Podszywanie się pod inną osobę w liczbach: statystyki kradzieży tożsamości w Polsce

O kradzieży tożsamości mówi się dużo, ale rzadko pada przy tym konkretna liczba. Powód jest prosty: polskie statystyki nie mają jednej rubryki o takiej nazwie. Podszywanie się pod inną osobę to art. 190a § 2 Kodeksu karnego, a Policja liczy go razem ze stalkingiem.

Zebraliśmy więc wszystko, co da się potwierdzić w źródłach urzędowych: dane Policji, statystykę sądową, raporty sektora bankowego i badanie Eurostatu. Pokazujemy też wprost, których liczb publicznie nie ma i jak można o nie poprosić.

W skrócie

• Policja podaje dane dla całego art. 190a, czyli łącznie dla nękania i podszywania się. W 2023 r. wszczęto 7 107 postępowań i stwierdzono 4 491 przestępstw (statystyka Policji).
• Osobno podszywanie się widać dopiero w sądach. W 2020 r. z art. 190a § 2 prawomocnie skazano 102 osoby, a w 2012 r. było ich 35 (Ministerstwo Sprawiedliwości).
• Podszywanie się to mała część wyroków z tego artykułu: w 2020 r. 102 z 1 497 skazanych, czyli około 7%.
• Szczyt postępowań z art. 190a przypadł na 2019 r. (10 712). Do 2023 r. ich liczba spadła o około jedną trzecią.
• Odsetka spraw o podszywanie się, które kończą się aktem oskarżenia, nie ma w żadnym publicznym zestawieniu. Można o niego zapytać w trybie dostępu do informacji publicznej.
• Wyłudzenia na cudze dane widać w innych liczbach: w 2025 r. banki udaremniły 15 151 prób wyłudzenia kredytu (raport infoDOK).

Co prawo nazywa podszywaniem się pod inną osobę?

Określenie „kradzież tożsamości” jest potoczne. W Kodeksie karnym odpowiada mu art. 190a § 2. Karze podlega ten, kto podszywa się pod inną osobę, wykorzystuje jej wizerunek, inne dane osobowe lub inne dane, za pomocą których jest ona publicznie identyfikowana, i przez to wyrządza jej szkodę majątkową lub osobistą.

Grozi za to kara pozbawienia wolności od 6 miesięcy do 8 lat. Jeżeli następstwem czynu jest targnięcie się pokrzywdzonego na własne życie, kara wynosi od 2 do 15 lat. Przestępstwo jest ścigane na wniosek pokrzywdzonego.

Typowe przykłady to fałszywy profil ze zdjęciem i nazwiskiem prawdziwej osoby, ogłoszenie towarzyskie z cudzym numerem telefonu albo zamówienia składane na czyjeś dane. O tym, jak usunąć takie konto, piszemy w tekście o fałszywym profilu z Waszym zdjęciem i nazwiskiem.

Trzy wersje przepisu, które trzeba znać przy czytaniu statystyk

Przepis zmieniał się trzy razy. Każda zmiana wpływa na to, co liczą statystyki, dlatego lat sprzed i po zmianie nie wolno porównywać bez zastrzeżeń.

Od 6 czerwca 2011 r.
Art. 190a wprowadziła ustawa z 25 lutego 2011 r. Kara za nękanie i za podszywanie się wynosiła do 3 lat pozbawienia wolności. Wystarczało działanie w celu wyrządzenia szkody.

Od 31 marca 2020 r.
Ustawa z 31 marca 2020 r. podniosła karę do przedziału od 6 miesięcy do 8 lat. Dodała też „inne dane, za pomocą których osoba jest publicznie identyfikowana”, czyli na przykład pseudonim znany w sieci.

Od 1 października 2023 r.
Nowelizacja z 7 lipca 2022 r. zmieniła zakończenie przepisu. Zamiast słów „w celu wyrządzenia jej szkody” jest teraz „przez co wyrządza jej szkodę”. Przepis mówi więc o szkodzie, która powstała, a nie o samym zamiarze. Jak wpłynie to na liczbę spraw, pokażą dopiero dane za kolejne lata.

Ten tekst opisuje stan prawny i dane dostępne w październiku 2026 r. Nie zastępuje porady prawnika w konkretnej sprawie.

Ile jest spraw o kradzież tożsamości w Polsce?

Najczęściej cytowane liczby pochodzą z serwisu statystycznego Policji. Trzeba jednak wiedzieć, co dokładnie pokazują. Tabela nosi tytuł „Uporczywe nękanie. Kradzież tożsamości (art. 190a)” i obejmuje cały artykuł, bez podziału na paragrafy.

Według zestawienia Policji za lata 2012-2023 w 2012 r. wszczęto 4 455 postępowań z art. 190a. W 2019 r. było ich już 10 712, najwięcej w całym okresie. Potem liczba spadała: do 8 984 w 2020 r., 7 755 w 2021 r. i 6 992 w 2022 r. W 2023 r. wyniosła 7 107.

Podobnie wyglądają przestępstwa stwierdzone, czyli czyny, których popełnienie potwierdzono w postępowaniu. W 2012 r. było ich 2 690, w 2019 r. 6 364, a w 2023 r. 4 491. Od szczytu z 2019 r. liczba postępowań spadła o około 34%, a liczba przestępstw stwierdzonych o około 29%.

Czego te liczby nie mówią.
Nie wiadomo, jaka ich część dotyczy podszywania się. Kto pisze, że „w Polsce jest 7 tysięcy kradzieży tożsamości rocznie”, podaje w rzeczywistości sumę spraw o nękanie i o podszywanie się. Statystyka sądowa pokazuje, że nękanie zdecydowanie przeważa.

Dane sądowe: jedyne miejsce, gdzie podszywanie się jest policzone osobno

Ministerstwo Sprawiedliwości publikuje liczbę osób prawomocnie skazanych z podziałem na paragrafy. W zestawieniu „Skazania prawomocne z oskarżenia publicznego - stalking art. 190a kk w latach 2011-2020” podszywanie się ma własny wiersz.

W 2011 r., gdy przepis obowiązywał od pół roku, z art. 190a § 2 skazano 4 osoby. W 2012 r. było ich 35, w 2016 r. 77, a w 2019 r. 105. W 2020 r. skazano 102 osoby. Łącznie w latach 2011-2020 daje to 619 prawomocnie skazanych.

Dla porównania: za nękanie z art. 190a § 1 skazano w 2020 r. 1 392 osoby. Podszywanie się odpowiadało więc za około 7% skazań z całego artykułu (102 z 1 497). Ten udział jest dość stały, bo w 2019 r. także wynosił około 7% (105 z 1 559).

Rok	Postępowania wszczęte, art. 190a łącznie	Przestępstwa stwierdzone, art. 190a łącznie	Skazani za nękanie (§ 1)	Skazani za podszywanie się (§ 2)
2012	4 455	2 690	513	35
2013	5 327	2 925	754	37
2014	6 209	3 202	908	38
2015	6 703	3 243	970	47
2016	7 536	3 990	1 086	77
2017	8 078	4 204	1 147	79
2018	9 185	5 107	1 307	95
2019	10 712	6 364	1 452	105
2020	8 984	5 878	1 392	102
2021	7 755	5 549	brak w zestawieniu	brak w zestawieniu
2022	6 992	4 882	brak w zestawieniu	brak w zestawieniu
2023	7 107	4 491	brak w zestawieniu	brak w zestawieniu

Źródło: Policja, postępowania wszczęte i przestępstwa stwierdzone z art. 190a KK za lata 2012-2023 oraz Ministerstwo Sprawiedliwości, skazania prawomocne dorosłych w latach 2002-2020. Skazani według czynu głównego.

Jaki jest trend: spraw przybywa czy ubywa?

Odpowiedź zależy od tego, na który etap patrzymy.

Skazania za podszywanie się rosły przez całą dekadę.
Od 35 osób w 2012 r. do 102 w 2020 r. to prawie trzykrotny wzrost. Największy skok nastąpił między 2015 a 2016 r., z 47 do 77 skazanych. Od 2018 r. liczba utrzymuje się w okolicach 100 osób rocznie.

Postępowania z całego art. 190a po 2019 r. wyraźnie spadły.
Nie wiadomo, czy spadek dotyczy także podszywania się, bo Policja nie rozdziela paragrafów. Dane sądowe kończą się na 2020 r., więc nie pokazują skutków podwyższenia kar z marca 2020 r. ani zmiany brzmienia z października 2023 r.

Mniej spraw w statystyce nie musi oznaczać mniej zdarzeń.
Na liczbę postępowań wpływa to, ile osób zgłasza sprawę, jak czyn zostanie zakwalifikowany i czy pokrzywdzony złoży wniosek o ściganie. Podszywanie się bywa też elementem oszustwa i wtedy trafia do statystyki pod innym artykułem.

Ile spraw o podszywanie się kończy się aktem oskarżenia?

To pytanie pada najczęściej i właśnie na nie nie ma publicznej odpowiedzi. W ogólnodostępnych zestawieniach Policji i Ministerstwa Sprawiedliwości, które przejrzeliśmy, nie ma liczby aktów oskarżenia ani umorzeń z art. 190a § 2. Każdy procent podawany bez wskazania źródła trzeba traktować ostrożnie.

Są natomiast trzy liczby, które pozwalają ocenić rząd wielkości. Wszystkie dotyczą całego art. 190a albo innego etapu sprawy.

Wykrywalność podawana przez Policję.
Na stronie statystyki Policji wskaźnik wykrycia dla art. 190a wynosił 75,0% w 2012 r. i 67,7% w 2017 r. Dla późniejszych lat Policja go tam nie podaje. Wykrycie oznacza ustalenie podejrzanego, a nie skierowanie aktu oskarżenia.

Relacja postępowań do przestępstw stwierdzonych.
W 2023 r. na 7 107 wszczętych postępowań przypadało 4 491 przestępstw stwierdzonych. To nie jest odsetek, bo jedno postępowanie może objąć kilka czynów, a część spraw kończy się w kolejnym roku. Liczby pokazują jednak, że duża część zgłoszeń nie kończy się potwierdzeniem przestępstwa.

Relacja przestępstw stwierdzonych do skazań.
W 2020 r. Policja stwierdziła 5 878 przestępstw z art. 190a, a sądy prawomocnie skazały z tego artykułu 1 497 osób. To mniej więcej jedna skazana osoba na cztery stwierdzone przestępstwa. Porównanie jest przybliżone: jedna osoba może odpowiadać za kilka czynów, wyrok zapada zwykle później niż w roku zgłoszenia, a statystyka sądowa liczy tylko czyn główny.

Jak uzyskać brakujące dane: wniosek o informację publiczną

Dane o liczbie postępowań, aktów oskarżenia i umorzeń z konkretnego paragrafu można próbować uzyskać samodzielnie. Ustawa o dostępie do informacji publicznej daje to prawo każdemu i nie pozwala żądać od wnioskodawcy wykazania interesu prawnego ani faktycznego. Urząd odpowiada bez zbędnej zwłoki, nie później niż w 14 dni. Jeśli nie zdąży, w tym terminie podaje powód i nowy termin, nie dłuższy niż 2 miesiące od złożenia wniosku.

Wniosek można wysłać mailem do Komendy Głównej Policji (dane o postępowaniach) i do Prokuratury Krajowej (dane o aktach oskarżenia i umorzeniach). Urząd może odpowiedzieć, że nie prowadzi statystyki w takim podziale. To także jest informacja, którą warto zacytować.

Wzór wniosku.
Na podstawie art. 2 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej wnoszę o udostępnienie następujących danych za lata 2019-2025, osobno dla każdego roku: 1) liczba postępowań wszczętych z art. 190a § 2 Kodeksu karnego, 2) liczba przestępstw stwierdzonych z tego przepisu, 3) liczba postępowań zakończonych skierowaniem aktu oskarżenia, 4) liczba postępowań umorzonych oraz liczba odmów wszczęcia, z podziałem na podstawy. Jeżeli dane nie są gromadzone w podziale na paragrafy, proszę o tę informację oraz o dane dla całego art. 190a. Odpowiedź proszę przesłać na adres e-mail: [adres].

Jakie kary zapadają za podszywanie się?

Statystyka sądowa pokazuje także rodzaj orzeczonej kary. Dane kończą się na 2020 r., a więc prawie w całości dotyczą czynów ocenianych jeszcze według starego zagrożenia do 3 lat.

W 2020 r. spośród 102 osób skazanych z art. 190a § 2 grzywnę samoistną dostały 43 osoby, karę ograniczenia wolności 35, a karę pozbawienia wolności 24. Z tych 24 osób 13 miało karę zawieszoną, a 11 karę bez zawieszenia.

Zmienił się też układ kar. W 2012 r. prawie połowa skazanych (17 z 35) dostała pozbawienie wolności, zawsze w zawieszeniu. W 2020 r. najczęstsza była grzywna, a kara pozbawienia wolności bez zawieszenia, choć nadal rzadka, zaczęła się pojawiać regularnie.

Rok	Skazani z § 2 ogółem	Grzywna samoistna	Ograniczenie wolności	Pozbawienie wolności (w tym bez zawieszenia)
2012	35	13	5	17 (0)
2014	38	11	4	23 (2)
2016	77	38	23	16 (1)
2018	95	51	27	17 (4)
2020	102	43	35	24 (11)

Źródło: Ministerstwo Sprawiedliwości, prawomocnie skazani dorośli z art. 190a § 1-3 KK w latach 2011-2020.

Gdzie jeszcze widać kradzież tożsamości, skoro nie w art. 190a?

Sto skazań rocznie nie oddaje skali zjawiska. Duża część zdarzeń, które ludzie nazywają kradzieżą tożsamości, trafia do innych rubryk albo nie trafia do organów ścigania wcale.

Wyłudzenia kredytów na cudze dane

Związek Banków Polskich publikuje co kwartał raport infoDOK. Według wydania za IV kwartał 2025 r. w całym 2025 r. banki udaremniły 15 151 prób wyłudzenia kredytu. W samym IV kwartale było ich 3 831 na łączną kwotę 90,8 mln zł.

Wydanie za II kwartał 2026 r. pokazuje wyraźny wzrost: 9 362 udaremnione próby na 303,1 mln zł w jednym kwartale i 21 920 prób w ciągu 12 miesięcy. To liczba prób zatrzymanych przez banki, a nie liczba pokrzywdzonych ani postępowań karnych.

Ten sam raport przytacza dane o przestępstwach posługiwania się dokumentem innej osoby (art. 275 Kodeksu karnego). W 2003 r. było ich 33 775, w 2023 r. 4 145, w 2024 r. 4 226, a w 2025 r. 3 708. Posługiwanie się cudzym dowodem wyraźnie więc zanika, a nadużycia przenoszą się do kanałów zdalnych.

Zastrzeżenia numeru PESEL i dokumentów

O skali obaw świadczy liczba zastrzeżeń. Według Ministerstwa Cyfryzacji w maju 2026 r. z zastrzeżenia numeru PESEL korzystało ponad 8 milionów osób. W I kwartale 2026 r. do bazy dokumentów zastrzeżonych trafiło 112,5 tys. dokumentów.

Zastrzeżenie chroni przed kredytem i pożyczką na cudze dane, ale nie przed fałszywym profilem w mediach społecznościowych. Szerzej piszemy o tym w tekście o tym, ile osób zastrzegło PESEL i przed czym to realnie chroni.

Badanie Eurostatu: ile osób tego doświadczyło?

Statystyki karne liczą sprawy zgłoszone. Badania ankietowe pokazują doświadczenia ludzi niezależnie od tego, czy poszli na policję. W badaniu Eurostatu z 2019 r. kradzież tożsamości w internecie w ciągu poprzednich 12 miesięcy zgłosiło 0,4% mieszkańców Polski i 0,9% mieszkańców Unii Europejskiej. Chodzi o sytuację, w której ktoś przejął dane osobowe i podszywał się pod badanego, na przykład robiąc zakupy na jego nazwisko.

W tym samym badaniu 1,2% mieszkańców Polski i 2,2% mieszkańców Unii wskazało włamanie na konto w mediach społecznościowych lub na skrzynkę e-mail połączone z wysyłaniem treści bez ich wiedzy. Nawet ułamek procenta dorosłych to dziesiątki tysięcy osób. To wielokrotnie więcej niż liczba postępowań, co pokazuje, jak wiele zdarzeń nie trafia do statystyk karnych.

Podszywanie się pod firmy i instytucje

Fałszywe strony banków, wiadomości „od kuriera” i podrobione panele logowania to phishing, czyli wyłudzanie danych przez udawanie zaufanej instytucji. Ma on własne statystyki, wielokrotnie wyższe od opisanych tutaj. Omawiamy je w tekstach o phishingu w Polsce w liczbach oraz o tym, pod kogo oszuści podszywają się najczęściej.

Ograniczenia danych: jak ich nie nadinterpretować

Każda z liczb w tym tekście mierzy coś innego. Zestawiamy najważniejsze zastrzeżenia, żeby łatwiej było cytować dane poprawnie.

Policja nie rozdziela paragrafów.
Publiczne zestawienie obejmuje cały art. 190a i kończy się na 2023 r. Wskaźnik wykrycia jest podany tylko do 2017 r.

Statystyka sądowa kończy się na 2020 r.
Liczy osoby dorosłe prawomocnie skazane z oskarżenia publicznego i tylko według czynu głównego. Jeżeli ktoś podszywał się pod inną osobę przy okazji oszustwa, w tabeli może figurować pod oszustwem. Nie ma w niej także nieletnich.

Postępowania, przestępstwa i skazani to trzy różne jednostki.
Postępowanie to sprawa, przestępstwo stwierdzone to czyn, a skazany to osoba. Dzielenie jednych przez drugie daje tylko orientacyjny obraz.

Przepis się zmieniał.
Zmiany z 2020 i 2023 r. utrudniają porównywanie lat. Dane po 2023 r. będą dotyczyć przestępstwa opisanego inaczej niż wcześniej.

Dane bankowe i ankietowe mają własne definicje.
infoDOK liczy udaremnione próby wyłudzeń kredytów. Badanie Eurostatu pochodzi z 2019 r., opiera się na deklaracjach osób w wieku 16-74 lata i w tej postaci nie było powtarzane.

Co te liczby oznaczają dla osoby, pod którą ktoś się podszywa?

Statystyki nie powinny zniechęcać do zgłoszenia. Pokazują raczej, od czego zależy wynik sprawy. Trzy rzeczy macie w swoich rękach.

1. Złóżcie wniosek o ściganie. Bez niego postępowanie o podszywanie się nie ruszy. Kodeks postępowania karnego stanowi, że po złożeniu wniosku sprawa toczy się już z urzędu. Wystarczy zdanie w zawiadomieniu: „Wnoszę o ściganie i ukaranie sprawcy”.
2. Opiszcie szkodę. Po zmianie z 2023 r. przepis mówi o szkodzie majątkowej lub osobistej, która powstała. Zapiszcie więc konkretnie, co się stało: utracone pieniądze, zerwany kontrakt, wiadomości od znajomych, którzy uwierzyli w fałszywe konto, skutki dla zdrowia i pracy.
3. Zabezpieczcie materiał, zanim zniknie. Zrzuty ekranu z adresem i datą, linki do profilu, identyfikator konta. Krok po kroku opisujemy to w tekście o tym, jak zabezpieczyć dowody w internecie.

Jeśli dostaniecie postanowienie o odmowie wszczęcia albo o umorzeniu, przysługuje Wam zażalenie. Termin wynosi 7 dni od doręczenia postanowienia. Warto z niego skorzystać, zwłaszcza gdy nie sprawdzono danych, które serwis mógłby udostępnić na żądanie prokuratury.

Niezależnie od drogi karnej zgłoście fałszywe konto w serwisie i zastrzeżcie PESEL, jeśli sprawca zna Wasze dane z dokumentu. Gdy dane wyciekły z firmy, pomoże tekst o tym, co zrobić po zawiadomieniu o wycieku danych. Gdy ktoś wykorzystał Waszą twarz w przerobionym filmie lub zdjęciu, zajrzyjcie do tekstu o deepfake’u z Waszą twarzą.

Zdarza się też, że fałszywe konto jest częścią dłuższego nękania. Wtedy w grę wchodzi także art. 190a § 1, o którym piszemy w tekście o stalkingu w internecie.

Podsumowanie: co wiemy o skali podszywania się w Polsce

Wiemy, że z art. 190a § 2 sądy skazują około 100 osób rocznie i że w latach 2012-2020 liczba ta wzrosła prawie trzykrotnie. Wiemy, że to około 7% skazań z całego art. 190a oraz że najczęstszą karą w 2020 r. była grzywna.

Nie wiemy, ile postępowań o samo podszywanie się wszczyna Policja ani jaki odsetek kończy się aktem oskarżenia, bo takich danych nikt publicznie nie podaje. Nie znamy też skutków zmian przepisu z 2020 i 2023 r. Dane bankowe i ankietowe wskazują, że zdarzeń jest wielokrotnie więcej niż spraw karnych.

Dla pokrzywdzonych wniosek jest praktyczny: sprawy z dobrze opisaną szkodą, zabezpieczonym materiałem i złożonym wnioskiem o ściganie mają znacznie mocniejsze podstawy. A sama liczba skazań pokazuje, że ten przepis jest stosowany.

Gdzie szukać pomocy?

Fundacja Usuwanie Hejtu.
Pomagamy przygotować zgłoszenia do serwisów i prowadzimy je do końca, pomagamy zabezpieczyć materiał, a w razie potrzeby kierujemy do prawnika lub psychologa. Nie ustalamy tożsamości autorów poza drogą prawną i nie zastępujemy prawnika. Telefon: 222 900 142, e-mail: biuro@usuwaniehejtu.pl. Działania Fundacji można wesprzeć darowizną na stronie usuwaniehejtu.pl.

Policja i prokuratura.
Zawiadomienie wraz z wnioskiem o ściganie można złożyć w każdej jednostce Policji albo wysłać pisemnie do prokuratury. Sprawy dzieci i nastolatków zawsze zgłasza dorosły: rodzic lub opiekun.

Bank i zastrzeżenia.
Jeżeli ktoś zna dane z Waszego dokumentu, zastrzeżcie dokument w banku lub w aplikacji mObywatel i zastrzeżcie numer PESEL. Informacje o usłudze podaje Ministerstwo Cyfryzacji.

Telefony pomocowe.
116 123 dla dorosłych w kryzysie emocjonalnym, 116 111 dla dzieci i młodzieży, 800 100 100 dla rodziców i nauczycieli. Przy zagrożeniu życia dzwońcie pod 112.

Najczęściej zadawane pytania

1. Ile jest przypadków kradzieży tożsamości w Polsce rocznie?
Jednej takiej liczby nie ma. Policja podaje 7 107 postępowań z całego art. 190a w 2023 r., ale to suma spraw o nękanie i o podszywanie się. Osobno policzone są tylko skazania: 102 osoby w 2020 r.

2. Czy kradzież tożsamości to osobne przestępstwo w Kodeksie karnym?
Kodeks nie używa tej nazwy. Podszywanie się pod inną osobę z wykorzystaniem jej wizerunku lub danych opisuje art. 190a § 2. Użycie cudzego dokumentu lub wyłudzenie kredytu to inne przepisy, liczone w statystykach osobno.

3. Jaka kara grozi za podszywanie się pod inną osobę?
Od 6 miesięcy do 8 lat pozbawienia wolności. Jeśli pokrzywdzony w następstwie czynu targnął się na życie, kara wynosi od 2 do 15 lat. W praktyce do 2020 r. sądy najczęściej orzekały grzywnę lub ograniczenie wolności.

4. Dlaczego Policja podaje podszywanie się razem ze stalkingiem?
Oba czyny są w jednym artykule i publiczna tabela Policji obejmuje cały art. 190a. Podziału na paragrafy w niej nie ma. Można o niego zapytać we wniosku o informację publiczną.

5. Jaki procent spraw o podszywanie się kończy się aktem oskarżenia?
Takiej liczby nie ma w publicznych zestawieniach. Wiadomo tylko, że wskaźnik wykrycia dla całego art. 190a wynosił 67,7% w 2017 r., a w 2020 r. na około cztery stwierdzone przestępstwa z tego artykułu przypadała jedna skazana osoba.

6. Czy liczba spraw o podszywanie się rośnie?
Skazania rosły od 35 w 2012 r. do 102 w 2020 r. Nowszych danych w podziale na paragrafy nie opublikowano. Postępowania z całego art. 190a po szczycie w 2019 r. spadły o około jedną trzecią.

7. Czy fałszywy profil w mediach społecznościowych to przestępstwo?
Może nim być, jeśli ktoś podszywa się pod prawdziwą osobę, używa jej wizerunku lub danych i wyrządza jej szkodę majątkową lub osobistą. Profil parodystyczny albo fikcyjna postać to inna sytuacja. Ocena zawsze zależy od szczegółów.

8. Czy muszę wykazać szkodę, żeby zgłosić podszywanie się?
Od 1 października 2023 r. przepis mówi o szkodzie, która została wyrządzona, dlatego warto ją dokładnie opisać w zawiadomieniu. Szkoda osobista to między innymi utrata dobrego imienia, zerwane relacje czy stres wymagający pomocy specjalisty.

9. Czy Policja zajmie się sprawą bez mojego wniosku?
Nie. Podszywanie się jest ścigane na wniosek pokrzywdzonego. Po złożeniu wniosku postępowanie toczy się już z urzędu.

10. Po jakim czasie podszywanie się ulega przedawnieniu?
Zgodnie z art. 101 Kodeksu karnego karalność występku zagrożonego karą powyżej 5 lat ustaje po 15 latach. Nie warto jednak czekać, bo serwisy przechowują dane potrzebne do ustalenia sprawcy tylko przez ograniczony czas.

11. Czy zastrzeżenie PESEL chroni przed podszywaniem się?
Chroni przed kredytem, pożyczką i duplikatem karty SIM na Wasze dane. Nie zapobiega założeniu fałszywego konta ze zdjęciem i nazwiskiem. To dwa różne rodzaje nadużyć.

12. Skąd dziennikarz może wziąć nowsze dane o art. 190a § 2?
Z wniosku o udostępnienie informacji publicznej skierowanego do Komendy Głównej Policji, Prokuratury Krajowej lub Ministerstwa Sprawiedliwości. Urząd ma na odpowiedź 14 dni, a wnioskodawca nie musi uzasadniać, po co mu dane.

13. Czy statystyki obejmują sprawy nieletnich?
Dane o skazaniach dotyczą wyłącznie dorosłych. Czyny nieletnich rozpoznają sądy rodzinne i są one ujmowane w osobnych zestawieniach. Sprawę dziecka zawsze zgłasza rodzic lub opiekun.

14. Co zrobić, gdy Policja odmówi wszczęcia postępowania?
Macie 7 dni od doręczenia postanowienia na złożenie zażalenia. Wskażcie w nim, jakich czynności nie wykonano, na przykład nie zwrócono się do serwisu o dane konta. Równolegle zgłaszajcie fałszywe konto w samym serwisie.

Źródła

• Komenda Główna Policji, 2023: Uporczywe nękanie. Kradzież tożsamości (art. 190a) - statystyka
• Komenda Główna Policji, 2023: Postępowania wszczęte i przestępstwa stwierdzone z art. 190a KK za lata 2012-2023 (plik xlsx)
• Ministerstwo Sprawiedliwości, 2022: Skazania prawomocne z oskarżenia publicznego - stalking art. 190a kk w latach 2011-2020
• Ministerstwo Sprawiedliwości, 2022: Skazania prawomocne z oskarżenia publicznego - dorośli - w latach 2002-2020
• Kancelaria Sejmu, 2026: Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny, tekst ujednolicony
• Kancelaria Sejmu, 2011: Ustawa z dnia 25 lutego 2011 r. o zmianie ustawy - Kodeks karny (Dz.U. 2011 nr 72 poz. 381)
• Kancelaria Sejmu, 2020: Ustawa z dnia 31 marca 2020 r. o zmianie ustawy o szczególnych rozwiązaniach związanych z COVID-19 oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. 2020 poz. 568)
• Kancelaria Sejmu, 2022: Ustawa z dnia 7 lipca 2022 r. o zmianie ustawy - Kodeks karny oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. 2022 poz. 2600)
• Kancelaria Sejmu, 2026: Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks postępowania karnego, tekst ujednolicony
• Kancelaria Sejmu, 2022: Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej, tekst ujednolicony
• Związek Banków Polskich, 2026: infoDOK. Raport o dokumentach, IV kwartał 2025 r., 64. edycja
• Związek Banków Polskich, 2026: infoDOK. Raport o dokumentach, II kwartał 2026 r., 66. edycja
• Ministerstwo Cyfryzacji, 2026: Efekt mObywatela. Rekordowy wzrost liczby zastrzeganych dokumentów
• Ministerstwo Cyfryzacji, 2026: Jedno kliknięcie przed urlopem może uchronić przed kosztownym problemem. Zastrzeż PESEL, zanim wyjedziesz
• Eurostat, 2019: Security related problems experienced when using the internet (isoc_cisci_pb), badanie z 2019 r.

Czy te dane zgadzają się z Waszym doświadczeniem? Napiszcie w komentarzu

Jeśli zgłaszaliście podszywanie się na Policji, napiszcie, jak zakończyła się sprawa i ile to trwało: aktem oskarżenia, umorzeniem czy odmową wszczęcia. A jeśli pracujecie z danymi jako dziennikarze lub studenci, dajcie znać, jakiego zestawienia zabrakło Wam w tym tekście i czy udało się Wam uzyskać od urzędu dane w podziale na paragrafy. Prosimy, aby w komentarzach nie podawać nazwisk ani danych innych osób.