Dziennikarz dzwoni po głośnym zdarzeniu z Waszym udziałem. Rozmawiać czy odmówić?

Telefon dzwoni kilka godzin po zdarzeniu. Dziennikarz przedstawia się, mówi, że przygotowuje materiał, i prosi o kilka zdań. Nie jesteście politykami ani rzecznikami, a decyzję trzeba podjąć od razu.

Macie trzy wyjścia: odmówić, przekazać krótkie oświadczenie albo zgodzić się na pełną rozmowę. Żadne z nich nie jest obowiązkiem i żadne nie jest błędem samo w sobie. Każde inaczej wpływa na to, co ukaże się w mediach i co pojawi się potem w komentarzach.

W skrócie

• Osoba prywatna nie ma obowiązku rozmawiać z dziennikarzem. Odmowa jest zwykłą decyzją, a nie przyznaniem się do czegokolwiek.
• Najbezpieczniejszym wyjściem pośrednim jest krótkie oświadczenie na piśmie: trzy lub cztery zdania, które sami ułożyliście.
• Przed rozmową zażądajcie autoryzacji cytatów. Prawo prasowe daje na nią 6 godzin w przypadku dzienników i 24 godziny w przypadku czasopism, chyba że umówicie się inaczej.
• Prasa nie może bez zgody publikować wizerunku i danych osobowych świadków, pokrzywdzonych i poszkodowanych. Możecie też zastrzec, że redakcja nie ujawni Waszego nazwiska.
• W badaniu Reuters Institute z 2025 roku 47% badanych w Polsce zadeklarowało, że ufa wiadomościom. To dużo, więc publikacja o Was będzie czytana poważnie.
• W badaniu Eurobarometru z 2016 roku 28% mieszkańców Unii Europejskiej brało udział w debatach w sieci, między innymi przez komentarze pod artykułami. Komentuje mniejszość, choć bywa bardzo widoczna.

Czy osoba prywatna musi rozmawiać z dziennikarzem?

Nie. Żaden przepis nie nakłada na świadka ani uczestnika zdarzenia obowiązku udzielania informacji mediom. Obowiązek mówienia macie wobec policji, prokuratury i sądu, gdy wzywają Was jako świadków. Redakcja prosi, a Wy możecie się zgodzić albo nie.

Dziennikarz też ma obowiązki. Prawo prasowe wymaga od niego szczególnej staranności i rzetelności przy zbieraniu materiałów. Nakazuje mu chronić dobra osobiste oraz interesy osób, które okazują mu zaufanie.

Nie musicie decydować w trakcie pierwszego telefonu.
Wystarczy jedno zdanie: „Proszę o przesłanie pytań mailem, odpowiem do godziny 18.00”. Rzetelny dziennikarz zrozumie tę prośbę. Zyskujecie czas na ochłonięcie i rozmowę z bliskimi.

Sprawdźcie, kto dzwoni.
Zapytajcie o imię, nazwisko i redakcję. Zapiszcie numer. Jeśli macie wątpliwości, oddzwońcie przez numer podany na stronie redakcji. Po głośnych zdarzeniach do uczestników dzwonią także osoby, które tylko podają się za dziennikarzy.

Zapytajcie, czego dotyczy materiał.
Macie prawo wiedzieć, gdzie i kiedy tekst się ukaże, kto jeszcze się w nim wypowiada i czy rozmowa jest nagrywana. Odpowiedzi na te pytania często same podpowiadają decyzję.

Odmowa, krótkie oświadczenie czy pełna rozmowa? Porównanie

Każde z trzech wyjść ma inną cenę i inną korzyść. Poniższa tabela pokazuje je obok siebie.

Wyjście	Co zyskujecie	Co ryzykujecie	Kiedy pasuje
Odmowa	Nie pojawia się żaden Wasz cytat. Nie mówicie niczego, czego potem będziecie żałować.	Materiał powstanie bez Was. O zdarzeniu opowiedzą inni, także osoby, które wiedzą mniej.	Trwa postępowanie, jesteście w szoku albo sprawa dotyczy dziecka.
Krótkie oświadczenie	Wasze stanowisko trafia do tekstu w brzmieniu, które sami ułożyliście.	Redakcja może zacytować tylko fragment. Nie odpowiecie na dodatkowe pytania.	W obiegu są nieprawdziwe informacje, które chcecie spokojnie skorygować.
Pełna rozmowa	Możecie opowiedzieć całość, wyjaśnić okoliczności i pokazać ludzką stronę zdarzenia.	Najwięcej cytatów, największa rozpoznawalność i najwięcej materiału do komentowania.	Minęło kilka dni, macie uzgodnione warunki i kogoś, kto Was wspiera.

Źródło: opracowanie własne na podstawie przepisów ustawy Prawo prasowe.

Wyjście pierwsze: odmowa

Odmowa chroni Was przed pochopnym zdaniem, które zostanie w sieci na lata. Jest dobrym wyborem, gdy emocje są jeszcze bardzo silne albo gdy sami nie wiecie dokładnie, co się wydarzyło.

Odmówcie krótko i uprzejmie. Nie tłumaczcie się i nie dodawajcie „ale mogę powiedzieć tylko tyle, że”. Wszystko, co powiecie po tych słowach, jest już wypowiedzią dla mediów.

Wzór odmowy (SMS lub mail).
„Dzień dobry. Dziękuję za kontakt. Nie będę wypowiadać się w tej sprawie i proszę o uszanowanie tej decyzji. Nie wyrażam zgody na publikację mojego wizerunku ani danych osobowych. Z poważaniem, [imię i nazwisko]”.

Odmowa na piśmie ma przewagę nad odmową przez telefon. Zostaje po niej ślad, że nie zgodziliście się na publikację wizerunku i danych.

Wyjście drugie: krótkie oświadczenie

Oświadczenie to trzy lub cztery zdania wysłane mailem albo SMS-em. Piszecie je w spokoju, czytacie dwa razy i dopiero wtedy wysyłacie. Redakcja dostaje cytat, a Wy zachowujecie wpływ na każde słowo.

Dobre oświadczenie mówi tylko o tym, co sami widzieliście lub zrobiliście. Nie ocenia innych osób, nie wskazuje winnych i nie zawiera domysłów. Jeśli ktoś ucierpiał, zacznijcie od wyrazów współczucia.

Wzór oświadczenia świadka.
„Byłem na miejscu zdarzenia i złożyłem zeznania policji. Ze względu na trwające postępowanie nie będę opisywać szczegółów. Bardzo współczuję poszkodowanym i ich rodzinom. Proszę o niepublikowanie mojego nazwiska ani wizerunku”.

Wzór oświadczenia uczestnika zdarzenia.
„Informacja, że [krótko: nieprawdziwa informacja], nie jest prawdziwa. [Jedno zdanie o tym, jak było]. Współpracuję ze służbami i nie będę komentować sprawy do czasu zakończenia ich pracy. Proszę o uszanowanie prywatności mojej rodziny”.

Dopiszcie zdanie: „Proszę o cytowanie oświadczenia w całości”. Redakcja nie ma takiego obowiązku, ale wiele redakcji się do tej prośby stosuje.

Wyjście trzecie: pełna rozmowa

Rozmowa daje najwięcej miejsca na wyjaśnienie, ale wymaga najwięcej przygotowania. Zgódźcie się na nią dopiero wtedy, gdy macie ustalone warunki i wiecie, jakich trzech rzeczy chcecie przekazać.

Zapiszcie te trzy rzeczy na kartce i trzymajcie ją przed sobą. Na pytania spoza Waszej wiedzy odpowiadajcie: „Tego nie wiem” albo „Na to pytanie nie odpowiem”. To pełnoprawne odpowiedzi.

Nie rozmawiajcie w dniu zdarzenia, jeśli nie musicie. Po dobie lub dwóch pamiętacie fakty równie dobrze, a mówicie spokojniej.

Jakie warunki postawić dziennikarzowi przed rozmową?

Warunki stawia się przed rozmową, a nie po niej. Najlepiej mailem lub SMS-em, żeby został ślad. Większość z nich wynika wprost z ustawy.

Autoryzacja cytatów

Autoryzacja to prawo do sprawdzenia własnych słów przed publikacją. Zgodnie z art. 14a ustawy Prawo prasowe dziennikarz nie może odmówić autoryzacji dosłownie cytowanej wypowiedzi. Ma też obowiązek poinformować Was o tym prawie, zanim udzielicie informacji.

Żądanie autoryzacji zgłoście od razu. Na jej dokonanie ustawa daje 6 godzin w przypadku dzienników i 24 godziny w przypadku czasopism, licząc od przekazania Wam tekstu cytatów. Możecie umówić się na inny termin. Jeśli nie odpowiecie w terminie, wypowiedź uznaje się za autoryzowaną bez zastrzeżeń.

Autoryzacja ma granice. Dotyczy Waszych dosłownych cytatów, a nie całego artykułu, tytułu ani komentarza autora. Nie polega też na dopisywaniu nowych informacji ani zmianie kolejności wypowiedzi. Za publikację cytatu bez umożliwienia autoryzacji ustawa przewiduje karę grzywny.

Imię, nazwisko i wizerunek

Możecie zastrzec, że redakcja nie ujawni danych, które pozwalają Was rozpoznać. Art. 15 Prawa prasowego zobowiązuje wtedy dziennikarza do zachowania ich w tajemnicy. Ustalcie dokładnie, jak zostaniecie opisani, na przykład „świadek zdarzenia” albo „pani Anna, sąsiadka”.

Art. 13 tej samej ustawy zakazuje publikowania w prasie wizerunku i innych danych osobowych świadków, pokrzywdzonych i poszkodowanych, chyba że wyrażą na to zgodę. Ten sam zakaz dotyczy osób, przeciwko którym toczy się postępowanie przygotowawcze lub sądowe.

Rozpowszechnianie wizerunku wymaga zezwolenia osoby na nim przedstawionej. Wynika to z art. 81 ustawy o prawie autorskim i prawach pokrewnych. Jeśli nie chcecie zdjęcia ani nagrania twarzy, napiszcie to wprost.

Nagranie rozmowy

Publikowanie informacji utrwalonych w postaci dźwięku lub obrazu wymaga zgody osoby, która ich udziela. Tak stanowi art. 14 Prawa prasowego. Możecie więc zgodzić się na rozmowę do tekstu i jednocześnie nie zgodzić się na emisję nagrania Waszego głosu.

Zapytajcie na początku, czy rozmowa jest nagrywana i do czego nagranie posłuży. Możecie też sami nagrać rozmowę do własnych notatek, uprzedzając o tym dziennikarza. Ułatwi to autoryzację.

Zakres i termin publikacji

Ustawa pozwala osobie udzielającej informacji zastrzec termin i zakres publikacji z ważnych powodów społecznych lub osobistych. Takim powodem może być na przykład pogrzeb, przesłuchanie albo stan zdrowia bliskiej osoby.

Jednego warunku postawić nie można. Udzielenia informacji nie wolno uzależniać od tego, jak dziennikarz ją skomentuje. Nie zażądacie więc przychylnego tekstu ani wglądu w cały artykuł. Możecie o to poprosić, ale redakcja ma prawo odmówić.

Informacje „nie do publikacji”

Dziennikarze używają określenia „off the record”, czyli „poza zapisem”. Oznacza ono informację, której nie wolno opublikować. Taka umowa działa tylko wtedy, gdy zawrzecie ją przed wypowiedzeniem zdania, a nie po nim.

Najprostsza zasada brzmi: nie mówcie niczego, czego nie chcielibyście przeczytać w tytule. Dotyczy to także luźnej rozmowy przed wywiadem i po nim.

Życie prywatne

Prawo prasowe zakazuje publikowania bez zgody informacji i danych dotyczących prywatnej sfery życia, chyba że wiąże się to bezpośrednio z działalnością publiczną danej osoby. Osoba prywatna, która przypadkiem znalazła się w centrum zdarzenia, takiej działalności zwykle nie prowadzi.

Powiedzcie wprost, o czym nie będziecie rozmawiać: o rodzinie, zdrowiu, pracy, miejscu zamieszkania. Poproście też, żeby tekst nie podawał nazwy ulicy, zakładu pracy ani szkoły dzieci.

Wzór wiadomości z warunkami rozmowy.
„Dzień dobry. Zgadzam się na rozmowę na następujących warunkach: 1) proszę o autoryzację moich cytatów przed publikacją, tekst cytatów proszę przesłać na ten adres, 2) nie wyrażam zgody na publikację mojego nazwiska ani wizerunku, proszę o opis: [np. świadek zdarzenia], 3) nie wyrażam zgody na emisję nagrania mojego głosu, 4) nie będę odpowiadać na pytania o [np. rodzinę i pracę]. Proszę o potwierdzenie tych warunków w odpowiedzi na tę wiadomość”.

Jak każda decyzja wpływa na komentarze w sieci?

Nie znaleźliśmy badań, które mierzyłyby wprost, jak odmowa, oświadczenie lub wywiad osoby prywatnej zmieniają liczbę i ton komentarzy. Poniższe wskazówki opierają się więc na tym, jak działają media i sekcje komentarzy, oraz na dostępnych danych o samym komentowaniu.

Co wiadomo z badań o komentujących?

W badaniu Eurobarometr 452 „Media pluralism and democracy” z 2016 roku 53% mieszkańców Unii Europejskiej śledziło debaty w sieci, a 28% brało w nich udział, między innymi przez komentarze pod artykułami. Aż 61% nie robiło tego nigdy. Czytających jest więc wyraźnie więcej niż piszących.

W tym samym badaniu 75% osób śledzących takie debaty lub biorących w nich udział zetknęło się z obelgami, mową nienawiści lub groźbami wobec dziennikarzy, blogerów i osób aktywnych w sieci. Spośród tych, którzy się z tym zetknęli, 48% przyznało, że takie przypadki zniechęcają ich do zabierania głosu.

Z kolei Digital News Report 2025 Instytutu Reutera podaje, że 47% badanych w Polsce ufa wiadomościom, o 8 punktów procentowych więcej niż rok wcześniej. Dało to Polsce 13. miejsce na 48 badanych rynków. Według tego samego raportu 23% badanych w Polsce udostępnia wiadomości przez media społecznościowe, komunikatory lub pocztę elektroniczną.

Wniosek jest praktyczny. Artykuł o Was przeczyta wiele osób, część poda go dalej, a komentować będzie mniejszość. Ostre głosy pod tekstem nie są opinią wszystkich czytelników.

Po odmowie

W tekście pojawi się zwykle zdanie, że nie chcieliście rozmawiać. Część komentujących odczyta je jako unikanie odpowiedzi. Jednocześnie nie będzie Waszego cytatu, zdjęcia ani nagrania, które można wyciąć z kontekstu i przerabiać.

Po odmowie miejsce w tekście zajmują inni: sąsiedzi, znajomi, przypadkowi świadkowie. Jeśli obawiacie się nieprawdziwych relacji, rozważcie jedno zdanie sprostowania faktu zamiast pełnej ciszy.

Po krótkim oświadczeniu

Komentujący dostają mało materiału. Spokojne, rzeczowe zdania trudno wyśmiać i trudno przekręcić. Oświadczenie, które zaczyna się od współczucia dla poszkodowanych, zwykle łagodzi ton dyskusji.

Ryzyko pojawia się wtedy, gdy oświadczenie atakuje inne osoby albo brzmi jak pismo urzędowe. Piszcie tak, jak mówicie na co dzień, tylko krócej.

Po pełnej rozmowie

Im więcej słów, tym więcej zdań do cytowania osobno. Tytuł i śródtytuły wybiera redakcja, a to one najczęściej trafiają do komentarzy i udostępnień. Jedno niezręczne zdanie z półgodzinnej rozmowy może stać się hasłem całego materiału.

Rozmowa z nazwiskiem i twarzą ułatwia też odnalezienie Waszych profili. Zdarza się, że po głośnych zdarzeniach internauci prowadzą własne dochodzenia i mylą osoby. Piszemy o tym we wpisie o tym, dlaczego internetowe śledztwa często wskazują niewłaściwą osobę.

Dobrze przygotowana rozmowa potrafi jednak odwrócić nastroje. Dzieje się tak, gdy czytelnicy po raz pierwszy słyszą spokojną relację osoby, o której dotąd tylko spekulowano.

Co zrobić przed publikacją, niezależnie od decyzji?

Te kroki warto wykonać jeszcze tego samego dnia. Zajmują kilkanaście minut, a ograniczają liczbę miejsc, w których ktoś może do Was dotrzeć.

1. Ustawcie profile w mediach społecznościowych jako prywatne i ukryjcie listę znajomych. Redakcje i komentujący często szukają tam zdjęć oraz informacji.
2. Ograniczcie możliwość komentowania starszych wpisów i wysyłania wiadomości przez osoby spoza grona znajomych.
3. Uprzedźcie rodzinę, pracodawcę i najbliższych sąsiadów, że mogą dostać telefon od mediów. Ustalcie, że nikt nie wypowiada się w Waszym imieniu bez uzgodnienia.
4. Jeśli zdarzenie ma związek z pracą, sprawdźcie, czy pracodawca nie wymaga kierowania pytań do rzecznika lub przełożonego.
5. Jeśli zeznawaliście na policji lub w prokuraturze, nie opisujcie mediom szczegółów, które mogą mieć znaczenie dla postępowania. W razie wątpliwości zapytajcie osobę prowadzącą sprawę.
6. Zapiszcie, kto i kiedy dzwonił, z jakiej redakcji i co ustaliliście. Zachowajcie maile i SMS-y.

Jeśli sprawa dotyczy dziecka, decyzję zawsze podejmuje rodzic lub opiekun. Dziecko nie powinno rozmawiać z mediami samo, a jego imię, szkoła i wizerunek nie powinny trafić do publikacji.

Więcej o ochronie bliskich znajdziecie we wpisie o hejcie wobec rodziny sprawcy albo ofiary głośnej tragedii. Uczestnikom kolizji i wypadków polecamy też tekst o tym, co robić, gdy internet wydał wyrok przed sądem.

Co zrobić po publikacji?

Przeczytajcie materiał raz, najlepiej z kimś bliskim. Nie czytajcie komentarzy przez pierwsze godziny. Jeśli trzeba je sprawdzić, poproście o to zaufaną osobę.

Cytat różni się od autoryzowanego.
Napiszcie do autora i redaktora naczelnego. Wskażcie zdanie, wersję autoryzowaną i poproście o poprawkę. W wydaniach internetowych redakcje zwykle poprawiają takie rzeczy szybko.

W tekście jest nieprawdziwa lub nieścisła informacja.
Macie prawo do sprostowania. Zgodnie z art. 31a Prawa prasowego trzeba je nadać na poczcie lub złożyć w redakcji na piśmie w terminie nie dłuższym niż 21 dni od dnia publikacji. Jak je napisać, opisaliśmy we wpisie o sprostowaniu prasowym, jego terminach i wymogach.

Opublikowano wizerunek lub dane mimo braku zgody.
Zażądajcie na piśmie ich usunięcia i powołajcie się na brak zgody. Wizerunek i nazwisko są dobrami osobistymi chronionymi przez art. 23 i 24 Kodeksu cywilnego. Można żądać zaniechania naruszenia i usunięcia jego skutków.

Pod artykułem pojawiają się obraźliwe komentarze.
Zabezpieczcie je, zanim znikną. Pomoże w tym wpis o tym, jak zabezpieczyć dowody hejtu w internecie. Potem zgłoście je redakcji. Pokazujemy to krok po kroku w tekstach o obraźliwych komentarzach pod artykułem lokalnego portalu oraz o wniosku do redakcji o wyłączenie komentarzy.

Fala komentarzy przenosi się na Wasze profile.
Nie odpowiadajcie pojedynczym osobom. Plan na pierwsze dni znajdziecie we wpisie o tym, co robić, gdy spada fala hejtu.

Ten tekst opisuje ogólne zasady i nie zastępuje porady prawnika. Jeśli trwa postępowanie albo publikacja wyrządziła Wam poważną krzywdę, skonsultujcie dalsze kroki z adwokatem lub radcą prawnym.

Na ile można polegać na przytoczonych danych?

Dane Eurobarometru pochodzą z 2016 roku i dotyczą całej Unii Europejskiej, a nie samej Polski. Badanie objęło 27 768 osób w wywiadach bezpośrednich. Od tego czasu media społecznościowe bardzo się zmieniły, więc liczby pokazują proporcje, a nie dzisiejszy stan.

Digital News Report to badanie internetowe, czyli opisuje osoby korzystające z sieci. Mierzy ogólne zaufanie do wiadomości, a nie to, jak odbiorcy oceniają wypowiedzi osób prywatnych. Żadne z tych badań nie sprawdza, jak decyzja o rozmowie z mediami wpływa na komentarze.

Podsumowanie: decyzja należy do Was

Nie ma obowiązku rozmowy z dziennikarzem i nie ma jednej dobrej odpowiedzi dla wszystkich. Odmowa daje spokój, ale oddaje opowieść innym. Krótkie oświadczenie pozwala powiedzieć najważniejsze własnymi słowami. Pełna rozmowa daje najwięcej miejsca i wymaga najwięcej przygotowania.

W każdym z tych wyjść to Wy ustalacie granice. Poproście o pytania na piśmie, zażądajcie autoryzacji, zastrzeżcie nazwisko i wizerunek, a ustalenia potwierdźcie mailem. Jeśli po publikacji coś pójdzie źle, macie narzędzia: poprawkę, sprostowanie i zgłoszenie komentarzy.

Gdzie szukać pomocy?

Fundacja Usuwanie Hejtu pomaga przygotować zgłoszenia obraźliwych treści i prowadzi je do końca. Pomaga też zabezpieczyć materiał i kieruje do prawnika lub psychologa. Fundacja nie zastępuje prawnika. Kontakt: tel. 222 900 142, e-mail biuro@usuwaniehejtu.pl.

W sprawach publikacji prasowych pierwszym adresatem jest redaktor naczelny danej redakcji. Gdy w grę wchodzą groźby lub ujawnienie Waszego adresu, zgłoście sprawę policji. W sporze o dobra osobiste pomoże adwokat lub radca prawny.

Jeśli zdarzenie i rozgłos mocno Was obciążają, zadzwońcie pod 116 123, telefon wsparcia dla dorosłych w kryzysie emocjonalnym. Dzieci i młodzież mogą dzwonić pod 116 111, a rodzice i nauczyciele pod 800 100 100. W sytuacji zagrożenia życia dzwońcie pod 112.

Działania Fundacji można wesprzeć darowizną na stronie usuwaniehejtu.pl.

Najczęściej zadawane pytania

1. Czy dziennikarz może opublikować moją wypowiedź bez autoryzacji?
Jeśli zażądaliście autoryzacji, dziennikarz musi umożliwić Wam sprawdzenie dosłownych cytatów. Publikacja cytatu bez takiej możliwości jest zagrożona karą grzywny. Wyjątkiem jest wypowiedź identyczna z tą, której udzieliliście.

2. Ile mam czasu na autoryzację?
Ustawa przewiduje 6 godzin dla dzienników i 24 godziny dla czasopism od chwili przekazania tekstu cytatów. Strony mogą umówić się inaczej, więc warto ustalić termin na piśmie. Brak odpowiedzi w terminie oznacza autoryzację bez zastrzeżeń.

3. Czy mogę zażądać całego artykułu do wglądu?
Możecie o to poprosić, ale redakcja nie ma takiego obowiązku. Autoryzacja obejmuje tylko Wasze dosłowne cytaty. Tytuł, opis zdarzenia i komentarz autora pozostają decyzją redakcji.

4. Czy dziennikarz może podać moje nazwisko jako świadka?
Prawo prasowe zakazuje publikowania wizerunku i innych danych osobowych świadków, pokrzywdzonych i poszkodowanych bez ich zgody. Jeśli nie chcecie być rozpoznani, napiszcie to wprost. Ustalcie też, jak redakcja Was opisze.

5. Co odpowiedzieć, gdy dziennikarz naciska na natychmiastową rozmowę?
Powiedzcie, że odpowiecie na pytania przesłane mailem, i podajcie godzinę. Jeśli nacisk trwa, możecie uprzejmie zakończyć rozmowę. Termin redakcji nie zobowiązuje Was do pośpiechu.

6. Czy odmowa komentarza wygląda jak przyznanie się do winy?
Nie. Wiele osób odmawia ze względu na trwające postępowanie, stan emocjonalny albo ochronę rodziny. Jeśli obawiacie się takiego odbioru, wyślijcie jedno zdanie z powodem odmowy, na przykład trwającym postępowaniem.

7. Czy mogę wycofać zgodę po rozmowie?
Najsilniejszą pozycję macie przed rozmową i na etapie autoryzacji. Po rozmowie napiszcie do dziennikarza jak najszybciej i wyjaśnijcie powód. Redakcja nie zawsze musi się zgodzić, dlatego warunki lepiej ustalić wcześniej.

8. Dziennikarz przyszedł pod dom z kamerą. Co robić?
Nie musicie otwierać drzwi ani odpowiadać na pytania. Wystarczy spokojnie powiedzieć, że nie udzielacie wypowiedzi i nie zgadzacie się na publikację wizerunku. Potem warto wysłać tę samą informację do redakcji na piśmie.

9. Czy rodzina lub sąsiedzi mogą wypowiadać się o mnie?
Mogą mówić o tym, co sami widzieli, ale informacje o Waszym życiu prywatnym co do zasady wymagają Waszej zgody. Uprzedźcie bliskich, że mogą dostać telefon. Poproście, żeby odsyłali dziennikarzy do Was.

10. Czy za wypowiedź dla mediów mogę ponieść odpowiedzialność?
Tak, jeśli podacie nieprawdziwe informacje o innych osobach albo kogoś znieważycie. Dlatego mówcie tylko o tym, co sami widzieliście, i nie wskazujcie winnych. Ocenę zostawcie służbom i sądowi.

11. Co zrobić, gdy redakcja użyła zdjęcia z mojego profilu?
Napiszcie do redaktora naczelnego z żądaniem usunięcia zdjęcia i wskażcie, że nie wyraziliście zgody na rozpowszechnianie wizerunku. Zachowajcie zrzut ekranu publikacji. Jeśli redakcja odmówi, skonsultujcie sprawę z prawnikiem.

12. Czy warto odpowiadać na komentarze pod artykułem o sobie?
Zwykle nie. Odpowiedź przedłuża dyskusję i daje nowe zdania do cytowania. Skuteczniejsze jest zabezpieczenie obraźliwych wpisów i zgłoszenie ich redakcji.

13. Czy rozmowa z lokalnym portalem różni się od rozmowy z dużą redakcją?
Zasady prawne są te same. W małej miejscowości łatwiej jednak rozpoznać osobę po szczegółach, takich jak ulica, zawód lub wiek. Poproście o pominięcie takich danych.

Źródła

• Sejm RP, 2018: Ustawa z dnia 26 stycznia 1984 r. - Prawo prasowe, tekst jednolity (Dz.U. 2018 poz. 1914)
• Sejm RP, 2025: Ustawa o prawie autorskim i prawach pokrewnych, tekst jednolity (Dz.U. 2025 poz. 24)
• Sejm RP, 2026: Kodeks cywilny, tekst jednolity (Dz.U. 2026 poz. 795)
• Reuters Institute for the Study of Journalism, 2025: Digital News Report 2025: Poland
• Komisja Europejska, 2016: Special Eurobarometer 452: Media pluralism and democracy. Summary

A jak to wyglądało u Was? Napiszcie w komentarzu

Czy zdarzyło się Wam odebrać telefon od dziennikarza po zdarzeniu, w którym braliście udział, i co wtedy wybraliście: odmowę, oświadczenie czy rozmowę? Czy redakcja dotrzymała ustaleń dotyczących autoryzacji i ochrony Waszego nazwiska? Prosimy, żeby w komentarzach nie podawać nazwisk ani danych innych osób.