Czy dzieci z niepełnosprawnościami częściej doświadczają przemocy w sieci? Przegląd badań

Tak. Badania z Polski, Wielkiej Brytanii i przeglądy obejmujące wiele krajów pokazują ten sam kierunek: dzieci z niepełnosprawnościami i ze specjalnymi potrzebami edukacyjnymi częściej niż rówieśnicy doświadczają przemocy, także w internecie.

Zebraliśmy liczby, które da się sprawdzić w źródłach, razem z rokiem i sposobem badania. Pokazujemy też inne grupy uczniów, którzy czymś się wyróżniają, i piszemy wprost, czego dane nie mówią.

W skrócie

• W Polsce przemocy w internecie doświadczyło w ciągu roku 21,8% uczniów ze specjalnymi potrzebami edukacyjnymi i 13,5% pozostałych. To wynik polskiego badania EU Kids Online z 2025 r.
• W Anglii i Walii przemocy w sieci doświadczyło 26% dzieci w wieku 10-15 lat z długotrwałą chorobą lub niepełnosprawnością i 18% pozostałych. Podaje to brytyjski urząd statystyczny ONS za rok kończący się w marcu 2020 r.
• Przegląd 107 badań z 2017 r. wykazał, że dzieci z przewlekłą chorobą albo niepełnosprawnością ruchową lub zmysłów mają wyższe szanse doświadczenia cyberprzemocy (iloraz szans 1,39). Wynik opisuje Journal of Pediatric Psychology.
• Różnica poza siecią jest jeszcze większa. W polskim badaniu z 2025 r. przemocy twarzą w twarz doświadczyło 37,9% uczniów ze specjalnymi potrzebami i 24,1% pozostałych.
• Najczęstszym powodem ataków w sieci jest wygląd. W badaniu NASK Nastolatki 3.0 z 2022 r. wskazało go 15,5% nastolatków.
• W Polsce brakuje badania, które pokazuje przemoc w sieci osobno dla poszczególnych rodzajów niepełnosprawności, na przykład dla uczniów w spektrum autyzmu.

Czy dzieci z niepełnosprawnościami częściej doświadczają przemocy w sieci?

Odpowiedź jest twierdząca i opiera się na kilku niezależnych źródłach. Różnią się one wielkością liczb, bo pytają o różne rzeczy i różnie rozumieją niepełnosprawność. Kierunek jest jednak wszędzie ten sam.

Polska: badanie EU Kids Online z 2025 r.

Najświeższe polskie dane pochodzą z raportu Polskie badanie EU Kids Online 2026. Ankiety zebrano od II do IV kwartału 2025 r. w 80 wylosowanych szkołach. Do analiz przyjęto odpowiedzi 1502 uczniów w wieku od 10 do 16 lat.

Osobny rozdział raportu dotyczy uczniów ze specjalnymi potrzebami edukacyjnymi. Do tej grupy autorzy zaliczyli osoby, które same wskazały trudności w uczeniu się, niepełnosprawność fizyczną lub ruchową, chorobę fizyczną albo inną niepełnosprawność lub trudność. Było to 348 osób, czyli 23,2% badanych.

Przemoc w internecie.
W ciągu roku przed badaniem doświadczyło jej 21,8% uczniów ze specjalnymi potrzebami i 13,5% pozostałych. Pytanie dotyczyło zachowań powtarzalnych, na przykład w grze albo w serwisie społecznościowym.

Przemoc twarzą w twarz.
Doświadczyło jej 37,9% uczniów ze specjalnymi potrzebami i 24,1% pozostałych. Obie różnice autorzy uznali za istotne statystycznie.

Ataki z powodu wyglądu lub zachowania.
Wśród uczniów bez specjalnych potrzeb 56,8% nigdy nie było atakowanych z takiego powodu. Wśród uczniów ze specjalnymi potrzebami tylko 34,5%. Codziennie lub prawie codziennie spotykało to 7,6% uczniów ze specjalnymi potrzebami i 2,5% pozostałych.

W całej próbie przemocy w internecie doświadczyło 15,4% badanych, a twarzą w twarz 27,3%. Uczniowie ze specjalnymi potrzebami są więc wyraźnie powyżej średniej w obu miejscach. Szerzej o tym badaniu piszemy w tekście o tym, jak wypadają polskie dzieci w sieci na tle rówieśników z Europy.

Anglia i Walia: dane urzędu statystycznego

Brytyjski urząd statystyczny pyta o przemoc w sieci w dużym badaniu przestępczości. Według biuletynu ONS za rok kończący się w marcu 2020 r. co najmniej jednego zachowania tego rodzaju doświadczyło 19% dzieci w wieku 10-15 lat. Urząd przelicza to na około 764 tys. dzieci.

Wśród dzieci z długotrwałą chorobą lub niepełnosprawnością było to 26%, a wśród pozostałych 18%. Urząd uznał tę różnicę za istotną statystycznie.

Przeglądy badań z wielu krajów

Szerszy obraz dają metaanalizy, czyli opracowania, które łączą wyniki wielu wcześniejszych badań. Posługują się ilorazem szans. Wartość 1 oznacza brak różnicy między grupami, a wartość powyżej 1 oznacza wyższe szanse w pierwszej grupie.

Przegląd z 2017 r.
Praca opublikowana w Journal of Pediatric Psychology objęła 107 badań o dzieciach z przewlekłą chorobą fizyczną albo niepełnosprawnością ruchową lub zmysłów. Iloraz szans dręczenia ogółem wyniósł 1,65, a cyberprzemocy 1,39. Najwyższy był przy drwinach z samej choroby: 5,29.

Przegląd z 2022 r.
Praca w The Lancet Child & Adolescent Health objęła 98 badań z lat 2010-2020. Przemocy w różnych formach, nie tylko rówieśniczej, doświadczyło 31,7% dzieci z niepełnosprawnością. Iloraz szans w porównaniu z pozostałymi dziećmi wyniósł 2,08.

Autor przeglądu z 2017 r. zaznacza, że większość różnic między grupami jest niewielka. To ważne zastrzeżenie. Niepełnosprawność podnosi ryzyko, ale nie przesądza o losie dziecka. Więcej liczb o przemocy w szkole zebraliśmy w tekście o uczniach z niepełnosprawnością a przemocy rówieśniczej.

Zestawienie wyników w jednej tabeli

Badanie i rok	Kogo dotyczy	Dzieci z niepełnosprawnością lub specjalnymi potrzebami	Pozostałe dzieci
EU Kids Online, Polska, 2025	Uczniowie 10-16 lat, przemoc w internecie w ostatnim roku	21,8%	13,5%
EU Kids Online, Polska, 2025	Uczniowie 10-16 lat, przemoc twarzą w twarz w ostatnim roku	37,9%	24,1%
ONS, Anglia i Walia, rok do marca 2020	Dzieci 10-15 lat, przemoc w sieci w ostatnim roku	26%	18%
Przegląd 107 badań, 2017	Dzieci z chorobą przewlekłą lub niepełnosprawnością ruchową albo zmysłów, cyberprzemoc	Iloraz szans 1,39	Punkt odniesienia: 1
Przegląd 98 badań, 2022	Dzieci do 18 lat, przemoc ogółem	31,7% doświadczyło przemocy, iloraz szans 2,08	Punkt odniesienia: 1

Źródło: Polskie badanie EU Kids Online 2026, biuletyn ONS oraz streszczenia przeglądów z 2017 r. i 2022 r.

Dlaczego ryzyko jest wyższe?

Przyczyna nie leży w dziecku. Leży w tym, jak grupa reaguje na odmienność i co robią z tym dorośli. Badania podpowiadają kilka wyjaśnień.

Liczy się to, co widać

W polskim badaniu z 2025 r. uczniowie ze specjalnymi potrzebami częściej niż pozostali mówili, że źle ich potraktowano z powodu wzrostu lub wagi, gorszej sytuacji materialnej, religii, poglądów oraz wyglądu lub zachowania. Autor rozdziału wyciąga z tego ostrożny wniosek: powodem ataków bywa nie sama niepełnosprawność, lecz cechy z nią związane, które rówieśnicy zauważają.

Zgadza się z tym przegląd z 2017 r. Siła związku zależała w nim między innymi od tego, czy choroba jest widoczna. Najwyższy wynik dotyczył drwin z samej choroby, jej objawów i wyglądu dziecka.

Kilka trudności naraz

Autorzy przeglądu z 2022 r. piszą, że szczególnie narażone są dzieci żyjące w trudnych warunkach materialnych. Polski raport mówi o kumulacji niekorzystnych czynników. Dziecko, które ma trudności w nauce, mniej zamożny dom i mniej kolegów, jest łatwiejszym celem niż dziecko z jedną z tych cech.

UNICEF podał w 2021 r., że dzieci z niepełnosprawnością o 41% częściej czują się dyskryminowane niż ich rówieśnicy. Komunikat UNICEF szacuje liczbę takich dzieci na świecie na prawie 240 mln. To nie są dane o przemocy w sieci, ale pokazują tło, z jakim dziecko wchodzi do klasy i do grupy w komunikatorze.

Internet jest dla tych dzieci ważniejszy niż dla innych

To wynik, który łatwo przeoczyć. W polskim badaniu z 2025 r. uczniowie ze specjalnymi potrzebami częściej mówili, że w sieci łatwiej im być sobą niż w kontaktach twarzą w twarz (31,0% wobec 20,7%). Częściej też czuli się w internecie bezpiecznie (36,5% wobec 29,5%).

Jednocześnie częściej mieli tam przykre przeżycia. Sytuacje w sieci, które budziły silny niepokój, zdarzały się co najmniej raz w tygodniu 27,2% uczniów ze specjalnymi potrzebami i 16,9% pozostałych.

Wniosek dla rodziców jest prosty. Odcięcie dziecka od internetu po ataku odbiera mu miejsce, w którym ma znajomych i czuje się pewniej. Lepiej usunąć zagrożenie niż dostęp. O tym, jak wygląda samotność w grupie, piszemy w tekście o wykluczeniu w klasie w danych.

Te same dzieci bywają po obu stronach

Polski raport pokazuje też mniej wygodny wynik. Zachowania o cechach przemocy twarzą w twarz co najmniej raz w miesiącu deklarowało 24,8% uczniów ze specjalnymi potrzebami i 15,1% pozostałych. Przegląd z 2017 r. również wykazał nieco wyższe szanse sprawstwa (iloraz szans 1,28).

Autor polskiego rozdziału prosi, by czytać to bardzo ostrożnie. Grupa jest szeroka i wynik prawdopodobnie dotyczy tylko części uczniów, na przykład z trudnościami w zachowaniu. Dla szkoły oznacza to jedno: dziecko, które oddaje, często samo jest dręczone, więc trzeba zapytać o obie strony.

Jakie inne grupy uczniów są bardziej narażone?

UNESCO w raporcie z 2019 r., opartym na danych ze 144 krajów i terytoriów, stwierdza, że najbardziej narażone na dręczenie są dzieci postrzegane jako inne. Według omówienia raportu w serwisie ONZ najczęstszym powodem jest wygląd, a kolejnym rasa, narodowość lub kolor skóry.

Wygląd

W badaniu NASK Nastolatki 3.0 z 2022 r., w którym wzięło udział 4984 uczniów, 15,5% odpowiedziało, że było w internecie celem ataków z powodu wyglądu. Wśród dziewcząt było to 18,7%, a wśród chłopców 12,3%. Jeszcze częściej nastolatki widzą takie ataki na innych: z obrażaniem kogoś w sieci za wygląd spotkało się 51,2%.

Podobny wynik podaje Pew Research Center. W badaniu z 2022 r. na próbie 1316 amerykańskich nastolatków 15% uznało, że padło ofiarą nękania w sieci z powodu wyglądu. Co zrobić z takimi komentarzami, opisujemy w tekście o hejcie o wyglądzie.

Pochodzenie i kolor skóry

W badaniu NASK z 2022 r. 5,6% nastolatków wskazało jako powód ataków w sieci narodowość, a 4,3% kolor skóry. To odsetki liczone wśród wszystkich uczniów. Badanie nie podaje, ilu uczniów innej narodowości doświadczyło ataków, a to byłaby liczba znacznie bardziej wymowna.

Widać to w danych z USA. Według Pew Research Center w 2022 r. 21% czarnoskórych nastolatków uważało, że stało się celem nękania w sieci z powodu rasy lub pochodzenia. Wśród nastolatków latynoskich było to 11%, a wśród białych 4%.

Dane nie zawsze układają się jednak w prosty wzór. W Anglii i Walii przemocy w sieci doświadczyło 6% dzieci pochodzenia azjatyckiego i 21% dzieci białych (ONS, rok kończący się w marcu 2020 r.). Przynależność do mniejszości nie oznacza więc automatycznie wyższego ryzyka w każdym kraju i w każdej grupie.

Młodzi LGBT+

Agencja Praw Podstawowych Unii Europejskiej przeprowadziła w 2023 r. duże badanie osób LGBTIQ. W czasie nauki w szkole dręczenia, wyśmiewania, obelg lub gróźb z tego powodu doświadczyło 67% badanych w Unii Europejskiej. W Polsce było to 60%, jak podaje karta wyników dla Polski.

To badanie dotyczy całego okresu nauki i obejmuje osoby od 15. roku życia, w tym dorosłych wspominających szkołę. Nie da się go więc porównać wprost z ankietami o ostatnim roku. Więcej piszemy w tekście o tym, co mówią badania o młodych LGBT+ a hejcie w sieci i w szkole.

Sytuacja materialna

W badaniu NASK z 2022 r. 5,7% nastolatków było w sieci celem ataków z powodu sytuacji materialnej. Pew Research Center podaje, że w 2022 r. groźby fizyczne w internecie otrzymało 16% amerykańskich nastolatków z rodzin o najniższych dochodach i 8% z rodzin o najwyższych.

Cecha	Wynik	Badanie i rok
Wygląd	15,5% nastolatków było w sieci celem ataków z tego powodu	NASK, Polska, 2022
Wygląd	15% nastolatków uważa, że nękano je w sieci z tego powodu	Pew Research Center, USA, 2022
Rasa lub pochodzenie	21% nastolatków czarnoskórych, 4% białych	Pew Research Center, USA, 2022
Narodowość	5,6% nastolatków było w sieci celem ataków z tego powodu	NASK, Polska, 2022
Sytuacja materialna	5,7% nastolatków było w sieci celem ataków z tego powodu	NASK, Polska, 2022
Orientacja lub tożsamość płciowa	60% osób LGBTIQ w Polsce dręczono w czasie nauki w szkole	FRA, badanie z 2023

Źródło: NASK, Nastolatki 3.0, Pew Research Center oraz Agencja Praw Podstawowych UE. Wierszy nie należy porównywać ze sobą, bo badania zadawały różne pytania różnym grupom.

Jak te liczby wyglądają na tle wszystkich uczniów?

Punktem odniesienia jest badanie HBSC prowadzone pod patronatem Światowej Organizacji Zdrowia. W edycji z lat 2021-2022, obejmującej ponad 279 tys. młodych ludzi z 44 krajów i regionów, cyberprzemocy doświadczyło 15% nastolatków, czyli mniej więcej jeden na sześciu. Podaje to komunikat WHO Europa z 2024 r.

Polski wynik dla wszystkich uczniów (15,4% w 2025 r.) i wynik uczniów bez specjalnych potrzeb (13,5%) są blisko tej średniej. Wynik uczniów ze specjalnymi potrzebami (21,8%) wyraźnie ją przekracza. Podobnie jest w Anglii i Walii: 19% ogółem i 26% wśród dzieci z długotrwałą chorobą lub niepełnosprawnością.

Warto też pamiętać, że przemoc dotyka dzieci nie tylko bezpośrednio. W polskim badaniu z 2025 r. 62,4% uczniów zetknęło się w ciągu roku z nienawistnymi lub poniżającymi treściami wobec całych grup ludzi. Pytanie wymieniało między innymi osoby z niepełnosprawnościami. Dziecko może więc czytać drwiny z ludzi takich jak ono, nawet gdy nikt nie pisze o nim samym.

Czego te dane nie mówią?

Każda z przytoczonych liczb ma ograniczenia. Zanim powołacie się na nie w artykule, piśmie do szkoły albo prezentacji, sprawdźcie pięć rzeczy.

Szeroka definicja w polskim badaniu.
Grupa uczniów ze specjalnymi potrzebami objęła 23,2% badanych. Najwięcej osób wskazało trudności w uczeniu się (16,5%), a niepełnosprawność fizyczną lub ruchową 1,9%. Wynik 21,8% opisuje więc szeroką grupę, a nie tylko dzieci z orzeczeniem o niepełnosprawności. Autorzy sami nazywają tę kategorię „parasolową” i zapowiadają dokładniejsze analizy.

Odpowiedzi samych uczniów.
Wszystkie ankiety opierają się na tym, co dziecko zaznaczyło. Dzieci z niepełnosprawnością intelektualną albo z trudnościami w czytaniu mogą rozumieć pytania inaczej lub w ogóle nie trafić do próby.

Szkoły ogólnodostępne.
Polskie badanie prowadzono w szkołach ogólnodostępnych. Nie mówi ono nic o uczniach szkół specjalnych. Badanie NASK Nastolatki 3.0 z 2022 r. nie pytało o niepełnosprawność ani jako o cechę ucznia, ani jako o powód ataków.

Różne lata i różne pytania.
Dane brytyjskie pochodzą sprzed pandemii. Przeglądy łączą badania z wielu krajów, a ich autorzy piszą o dużym zróżnicowaniu wyników. Przegląd z 2022 r. dotyczy każdej przemocy, także ze strony dorosłych.

Związek, a nie przyczyna.
Żadne z tych badań nie dowodzi, że niepełnosprawność powoduje przemoc. Pokazują one, że obie rzeczy częściej występują razem. O takich pułapkach piszemy w tekście o tym, jak czytać badania o hejcie.

W źródłach, do których dotarliśmy, nie ma ogólnopolskich danych o przemocy w sieci osobno dla uczniów w spektrum autyzmu, z niepełnosprawnością intelektualną, słuchu lub wzroku. To luka, którą warto nazwać wprost.

Co z tych badań wynika dla rodziców i szkoły?

Wyższe ryzyko nie jest wyrokiem. Większość uczniów ze specjalnymi potrzebami w polskim badaniu nie doświadczyła przemocy w sieci. Liczby pokazują jednak, gdzie dorośli powinni patrzeć uważniej.

W domu

1. Pytajcie konkretnie i regularnie. Zamiast ogólnego pytania o szkołę zapytajcie, co ostatnio działo się na grupie klasowej i w grze.
2. Umówcie się na prosty znak. Dziecko, któremu trudno opisać sytuację słowami, może pokazać ekran albo wysłać Wam umówione słowo.
3. Zapowiedzcie, że telefon nie zostanie zabrany za to, że dziecko powie o ataku. Dla wielu dzieci internet jest głównym miejscem kontaktu z rówieśnikami.
4. Gdy coś się wydarzy, najpierw zróbcie zrzuty ekranu z nazwą konta i datą. Dopiero potem zgłaszajcie i blokujcie.
5. Nie każcie dziecku samodzielnie pisać do autorów. Rozmowę ze szkołą i zgłoszenia prowadzi dorosły.

Sygnały, które mogą świadczyć o tym, że dziecko jest dręczone, opisujemy w tekście o tym, jak rozpoznać cyberprzemoc wśród nastolatków.

W szkole

Szkoły i inne placówki, do których uczęszczają dzieci, muszą mieć standardy ochrony małoletnich. Wynika to z art. 22b ustawy o przeciwdziałaniu zagrożeniom przestępczością na tle seksualnym i ochronie małoletnich. Art. 22c ust. 4 tej ustawy mówi, że w standardach uwzględnia się sytuację dzieci niepełnosprawnych oraz dzieci ze specjalnymi potrzebami edukacyjnymi.

Możecie więc zapytać dyrekcję, jak ten zapis wygląda w praktyce. Kto jest osobą, do której dziecko z trudnościami w komunikacji może się zgłosić? Czy zasady są napisane tak, żeby uczeń je zrozumiał? Tekst ma charakter informacyjny i nie zastępuje porady prawnika.

Gotowa wiadomość do wychowawcy.
„Dzień dobry, piszę w sprawie [imię dziecka] z klasy [klasa]. Od [data] na grupie klasowej pojawiają się wpisy wyśmiewające [krótki opis, bez ocen]. Mam zrzuty ekranu i mogę je przekazać. Proszę o rozmowę z udziałem pedagoga oraz o informację, jakie kroki szkoła podejmie zgodnie ze standardami ochrony małoletnich. Proszę też, aby do czasu rozmowy nie konfrontować dziecka z autorami wpisów przy całej klasie.”

Jeśli ataki toczą się w komunikatorze, przyda się tekst o tym, czy wykluczenie ucznia z grupy klasowej to przemoc.

Podsumowanie: wyższe ryzyko, ale nie wyrok

Dzieci z niepełnosprawnościami i ze specjalnymi potrzebami edukacyjnymi częściej doświadczają przemocy w sieci. W Polsce w 2025 r. było to 21,8% wobec 13,5%, w Anglii i Walii w roku kończącym się w marcu 2020 r. 26% wobec 18%. Poza siecią różnica jest jeszcze większa.

Podobnie narażone są inne dzieci, które wyróżniają się wyglądem, pochodzeniem, sytuacją materialną albo orientacją. Wspólny mianownik to odmienność widoczna dla grupy. Na reakcję grupy dorośli mają wpływ, i to jest dobra wiadomość płynąca z tych badań.

Gdzie szukać pomocy?

Fundacja Usuwanie Hejtu pomaga przygotować zgłoszenia do serwisów i prowadzi je do końca, pomaga zabezpieczyć materiał oraz kieruje do prawnika lub psychologa. Kontakt: tel. 222 900 142, e-mail biuro@usuwaniehejtu.pl. W sprawach dzieci zawsze działamy z rodzicem lub opiekunem. Działania Fundacji można wesprzeć darowizną na stronie usuwaniehejtu.pl.

• 116 111 - telefon zaufania dla dzieci i młodzieży.
• 800 100 100 - telefon dla rodziców i nauczycieli w sprawie bezpieczeństwa dzieci.
• 116 123 - telefon dla dorosłych w kryzysie emocjonalnym.
• 112 - gdy zagrożone jest życie lub zdrowie.
• W szkole: wychowawca, pedagog specjalny, psycholog i dyrekcja. Poza szkołą: poradnia psychologiczno-pedagogiczna.

Najczęściej zadawane pytania

1. Czy dzieci z niepełnosprawnościami są częściej ofiarami cyberprzemocy?
Tak. W polskim badaniu EU Kids Online z 2025 r. przemocy w sieci doświadczyło 21,8% uczniów ze specjalnymi potrzebami edukacyjnymi i 13,5% pozostałych. Podobny kierunek pokazują dane z Anglii i Walii oraz przeglądy badań z wielu krajów.

2. Czy istnieją polskie statystyki przemocy wobec dzieci z niepełnosprawnością?
Najświeższe dane o przemocy rówieśniczej i przemocy w sieci zawiera polski raport EU Kids Online 2026, oparty na ankietach z 2025 r. Dotyczy on jednak szerokiej grupy uczniów ze specjalnymi potrzebami w szkołach ogólnodostępnych, a nie wyłącznie dzieci z orzeczeniem.

3. Co oznacza iloraz szans 1,39 przy cyberprzemocy?
To miara porównująca dwie grupy. Wartość 1 oznacza brak różnicy, a 1,39 oznacza, że szanse doświadczenia cyberprzemocy są w grupie dzieci z chorobą lub niepełnosprawnością wyraźnie wyższe. Nie jest to to samo co stwierdzenie, że przemoc zdarza się o 39% częściej.

4. Czy przemoc w sieci jest dla tych dzieci częstsza niż przemoc w szkole?
Nie. W polskim badaniu z 2025 r. przemoc twarzą w twarz dotknęła 37,9% uczniów ze specjalnymi potrzebami, a przemoc w internecie 21,8%. Sieć nie zastępuje przemocy w klasie, lecz często ją przedłuża po lekcjach.

5. Dlaczego dzieci z niepełnosprawnością są częściej atakowane?
Badania wskazują na cechy widoczne dla grupy: wygląd, sposób zachowania, objawy choroby, a także trudną sytuację materialną rodziny. Przyczyna leży w reakcji grupy na odmienność, a nie w dziecku.

6. Czy są dane o hejcie wobec dzieci w spektrum autyzmu w Polsce?
W źródłach, do których dotarliśmy, nie ma ogólnopolskich danych o przemocy w sieci osobno dla uczniów w spektrum autyzmu. Polski raport z 2025 r. podaje wynik łączny dla całej grupy uczniów ze specjalnymi potrzebami i zapowiada dokładniejsze analizy.

7. Jakie inne grupy uczniów są bardziej narażone na przemoc rówieśniczą?
Według UNESCO najbardziej narażone są dzieci postrzegane jako inne, a najczęstszym powodem jest wygląd. Badania pokazują też wyższe narażenie młodych LGBT+, a w części krajów dzieci z mniejszości etnicznych i z uboższych rodzin.

8. Czy zabranie telefonu ochroni dziecko przed przemocą w sieci?
Zwykle nie pomaga, a może zaszkodzić. Uczniowie ze specjalnymi potrzebami częściej niż inni mówią, że w sieci łatwiej im być sobą, więc odcięcie od internetu odbiera im kontakt z rówieśnikami. Lepiej zgłosić treści, zablokować autorów i porozmawiać ze szkołą.

9. Czy szkoła musi uwzględniać sytuację uczniów z niepełnosprawnością w swoich zasadach?
Tak. Ustawa o ochronie małoletnich wymaga, by standardy ochrony małoletnich uwzględniały sytuację dzieci niepełnosprawnych i dzieci ze specjalnymi potrzebami edukacyjnymi. Możecie poprosić dyrekcję o pokazanie, jak ten zapis działa w praktyce.

10. Czy dzieci z niepełnosprawnością same bywają sprawcami przemocy?
Część badań pokazuje nieco wyższy odsetek sprawstwa w tej grupie, ale autorzy każą czytać ten wynik ostrożnie. Dotyczy on prawdopodobnie niewielkiej części uczniów, a dziecko, które oddaje, często samo jest dręczone.

11. Czy na te dane można powołać się w artykule lub piśmie do szkoły?
Tak, pod warunkiem podania źródła, roku i grupy, której wynik dotyczy. Przy polskim wyniku warto dodać, że chodzi o uczniów, którzy sami wskazali trudności w uczeniu się, chorobę lub niepełnosprawność.

12. Gdzie zgłosić przemoc w sieci wobec dziecka z niepełnosprawnością?
Najpierw zabezpieczcie zrzuty ekranu, potem zgłoście treści w serwisie i poinformujcie wychowawcę lub pedagoga. Wsparcie dla dziecka daje telefon 116 111, dla rodziców 800 100 100, a przy zagrożeniu życia dzwońcie pod 112.

Źródła

• Pyżalski J., Plichta P., Tomczyk Ł., Wydawnictwo Naukowe UAM, Fundacja Orange, 2026 (dane z 2025): Polskie badanie EU Kids Online 2026. W stronę nowych wyzwań (rozdział 12: Szczególni użytkownicy internetu)
• Office for National Statistics, 2020: Online bullying in England and Wales: year ending March 2020
• Journal of Pediatric Psychology (PubMed), 2017: Systematic Review: Bullying Involvement of Children With and Without Chronic Physical Illness and/or Physical/Sensory Disability - a Meta-Analytic Comparison With Healthy/Nondisabled Peers
• The Lancet Child & Adolescent Health (PubMed), 2022: Global estimates of violence against children with disabilities: an updated systematic review and meta-analysis
• UNICEF, 2021: Nearly 240 million children with disabilities around the world, UNICEF’s most comprehensive statistical analysis finds
• NASK - Państwowy Instytut Badawczy, 2023 (badanie z 2022): Nastolatki 3.0. Raport z ogólnopolskiego badania uczniów i rodziców
• Pew Research Center, 2022: Teens and Cyberbullying 2022
• Agencja Praw Podstawowych Unii Europejskiej (FRA), 2024 (badanie z 2023): EU LGBTIQ Survey III. Country data - Poland
• ONZ News, 2019: New UN bullying report calls for 'safe, inclusive’ schools for all children (omówienie raportu UNESCO Behind the numbers)
• WHO Europa (badanie HBSC 2021/2022), 2024: One in six school-aged children experiences cyberbullying, finds new WHO/Europe study
• Sejm RP, 2024: Ustawa z dnia 13 maja 2016 r. o przeciwdziałaniu zagrożeniom przestępczością na tle seksualnym i ochronie małoletnich (tekst jednolity)

A jak to wygląda u Was? Napiszcie w komentarzu

Czy szkoła Waszego dziecka zapytała kiedyś, jak ono czuje się na grupie klasowej i w grach z rówieśnikami? Jakich danych o dzieciach z konkretnym rodzajem niepełnosprawności zabrakło Wam w tym zestawieniu? Prosimy, aby w komentarzach nie podawać nazwisk ani danych innych osób, także uczniów i nauczycieli.