Czy blokowanie kont zmniejsza ilość hejtu? Wyniki badań nad usuwaniem użytkowników

Platforma zamyka konto hejtera albo całą grupę. Czy hejtu robi się przez to mniej, czy tylko przenosi się w inne miejsce? Na to pytanie od kilku lat odpowiadają badacze, którzy porównują zachowanie tysięcy użytkowników przed blokadą i po niej.

Wyniki są dość spójne. Na serwisie, który zamknął konto lub społeczność, mowy nienawiści zwykle ubywa, a usunięte osoby tracą zasięg. Część z nich przenosi się jednak do mniejszych serwisów i tam pisze ostrzej. Poniżej znajdziecie liczby z kilkunastu badań i wnioski dla moderatorów, redakcji i osób zgłaszających.

W skrócie

• Po zamknięciu dwóch społeczności na Reddicie w 2015 r. ich dawni uczestnicy, którzy zostali w serwisie, używali mowy nienawiści o co najmniej 80% rzadziej (Chandrasekharan i in., 2017).
• Zainteresowanie usuniętymi twórcami spada: po 12 miesiącach o 63% w wyszukiwarce Google i o 43% w Wikipedii (Horta Ribeiro i in., 2024, 165 blokad, 101 twórców).
• Efekt nie jest równy u wszystkich. Po zamknięciu blisko 2 tys. społeczności na Reddicie w 2020 r. 15,6% użytkowników odeszło, pozostali obniżyli toksyczność średnio o 6,6%, ale 5% zwiększyło ją o ponad 70% (Cima i in., 2024).
• Przenosiny są faktem. Społeczności, które po blokadzie założyły własne strony, straciły od 55% do 73% dziennych wpisów, ale w jednej z nich wzrosły wskaźniki toksyczności i radykalizacji (Horta Ribeiro i in., 2021).
• Zamknięcie jednego niszowego serwisu nie zmniejsza aktywności na pozostałych: po wyłączeniu Parlera na początku 2021 r. jego użytkownicy częściej korzystali z innych takich serwisów (Horta Ribeiro i in., 2023).
• Prawie wszystkie badania dotyczą serwisów anglojęzycznych. Porównywalnych danych dla polskich społeczności w źródłach, do których dotarliśmy, nie ma.

O jakim blokowaniu mówią badania?

W tym tekście chodzi o decyzje serwisu, a nie o przycisk „Zablokuj” w Waszym profilu. Gdy sami blokujecie hejtera, przestajecie widzieć jego wpisy, ale on nadal może pisać do innych. Gdy konto zamyka platforma, autor traci możliwość publikowania w tym serwisie.

W literaturze naukowej takie działanie nazywa się „deplatforming”, czyli odebranie komuś miejsca do publikacji. Badacze rozróżniają kilka poziomów.

Zamknięcie pojedynczego konta.
Dotyczy jednej osoby, często znanej i z dużą publicznością. Serwis usuwa profil na stałe albo zawiesza go na pewien czas.

Zamknięcie całej społeczności.
Serwis usuwa grupę, forum tematyczne lub kanał. Konta uczestników zostają, ale znika miejsce, w którym się spotykali.

Kwarantanna.
Społeczność nadal działa, ale serwis jej nie poleca, nie pokazuje w wyszukiwarce i ostrzega przed wejściem. To łagodniejsze rozwiązanie niż zamknięcie.

Wyłączenie całego serwisu.
Firmy techniczne odmawiają obsługi stronie, na przykład hostingu albo dostępu do sklepu z aplikacjami. Serwis znika na jakiś czas z sieci.

O tym, jak największe serwisy zmieniały swoje podejście do takich decyzji, pisaliśmy w tekście o osi czasu zasad moderacji największych platform.

Czy po zamknięciu kont hejtu jest mniej na samej platformie?

Tak. To najlepiej potwierdzony wynik. Na serwisie, który podjął decyzję, ubywa nienawistnych wpisów, a problem nie przenosi się automatycznie do sąsiednich grup.

Reddit w 2015 r.: dwie społeczności i ponad 100 mln wpisów

W 2015 r. Reddit zamknął kilka społeczności za nękanie, w tym dwie duże: jedną wyśmiewającą osoby z otyłością i jedną rasistowską. Zespół z Georgia Institute of Technology, Emory University i University of Michigan przeanalizował ponad 100 mln wpisów i komentarzy. Uczestników zamkniętych grup porównał z podobnymi użytkownikami, których blokada nie dotknęła.

Wyniki opisuje praca „You Can’t Stay Here” z 2017 r. Z 22 211 badanych uczestników pierwszej grupy 21,15% przestało pisać w serwisie. W grupie porównawczej było to 10,49%. W drugiej społeczności zamilkło 19,33% z 3347 osób, a w grupie porównawczej 15,69%.

Ci, którzy zostali, pisali inaczej. Użycie nienawistnych słów spadło o 90,63% u uczestników pierwszej grupy i o 81,08% u uczestników drugiej, w porównaniu z grupami kontrolnymi. Do innych społeczności napłynęli „migranci” z zamkniętych grup, ale poziom mowy nienawiści w tych miejscach nie zmienił się istotnie.

Autorzy uczciwie zaznaczają jedno ograniczenie. Wiadomo, że konta zamilkły. Nie wiadomo, czy ich właściciele odeszli, czy założyli nowe profile.

Twitter: trzech znanych twórców i ich zwolennicy

Drugie często cytowane badanie dotyczy trwałego usunięcia z Twittera trzech twórców z dużą publicznością. Badacze przeanalizowali ponad 49 mln wpisów. Jak podaje praca Jhavera i współautorów z 2021 r., liczba rozmów o tych osobach wyraźnie spadła, a ich zwolennicy pisali w całym serwisie mniej i mniej toksycznie.

Streszczenie tej pracy nie podaje jednego wskaźnika procentowego, dlatego nie przytaczamy tu liczby. Kierunek zmiany jest jednak taki sam jak na Reddicie.

Facebook: usunięcie liderów sześciu organizacji

W 2023 r. dwie osoby zatrudnione w firmie Meta opisały w czasopiśmie PNAS sześć akcji, w których z Facebooka usunięto znanych członków organizacji uznanych za nienawistne. Jak wynika z pracy „Disrupting hate”, publiczność tych organizacji średnio rzadziej oglądała i rzadziej tworzyła nienawistne treści.

Osoby najbliższe usuniętym liderom w krótkim okresie reagowały odwrotnie, czyli wzmożoną aktywnością. Z czasem także one ograniczyły kontakt z siecią organizacji i z nienawistnymi treściami. Warto pamiętać, że to badanie przeprowadziła sama platforma, na danych niedostępnych dla zewnętrznych naukowców.

Twitter w styczniu 2021 r.: 70 tys. kont jednocześnie

Po wydarzeniach z 6 stycznia 2021 r. w Waszyngtonie Twitter usunął jednocześnie 70 tys. kont rozpowszechniających dezinformację. Badacze śledzili grupę ponad 500 tys. aktywnych użytkowników. Według pracy opublikowanej w „Nature” w 2024 r. obieg dezinformacji zmalał zarówno za sprawą usuniętych kont, jak i wśród osób, które je obserwowały.

Autorzy zastrzegają, że nie potrafią podać dokładnej wielkości efektu, bo blokada zbiegła się w czasie z samymi wydarzeniami. Zauważyli też, że wielu rozpowszechniających dezinformację, których nie usunięto, odeszło z serwisu samodzielnie.

Co dzieje się z usuniętymi użytkownikami?

Usunięci tracą przede wszystkim publiczność. To wynik, który powtarza się w badaniach niezależnie od serwisu.

Mniejsze zainteresowanie w całym internecie

Wcześniejsze prace liczyły wpisy i polubienia w jednym serwisie. Zespół, w którym pracowali między innymi Manoel Horta Ribeiro, Shagun Jhaver i Robert West, zmierzył coś szerszego: ile osób w ogóle szuka informacji o usuniętym twórcy. Wykorzystał dane z wyszukiwarki Google i liczbę odsłon stron w Wikipedii.

Badanie objęło 165 blokad dotyczących 101 twórców. Jak podaje praca z 2024 r., po 12 miesiącach zainteresowanie usuniętymi twórcami było niższe o 63% w Google (przedział ufności od 46% do 75%) i o 43% w Wikipedii (od 24% do 57%). Spadek widać było zarówno po blokadach trwałych, jak i czasowych.

Mniej odbiorców, więcej wpisów i ostrzejszy język

Badacze z Boston University i współpracujących ośrodków sprawdzili konta zawieszone na Twitterze i Reddicie, których właściciele pojawili się w serwisie Gab. Według pracy z 2021 r. 73,68% badanych kont w Gab powstało dopiero po zawieszeniu w dużym serwisie.

Po przenosinach ci użytkownicy pisali częściej i bardziej toksycznie. Mieli jednak wyraźnie mniej obserwujących, więc docierali do mniejszej liczby osób.

Podobny obraz daje analiza przenosin z Twittera do serwisu Gettr. Z badania opublikowanego w 2023 r., opartego na 15 mln wpisów z Gettr i 12 mln z Twittera, wynika, że osoby usunięte z Twittera były w nowym serwisie 5 razy aktywniejsze niż osoby obecne w obu serwisach jednocześnie. Autorzy nie stwierdzili przy tym wyraźnego wzrostu toksyczności wraz z czasem korzystania z Gettr.

Czy hejt przenosi się na inne serwisy?

Tak, część aktywności się przenosi. Zwykle jest jej jednak mniej niż przed blokadą, a nowe miejsce ma słabszy napływ nowych osób. Problemem pozostaje mniejsza, ale bardziej zaangażowana grupa.

Społeczności, które założyły własne strony

Dwie duże społeczności po zamknięciu na Reddicie przeniosły się na własne, niezależne strony. Zespół badaczy porównał ich aktywność przed przenosinami i po nich. Wyniki przedstawia praca z 2021 r. o migracjach między platformami.

W pierwszej społeczności liczba dziennych wpisów spadła o około 55% względem średniej sprzed interwencji, a liczba aktywnych użytkowników dziennie o około 65%. Napływ nowych osób zmalał o około 30%. W drugiej społeczności dziennych wpisów ubyło o około 73%.

Jest też druga strona. Liczba wpisów przypadających na jednego użytkownika wzrosła, w pierwszej społeczności o około 31%. W tej samej grupie wzrosły wskaźniki toksyczności i radykalizacji. Autorzy podsumowują to tak: mniejsza aktywność może oznaczać społeczność mniejszą, ale bardziej radykalną.

Wyłączenie całego serwisu: przypadek Parlera

Na początku 2021 r. serwis Parler został na pewien czas odcięty od infrastruktury technicznej. Badacze z EPFL i University of Pennsylvania wykorzystali dwa panele obejmujące 112 705 osób, dobrane tak, by odzwierciedlały użytkowników komputerów i telefonów w Stanach Zjednoczonych.

Według pracy opublikowanej w PNAS Nexus w 2023 r. inne niszowe serwisy zyskały, a łączna aktywność w takich serwisach wzrosła w czasie, gdy Parler nie działał. W grupie 996 aktywnych użytkowników Parlera prawdopodobieństwo codziennej aktywności w innych niszowych serwisach wzrosło o 10,9 punktu procentowego na komputerach i o 15,9 punktu na telefonach.

Wniosek autorów jest jasny: wyłączenie jednego dużego niszowego serwisu, bez działań wobec pozostałych, nie zmniejszyło łącznej aktywności jego użytkowników.

Forum nękające, które wróciło do sieci

Pod koniec 2022 r. kilka firm technicznych przez kilka miesięcy odmawiało obsługi forum znanego z organizowania nękania konkretnych osób. Według analizy opublikowanej w 2023 r. akcja nie doprowadziła do zamknięcia forum. Część użytkowników przeniosła się do komunikatora Telegram, ruch rozproszył się na zapasowe adresy, a potem forum wróciło.

Efekt jednak był. Aktywność forum, liczba aktywnych użytkowników, wątków, wpisów i odwiedzin spadły mniej więcej o połowę. Autorzy oceniają, że bez działań wobec osób utrzymujących takie forum sama presja na dostawców usług ma ograniczoną skuteczność.

Jak blokady wpływają na tych, którzy zostają?

Większość uczestników zamkniętych społeczności zostaje w serwisie. Od ich reakcji zależy, czy blokada poprawi rozmowę, czy ją zaostrzy.

Średnio spokojniej, ale z grupą rozżalonych

W 2020 r. Reddit zamknął jednocześnie blisko 2 tys. społeczności. Badacze z Włoch przeanalizowali 16 mln komentarzy napisanych przez 17 tys. użytkowników w ciągu 14 miesięcy. Wyniki zawiera praca „The Great Ban” z 2024 r.

Serwis opuściło 15,6% użytkowników dotkniętych blokadą. Pozostali obniżyli toksyczność swoich wpisów średnio o 6,6%. To wynik skromny, znacznie niższy niż w badaniu z 2015 r.

Ważniejsze jest to, co kryje się pod średnią. 5% użytkowników zwiększyło toksyczność o ponad 70% względem poziomu sprzed blokady. Autorzy nazywają ich użytkownikami rozżalonymi i zaznaczają, że pojawiali się w wielu zamkniętych społecznościach, a nie w jednej.

Skutki dla pozostałych społeczności

Inna praca, analiza kolejnych ograniczeń nałożonych na jedną dużą społeczność polityczną na Reddicie (2022 r.), objęła ponad 15 mln wpisów z 2 lat. Interwencje wyraźnie zmniejszyły aktywność problematycznych użytkowników. Jednocześnie wzrosła toksyczność ich wpisów, a udostępniane przez nich wiadomości były bardziej spolaryzowane i mniej oparte na faktach.

Dla porównania: w badaniu z 2015 r. społeczności, do których trafili uczestnicy zamkniętych grup, nie odnotowały istotnej zmiany w poziomie mowy nienawiści. Wynik zależy więc od tego, jaką społeczność zamknięto i jak silnie jej członkowie byli z nią związani.

Kwarantanna zamiast zamknięcia

Łagodniejszym środkiem jest kwarantanna. Badacze przeanalizowali ponad 85 mln wpisów z Reddita dotyczących dwóch społeczności objętych takim ograniczeniem. Jak podaje praca „Quarantined!” z 2020 r., napływ nowych użytkowników spadł o 79,5% w jednej i o 58% w drugiej.

Kwarantanna nie zmieniła natomiast języka dotychczasowych uczestników. Poziom mizoginii i rasizmu w ich wpisach pozostał taki sam. Ten środek utrudnia więc werbowanie nowych osób, ale nie zmienia zachowania tych, którzy już są w grupie.

Zestawienie najważniejszych badań

Badanie	Co zamknięto	Najważniejszy wynik	Skutek uboczny lub zastrzeżenie
Chandrasekharan i in., 2017	2 społeczności na Reddicie (2015 r.)	Co najmniej 80% mniej mowy nienawiści u osób, które zostały	Nie wiadomo, czy osoby z zamilkłych kont założyły nowe
Horta Ribeiro i in., 2021	2 społeczności, które przeniosły się na własne strony	Od 55% do 73% mniej dziennych wpisów po przenosinach	W jednej grupie wzrost toksyczności i radykalizacji
Ali i in., 2021	Konta zawieszone na Twitterze i Reddicie	Mniej obserwujących po przejściu do Gab	Więcej wpisów i ostrzejszy język; 73,68% kont w Gab założono po zawieszeniu
Horta Ribeiro i in., 2023	Cały serwis Parler (2021 r.)	Brak spadku łącznej aktywności w niszowych serwisach	Wzrost codziennej aktywności w innych serwisach o 10,9 i 15,9 pkt proc.
Horta Ribeiro i in., 2024	165 blokad 101 twórców	Po roku 63% mniej zainteresowania w Google i 43% w Wikipedii	Miara dotyczy uwagi odbiorców, a nie treści wpisów
Cima i in., 2024	Blisko 2 tys. społeczności na Reddicie (2020 r.)	15,6% odeszło, toksyczność pozostałych niższa o 6,6%	5% użytkowników zwiększyło toksyczność o ponad 70%
Chandrasekharan i in., 2020	Kwarantanna 2 społeczności na Reddicie	Napływ nowych osób niższy o 79,5% i 58%	Język dotychczasowych uczestników bez zmian

Źródło: opracowanie na podstawie prac Chandrasekharan i in. (2017), Horta Ribeiro i in. (2021), Ali i in. (2021), Horta Ribeiro i in. (2023), Horta Ribeiro i in. (2024), Cima i in. (2024) oraz Chandrasekharan i in. (2020).

Czego te badania nie mierzą? Ograniczenia danych

Te liczby warto cytować ostrożnie. Każde z badań ma ograniczenia, które autorzy sami opisują.

Jeden kraj i jeden język.
Niemal wszystkie prace dotyczą anglojęzycznych społeczności, głównie ze Stanów Zjednoczonych, i kilku serwisów: Reddita, Twittera, Facebooka. Nie znaleźliśmy porównywalnego badania polskich grup ani forów, więc przenoszenie wyników na polski internet jest przybliżeniem.

Słowniki i automatyczna ocena języka.
„Mowę nienawiści” i „toksyczność” mierzy się listami słów albo programami oceniającymi tekst. Takie narzędzia gubią ironię, zmieniony zapis słów i nowe określenia. Spadek w pomiarze może częściowo oznaczać zmianę słownictwa, a nie zmianę postawy.

Konta, a nie ludzie.
Badacze widzą konta. Nie wiedzą, czy osoba z zamilkłego konta odeszła, czy pisze pod nową nazwą. Nie widzą też rozmów w zamkniętych grupach i komunikatorach.

Wydarzenia w tle.
Duże blokady następują zwykle po głośnych wydarzeniach. Trudno wtedy oddzielić skutek blokady od skutku samego wydarzenia, co wprost przyznają autorzy pracy o 70 tys. kont usuniętych z Twittera.

Różny czas obserwacji.
Jedne badania obejmują kilka tygodni, inne ponad rok. Praca z 2025 r. o skutkach blokad ze stycznia 2021 r. pokazuje, że skutek krótkoterminowy i długoterminowy mogą się różnić: zaraz po blokadach polaryzacja wśród badanych użytkowników Twittera wzrosła, a w dłuższym okresie malała.

Nikt nie zmierzył ulgi osób atakowanych.
Opisane prace liczą wpisy, konta i zasięgi. Nie pytają osób, w które hejt był wymierzony, czy po blokadzie czuły się bezpieczniej. To luka, o której warto wspomnieć przy każdym cytowaniu tych wyników.

Więcej o tym, dlaczego wyniki różnych badań tak bardzo się rozchodzą, znajdziecie w tekście o czytaniu badań o hejcie.

Co z tych badań wynika dla moderatorów i administratorów?

Z danych da się wyprowadzić kilka praktycznych wniosków. Dotyczą zarówno dużych serwisów, jak i grupy na Facebooku, forum czy sekcji komentarzy w redakcji.

Usuwanie działa tam, gdzie macie wpływ.
Wasza społeczność po usunięciu uporczywie nękających kont najpewniej będzie spokojniejsza. To, że ktoś przeniesie się w inne miejsce, nie unieważnia tej korzyści: tam ma zwykle mniej odbiorców.

Spodziewajcie się krótkiej fali odwetu.
Niewielka część użytkowników reaguje na blokadę ostrzejszym językiem. Zaplanujcie wzmocnioną moderację na pierwsze dni i tygodnie po decyzji, zamiast uznawać, że sprawa jest zamknięta.

Zamknięcie grupy to nie to samo co zamknięcie kont.
Po likwidacji grupy jej uczestnicy zostają w serwisie. Obserwujcie miejsca, do których mogą przejść, i reagujcie na konkretne wpisy.

Ograniczenie widoczności hamuje napływ, ale nie zmienia języka.
Kwarantanna i podobne środki ograniczają liczbę nowych osób. Jeśli celem jest ochrona atakowanych, sama kwarantanna nie wystarczy.

Decyzja musi być uzasadniona i możliwa do zaskarżenia.
W Unii Europejskiej wymaga tego akt o usługach cyfrowych (DSA). Zgodnie z art. 23 rozporządzenia 2022/2065 platformy zawieszają na rozsądny okres, po uprzednim ostrzeżeniu, konta osób często publikujących oczywiście nielegalne treści. Art. 20 daje użytkownikowi co najmniej sześć miesięcy na złożenie skargi do platformy na jej decyzję.

Jak wygląda to od strony użytkownika, opisaliśmy w tekście o uzasadnieniu decyzji platformy i odwołaniu wewnętrznym. Dane o tym, jak często serwisy zmieniają swoje decyzje, zebraliśmy w tekście o odwołaniach od decyzji platform. Ten artykuł nie zastępuje porady prawnika.

Co to oznacza dla osób, które zgłaszają hejt?

Jeśli ktoś Was nęka, zgłoszenie konta ma sens. Badania pokazują, że usunięte konto traci publiczność, a to od zasięgu zależy skala szkody.

Zgłaszajcie konto i konkretne wpisy.
Serwis ocenia wzorzec zachowania. Kilka dobrze opisanych zgłoszeń z linkami do wpisów jest skuteczniejsze niż jedno ogólne. Co powinno się w nim znaleźć, wyjaśniamy w tekście o zgłoszeniu nielegalnej treści zgodnym z art. 16 DSA.

Najpierw zabezpieczcie materiał.
Po zamknięciu konta wpisy znikają z widoku. Zróbcie zrzuty ekranu z nazwą konta, datą i adresem, zanim wyślecie zgłoszenie.

Liczcie się z nowym kontem.
Badacze nie potrafią stwierdzić, ilu usuniętych wraca pod nową nazwą. Jeśli tak się stanie, zgłoście nowe konto i wskażcie związek z poprzednim. Przy uporczywym nękaniu pomocny będzie tekst o anonimowym koncie, które nęka od miesięcy.

Własna blokada nadal Was chroni.
Przycisk „Zablokuj” nie zmniejsza ilości hejtu w serwisie, ale sprawia, że go nie widzicie i że autor nie może do Was pisać. Stosujcie go równolegle ze zgłoszeniem, po zabezpieczeniu dowodów.

Jeśli chcecie sami sprawdzić, jak często serwisy zawieszają konta w Unii Europejskiej, przyda się tekst o unijnej bazie decyzji moderacyjnych.

Podsumowanie: blokady pomagają, ale nie kończą sprawy

Badania z lat 2017-2025 układają się w jeden obraz. Zamykanie kont i społeczności zmniejsza ilość hejtu w serwisie, który podjął decyzję, i odbiera usuniętym osobom publiczność. To korzyść realna i dobrze udokumentowana.

Blokada nie zmienia jednak przekonań. Część usuniętych przenosi się do mniejszych serwisów, pisze tam częściej i ostrzej, a niewielka grupa pozostałych reaguje wzrostem agresji. Dlatego zamknięcie konta jest początkiem pracy moderatora, a nie jej końcem.

Największą luką w danych pozostaje brak badań polskich społeczności i brak pomiaru tego, co czują osoby atakowane. Cytując liczby z tego tekstu, podawajcie rok, serwis i sposób pomiaru.

Gdzie szukać pomocy?

Fundacja Usuwanie Hejtu pomaga przygotować zgłoszenia do serwisów i prowadzi je do końca, pomaga zabezpieczyć materiał oraz kieruje do prawnika lub psychologa. Kontakt: tel. 222 900 142, e-mail biuro@usuwaniehejtu.pl. Fundacja nie ustala tożsamości autorów poza drogą prawną i nie zastępuje prawnika.

Gdy platforma nie reaguje na zgłoszenie albo odrzuca odwołanie, możecie złożyć skargę do koordynatora do spraw usług cyfrowych. Przy groźbach i uporczywym nękaniu zawiadomcie policję lub prokuraturę. W sprawach dzieci zawsze działajcie razem z dorosłym.

Telefony pomocowe: 116 111 dla dzieci i młodzieży, 116 123 dla dorosłych w kryzysie emocjonalnym, 800 100 100 dla rodziców i nauczycieli, 112 przy zagrożeniu życia. Działania Fundacji można wesprzeć darowizną na stronie usuwaniehejtu.pl.

Najczęściej zadawane pytania

1. Czy usunięcie konta hejtera przez platformę zmniejsza ilość hejtu?
W serwisie, który usunął konto, zwykle tak. Badania Reddita, Twittera i Facebooka pokazują spadek nienawistnych wpisów i mniejszy zasięg usuniętych osób. Nie oznacza to, że hejt znika z całego internetu.

2. Co to jest deplatforming?
To angielskie określenie odebrania komuś możliwości publikowania w danym serwisie. Obejmuje trwałe usunięcie konta, zamknięcie całej społeczności, a czasem odcięcie całej strony od usług technicznych.

3. Czy zablokowani użytkownicy po prostu zakładają nowe konta?
Badacze nie potrafią tego dokładnie policzyć, bo widzą konta, a nie osoby. W badaniu z 2021 r. niemal trzy czwarte sprawdzonych kont w serwisie Gab powstało po zawieszeniu w dużym serwisie, więc przenosiny są częste. Nowe konto warto zgłosić ze wskazaniem związku z poprzednim.

4. Dokąd przenoszą się usunięte społeczności?
Najczęściej do mniejszych serwisów o łagodniejszych zasadach, na własne strony albo do komunikatorów. W opisanych badaniach nowe miejsca miały mniej wpisów i mniej nowych uczestników niż społeczność przed blokadą.

5. Czy blokada może kogoś zradykalizować?
U części osób tak. W jednej z badanych społeczności po przenosinach wzrosły wskaźniki toksyczności i radykalizacji, a po dużej blokadzie na Reddicie w 2020 r. 5% użytkowników zaczęło pisać znacznie ostrzej. To mniejszość, ale moderatorzy powinni się jej spodziewać.

6. Czy czasowe zawieszenie konta działa tak samo jak trwałe usunięcie?
Badanie 165 blokad z 2024 r. wykazało spadek zainteresowania twórcami zarówno po blokadach trwałych, jak i czasowych. Nie ma natomiast mocnych danych o tym, jak czasowe zawieszenie zmienia język samej zawieszonej osoby po powrocie.

7. Czym różni się kwarantanna społeczności od jej zamknięcia?
Społeczność w kwarantannie nadal działa, ale serwis jej nie poleca i ostrzega przed wejściem. Według badania z 2020 r. ogranicza to napływ nowych osób, ale nie zmienia języka dotychczasowych uczestników.

8. Czy zablokowanie hejtera na własnym profilu zmniejsza hejt?
Chroni Was, bo przestajecie widzieć jego wpisy i nie może do Was pisać. Nie ogranicza jednak tego, co ta osoba publikuje dla innych. Dlatego blokadę warto łączyć ze zgłoszeniem do serwisu.

9. Czy są polskie badania o skutkach zamykania kont?
W źródłach, do których dotarliśmy, nie ma porównywalnych badań polskich grup i forów. Wyniki z serwisów anglojęzycznych można traktować jako wskazówkę, a nie pewną prognozę dla polskiego internetu.

10. Jak badacze mierzą toksyczność wpisów?
Używają list nienawistnych słów albo programów, które przypisują tekstowi ocenę. Takie pomiary nie wychwytują ironii ani zmienionej pisowni, więc wynik jest przybliżeniem.

11. Czy platforma w Unii Europejskiej musi zawiesić konto hejtera?
Akt o usługach cyfrowych zobowiązuje platformy do zawieszania na rozsądny okres, po ostrzeżeniu, kont osób często publikujących oczywiście nielegalne treści. Ocena każdego przypadku należy do platformy, a jej decyzję można zaskarżyć.

12. Czy zamknięcie całego serwisu z hejtem rozwiązuje problem?
Badanie wyłączenia Parlera pokazało, że jego użytkownicy przeszli do innych niszowych serwisów i łączna aktywność nie spadła. Analiza forum nękającego z 2022 r. wykazała spadek aktywności o około połowę, ale forum wróciło do sieci.

13. Czy po zamknięciu konta mogę jeszcze zabezpieczyć dowody?
Jest to trudniejsze, bo wpisy znikają z widoku. Dlatego zrzuty ekranu z nazwą konta, datą i adresem najlepiej zrobić przed zgłoszeniem. W postępowaniu dane od platformy może uzyskać organ prowadzący sprawę.

Źródła

• Proceedings of the ACM on Human-Computer Interaction (Chandrasekharan i in.), 2017: You Can’t Stay Here: The Efficacy of Reddit’s 2015 Ban Examined Through Hate Speech
• Proceedings of the ACM on Human-Computer Interaction (Jhaver i in.), 2021: Evaluating the Effectiveness of Deplatforming as a Moderation Strategy on Twitter
• arXiv (Horta Ribeiro i in.), 2021: Do Platform Migrations Compromise Content Moderation? Evidence from r/The_Donald and r/Incels
• ACM Web Science Conference (Ali i in.), 2021: Understanding the Effect of Deplatforming on Social Networks
• arXiv (Chandrasekharan i in.), 2020: Quarantined! Examining the Effects of a Community-Wide Moderation Intervention on Reddit
• arXiv (Trujillo, Cresci), 2022: Make Reddit Great Again: Assessing Community Effects of Moderation Interventions on r/The_Donald
• PNAS Nexus (Horta Ribeiro i in.), 2023: Deplatforming did not decrease Parler users’ activity on fringe social media
• PNAS (Thomas, Wahedi), 2023: Disrupting hate: The effect of deplatforming hate organizations on their online audience
• PNAS Nexus (Mekacher i in.), 2023: The systemic impact of deplatforming on social media
• arXiv (Vu, Hutchings, Anderson), 2023: No Easy Way Out: the Effectiveness of Deplatforming an Extremist Forum to Suppress Hate and Harassment
• arXiv (Horta Ribeiro i in.), 2024: Deplatforming Norm-Violating Influencers on Social Media Reduces Overall Online Attention Toward Them
• arXiv (Cima i in.), 2024: The Great Ban: Efficacy and Unintended Consequences of a Massive Deplatforming Operation on Reddit
• Nature (McCabe i in.), 2024: Post-January 6th deplatforming reduced the reach of misinformation on Twitter
• PNAS Nexus (Buntain, Snegovaya), 2025: Post-January 6 deplatforming shows long-term effects on ideological polarization among Twitter users
• EUR-Lex, 2022: Rozporządzenie (UE) 2022/2065 - akt o usługach cyfrowych

A jak było u Was? Napiszcie w komentarzu

Czy po zamknięciu konta lub grupy, którą zgłaszaliście, hejt rzeczywiście ustał, czy wrócił pod nową nazwą albo w innym serwisie? A jeśli moderujecie społeczność: co zadziałało lepiej, trwałe usunięcie uczestnika czy czasowe zawieszenie z ostrzeżeniem? Napiszcie też, jakich danych zabrakło Wam w tym zestawieniu. Prosimy, by w komentarzach nie podawać nazwisk ani danych innych osób.