Hejt na grupie roku. Co może zrobić student, starosta i władze uczelni?

Grupa roku w komunikatorze służy do wymiany notatek i terminów. Czasem staje się jednak miejscem, w którym kilkadziesiąt dorosłych osób wyśmiewa jedną. Pojawiają się przezwiska, przerobione zdjęcia, zrzuty prywatnych rozmów i ankiety w rodzaju „kto najbardziej psuje nam rok”.

Na studiach nie ma wychowawcy ani rodziców, ale to nie znaczy, że nie ma zasad. Uczelnia ma własną drogę dyscyplinarną, samorząd studencki ma w niej swoje miejsce, a równolegle działa prawo karne i cywilne. Pokazujemy, co może zrobić osoba pokrzywdzona, starosta roku i władze uczelni, i w jakiej kolejności.

W skrócie

• Student odpowiada dyscyplinarnie za naruszenie przepisów obowiązujących w uczelni i za czyn uchybiający godności studenta. Tak stanowi art. 307 ustawy Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce. Hejt wobec osoby z roku może być takim czynem, także gdy padł w prywatnej grupie.
• Kary dyscyplinarne są w ustawie wymienione: upomnienie, nagana, nagana z ostrzeżeniem, zawieszenie w określonych prawach studenta na okres do 1 roku oraz wydalenie z uczelni.
• Zgłoszenie warto złożyć na piśmie i szybko. Postępowania dyscyplinarnego nie można wszcząć po upływie 6 miesięcy od dnia, w którym rektor dowiedział się o czynie, ani po upływie 3 lat od jego popełnienia.
• Droga uczelniana nie zamyka drogi prawnej. Zniewaga i zniesławienie są ścigane z oskarżenia prywatnego, a groźby i uporczywe nękanie na wniosek pokrzywdzonego. Obie drogi mogą toczyć się jednocześnie.
• Skala zjawiska w Polsce nie jest policzona. Wiemy natomiast, że w 2025 roku do Rzeczniczki Akademickiej Uniwersytetu Warszawskiego wpłynęły 433 sprawy, z czego 61% zgłosili studenci.

Czym hejt na grupie roku różni się od hejtu w szkole?

W szkole za bezpieczeństwo uczniów odpowiadają dorośli: wychowawca, dyrektor, rodzice. Na studiach wszyscy uczestnicy grupy są pełnoletni. Każdy sam odpowiada za to, co pisze, i każdy sam decyduje, czy i gdzie zgłosi krzywdę.

Nikt nie zgłosi sprawy za Was.
Uczelnia zwykle nie wie, co dzieje się na grupie w Messengerze czy WhatsAppie. Nie należy do niej żaden pracownik. Dopóki ktoś nie przekaże informacji dziekanowi albo rektorowi, uczelnia nie ma podstaw do działania.

Grupa prywatna nie jest strefą bez zasad.
Ustawa nie ogranicza odpowiedzialności dyscyplinarnej do budynku uczelni ani do godzin zajęć. Liczy się to, czy czyn uchybia godności studenta. Poniżanie koleżanki lub kolegi z roku w grupie złożonej ze studentów tego samego kierunku ma z uczelnią oczywisty związek.

Skutki są dorosłe.
Osoba pokrzywdzona przestaje chodzić na zajęcia, rezygnuje z projektów grupowych, czasem bierze urlop dziekański albo zmienia kierunek. Autor wpisów ryzykuje z kolei karę dyscyplinarną, sprawę w sądzie i ślad, który zostaje w aktach.

Jeśli chcecie porównać, jak podobne sprawy wyglądają w szkole, opisaliśmy to w tekście o tym, co może i co musi zrobić szkoła przy hejcie na grupie klasowej.

Ile takich spraw trafia do uczelni? Co wiadomo z danych

Zacznijmy od uczciwego zastrzeżenia. Nie znaleźliśmy ogólnopolskiego badania ani statystyki urzędowej, które mierzyłyby, ilu studentów w Polsce doświadcza hejtu ze strony osób z własnego roku. Uczelnie nie mają też obowiązku publikowania liczby postępowań dyscyplinarnych z podziałem na rodzaj czynu. Poniższe liczby pokazują więc tło, a nie skalę zjawiska.

Według Głównego Urzędu Statystycznego w dniu 31 grudnia 2024 r. w uczelniach w Polsce kształciło się 1280,1 tys. osób. Grupy roku w komunikatorach są dziś na studiach codziennością, ale nikt nie liczy, ile ich jest.

Najdokładniejsze dane pochodzą z biur rzeczników akademickich, czyli osób, do których studenci i pracownicy mogą poufnie zgłaszać konflikty. W 2025 roku do Rzeczniczki Akademickiej Uniwersytetu Warszawskiego zgłoszono 433 sprawy, z czego 271, czyli 61%, pochodziło od studentów. Pięć lat wcześniej, w 2020 roku, nowych spraw było 254.

Rok	Nowe sprawy zgłoszone w danym roku	Wszystkie prowadzone sprawy (z kontynuowanymi)
2020	254	265
2021	308	315
2022	312	332
2023	312	335
2024	388	411
2025	433	444

Źródło: Sprawozdanie z działania Rzecznika Akademickiego Uniwersytetu Warszawskiego za 2025 r., tabela nr 1.

W tym samym sprawozdaniu 17 zgłoszeń od studentów zaliczono do kategorii „konflikt i trudności komunikacyjne”. Autorzy piszą też wprost o zgłoszeniach dotyczących hejtu i mowy nienawiści. Było ich relatywnie niewiele, ale są to sprawy złożone: zgłasza jedna osoba, a krąg autorów obejmuje kilka lub kilkanaście osób, zaś liczba nienawistnych komentarzy na platformach społecznościowych nierzadko sięga kilkuset.

Drugi przykład to Uniwersytet Łódzki. W 2025 roku do Rzecznika Praw Akademickich wpłynęło tam 31 spraw, a 64% z nich dotyczyło osób studiujących. Wśród kategorii problemów sprawozdanie wymienia zachowania noszące znamiona nękania i stalkingu, a drugą stroną w sprawach studentów bywały także inne osoby studiujące.

Czego te dane nie mówią.
To liczby z dwóch uczelni i z jednego roku. Obejmują wszystkie sprawy, od planu zajęć po dyskryminację, a nie sam hejt. Pokazują tylko sprawy zgłoszone, a wiele osób nie zgłasza niczego.

Co zrobić w pierwszej dobie, gdy hejt dotyczy Was?

Pierwsza doba nie służy do rozstrzygania sprawy. Służy do tego, żeby nie stracić materiału i nie zostać z tym w pojedynkę.

1. Zabezpieczcie treści. Zróbcie zrzuty ekranu całych wątków, z nazwą grupy, nazwami autorów, datą i godziną. Zapiszcie też listę członków grupy. Szczegóły znajdziecie w tekście o tym, jak zabezpieczyć dowody hejtu.
2. Nie odpowiadajcie w emocjach. Ostra odpowiedź może zostać później pokazana jako „wzajemna zniewaga”. Wystarczy jedno spokojne zdanie albo milczenie.
3. Nie wychodźcie z grupy od razu. Po wyjściu możecie stracić dostęp do historii rozmowy. Najpierw zabezpieczcie materiał, potem zdecydujcie. Pomoże w tym tekst o tym, jak bezpiecznie opuścić grupę.
4. Powiedzcie jednej zaufanej osobie z roku. Świadek, który widział wpisy i potwierdzi ich treść, bywa później bardzo ważny.
5. Zgłoście treści w komunikatorze. Komunikatory mają funkcję zgłaszania wiadomości, a często także całej grupy. Sposób zgłaszania w usługach Meta opisaliśmy w tekście o hejcie na Facebooku i Messengerze.
6. Zadbajcie o siebie. Jeśli nie możecie spać, jeść ani wejść do sali, to nie jest przesada. Większość uczelni prowadzi pomoc psychologiczną dla studentów. Całą dobę działa też telefon 116 123.

Jeśli w wiadomościach padają groźby albo ktoś publikuje Wasz adres, nie czekajcie na uczelnię. To sprawa dla policji. W razie zagrożenia życia dzwońcie pod 112.

Co może zrobić starosta roku i administrator grupy?

Starosta roku nie jest organem uczelni i nie ma władzy dyscyplinarnej. Ustawa w ogóle nie zna tej funkcji. Wynika ona z regulaminu samorządu studenckiego albo ze zwyczaju na danym wydziale. Starosta ma jednak dwie rzeczy, których nie ma nikt inny: zaufanie roku i zwykle uprawnienia administratora grupy.

Uprawnienia administratora

Usunięcie wpisu.
W części komunikatorów administrator grupy może usuwać wiadomości innych osób. Zanim to zrobi, powinien wykonać zrzut ekranu i przekazać go osobie pokrzywdzonej. Usunięcie bez zabezpieczenia niszczy dowód.

Rozmowa z autorem.
Najpierw prywatnie, bez publiczności. Krótko: ten wpis narusza zasady grupy, proszę go usunąć i nie wracać do tematu. Publiczne zawstydzanie autora zwykle rozpala konflikt na nowo.

Ograniczenie lub usunięcie z grupy.
To ostateczność. Grupa roku służy do przekazywania informacji o zajęciach, więc osobie usuniętej trzeba zapewnić inny dostęp do ogłoszeń, na przykład przez pocztę uczelnianą. Nigdy nie usuwajcie z grupy osoby pokrzywdzonej „dla jej dobra”.

Zasady grupy.
Trzy zdania przypięte na górze rozmowy wystarczą: do czego służy grupa, czego w niej nie publikujemy i do kogo pisać, gdy ktoś łamie zasady.

Wzór wiadomości starosty na grupie

„Przypominam, że ta grupa służy do spraw organizacyjnych naszego roku. Wpisy, które ośmieszają lub obrażają kogokolwiek z nas, będę usuwać. Zrzuty prywatnych rozmów i zdjęcia innych osób publikujemy tylko za ich zgodą. Jeśli ktoś ma z kimś konflikt, proszę o wiadomość prywatną do mnie, pomogę znaleźć rozwiązanie. Jeśli sytuacja się powtórzy, przekażę sprawę prodziekanowi do spraw studenckich.”

Czego starosta nie powinien robić

Starosta nie prowadzi śledztwa i nie wymierza kar. Nie organizuje głosowania nad tym, kto ma rację. Nie przekazuje dalej zrzutów ekranu osobom spoza sprawy. Nie obiecuje też osobie pokrzywdzonej, że „załatwi to po cichu”, jeśli w grę wchodzą groźby albo nękanie trwające tygodniami.

Starosta nie może również zgłosić sprawy wbrew woli osoby pokrzywdzonej tak, jakby robił to w jej imieniu. Może natomiast zgłosić to, co sam widział jako członek grupy. Ustawa przewiduje, że stroną postępowania wyjaśniającego jest pokrzywdzony lub osoba, która zawiadomiła o czynie.

Jak zgłosić hejt na uczelni? Droga krok po kroku

Nazwy stanowisk różnią się między uczelniami, ale schemat wynika z ustawy i jest wszędzie podobny.

Do kogo napisać

Opiekun roku lub prodziekan do spraw studenckich.
To najbliższy adres. Prodziekan może porozmawiać ze stronami, a przy poważniejszych sprawach przekazuje informację rektorowi.

Rzecznik akademicki, rzecznik praw studenta, pełnomocnik do spraw równego traktowania.
Takie biura działają na wielu uczelniach. Rozmowa jest poufna, a dalsze kroki są podejmowane za Waszą zgodą. To dobre miejsce, gdy jeszcze nie wiecie, czy chcecie formalnego postępowania.

Rektor.
To rektor poleca rzecznikowi dyscyplinarnemu do spraw studentów wszczęcie postępowania wyjaśniającego. Pismo skierowane do rektora, złożone w kancelarii albo przez system uczelni, uruchamia więc właściwą drogę i bieg terminów.

Co dzieje się po zgłoszeniu

1. Ocena rektora. Za przewinienie mniejszej wagi rektor może sam wymierzyć karę upomnienia, po wysłuchaniu studenta lub jego obrońcy. W pozostałych sprawach poleca wszczęcie postępowania wyjaśniającego.
2. Postępowanie wyjaśniające. Prowadzi je rzecznik dyscyplinarny do spraw studentów, powołany przez rektora spośród nauczycieli akademickich. Zbiera dowody, przesłuchuje strony i świadków. Pokrzywdzony jest stroną tego postępowania.
3. Decyzja rzecznika. Rzecznik umarza postępowanie, wnosi do rektora o karę upomnienia albo kieruje do komisji dyscyplinarnej wniosek o ukaranie. Umorzenie wymaga zatwierdzenia przez rektora.
4. Komisja dyscyplinarna. Orzeka w składzie złożonym z przewodniczącego, którym jest nauczyciel akademicki, oraz w równej liczbie z nauczycieli akademickich i studentów. Rozprawa jest co do zasady jawna, ale komisja wyłącza jawność, gdy wymaga tego interes osób trzecich.
5. Odwołanie. Od orzeczenia komisji strony mogą się odwołać do odwoławczej komisji dyscyplinarnej w terminie 14 dni od doręczenia. Od prawomocnego orzeczenia służy skarga do sądu administracyjnego.

Wszystkie te zasady znajdziecie w art. 307-320 ustawy Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce. W sprawach, których ustawa nie reguluje, stosuje się odpowiednio przepisy Kodeksu postępowania karnego.

Terminy, których warto pilnować

Postępowania dyscyplinarnego nie można wszcząć po upływie 6 miesięcy od dnia, w którym rektor uzyskał informację o czynie, ani po upływie 3 lat od jego popełnienia. Jeżeli czyn ma znamiona przestępstwa, postępowanie można wszcząć aż do przedawnienia karalności tego przestępstwa.

W praktyce oznacza to jedno: zgłoszenie złóżcie na piśmie i zachowajcie potwierdzenie daty. Rozmowa na korytarzu z opiekunem roku nie zostawia śladu.

Wzór zgłoszenia do rektora

„Szanowna Pani Rektor / Szanowny Panie Rektorze,
jestem studentką / studentem [kierunek, rok, numer albumu]. Zgłaszam zachowanie, które w mojej ocenie uchybia godności studenta. W dniach [daty] w grupie [nazwa grupy, komunikator], do której należy [liczba] osób z mojego roku, [imię i nazwisko albo nazwa konta] publikował wpisy na mój temat. Ich treść przedstawiam w załączonych zrzutach ekranu [liczba]. Wpisy widzieli między innymi [świadkowie, jeśli wyrazili zgodę].
Proszę o polecenie rzecznikowi dyscyplinarnemu do spraw studentów przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego oraz o poinformowanie mnie o sposobie załatwienia sprawy. Proszę też o ochronę moich danych w toku postępowania.
[data, podpis, adres poczty uczelnianej]”

Do pisma dołączcie tylko to, co dotyczy sprawy. Jeśli na zrzutach widać prywatne wiadomości osób postronnych, zasłońcie ich nazwiska. O granicach ujawniania cudzych wiadomości piszemy w tekście o publikacji zrzutów prywatnej rozmowy.

Jaka jest rola samorządu studenckiego?

Zgodnie z art. 110 ustawy studenci w uczelni tworzą samorząd studencki, który jest wyłącznym reprezentantem ogółu studentów. Samorząd nie jest sądem i nie wymierza kar. Ma jednak kilka realnych narzędzi.

Studenci w komisjach dyscyplinarnych.
Komisja dyscyplinarna i odwoławcza komisja dyscyplinarna są powoływane spośród nauczycieli akademickich i studentów uczelni, w trybie określonym w statucie. O winie studenta współdecydują więc inni studenci, w równej liczbie z nauczycielami.

Wsparcie osoby pokrzywdzonej.
Komisja do spraw praw studenta albo rzecznik praw studenta przy samorządzie pomoże napisać pismo, wskaże właściwego adresata i może pójść z Wami na spotkanie z prodziekanem.

Wniosek do rzecznika akademickiego.
Na części uczelni organy samorządu mogą same wnieść sprawę. Na Uniwersytecie Warszawskim Rzecznik Akademicki podejmuje czynności między innymi na wniosek organów samorządu studentów lub doktorantów.

Profilaktyka.
Samorząd może przyjąć wzór zasad dla grup roku, szkolić starostów z reagowania na konflikty i zadbać, żeby na dniach adaptacyjnych padła jasna informacja, gdzie zgłaszać hejt. Według sprawozdania UW w 2025 roku biuro rzeczniczki prowadziło takie szkolenie dla samorządu studentów.

Czego samorząd nie powinien robić.
Publikować stanowisk z nazwiskami, zanim sprawa zostanie wyjaśniona. Naciskać na pokrzywdzonego, żeby wycofał zgłoszenie „dla dobra wizerunku wydziału”. Zastępować rzecznika dyscyplinarnego własnym dochodzeniem.

Co mogą i co powinny zrobić władze uczelni?

Uczelnia nie musi czekać na wynik postępowania, żeby zadbać o osobę pokrzywdzoną. Większość potrzebnych decyzji leży w zwykłych kompetencjach dziekana.

Rozdzielenie stron.
Zmiana grupy ćwiczeniowej, inny termin zaliczenia, osobny zespół projektowy. Zmiana powinna dotyczyć w pierwszej kolejności autora wpisów, a nie osoby pokrzywdzonej, chyba że ona sama o to prosi.

Potwierdzenie przyjęcia zgłoszenia.
Krótka odpowiedź z informacją, kto zajmuje się sprawą i kiedy można spodziewać się kolejnego kroku. Milczenie dziekanatu pokrzywdzeni odbierają jako sygnał, że uczelnia stoi po stronie silniejszych.

Zawieszenie w prawach studenta.
Przy uzasadnionym podejrzeniu popełnienia przez studenta przestępstwa rektor może, jednocześnie z poleceniem przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego, zawiesić go w prawach studenta do czasu wydania orzeczenia przez komisję dyscyplinarną.

Pomoc psychologiczna i poufność.
Wskazanie uczelnianej poradni, ograniczenie liczby osób, które znają szczegóły, i jasna informacja, kto ma dostęp do zrzutów ekranu.

Zasady na przyszłość.
Regulamin studiów lub kodeks etyki studenta, w którym wprost zapisano, że zachowanie w grupach internetowych związanych ze studiami podlega tym samym zasadom co zachowanie w sali.

Uczelnia nie może natomiast żądać od studentów wglądu w prywatne telefony ani samodzielnie ustalać, kto stoi za anonimowym kontem. Do tego służy droga prawna.

Czy za hejt na grupie roku grozi odpowiedzialność karna i cywilna?

Tak. Ustawa mówi wprost, że ukaranie studenta w postępowaniu karnym nie stanowi przeszkody do wszczęcia postępowania dyscyplinarnego. Działa to w obie strony: zgłoszenie na uczelni nie zamyka drogi do sądu. Ten fragment ma charakter informacyjny i nie zastępuje porady prawnika.

Zachowanie	Przepis	Zagrożenie karą	Tryb ścigania
Wyzwiska, obraźliwe określenia	art. 216 Kodeksu karnego (zniewaga)	grzywna albo ograniczenie wolności; za pomocą środków masowego komunikowania także pozbawienie wolności do roku	oskarżenie prywatne
Nieprawdziwe zarzuty, które mogą poniżyć w opinii publicznej	art. 212 Kodeksu karnego (zniesławienie)	grzywna albo ograniczenie wolności; za pomocą środków masowego komunikowania także pozbawienie wolności do roku	oskarżenie prywatne
Groźba popełnienia przestępstwa, która budzi uzasadnioną obawę	art. 190 Kodeksu karnego	pozbawienie wolności do lat 3	na wniosek pokrzywdzonego
Uporczywe nękanie, podszywanie się pod inną osobę	art. 190a Kodeksu karnego	pozbawienie wolności od 6 miesięcy do lat 8	na wniosek pokrzywdzonego
Rozpowszechnianie wizerunku nagiej osoby bez jej zgody	art. 191a Kodeksu karnego	pozbawienie wolności od 3 miesięcy do lat 5	na wniosek pokrzywdzonego

Źródło: Kodeks karny, tekst ujednolicony Kancelarii Sejmu, stan z 2026 r.

Oskarżenie prywatne

Przy zniewadze i zniesławieniu akt oskarżenia wnosi do sądu sam pokrzywdzony. Nie musicie pisać go sami od zera. Zgodnie z art. 488 Kodeksu postępowania karnego policja na żądanie pokrzywdzonego przyjmuje ustną lub pisemną skargę, w razie potrzeby zabezpiecza dowody i przesyła skargę do właściwego sądu.

Uwaga na termin. Karalność przestępstwa ściganego z oskarżenia prywatnego ustaje z upływem roku od czasu, gdy pokrzywdzony dowiedział się o osobie sprawcy, nie później jednak niż z upływem 3 lat od popełnienia czynu. Na grupie roku autor jest zwykle znany od pierwszego dnia, więc rok biegnie szybko.

Czy zamknięta grupa to „środek masowego komunikowania”, sąd ocenia w konkretnej sprawie, biorąc pod uwagę między innymi liczbę odbiorców. Różnice między oboma przepisami wyjaśniamy w tekście zniesławienie a zniewaga w internecie.

Groźby i nękanie

Przy groźbach i uporczywym nękaniu składacie na policji lub w prokuraturze zawiadomienie razem z wnioskiem o ściganie. Od tej chwili postępowanie toczy się z urzędu. Więcej o tym, kiedy powtarzające się wiadomości stają się przestępstwem, znajdziecie w tekście o stalkingu w internecie.

Droga cywilna

Kodeks cywilny chroni dobra osobiste, w tym cześć, wizerunek i tajemnicę korespondencji (art. 23). Na podstawie art. 24 możecie żądać zaniechania naruszeń, usunięcia ich skutków, w tym oświadczenia o odpowiedniej treści i formie, a także zadośćuczynienia pieniężnego albo zapłaty na wskazany cel społeczny. Dla wielu osób najważniejsze są przeprosiny opublikowane w tej samej grupie, w której padły obraźliwe wpisy.

Zgłoszenie do platformy

Niezależnie od uczelni i sądu możecie zgłosić treści operatorowi komunikatora lub serwisu. Unijny akt o usługach cyfrowych wymaga od platform internetowych, żeby umożliwiały proste zgłaszanie nielegalnych treści i odpowiadały na zgłoszenia. W prywatnych rozmowach szyfrowanych operator widzi jednak tylko to, co mu przekażecie w zgłoszeniu.

A jeśli w sprawę zamieszany jest wykładowca albo doktorant?

Zdarza się, że do grupy roku należy doktorant prowadzący ćwiczenia albo że to prowadzący zajęcia staje się celem wpisów. Zasady są wtedy inne.

Doktorant.
Podlega odpowiedzialności dyscyplinarnej za czyn uchybiający godności doktoranta. Stosuje się do niego odpowiednio przepisy o postępowaniu wobec studentów.

Nauczyciel akademicki.
Odpowiada dyscyplinarnie za czyn uchybiający obowiązkom nauczyciela akademickiego lub godności zawodu. Sprawę prowadzi inny rzecznik dyscyplinarny, właściwy dla nauczycieli. Zgłoszenie również kierujecie do rektora.

Wykładowca jako osoba pokrzywdzona.
Ten przypadek opisaliśmy osobno w tekście o hejcie na wykładowcę w grupach studenckich.

Jeśli to Wy napisaliście coś, czego żałujecie

Nie każdy autor przykrego wpisu chciał kogoś skrzywdzić. Część osób pisze dla śmiechu grupy i dopiero po czasie widzi skutki. Jeśli tak było, macie wpływ na to, co stanie się dalej.

1. Usuńcie wpis i poproście o usunięcie kopii osoby, którym go przesłaliście.
2. Przeproście osobę pokrzywdzoną prywatnie, bez tłumaczenia się i bez słowa „ale”.
3. Jeśli wpis widziała cała grupa, napiszcie w niej jedno zdanie: to było niewłaściwe, przepraszam, proszę do tego nie wracać.
4. Nie naciskajcie na wycofanie zgłoszenia. Taki nacisk pogarsza Waszą sytuację.
5. Jeśli dostaniecie wezwanie od rzecznika dyscyplinarnego, stawcie się. Macie prawo składać wyjaśnienia, odmówić ich i korzystać z pomocy obrońcy.

Szybkie przeprosiny i usunięcie wpisu nie cofają tego, co się stało. Często jednak wystarczają, żeby sprawa zakończyła się rozmową u prodziekana albo upomnieniem, a nie rozprawą przed komisją.

Podsumowanie: trzy drogi, które się nie wykluczają

Hejt na grupie roku to sprawa między dorosłymi ludźmi, ale nie sprawa prywatna. Uczelnia ma drogę dyscyplinarną z konkretnymi karami i terminami. Samorząd ma swoich przedstawicieli w komisjach i może stanąć obok osoby pokrzywdzonej. Sądy i policja działają niezależnie od tego, co postanowi rektor.

Najważniejsze kroki są proste: zabezpieczyć treści, powiedzieć zaufanej osobie, złożyć pisemne zgłoszenie i pilnować terminów. Starosta może w tym pomóc, ale nie musi i nie powinien dźwigać sprawy sam.

Jeśli jesteście osobą pokrzywdzoną, pamiętajcie o jednym: to, że na roku jest Was kilkadziesiąt osób, a pisze kilka, nie znaczy, że reszta się zgadza. Zwykle większość milczy, bo nie wie, jak zareagować. Jedno spokojne zgłoszenie często zmienia więcej, niż się spodziewacie.

Gdzie szukać pomocy?

Fundacja Usuwanie Hejtu.
Pomagamy przygotować zgłoszenia do platform i do uczelni oraz prowadzimy je do końca. Pomagamy zabezpieczyć materiał i kierujemy do prawnika lub psychologa. Nie ustalamy tożsamości autorów poza drogą prawną i nie zastępujemy prawnika. Telefon: 222 900 142, e-mail: biuro@usuwaniehejtu.pl.

Na uczelni.
Prodziekan do spraw studenckich, rzecznik akademicki lub rzecznik praw studenta, pełnomocnik do spraw równego traktowania, samorząd studencki, uczelniana poradnia psychologiczna. Przykładem takiego biura jest Rzecznik Akademicki Uniwersytetu Warszawskiego.

Policja i prokuratura.
Przy groźbach, nękaniu, publikacji intymnych zdjęć i podszywaniu się. Przy zniewadze i zniesławieniu policja przyjmie skargę i przekaże ją do sądu.

Telefony pomocowe.
116 123 to całodobowy telefon dla dorosłych w kryzysie emocjonalnym. W razie zagrożenia życia dzwońcie pod 112.

Działania Fundacji można wesprzeć darowizną na stronie usuwaniehejtu.pl.

Najczęściej zadawane pytania

1. Czy uczelnia może ukarać studenta za wpis w prywatnej grupie na Messengerze?
Tak, jeśli wpis jest czynem uchybiającym godności studenta. Ustawa nie ogranicza odpowiedzialności dyscyplinarnej do terenu uczelni. O tym, czy konkretny wpis spełnia ten warunek, decyduje rektor, rzecznik dyscyplinarny i komisja.

2. Jakie kary dyscyplinarne grożą studentowi za hejt?
Ustawa wymienia pięć kar: upomnienie, naganę, naganę z ostrzeżeniem, zawieszenie w określonych prawach studenta na okres do 1 roku oraz wydalenie z uczelni. Najcięższe kary są stosowane rzadko i przy poważnych czynach. Przy drobniejszych sprawach rektor może sam wymierzyć upomnienie.

3. Do kogo skierować zgłoszenie: do dziekana czy do rektora?
Postępowanie wyjaśniające rzecznik dyscyplinarny wszczyna na polecenie rektora, więc pismo do rektora uruchamia właściwą drogę. Można też zacząć od prodziekana do spraw studenckich, który przekaże sprawę dalej. W obu przypadkach zachowajcie potwierdzenie daty złożenia pisma.

4. Ile czasu mam na zgłoszenie hejtu na uczelni?
Postępowania dyscyplinarnego nie można wszcząć po upływie 6 miesięcy od dnia, w którym rektor dowiedział się o czynie, ani po upływie 3 lat od jego popełnienia. Wyjątkiem są czyny o znamionach przestępstwa, przy których obowiązuje termin przedawnienia karalności. Najbezpieczniej zgłosić sprawę w ciągu kilku tygodni.

5. Czy mogę zgłosić sprawę anonimowo?
Rozmowa z rzecznikiem akademickim lub pełnomocnikiem do spraw równego traktowania jest zwykle poufna i nie zobowiązuje do dalszych kroków. Formalne postępowanie dyscyplinarne wymaga jednak dowodów i zeznań, więc autor zgłoszenia jest w nim znany. Możecie prosić o ochronę swoich danych przed osobami spoza postępowania.

6. Czy starosta roku odpowiada za to, co inni piszą na grupie?
Starosta nie jest organem uczelni i nie odpowiada dyscyplinarnie za cudze wpisy. Jako administrator grupy powinien jednak reagować, gdy wie o treściach krzywdzących inną osobę: zabezpieczyć je, usunąć i porozmawiać z autorem. Bierność osłabia zaufanie roku i utrudnia później wyjaśnienie sprawy.

7. Czy muszę wybierać między uczelnią a policją?
Nie. Ustawa wprost przewiduje, że kara wymierzona w postępowaniu karnym nie stanowi przeszkody do wszczęcia postępowania dyscyplinarnego. Zgłoszenie na uczelni, skarga na policji i pozew o ochronę dóbr osobistych mogą być prowadzone równolegle.

8. Co zrobić, gdy autor usunął wpisy, zanim zrobiłem zrzuty ekranu?
Zapytajcie osoby z grupy, czy ktoś zachował zrzuty albo powiadomienia z treścią wiadomości. Świadkowie mogą też potwierdzić treść wpisów w rozmowie z rzecznikiem dyscyplinarnym. Samo usunięcie wpisu nie kończy sprawy.

9. Czy wykluczenie mnie z grupy roku to też hejt?
Samo usunięcie z grupy nie zawsze jest przewinieniem, ale celowe odcięcie jednej osoby od informacji o zajęciach bywa formą nękania. Zgłoście to prodziekanowi i poproście o przekazywanie ogłoszeń pocztą uczelnianą. Jeśli wykluczeniu towarzyszą obraźliwe wpisy, opiszcie obie rzeczy w jednym zgłoszeniu.

10. Czy komisja dyscyplinarna składa się tylko z wykładowców?
Nie. Komisja orzeka w składzie złożonym z przewodniczącego, którym jest nauczyciel akademicki, oraz w równej liczbie z nauczycieli akademickich i studentów. Studenci mają więc realny głos w ocenie zachowania innych studentów.

11. Czy osoba obwiniona dowie się, co zeznałem?
Osoba, której dotyczy postępowanie, ma prawo zapoznać się z zebranymi dowodami po zakończeniu postępowania dowodowego. Trzeba się więc liczyć z tym, że pozna treść zgłoszenia. Jeśli obawiacie się odwetu, napiszcie o tym w zgłoszeniu i poproście dziekana o rozdzielenie grup zajęciowych.

12. Co, jeśli uczelnia nie odpowiada na zgłoszenie?
Przypomnijcie się na piśmie, powołując datę pierwszego zgłoszenia. Poproście o wsparcie samorząd studencki lub rzecznika akademickiego, jeśli działa na uczelni. Brak reakcji uczelni nie blokuje drogi karnej ani cywilnej.

13. Czy hejt na grupie roku może skończyć się wyrokiem?
Może. Zniewaga i zniesławienie są przestępstwami ściganymi z oskarżenia prywatnego, a groźby i uporczywe nękanie na wniosek pokrzywdzonego. Sąd może też w sprawie cywilnej nakazać przeprosiny i zapłatę zadośćuczynienia.

14. Jestem świadkiem, nie osobą pokrzywdzoną. Czy mogę coś zrobić?
Tak. Możecie napisać do osoby pokrzywdzonej, że widzicie, co się dzieje, i przekazać jej swoje zrzuty ekranu. Możecie też zgłosić sprawę jako osoba, która zawiadomiła o czynie, najlepiej po rozmowie z pokrzywdzonym.

Źródła

• Sejm RP, 2024: Ustawa z dnia 20 lipca 2018 r. - Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce, tekst jednolity (Dz.U. 2024 poz. 1571), art. 110, 275, 286, 307-322
• Sejm RP, 2026: Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny, tekst ujednolicony (art. 101, 190, 190a, 191a, 212, 216)
• Sejm RP, 2026: Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks postępowania karnego, tekst ujednolicony (art. 12, 488)
• Sejm RP, 2026: Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny, tekst ujednolicony (art. 23, 24, 448)
• Uniwersytet Warszawski, 2026: Sprawozdanie z działania Rzecznika Akademickiego ds. studenckich i pracowniczych w okresie od 1 stycznia do 31 grudnia 2025 r.
• Uniwersytet Łódzki, 2026: Sprawozdanie z działalności Rzecznika Praw Akademickich w okresie od 1 stycznia do 31 grudnia 2025 r.
• Główny Urząd Statystyczny, 2025: Szkolnictwo wyższe w roku akademickim 2024/2025
• Komisja Europejska, 2026: Akt o usługach cyfrowych (DSA)
• Uniwersytet Warszawski, 2026: Rzecznik Akademicki (Ombuds) - strona biura
• 116sos.pl, 2026: 116sos.pl - telefon 116 123 dla osób dorosłych w kryzysie emocjonalnym

A jak to wyglądało na Waszym roku? Napiszcie w komentarzu

Czy na Waszej uczelni wiedzieliście, do kogo zgłosić hejt ze strony osoby z roku, i czy ktoś odpowiedział na zgłoszenie? Co zrobił starosta albo samorząd i co Waszym zdaniem powinien był zrobić inaczej? Prosimy, żebyście w komentarzach nie podawali nazwisk, nazw kont ani innych danych osób, których dotyczy sprawa.