Uporczywe nękanie w statystykach policji: ile postępowań z art. 190a toczy się rocznie

Uporczywe nękanie jest przestępstwem od 6 czerwca 2011 r. Od tego czasu państwo liczy je w dwóch miejscach: Policja zapisuje postępowania i stwierdzone przestępstwa, a sądy osoby osądzone i skazane. Te dwa rachunki bardzo się różnią i łatwo je pomylić.

Zebraliśmy w jednym miejscu wszystkie publiczne liczby dotyczące nękania z art. 190a Kodeksu karnego. Przy każdej podajemy źródło, rok oraz to, co dana liczba naprawdę mierzy. Zaznaczamy też wyraźnie, gdzie dane się kończą.

W skrócie

• W 2023 r. Policja wszczęła 7 107 postępowań z art. 190a i stwierdziła 4 491 przestępstw. Rekord padł w 2019 r.: 10 712 postępowań (zestawienie Policji za lata 2012-2023).
• Policja liczy cały art. 190a, czyli nękanie razem z podszywaniem się pod inną osobę. Sam paragraf o nękaniu (§ 1) widać dopiero w danych sądów.
• Wskaźnik wykrycia wynosił 75,0% w 2012 r. i 67,7% w 2017 r. Dla późniejszych lat Policja nie podaje go na swojej stronie ze statystyką art. 190a.
• Za samo nękanie (§ 1) w latach 2011-2020 prawomocnie skazano łącznie 9 567 osób, a w 2020 r. 1 392 osoby (Ministerstwo Sprawiedliwości, skazania z art. 190a w latach 2011-2020).
• W 2024 r. sądy rejonowe osądziły z § 1 w pierwszej instancji 1 891 osób i skazały 1 608 z nich, czyli 85% (sprawozdanie MS-S6r za 2024 r.).
• Statystyki pokazują tylko sprawy zgłoszone. W badaniu Agencji Praw Podstawowych UE z 2012 r. trzy czwarte przypadków nękania kobiet nigdy nie dotarło do policji.

Co dokładnie liczy Policja, a co sądy?

Zanim przejdziemy do liczb, trzeba rozdzielić cztery pojęcia. Każde opisuje inny etap sprawy i każde daje inną liczbę.

Postępowanie wszczęte.
To sprawa, w której Policja lub prokurator formalnie rozpoczęli dochodzenie albo śledztwo. Zawiadomienia, po których odmówiono wszczęcia, do tej liczby nie wchodzą.

Przestępstwo stwierdzone.
To czyn, co do którego postępowanie potwierdziło, że był przestępstwem. Jedno postępowanie może dotyczyć kilku czynów, a część postępowań kończy się ustaleniem, że przestępstwa nie było.

Przestępstwo wykryte i wskaźnik wykrycia.
Wykrycie oznacza ustalenie przynajmniej jednego podejrzanego. Nie oznacza aktu oskarżenia ani wyroku.

Osoba osądzona i skazana.
Sądy liczą ludzi, a nie czyny. Osądzony to każdy, wobec kogo sąd wydał rozstrzygnięcie. Skazany to ten, komu sąd wymierzył karę.

Jest jeszcze jedna ważna różnica. Tabela Policji nosi tytuł „Uporczywe nękanie. Kradzież tożsamości (art. 190a)” i obejmuje cały artykuł bez podziału na paragrafy. Sądy podają § 1, § 2 i § 3 osobno. Dlatego o samym nękaniu najdokładniej mówią dane sądowe. O liczbach dotyczących drugiego paragrafu piszemy w tekście o statystykach podszywania się pod inną osobę.

Od kiedy nękanie jest przestępstwem i jak zmieniał się przepis?

Zmiany przepisu mają znaczenie dla statystyk, bo po każdej z nich liczono trochę inny czyn albo inną karę.

Od 6 czerwca 2011 r.
Art. 190a dodała do kodeksu ustawa z 25 lutego 2011 r. Karze podlegał ten, kto przez uporczywe nękanie wzbudzał u innej osoby uzasadnione poczucie zagrożenia lub istotnie naruszał jej prywatność. Kara wynosiła do 3 lat pozbawienia wolności.

Od 31 marca 2020 r.
Ustawa z 31 marca 2020 r. dopisała do skutków nękania poczucie poniżenia lub udręczenia. Podniosła też karę: od 6 miesięcy do 8 lat pozbawienia wolności.

Od 2023 r.
Nowelizacja z 7 lipca 2022 r. pozostawiła karę za nękanie bez zmian. Zmieniła głównie paragraf o podszywaniu się oraz zaostrzyła odpowiedzialność za najcięższe następstwa czynu.

Obecne brzmienie znajdziecie w ujednoliconym tekście Kodeksu karnego. Jedna rzecz nie zmieniła się od początku: nękanie jest ścigane na wniosek pokrzywdzonego. Bez Waszego wniosku postępowanie nie ruszy. Jak go złożyć, opisujemy w tekście o wniosku o ściganie.

Ile postępowań z art. 190a wszczyna Policja każdego roku?

Policja wyróżnia art. 190a w statystyce od 2012 r. Publiczne zestawienie za lata 2012-2023 pokazuje dwie fazy: siedem lat wzrostu i wyraźny spadek po 2019 r.

W 2012 r. wszczęto 4 455 postępowań. Liczba rosła co roku i w 2019 r. doszła do 10 712. To 2,4 razy więcej niż w pierwszym pełnym roku obowiązywania przepisu. Potem przyszedł spadek: 8 984 w 2020 r., 7 755 w 2021 r. i 6 992 w 2022 r. W 2023 r. było 7 107 postępowań, czyli o jedną trzecią mniej niż w szczycie.

Łącznie w latach 2012-2023 Policja wszczęła 89 043 postępowania z art. 190a. Daje to średnio około 7 400 rocznie. Sumę i średnią policzyliśmy sami na podstawie zestawienia Policji.

Rok	Postępowania wszczęte	Przestępstwa stwierdzone	Wskaźnik wykrycia	Skazani prawomocnie za nękanie (§ 1)
2012	4 455	2 690	75,0%	513
2013	5 327	2 925	71,7%	754
2014	6 209	3 202	70,6%	908
2015	6 703	3 243	63,7%	970
2016	7 536	3 990	64,7%	1 086
2017	8 078	4 204	67,7%	1 147
2018	9 185	5 107	brak danych	1 307
2019	10 712	6 364	brak danych	1 452
2020	8 984	5 878	brak danych	1 392
2021	7 755	5 549	brak danych	brak danych
2022	6 992	4 882	brak danych	brak danych
2023	7 107	4 491	brak danych	brak danych

Źródło: Policja, statystyka art. 190a (trzy pierwsze kolumny, cały art. 190a) oraz Ministerstwo Sprawiedliwości, prawomocnie skazani dorośli z art. 190a w latach 2011-2020 (ostatnia kolumna, tylko § 1, według czynu głównego).

Ile przestępstw Policja stwierdza?

Przestępstw stwierdzonych jest co roku wyraźnie mniej niż postępowań. W 2012 r. było ich 2 690, w rekordowym 2019 r. 6 364, a w 2023 r. 4 491. Razem w latach 2012-2023 daje to 52 525 stwierdzonych przestępstw z art. 190a.

W 2023 r. na 100 wszczętych postępowań przypadały 63 stwierdzone przestępstwa. W 2015 r. było ich 48, a w 2021 r. 72. Tego ilorazu nie należy czytać jako odsetka spraw „potwierdzonych”. Jedno postępowanie może obejmować kilka czynów, a sprawa wszczęta w jednym roku często kończy się w następnym.

Jaka jest wykrywalność nękania?

Wskaźnik wykrycia Policja opublikowała tylko dla lat 2012-2017. W 2012 r. wynosił 75,0%, potem spadł do 63,7% w 2015 r., a w 2017 r. wyniósł 67,7%. W liczbach bezwzględnych oznaczało to 2 020 przestępstw wykrytych w 2012 r. i 2 853 w 2017 r.

To wysoki wynik. Prawdopodobne wyjaśnienie jest proste: w sprawach o nękanie pokrzywdzeni często wiedzą albo podejrzewają, kto ich nęka. Trudniej jest wtedy, gdy sprawca działa z anonimowego konta. O tym, co wtedy robić, piszemy w tekście o nękaniu z anonimowego konta.

Dla lat 2018-2023 wskaźnika na stronie Policji nie ma. Każdą „aktualną wykrywalność stalkingu” podawaną bez źródła trzeba więc traktować ostrożnie.

Ile osób sądy skazują za nękanie?

Dane sądowe pochodzą z dwóch różnych zestawień Ministerstwa Sprawiedliwości. Pierwsze liczy skazania prawomocne i kończy się na 2020 r. Drugie to roczne sprawozdania sądów rejonowych z wyroków pierwszej instancji (formularz MS-S6r), dostępne także za lata 2023 i 2024. Tych dwóch szeregów nie wolno łączyć w jeden, bo wyrok pierwszej instancji może zostać zmieniony po apelacji.

Skazania prawomocne w latach 2011-2020

W 2011 r., gdy przepis obowiązywał niespełna siedem miesięcy, za nękanie z § 1 prawomocnie skazano 38 osób. Rok później 513, w 2015 r. 970, a w 2016 r. po raz pierwszy ponad tysiąc: 1 086. Najwięcej skazań przypadło na 2019 r.: 1 452. W 2020 r. było ich 1 392.

W całym dziesięcioleciu daje to 9 567 osób prawomocnie skazanych za nękanie. Sumę policzyliśmy na podstawie zestawienia Ministerstwa Sprawiedliwości. Liczba dotyczy osób, dla których nękanie było czynem głównym, czyli najpoważniejszym zarzutem w sprawie.

W tym samym zestawieniu jest też § 3, czyli nękanie, którego następstwem była próba samobójcza pokrzywdzonego. To pojedyncze sprawy: w żadnym roku z lat 2011-2020 nie skazano z tego paragrafu więcej niż 7 osób. Jeśli po długim nękaniu pojawiają się u Was albo u kogoś bliskiego myśli o odebraniu sobie życia, zadzwońcie pod 116 123 lub 116 111, a przy bezpośrednim zagrożeniu pod 112.

Wyroki pierwszej instancji w latach 2023 i 2024

W 2023 r. sądy rejonowe osądziły z art. 190a § 1 w pierwszej instancji 1 860 osób i skazały 1 571 z nich (sprawozdanie MS-S6r za 2023 r.). W 2024 r. osądzonych było 1 891, a skazanych 1 608 (sprawozdanie MS-S6r za 2024 r.).

Wyrok skazujący zapadł więc w 85% spraw, które w 2024 r. trafiły na salę sądową. Co stało się z pozostałymi 283 osobami? Wobec 220 sąd umorzył postępowanie, wobec 19 umorzył je warunkowo, 43 osoby uniewinnił, a w jednym przypadku odstąpił od wymierzenia kary.

Umorzeń jest stosunkowo dużo, co w sprawach ściganych na wniosek nie dziwi. Kodeks postępowania karnego w art. 12 § 3 pozwala cofnąć wniosek za zgodą prokuratora albo sądu, a wtedy sprawa się kończy. Sprawozdanie nie podaje jednak, ile umorzeń miało właśnie tę przyczynę.

Kto jest skazywany, a kto pokrzywdzony?

Sprawozdanie za 2024 r. podaje płeć skazanych i pokrzywdzonych. Wśród 1 608 skazanych za nękanie było 1 426 mężczyzn i 182 kobiety. Mężczyźni stanowili więc 89% skazanych.

W tych samych sprawach sądy odnotowały 2 406 dorosłych pokrzywdzonych: 1 768 kobiet i 638 mężczyzn. Kobiety to 73% dorosłych pokrzywdzonych, ale co czwartą taką osobą był mężczyzna. Do tego dochodzi 96 pokrzywdzonych małoletnich: 60 dziewczynek i 36 chłopców.

Część spraw dotyczy bliskich. W 2024 r. 202 osoby osądzono za nękanie w sprawach oznaczonych w sądzie jako przemoc domowa, a 175 z nich skazano. To około 11% wszystkich osądzonych z § 1.

Jakie kary zapadają za uporczywe nękanie?

Tu widać największą zmianę w całej historii przepisu. W pierwszych latach sądy orzekały głównie karę pozbawienia wolności w zawieszeniu. Później coraz częściej sięgały po grzywnę, ograniczenie wolności i karę bez zawieszenia.

Rodzaj kary	2012 (prawomocne)	2020 (prawomocne)	2024 (pierwsza instancja)
Skazani razem	513	1 392	1 608
Pozbawienie wolności w zawieszeniu	340 (66%)	347 (25%)	601 (37%)
Pozbawienie wolności bez zawieszenia	25 (5%)	250 (18%)	416 (26%)
Ograniczenie wolności	51 (10%)	384 (28%)	275 (17%)
Grzywna samoistna	97 (19%)	397 (29%)	294 (18%)

Źródło: Ministerstwo Sprawiedliwości, skazania z art. 190a § 1 w latach 2011-2020 oraz sprawozdanie MS-S6r za 2024 r. Odsetki to nasze obliczenia. Kolumny nie sumują się do 100%, bo pominęliśmy nieliczne kary mieszane i środki karne orzeczone samoistnie.

W 2012 r. karę więzienia bez zawieszenia dostało 25 osób, czyli co dwudziesty skazany. W 2020 r. było to 250 osób, a w wyrokach pierwszej instancji z 2024 r. 416 osób, czyli co czwarty skazany. Kolumny z 2024 r. nie można wprost porównywać z wcześniejszymi, bo część tych wyroków mogła zostać zmieniona po apelacji.

Na wyniki z 2024 r. wpływa też podwyższenie kary w 2020 r. Od tego czasu dolna granica wynosi 6 miesięcy pozbawienia wolności. Sąd nadal może w określonych przypadkach orzec zamiast niej grzywnę albo ograniczenie wolności, i dane pokazują, że robi to w ponad jednej trzeciej spraw.

Dlaczego postępowań jest kilka razy więcej niż wyroków?

W 2020 r. Policja wszczęła 8 984 postępowania z art. 190a i stwierdziła 5 878 przestępstw. W tym samym roku z całego artykułu prawomocnie skazano 1 497 osób, z czego 1 392 za nękanie. Na jedną skazaną osobę przypadało więc około sześciu postępowań i czterech stwierdzonych przestępstw.

To porównanie jest tylko przybliżone, a różnica ma kilka przyczyn.

Jedna osoba, wiele czynów.
Policja liczy czyny, sądy liczą ludzi. Sprawca, który nękał kilka osób, to kilka przestępstw stwierdzonych i jeden skazany.

Czyn główny.
Statystyka skazań prawomocnych przypisuje osobę do jednego, najpoważniejszego czynu. Jeśli nękaniu towarzyszyło cięższe przestępstwo, skazany trafia do innego wiersza.

Przesunięcie w czasie.
Wyrok zapada zwykle później niż w roku zgłoszenia. Skazania z 2020 r. dotyczą w dużej części spraw z lat wcześniejszych.

Sprawy kończące się wcześniej.
Część postępowań jest umarzana, bo nie udało się ustalić sprawcy, zabrakło dowodów uporczywości albo pokrzywdzony cofnął wniosek. Publiczne dane nie pokazują, ile spraw kończy się z każdej z tych przyczyn.

Z tego wynika praktyczny wniosek. Wiele spraw kończy się przed sądem, a na jakość materiału dowodowego macie wpływ. Zapisujcie daty, zachowujcie wiadomości i rejestry połączeń, róbcie zrzuty ekranu z widocznym adresem i godziną. Krok po kroku opisujemy to w tekście o tym, jak zabezpieczyć dowody.

Skąd wzrost do 2019 r. i spadek po nim?

Dane urzędowe pokazują liczby, ale nie podają przyczyn. Możemy wskazać tylko okoliczności, które zbiegają się w czasie, i uczciwie zaznaczyć, że żadna z nich nie jest udowodnionym wyjaśnieniem.

Wzrost w latach 2012-2019 jest typowy dla nowego przepisu. Pokrzywdzeni stopniowo dowiadywali się, że nękanie można zgłosić, a policjanci i prokuratorzy nabierali praktyki. Rosnąca liczba spraw nie musi więc oznaczać, że nękania było więcej. Może oznaczać, że częściej je zgłaszano.

Spadek zaczął się w 2020 r., czyli w pierwszym roku pandemii. Statystyki nie mówią, czy zmalała liczba czynów, czy liczba zgłoszeń. Po 2021 r. liczba postępowań ustabilizowała się w okolicach 7 tysięcy rocznie.

Czego te statystyki nie pokazują?

Każde z użytych źródeł ma ograniczenia. Warto je znać, zanim zacytujecie którąkolwiek liczbę.

Policja nie rozdziela paragrafów.
Liczby postępowań i przestępstw stwierdzonych dotyczą całego art. 190a. Z danych sądowych wiadomo, że nękanie to zdecydowana większość: w 2020 r. 1 392 z 1 497 prawomocnie skazanych, czyli 93%. W postępowaniach proporcja może być inna.

Dane Policji kończą się na 2023 r.
W publicznym zestawieniu nie ma lat 2024 i 2025. Wskaźnik wykrycia jest podany tylko do 2017 r.

W danych sądowych jest luka.
Szczegółowe zestawienie skazań prawomocnych kończy się na 2020 r. Dla lat 2021 i 2022 nie znaleźliśmy publicznych danych w podziale na paragrafy. Lata 2023 i 2024 znamy tylko z wyroków pierwszej instancji sądów rejonowych.

Nie ma podziału na nękanie w sieci i poza nią.
Żadne z tych zestawień nie mówi, ile spraw dotyczyło wiadomości, komentarzy czy fałszywych kont, a ile śledzenia lub nachodzenia. Liczby „cyberstalkingu” w Polsce w statystyce urzędowej po prostu nie ma.

Nie widać spraw niezgłoszonych.
Agencja Praw Podstawowych UE przebadała w 2012 r. 42 tysiące kobiet w krajach Unii. W Polsce 9% badanych doświadczyło nękania od ukończenia 15 lat, a 3% w ciągu roku przed badaniem. W całej Unii 74% przypadków nękania, w tym także tych najpoważniejszych, nigdy nie dotarło do policji (raport FRA „Violence against women: an EU-wide survey”). Badanie jest dawne, obejmowało tylko kobiety i używało własnej definicji nękania, szerszej niż polski przepis. Pokazuje jednak rząd wielkości. Więcej o tym zjawisku piszemy w tekście o ciemnej liczbie.

Jak zdobyć dane, których brakuje?

Brakujące liczby można uzyskać w trybie dostępu do informacji publicznej. Wniosek wysyła się zwykłym mailem do Komendy Głównej Policji, Prokuratury Krajowej lub Ministerstwa Sprawiedliwości. Zgodnie z ustawą o dostępie do informacji publicznej nie trzeba wykazywać interesu prawnego ani faktycznego.

Wzór wniosku.
Na podstawie art. 2 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej wnoszę o udostępnienie następujących danych za lata 2018-2025, osobno dla każdego roku i osobno dla art. 190a § 1 oraz § 2 Kodeksu karnego: 1) liczba postępowań wszczętych, 2) liczba przestępstw stwierdzonych i wykrytych oraz wskaźnik wykrycia, 3) liczba odmów wszczęcia i umorzeń z podziałem na podstawy, 4) liczba postępowań zakończonych aktem oskarżenia. Jeżeli dane nie są gromadzone w podziale na paragrafy, proszę o tę informację oraz o dane dla całego art. 190a. Odpowiedź proszę przesłać na adres e-mail: [adres].

Jeśli cytujecie dane w artykule lub pracy dyplomowej, podawajcie zawsze trzy rzeczy: instytucję, rok oraz to, czy liczba dotyczy całego art. 190a, czy samego § 1. Podobnie opisaliśmy dane o innym przestępstwie w tekście o statystykach znieważenia funkcjonariusza.

Co te liczby znaczą dla osoby, która jest nękana?

Statystyki nie powiedzą, jak skończy się Wasza sprawa. Pokazują jednak kilka rzeczy, które dodają otuchy.

Nie jesteście wyjątkiem.
Co roku Policja prowadzi około 7 tysięcy takich postępowań. Funkcjonariusze i prokuratorzy znają ten przepis i stosują go od kilkunastu lat.

Sprawa, która trafia do sądu, zwykle kończy się skazaniem.
W 2024 r. było tak w 85% przypadków. Uniewinnienia to około 2% rozstrzygnięć.

Sądy traktują nękanie coraz poważniej.
Udział kar więzienia bez zawieszenia wzrósł z 5% w 2012 r. do 18% w 2020 r.

Dużo zależy od dowodów i od Waszego wniosku.
Najwięcej spraw odpada przed sądem. Dobrze udokumentowane zawiadomienie i podtrzymany wniosek o ściganie realnie zwiększają szanse. O tym, kiedy natrętne wiadomości stają się przestępstwem i jak je przerwać, piszemy w tekście o stalkingu w internecie.

Ten tekst opisuje dane i przepisy w sposób ogólny i nie zastępuje porady prawnika w konkretnej sprawie.

Podsumowanie: co wiemy o nękaniu z danych urzędowych

Od 2012 r. Policja wszczęła ponad 89 tysięcy postępowań z art. 190a, najwięcej w 2019 r. (10 712). Po 2021 r. jest ich około 7 tysięcy rocznie. Za samo nękanie sądy skazują od kilku lat około 1 400-1 600 osób rocznie, a kary stają się surowsze.

Nie wiemy natomiast, jaka jest wykrywalność po 2017 r., ile spraw dotyczy internetu i ile postępowań o samo nękanie kończy się aktem oskarżenia. Kto podaje takie liczby, powinien wskazać źródło.

Gdzie szukać pomocy?

Jeśli jesteście nękani, nie musicie zajmować się tym sami. Fundacja Usuwanie Hejtu pomaga zabezpieczyć materiał, przygotować zgłoszenia do serwisów i prowadzi je do końca, a w razie potrzeby kieruje do prawnika lub psychologa. Zadzwońcie pod 222 900 142 albo napiszcie na biuro@usuwaniehejtu.pl. Fundacja nie ustala tożsamości autorów poza drogą prawną i nie zastępuje prawnika.

Zawiadomienie o nękaniu i wniosek o ściganie składa się w dowolnej jednostce Policji lub w prokuraturze. Gdy ktoś grozi Wam bezpośrednio albo pojawia się pod domem, dzwońcie pod 112. Dorośli w kryzysie emocjonalnym mogą zadzwonić pod 116 123, dzieci i młodzież pod 116 111, a rodzice i nauczyciele pod 800 100 100. Sprawy dzieci zawsze prowadźcie razem z dorosłym, któremu dziecko ufa.

Działania Fundacji można wesprzeć darowizną na stronie usuwaniehejtu.pl.

Najczęściej zadawane pytania

1. Ile postępowań o stalking wszczyna Policja w ciągu roku?
W 2023 r. było to 7 107 postępowań z art. 190a, a w rekordowym 2019 r. 10 712. Liczby obejmują cały artykuł, czyli nękanie i podszywanie się pod inną osobę.

2. Od kiedy stalking jest w Polsce przestępstwem?
Od 6 czerwca 2011 r., gdy weszła w życie ustawa z 25 lutego 2011 r. dodająca do Kodeksu karnego art. 190a. Policja wyróżnia ten artykuł w statystyce od 2012 r.

3. Jaka jest wykrywalność uporczywego nękania?
Policja opublikowała wskaźnik wykrycia tylko dla lat 2012-2017. Wynosił od 63,7% w 2015 r. do 75,0% w 2012 r. Nowszych wartości na stronie statystyki Policji nie ma.

4. Ile osób rocznie jest skazywanych za nękanie?
W 2020 r. prawomocnie skazano z art. 190a § 1 1 392 osoby. W 2024 r. sądy rejonowe skazały w pierwszej instancji 1 608 osób, przy czym część tych wyroków mogła zostać zmieniona po apelacji.

5. Jaka kara grozi za uporczywe nękanie?
Od 6 miesięcy do 8 lat pozbawienia wolności. W praktyce w 2024 r. około 37% skazanych dostało karę w zawieszeniu, 26% karę bez zawieszenia, a pozostali głównie grzywnę lub ograniczenie wolności.

6. Czy statystyki Policji pokazują samo nękanie, bez podszywania się?
Nie. Publiczna tabela Policji obejmuje cały art. 190a. Podział na paragrafy jest w danych sądowych, a o dane policyjne w takim podziale można zapytać w trybie dostępu do informacji publicznej.

7. Ile spraw o nękanie dotyczy internetu?
Tego nie wiadomo. Ani Policja, ani Ministerstwo Sprawiedliwości nie publikują podziału na nękanie w sieci i poza nią. Liczby podawane bez źródła warto traktować ostrożnie.

8. Dlaczego po 2019 r. liczba postępowań spadła?
Dane urzędowe nie podają przyczyn. Spadek zaczął się w 2020 r., w pierwszym roku pandemii, ale nie wiadomo, czy zmalała liczba czynów, czy liczba zgłoszeń.

9. Kto najczęściej jest skazywany za nękanie?
Według sprawozdania sądów rejonowych za 2024 r. mężczyźni stanowili 89% skazanych z art. 190a § 1. Kobiety to 182 z 1 608 skazanych osób.

10. Czy mężczyźni też są pokrzywdzeni nękaniem?
Tak. W sprawach osądzonych w 2024 r. było 638 dorosłych pokrzywdzonych mężczyzn i 1 768 kobiet. Mężczyzną była więc mniej więcej co czwarta dorosła osoba pokrzywdzona.

11. Czy każde zgłoszenie nękania kończy się wyrokiem?
Nie. W 2020 r. na jedną osobę prawomocnie skazaną z art. 190a przypadało około sześciu wszczętych postępowań. Część spraw jest umarzana, a część kończy się po cofnięciu wniosku przez pokrzywdzonego.

12. Czy do ścigania nękania potrzebny jest wniosek pokrzywdzonego?
Tak, nękanie z art. 190a § 1 jest ścigane na wniosek. Wniosek składa się razem z zawiadomieniem, a jego cofnięcie wymaga zgody prokuratora albo sądu.

13. Skąd wziąć najnowsze dane o stalkingu?
Dane Policji są w serwisie statystyka.policja.pl, a sądowe w Informatorze Statystycznym Wymiaru Sprawiedliwości. Brakujące lata i podziały można uzyskać wnioskiem o informację publiczną wysłanym mailem.

14. Ile przypadków nękania nie jest zgłaszanych?
Polskie statystyki tego nie mierzą. W badaniu Agencji Praw Podstawowych UE z 2012 r. 74% przypadków nękania kobiet w Unii nigdy nie dotarło do policji.

Źródła

• Policja, 2012-2023: Uporczywe nękanie. Kradzież tożsamości (art. 190a) - statystyka, w tym wskaźnik wykrycia za lata 2012-2017
• Policja, 2024: Postępowania wszczęte i przestępstwa stwierdzone z art. 190a KK za lata 2012-2023 (plik xlsx)
• Ministerstwo Sprawiedliwości, 2021: Prawomocnie skazani dorośli z oskarżenia publicznego na podstawie art. 190a § 1-3 Kodeksu karnego (stalking) w latach 2011-2020 - czyn główny
• Ministerstwo Sprawiedliwości, 2024: Ogólnopolskie sprawozdania sądów powszechnych za rok 2024 (MS-S6r: osoby osądzone w pierwszej instancji w sądach rejonowych)
• Ministerstwo Sprawiedliwości, 2023: Ogólnopolskie sprawozdania sądów powszechnych za rok 2023 (MS-S6r: osoby osądzone w pierwszej instancji w sądach rejonowych)
• Agencja Praw Podstawowych Unii Europejskiej (FRA), 2014: Violence against women: an EU-wide survey. Main results (badanie z 2012 r.)
• Kancelaria Sejmu, 2026: Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny, tekst ujednolicony (art. 190a)
• Kancelaria Sejmu, 2011: Ustawa z dnia 25 lutego 2011 r. o zmianie ustawy - Kodeks karny (Dz.U. 2011 nr 72 poz. 381)
• Kancelaria Sejmu, 2020: Ustawa z dnia 31 marca 2020 r. o zmianie ustawy o szczególnych rozwiązaniach związanych z COVID-19 oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. 2020 poz. 568)
• Kancelaria Sejmu, 2022: Ustawa z dnia 7 lipca 2022 r. o zmianie ustawy - Kodeks karny oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. 2022 poz. 2600)
• Kancelaria Sejmu, 2026: Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks postępowania karnego, tekst ujednolicony (art. 12)
• Kancelaria Sejmu, 2026: Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej, tekst ujednolicony

A jak to wyglądało u Was? Napiszcie w komentarzu

Jeśli zgłaszaliście nękanie na Policji: ile czasu minęło od zawiadomienia do pierwszej decyzji w sprawie i czym się ona zakończyła? A jeśli korzystacie z tych danych w pracy lub na studiach: której liczby o nękaniu zabrakło Wam w tym zestawieniu? Prosimy, nie podawajcie w komentarzach nazwisk ani danych innych osób.