasze, że sprawa jest zgłoszona i że prosicie o zrzuty otrzymanych wiadomości. Bez wyzwisk i bez wskazywania, kogo podejrzewacie.

4. Czy powinienem napisać do osoby, która prowadzi fałszywe konto?
Nie. Odpowiedź może sprawić, że konto zniknie razem z dowodami albo że pojawi się kolejne. Lepiej zrobić zrzuty, zgłosić konto i przekazać sprawę dorosłym.

5. Czy podszywanie się pod kogoś w internecie jest karalne?
Tak. Art. 190a § 2 Kodeksu karnego przewiduje karę od 6 miesięcy do 8 lat pozbawienia wolności dla osoby, która podszywa się pod kogoś i wyrządza mu szkodę majątkową lub osobistą. Ściganie następuje na wniosek pokrzywdzonego.

6. Co grozi sprawcy, który ma mniej niż 17 lat?
Sprawami o czyny karalne osób, które ukończyły 13 lat, a nie mają 17 lat, zajmuje się sąd rodzinny na podstawie ustawy o wspieraniu i resocjalizacji nieletnich. Sąd decyduje, jakie środki zastosować wobec takiej osoby.

7. Kto składa zawiadomienie na policji, gdy mam mniej niż 18 lat?
W imieniu osoby niepełnoletniej robi to rodzic albo opiekun prawny. Warto zabrać wydruki zrzutów, adres profilu, notatkę z chronologią i potwierdzenie zgłoszenia w serwisie.

8. Podejrzewam, kto założył konto. Czy mogę to napisać na grupie klasowej?
Lepiej tego nie robić. Jeśli się mylicie, skrzywdzicie niewinną osobę i sami narazicie się na zarzuty. Podejrzenia przekażcie rodzicom, pedagogowi albo policji.

9. Szkoła chce, żebym przeprosił za wpisy, których nie napisałem. Co robić?
Nie musicie zgadzać się na przeprosiny za cudze wpisy. Poproście o rozmowę z udziałem rodzica, pokażcie dowody i zaproponujcie, żeby szkoła poczekała na odpowiedź serwisu albo policji.

10. Czy usunąć swoje prawdziwe konto, żeby sprawca nie miał skąd brać zdjęć?
Nie. Prawdziwe konto z długą historią pomaga odróżnić je od fałszywego. Wystarczy zmienić hasło, włączyć logowanie dwuetapowe i ograniczyć widoczność zdjęć do znajomych.

11. Co zrobić, jeśli fałszywe konto zostało już usunięte, a ludzie nadal mi nie wierzą?
Zachowane zrzuty i odpowiedź serwisu o usunięciu konta nadal są dowodami. Poproście wychowawcę, żeby przekazał klasie krótką informację, że konto było fałszywe. Słowo dorosłego często kończy spekulacje.

12. Jak często zdarza się podszywanie pod nastolatków?
W badaniu NASK z 2024 roku podszywania się doświadczyło 8% uczniów, a w badaniu z 2022 roku 10,3%. Są to deklaracje z ankiet, więc pokazują skalę zjawiska w przybliżeniu.

Źródła

• NASK - Państwowy Instytut Badawczy, 2025: Nastolatki. Raport z ogólnopolskiego badania uczniów i rodziców. Suplement (badanie z 2024 r.)
• NASK - Państwowy Instytut Badawczy, 2023: Nastolatki 3.0. Raport z ogólnopolskiego badania uczniów i rodziców (badanie z 2022 r.)
• Sejm RP, Dziennik Ustaw, 1997: Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny, art. 10 i art. 190a
• Sejm RP, Dziennik Ustaw, 2022: Ustawa z dnia 9 czerwca 2022 r. o wspieraniu i resocjalizacji nieletnich, art. 1, 4 i 36
• Instagram (Meta), 2026: Podszywanie się na Instagramie - centrum pomocy

A jak to wyglądało u Was? Napiszcie w komentarzu

Co najbardziej pomogło Wam przekonać znajomych lub nauczycieli, że fałszywe konto nie było Wasze: zestawienie dwóch profili, wiadomość na grupie, a może wsparcie wychowawcy? I jak zareagowała szkoła, gdy zgłosiliście sprawę? Prosimy, nie podawajcie w komentarzach nazwisk, nazw kont ani innych danych osób trzecich.