Wracacie do normalnego życia po wyroku. Jak poprosić redakcję o usunięcie nazwiska z artykułu?

Wyrok zapadł dawno temu. Kara została wykonana, macie pracę, rodzinę i zwykłe sprawy na głowie. A po wpisaniu Waszego nazwiska w wyszukiwarkę na pierwszym miejscu nadal stoi artykuł sprzed lat.

Redakcję można poprosić o anonimizację, czyli o zastąpienie nazwiska inicjałami lub literą. Prośba ma podstawy w prawie i w orzecznictwie, a dobrze napisane pismo często wystarcza. Poniżej znajdziecie argumenty, gotowy wzór oraz plan działania na wypadek odmowy.

W skrócie

• Anonimizacja artykułu prasowego to zmiana wersji internetowej tekstu: nazwisko znika, a sam artykuł zostaje w archiwum. O taką zmianę łatwiej poprosić niż o usunięcie całej publikacji.
• Prawo do usunięcia danych z art. 17 RODO obowiązuje także redakcje. Polska ustawa o ochronie danych osobowych wyłącza wobec prasy wiele przepisów RODO, ale art. 17 nie ma na tej liście. Redakcja może jednak powołać się na wolność wypowiedzi.
• Europejski Trybunał Praw Człowieka w wyroku Wielkiej Izby z 4 lipca 2023 r. w sprawie Hurbain przeciwko Belgii uznał, stosunkiem głosów 12 do 5, że nakaz anonimizacji artykułu z 1994 r. nie naruszył wolności prasy. Trybunał wskazał 7 kryteriów oceny takich próśb.
• Najmocniejsze argumenty to: upływ czasu, wykonanie kary i zatarcie skazania, brak funkcji publicznej oraz konkretne skutki dla pracy i rodziny.
• Redakcja powinna odpowiedzieć w ciągu miesiąca od otrzymania żądania. Tak stanowi art. 12 ust. 3 RODO.
• Po odmowie zostają trzy drogi: wniosek do wyszukiwarki o usunięcie wyniku, skarga do Prezesa UODO i pozew o ochronę dóbr osobistych. W 2025 r. do Prezesa UODO wpłynęło 12 827 skarg, jak podaje sprawozdanie urzędu za 2025 r.

Czym jest anonimizacja artykułu prasowego?

Anonimizacja polega na tym, że redakcja zmienia internetową wersję tekstu tak, by nie dało się rozpoznać opisanej osoby. Nazwisko zastępuje inicjał albo litera. Znika też zdjęcie, nazwa małej miejscowości lub miejsca pracy, jeśli pozwalały Was wskazać.

Artykuł zostaje w archiwum. Zostaje też papierowe wydanie gazety w bibliotekach. Zmienia się jedno: tekst przestaje pojawiać się, gdy ktoś szuka Was z imienia i nazwiska.

Cztery rozwiązania, o które możecie poprosić

Redakcje różnie podchodzą do zmian w archiwum. Dlatego warto znać wszystkie możliwości i w piśmie wskazać jedną główną oraz jedną zastępczą.

Rozwiązanie	Co się zmienia	Kto decyduje	Kiedy o nie prosić
Anonimizacja	Nazwisko i inne dane znikają z tekstu, tytułu i podpisów zdjęć	Redakcja	Jako prośba główna w większości spraw
Wyłączenie strony z wyszukiwarek	Tekst zostaje bez zmian, ale redakcja oznacza stronę tak, by wyszukiwarki jej nie pokazywały	Redakcja	Jako prośba zastępcza, gdy redakcja nie chce zmieniać treści
Usunięcie wyniku z wyszukiwarki	Artykuł nie pojawia się po wpisaniu imienia i nazwiska, ale nadal jest na stronie redakcji	Operator wyszukiwarki	Równolegle albo po odmowie redakcji
Usunięcie całego artykułu	Tekst znika z serwisu	Redakcja	Rzadko, na przykład gdy publikacja od początku była bezprawna

Źródło: opracowanie własne na podstawie wyroku ETPC w sprawie Hurbain przeciwko Belgii oraz zasad opisanych przez Google na stronie Prawo do bycia zapomnianym.

Dlaczego nie prosić od razu o usunięcie tekstu?
Redakcje bronią swoich archiwów, a sądy tę obronę rozumieją. W sprawie Hurbain Trybunał podkreślił potrzebę zachowania integralności archiwów prasowych. Prośba o zamianę nazwiska na literę nie odbiera tekstowi wartości, więc redakcji dużo łatwiej się na nią zgodzić.

Czy redakcja musi usunąć nazwisko z archiwalnego artykułu?

Nie ma przepisu, który nakazywałby to automatycznie po określonej liczbie lat. Każda prośba jest oceniana osobno: po jednej stronie stoi Wasza prywatność, po drugiej wolność prasy i prawo ludzi do informacji. Im więcej czasu minęło i im mniej publiczna jest Wasza rola, tym mocniej szala przechyla się na Waszą korzyść.

Co wynika z RODO i polskiej ustawy

Art. 17 RODO daje prawo żądania usunięcia danych między innymi wtedy, gdy nie są już niezbędne do celu, w którym je zebrano, albo gdy były przetwarzane niezgodnie z prawem. Ten sam artykuł w ust. 3 lit. a przewiduje wyjątek: administrator nie musi usuwać danych, jeśli ich przetwarzanie jest niezbędne do korzystania z wolności wypowiedzi i informacji.

Polska ustawa o ochronie danych osobowych w art. 2 ust. 1 wymienia przepisy RODO, których nie stosuje się do działalności prasowej. Są to art. 5-9, 11, 13-16, 18-22, 27, 28 ust. 2-10 oraz art. 30. Art. 17 i art. 12 na tej liście nie ma. Oznacza to, że redakcja powinna Wasze żądanie rozpatrzyć i na nie odpowiedzieć, choć może odmówić, powołując się na wolność wypowiedzi.

Ważny szczegół.
Na liście wyłączeń jest art. 21 RODO, czyli prawo sprzeciwu. W piśmie do redakcji lepiej więc powołać się na art. 17 RODO i na ochronę dóbr osobistych, a nie na sprzeciw.

Co wynika z Prawa prasowego i Kodeksu cywilnego

Art. 13 ust. 2 Prawa prasowego zakazuje publikowania wizerunku i innych danych osobowych osób, przeciwko którym toczy się postępowanie przygotowawcze lub sądowe, chyba że wyrażą na to zgodę. Zgodnie z ust. 3 na ujawnienie danych może zezwolić prokurator lub sąd ze względu na ważny interes społeczny.

To ma znaczenie dla Waszego pisma. Jeśli artykuł podał pełne nazwisko w trakcie postępowania, a Wy nie daliście zgody i nie było zezwolenia prokuratora lub sądu, publikacja danych od początku mogła być niezgodna z prawem. Wtedy żądanie usunięcia nazwiska ma dodatkową podstawę.

Art. 14 ust. 6 Prawa prasowego zabrania publikowania bez zgody informacji z prywatnej sfery życia, chyba że wiąże się to bezpośrednio z działalnością publiczną danej osoby. Z kolei art. 23 i 24 Kodeksu cywilnego chronią dobra osobiste, w tym nazwisko, cześć i wizerunek. Pozwalają żądać zaniechania naruszenia i usunięcia jego skutków.

Co powiedział Trybunał w Strasburgu

Sprawa Hurbain przeciwko Belgii dotyczyła lekarza, który w 1994 r. spowodował wypadek drogowy. Gazeta opisała zdarzenie z pełnym nazwiskiem. Lekarz został skazany, wykonał karę i w 2006 r. uzyskał rehabilitację, czyli instytucję zbliżoną do polskiego zatarcia skazania. W 2008 r. gazeta udostępniła archiwum w internecie i dawny tekst zaczął pojawiać się w wyszukiwarce po wpisaniu jego nazwiska.

Pierwszą prośbę o anonimizację lekarz wysłał w 2010 r., czyli 16 lat po publikacji. Redakcja odmówiła. Belgijskie sądy nakazały zastąpić nazwisko literą X. Wydawca poskarżył się do Strasburga, a Wielka Izba Trybunału 4 lipca 2023 r. uznała, że nakaz nie naruszył wolności wypowiedzi.

Trybunał zauważył, że stała dostępność takiego tekstu tworzy dla opisanej osoby coś w rodzaju wirtualnego rejestru karnego. Wskazał też 7 kryteriów, które trzeba zważyć:

1. charakter zarchiwizowanej informacji,
2. czas, który upłynął od zdarzeń oraz od pierwszej publikacji i publikacji w internecie,
3. obecne znaczenie informacji dla opinii publicznej,
4. to, czy osoba jest powszechnie znana i jak postępowała po zdarzeniach,
5. negatywne skutki dalszej dostępności tekstu,
6. stopień dostępności informacji w archiwum cyfrowym,
7. wpływ żądanego środka na wolność wypowiedzi, a zwłaszcza na wolność prasy.

Te kryteria to gotowy plan Waszego pisma. Wyrok dotyczył Belgii i nie oznacza, że każda redakcja w Polsce musi się zgodzić. Pokazuje jednak, jak takie sprawy ocenia najważniejszy europejski sąd zajmujący się prawami człowieka.

Argumenty, które działają w piśmie do redakcji

Redakcja nie zna Waszej obecnej sytuacji. Widzi stary tekst i prośbę od nieznajomej osoby. Wasze zadanie to pokazać, że dziś nazwisko nie wnosi do artykułu nic, a Wam szkodzi.

Upływ czasu, wykonana kara i zatarcie skazania

Napiszcie, kiedy ukazał się artykuł, kiedy zapadł wyrok i kiedy kara została wykonana. Jeśli skazanie uległo zatarciu, zaznaczcie to wyraźnie. Zgodnie z art. 106 Kodeksu karnego z chwilą zatarcia skazanie uważa się za niebyłe, a wpis usuwa się z rejestru skazanych.

Orzeczona kara	Kiedy następuje zatarcie skazania	Przepis Kodeksu karnego
Pozbawienie wolności	Po 10 latach od wykonania lub darowania kary albo od przedawnienia jej wykonania	art. 107 § 1
Pozbawienie wolności do 3 lat	Sąd może zarządzić zatarcie na wniosek już po 5 latach, jeśli skazany przestrzegał porządku prawnego	art. 107 § 2
Kara z warunkowym zawieszeniem wykonania	Po roku od zakończenia okresu próby	art. 76 § 1
Ograniczenie wolności	Po 3 latach od wykonania lub darowania kary albo od przedawnienia jej wykonania	art. 107 § 4
Grzywna	Po roku od wykonania lub darowania kary albo od przedawnienia jej wykonania	art. 107 § 4a

Źródło: Kodeks karny, tekst ujednolicony Kancelarii Sejmu, stan na sierpień 2026 r. Zatarcie nie może nastąpić przed wykonaniem środków karnych, na przykład zakazu lub obowiązku naprawienia szkody (art. 107 § 6). Kodeks przewiduje też wyjątek od zatarcia w art. 106a.

Zatarcie nie zobowiązuje redakcji do niczego automatycznie. Jest jednak bardzo mocnym argumentem: państwo uznaje skazanie za niebyłe i usuwa wpis z rejestru na podstawie ustawy o Krajowym Rejestrze Karnym, a artykuł w sieci pełni rolę rejestru, którego nikt nie nadzoruje. Jeśli zatarcie jeszcze nie nastąpiło, prośba nadal ma sens. Opiera się wtedy na czasie, wykonanej karze i Waszym obecnym życiu.

Brak funkcji publicznej

Napiszcie krótko, czym się zajmujecie. Liczy się to, że nie pełnicie funkcji publicznej, nie kandydujecie w wyborach i nie występujecie w mediach. W sprawie Hurbain sąd uznał, że sam fakt wykonywania zawodu lekarza nie uzasadnia podawania nazwiska po 20 latach od zdarzenia.

Jeśli sprawa nie miała związku z Waszym zawodem, podkreślcie to. Jeśli miała, opiszcie, co zmieniło się od tamtej pory, na przykład że pracujecie w innej branży.

Konkretne skutki dla pracy i rodziny

Ogólne zdanie o tym, że artykuł Wam szkodzi, nie przekona nikogo. Przekonują fakty. Przykłady:

• rozmowa rekrutacyjna przerwana po tym, jak pracodawca sprawdził nazwisko w wyszukiwarce,
• klient, który zrezygnował ze współpracy i przesłał link do artykułu,
• dziecko, któremu koledzy pokazali tekst w szkole,
• sąsiedzi lub znajomi, którzy rozsyłają link.

Podajcie daty i krótki opis, bez nazwisk innych osób. Dodajcie, na którym miejscu artykuł pojawia się w wynikach wyszukiwania po wpisaniu Waszego imienia i nazwiska. Na ten sam fakt powoływał się lekarz w sprawie belgijskiej.

Nazwisko nie jest potrzebne, żeby tekst miał wartość

To argument, który pomaga redakcji podjąć decyzję. Artykuł o wypadku, oszustwie czy bójce pozostaje pełną informacją także wtedy, gdy sprawca jest oznaczony inicjałem. Belgijski sąd ujął to wprost: usunięcie imienia i nazwiska nie zmienia istoty przekazanej informacji.

Czego nie pisać.
Nie podważajcie wyroku, jeśli jest prawomocny. Nie oceniajcie pracy dziennikarza sprzed lat. Nie groźcie sądem w pierwszym piśmie. Rzeczowa, spokojna prośba działa lepiej, bo osoba po drugiej stronie decyduje dobrowolnie.

Jak przygotować i wysłać prośbę krok po kroku?

1. Zbierzcie adresy. Zapiszcie pełny adres artykułu. Sprawdźcie, czy tekst nie ma kopii w innych serwisach tego samego wydawcy oraz czy nazwisko nie występuje także w tytule, adresie strony, podpisie zdjęcia i tagach.
2. Zróbcie zrzuty ekranu. Jeden z artykułem, drugi z wynikami wyszukiwania na Wasze imię i nazwisko. Zapiszcie datę.
3. Ustalcie adresata. Zgodnie z art. 25 ust. 4 Prawa prasowego za treść materiałów odpowiada redaktor naczelny. Jego dane są w stopce redakcyjnej. Kopię wyślijcie do wydawcy, a jeśli w polityce prywatności podano inspektora ochrony danych, także do niego.
4. Przygotujcie załączniki. Wystarczy to, co potwierdza Wasze argumenty: informacja o niekaralności z Krajowego Rejestru Karnego po zatarciu skazania albo dokument o wykonaniu kary. Zasłońcie dane, które nie są potrzebne, na przykład numer PESEL. Nie wysyłajcie całych akt.
5. Wyślijcie pismo dwiema drogami. E-mailem i listem poleconym. Zachowajcie potwierdzenie nadania, bo od otrzymania żądania liczy się miesiąc na odpowiedź.
6. Zapiszcie termin. Art. 12 ust. 3 RODO pozwala administratorowi przedłużyć termin o kolejne dwa miesiące przy skomplikowanych żądaniach, ale musi Was o tym poinformować w ciągu pierwszego miesiąca.

Jeżeli pod tekstem są obraźliwe komentarze, możecie w tym samym piśmie poprosić o ich usunięcie. Osobno opisaliśmy wniosek do redakcji o wyłączenie komentarzy pod artykułem.

Anonimizacja a sprostowanie.
To dwa różne narzędzia. Sprostowanie służy do poprawienia wiadomości nieścisłej lub nieprawdziwej i ma krótkie terminy. Zasady znajdziecie we wpisie o sprostowaniu prasowym. Anonimizacja dotyczy tekstu prawdziwego, który po latach nie powinien już wskazywać konkretnej osoby.

Wzór pisma do redakcji o anonimizację artykułu

Dopasujcie wzór do swojej sytuacji. Usuńcie fragmenty, które Was nie dotyczą. Całość powinna zmieścić się na półtorej strony.

Nagłówek
[Miejscowość, data]
[Imię i nazwisko, adres do korespondencji, e-mail]
Redaktor Naczelny [tytuł prasowy]
Do wiadomości: [wydawca], Inspektor Ochrony Danych

Tytuł
Żądanie usunięcia danych osobowych z artykułu dostępnego w archiwum internetowym (anonimizacja)

Treść
Szanowni Państwo,
zwracam się z prośbą o anonimizację artykułu pod tytułem „[tytuł]”, opublikowanego [data] i dostępnego pod adresem [adres strony]. Artykuł zawiera moje imię i nazwisko [oraz wizerunek, nazwę miejscowości, miejsce pracy].

Wnoszę o zastąpienie mojego imienia i nazwiska inicjałami lub literą w treści, tytule, adresie strony, opisie i tagach artykułu oraz o usunięcie [zdjęcia]. Nie wnoszę o usunięcie artykułu z archiwum. Gdyby zmiana treści nie była możliwa, proszę o oznaczenie strony w taki sposób, aby nie była wyświetlana w wyszukiwarkach internetowych.

Uzasadnienie:
1. Od publikacji minęło [liczba] lat. Wyrok w sprawie zapadł w [rok], a kara została w całości wykonana w [rok]. [Skazanie uległo zatarciu w [rok], co zgodnie z art. 106 Kodeksu karnego oznacza, że uważa się je za niebyłe.]
2. Nie pełnię i nie pełniłem/nie pełniłam funkcji publicznej. Pracuję jako [zawód]. Sprawa nie budzi dziś zainteresowania opinii publicznej.
3. Artykuł wyświetla się na [miejsce] pozycji wyników wyszukiwania po wpisaniu mojego imienia i nazwiska. Skutki są konkretne: [krótki opis 2-3 zdarzeń z datami].
4. Zastąpienie nazwiska inicjałami nie zmienia wartości informacyjnej tekstu ani nie narusza archiwum.

Podstawa: art. 17 ust. 1 rozporządzenia 2016/679 (RODO) oraz art. 23 i 24 Kodeksu cywilnego. Kryteria oceny takich żądań wskazał Europejski Trybunał Praw Człowieka w wyroku Wielkiej Izby z 4 lipca 2023 r. w sprawie Hurbain przeciwko Belgii (skarga nr 57292/16).

Proszę o odpowiedź w terminie miesiąca od otrzymania pisma, zgodnie z art. 12 ust. 3 RODO, na adres [e-mail].

Załączniki: [zrzut ekranu wyników wyszukiwania, dokument potwierdzający zatarcie skazania lub wykonanie kary]
Z poważaniem
[podpis]

Jeżeli artykuł ukazał się w trakcie postępowania i podał Wasze dane bez zgody, dopiszcie punkt o art. 13 ust. 2 Prawa prasowego. Jeżeli zostaliście uniewinnieni albo postępowanie umorzono, a tekst kończy się na zarzutach, poproście dodatkowo o dopisanie informacji o wyniku sprawy.

Co zrobić, gdy redakcja odmówi albo nie odpowie?

Odmowa nie zamyka sprawy. Macie kilka dróg i możecie korzystać z nich równolegle.

Druga prośba, z łagodniejszym rozwiązaniem

Przeczytajcie uzasadnienie odmowy. Jeśli redakcja pisze, że nie zmienia tekstów archiwalnych, zaproponujcie wyłączenie strony z wyszukiwarek albo usunięcie nazwiska tylko z tytułu i adresu strony. Jeśli odpowiedział dział obsługi, napiszcie ponownie do redaktora naczelnego i inspektora ochrony danych.

Nie wysyłajcie tej samej wiadomości wiele razy. Art. 12 ust. 5 RODO pozwala administratorowi odmówić działania, gdy żądania są ewidentnie nadmierne, zwłaszcza przez swój ustawiczny charakter.

Wniosek do wyszukiwarki

To droga niezależna od redakcji. Trybunał Sprawiedliwości UE przypomniał w wyroku z 24 września 2019 r., że operator wyszukiwarki może mieć obowiązek usunięcia linku z wyników na imię i nazwisko także wtedy, gdy sama publikacja jest zgodna z prawem i pozostaje na stronie. Opisuje to komunikat prasowy Trybunału nr 112/19.

W drugim wyroku z tego samego dnia Trybunał zajął się informacjami o postępowaniach karnych. Według komunikatu nr 113/19 operator ma wziąć pod uwagę między innymi charakter i wagę czynu, przebieg i wynik postępowania, czas, jaki upłynął, rolę osoby w życiu publicznym oraz skutki publikacji dla tej osoby.

Google przyjmuje takie żądania przez formularz internetowy. Firma podaje, że przy treściach o skazaniu bierze pod uwagę lokalne przepisy o zatarciu skazania. Informuje też, że przy tekstach z serwisów informacyjnych uwzględnia ocenę dziennikarzy, szczególnie przy nowych materiałach. Dlatego w formularzu wpiszcie te same argumenty co w piśmie do redakcji. Cały proces opisaliśmy we wpisie Jak usunąć wyniki z Google na swoje imię i nazwisko.

Pamiętajcie, że usunięcie wyniku działa tylko dla wyszukiwań na Wasze imię i nazwisko. Artykuł zostaje na stronie redakcji i można go znaleźć innymi hasłami. Jeśli korzystacie także z innych wyszukiwarek, złóżcie wniosek w każdej z nich osobno.

Skarga do Prezesa UODO

Art. 77 RODO daje każdej osobie prawo wniesienia skargi do organu nadzorczego. Do skargi dołączcie swoje żądanie, potwierdzenie wysyłki i odpowiedź redakcji albo informację, że odpowiedź nie nadeszła w terminie. Urząd waży prywatność i wolność prasy, więc wynik zależy od okoliczności sprawy.

Trzeba liczyć się z czasem oczekiwania. Według sprawozdania Prezesa UODO w 2025 r. wpłynęło 12 827 skarg, a rok wcześniej 8056. Urząd wydał w 2025 r. 2020 decyzji w indywidualnych sprawach skargowych. Jak napisać skargę, pokazujemy we wpisie Skarga do Prezesa UODO na publikację danych w internecie krok po kroku, a czas trwania spraw omawiamy w tekście Ile trwa postępowanie przed UODO.

Droga sądowa

Ostatnim krokiem jest pozew o ochronę dóbr osobistych na podstawie art. 23 i 24 Kodeksu cywilnego. Możecie żądać w nim anonimizacji jako usunięcia skutków naruszenia. Art. 79 RODO potwierdza prawo do sądu także w sprawach o naruszenie przepisów o ochronie danych. Zgodnie z art. 38 Prawa prasowego odpowiedzialność cywilną ponoszą autor, redaktor lub inna osoba, która spowodowała publikację, a także wydawca.

Sąd przeprowadzi to samo ważenie interesów co redakcja, tylko wynik będzie wiążący. Przed złożeniem pozwu warto porozmawiać z prawnikiem o szansach i kosztach. Pomocny będzie wpis o tym, do którego sądu wnieść pozew.

Kiedy szanse są mniejsze i co wtedy zrobić?

Uczciwie trzeba powiedzieć, że nie każda prośba zostanie uwzględniona. Trudniej będzie, gdy:

• pełnicie funkcję publiczną, kandydujecie albo kierujecie instytucją, a sprawa wiązała się z tą rolą,
• od wyroku minęło niewiele czasu albo postępowanie nadal trwa,
• czyn był bardzo poważny i sprawa wciąż jest przedmiotem publicznej debaty,
• nadal wykonujecie zawód, którego dotyczyło przestępstwo, a informacja może być ważna dla Waszych klientów.

W takich sytuacjach proście o mniej. Redakcja może zgodzić się na usunięcie zdjęcia, nazwy miejscowości albo danych członków rodziny. Może też dopisać aktualizację, że kara została wykonana. Po kilku latach prośbę można ponowić, bo upływ czasu działa na Waszą korzyść.

Zdarza się również, że tekst dotyczy kogoś innego o tych samych danych. Wtedy przyda się wpis Macie takie samo imię i nazwisko jak osoba z głośnej sprawy.

Po zgodzie redakcji sprawdźcie pięć rzeczy

1. Czy nazwisko zniknęło z tytułu, adresu strony, podpisów zdjęć, tagów i opisu widocznego w wyszukiwarce.
2. Czy zmieniono także kopie w innych serwisach tego samego wydawcy.
3. Czy pod tekstem nie zostały komentarze z Waszym nazwiskiem.
4. Czy wyszukiwarka pokazuje już nową wersję. Wyniki aktualizują się dopiero po ponownym odczytaniu strony przez roboty. Google udostępnia narzędzie do zgłaszania nieaktualnych fragmentów, o którym pisze na stronie Prawo do bycia zapomnianym.
5. Czy tekstu nie przedrukowały inne portale. Do każdego trzeba napisać osobno, powołując się na decyzję pierwszej redakcji.

Czego nie wiemy: ograniczenia danych

Nie istnieje publiczna statystyka, która pokazywałaby, ile próśb o anonimizację dostają polskie redakcje i jak często je uwzględniają. Redakcje takich danych nie publikują. Sprawozdanie Prezesa UODO podaje łączną liczbę skarg, ale nie wyodrębnia w komunikacie tych, które dotyczą prasy.

Dlatego nikt uczciwie nie poda Wam procentowej szansy powodzenia. Można natomiast wskazać kryteria, według których takie prośby oceniają sądy i wyszukiwarki, i właśnie na nich opiera się ten tekst. Opisany stan prawny jest aktualny na jesień 2026 r. Tekst ma charakter informacyjny i nie zastępuje porady prawnika.

Podsumowanie: spokojna prośba, mocne fakty i plan na odmowę

Macie prawo chcieć, żeby dawna sprawa przestała być pierwszą informacją o Was. Odbyta kara i lata uczciwego życia to realne argumenty, a nie prośba o przysługę.

Proście o anonimizację, a nie o usunięcie tekstu. Oprzyjcie pismo na czterech argumentach: czas i zatarcie skazania, brak funkcji publicznej, konkretne skutki oraz to, że tekst bez nazwiska zachowuje wartość. Zapiszcie datę wysyłki i miesięczny termin.

Jeśli redakcja odmówi, złóżcie wniosek do wyszukiwarki, rozważcie skargę do Prezesa UODO, a w ostateczności drogę sądową. Wiele spraw kończy się jednak na pierwszym, dobrze napisanym piśmie.

Gdzie szukać pomocy?

Fundacja Usuwanie Hejtu.
Pomagamy przygotować pismo do redakcji i wniosek do wyszukiwarki, zabezpieczyć materiał oraz doprowadzić zgłoszenia do końca. W razie potrzeby kierujemy do prawnika lub psychologa. Fundacja nie zastępuje prawnika. Telefon: 222 900 142, e-mail: biuro@usuwaniehejtu.pl.

Urząd Ochrony Danych Osobowych.
Przyjmuje skargi na przetwarzanie danych, także po odmowie redakcji lub braku odpowiedzi.

Prawnik.
Adwokat lub radca prawny oceni szanse pozwu o ochronę dóbr osobistych i pomoże złożyć wniosek o zatarcie skazania, jeśli spełniacie warunki.

Wsparcie emocjonalne.
Powracająca sprawa z przeszłości bywa dużym obciążeniem. Dorośli w kryzysie emocjonalnym mogą zadzwonić pod numer 116 123. Gdy problem dotyka dziecka, na przykład przez docinki w szkole, rodzice mogą skorzystać z numeru 800 100 100, a dziecko z numeru 116 111. W razie zagrożenia życia dzwońcie pod 112.

Jeśli ktoś rozsyła stary artykuł do Waszego szefa lub bliskich, zajrzyjcie do wpisu Hejter pisze do Waszego pracodawcy, rodziny albo klientów. Działania Fundacji można wesprzeć darowizną na stronie usuwaniehejtu.pl.

Najczęściej zadawane pytania

1. Czy redakcja ma obowiązek usunąć moje nazwisko po zatarciu skazania?
Nie ma przepisu, który nakazywałby to automatycznie. Zatarcie jest jednak jednym z najmocniejszych argumentów, bo zgodnie z art. 106 Kodeksu karnego skazanie uważa się wtedy za niebyłe. Redakcja i tak musi rozważyć Waszą prośbę i na nią odpowiedzieć.

2. Ile czasu ma redakcja na odpowiedź?
Miesiąc od otrzymania żądania, zgodnie z art. 12 ust. 3 RODO. Przy skomplikowanych sprawach termin można przedłużyć o dwa miesiące, ale redakcja musi o tym poinformować w pierwszym miesiącu i podać przyczynę.

3. Czy lepiej prosić o usunięcie całego artykułu?
Zwykle nie. Redakcje chronią archiwa i chętniej zgadzają się na zamianę nazwiska na inicjały. Usunięcia całego tekstu warto żądać głównie wtedy, gdy publikacja od początku naruszała prawo.

4. Czy muszę wysyłać redakcji wyrok?
Nie. Wystarczy dokument, który potwierdza Wasze argumenty, na przykład informacja z Krajowego Rejestru Karnego po zatarciu skazania. Zasłońcie dane, które nie są potrzebne do rozpatrzenia prośby.

5. Co to znaczy, że redakcja wyłączy stronę z wyszukiwarek?
Redakcja może oznaczyć stronę z artykułem tak, by wyszukiwarki nie pokazywały jej w wynikach. Tekst pozostaje wtedy w serwisie bez zmian, ale przestaje pojawiać się po wpisaniu Waszego nazwiska. O takie rozwiązanie zastępcze wnosił też lekarz w sprawie Hurbain przeciwko Belgii.

6. Czy mogę zwrócić się do Google bez pisania do redakcji?
Tak, to dwie niezależne drogi. Wyszukiwarka może usunąć wynik na imię i nazwisko także wtedy, gdy artykuł pozostaje na stronie. Warto jednak zacząć od redakcji, bo anonimizacja u źródła działa we wszystkich wyszukiwarkach naraz.

7. Artykuł ukazał się, gdy sprawa była w toku, i podał moje pełne nazwisko. Czy to ma znaczenie?
Tak. Art. 13 ust. 2 Prawa prasowego zakazuje publikowania danych osób, przeciwko którym toczy się postępowanie, chyba że się zgodzą albo zezwoli na to prokurator lub sąd. Jeśli tych warunków nie spełniono, wskażcie to w piśmie jako dodatkową podstawę żądania.

8. Zostałem uniewinniony, a artykuł opisuje tylko zarzuty. O co prosić?
O anonimizację i dodatkowo o dopisanie informacji o wyniku sprawy. Tekst, który kończy się na zarzutach, przedstawia nieaktualny obraz. Trybunał Sprawiedliwości UE zwrócił na takie sytuacje uwagę w wyroku z 2019 r. dotyczącym wyszukiwarek.

9. Po zmianie artykułu wyszukiwarka nadal pokazuje moje nazwisko. Dlaczego?
Wyniki aktualizują się dopiero po ponownym odczytaniu strony przez roboty wyszukiwarki. Google udostępnia narzędzie, którym można zgłosić nieaktualny fragment wyniku. Sprawdźcie też, czy nazwisko nie zostało w tytule lub adresie strony.

10. Czy mogę ponowić prośbę po odmowie?
Tak, jeśli zmieniły się okoliczności, na przykład nastąpiło zatarcie skazania albo minęło kilka kolejnych lat. Nie wysyłajcie natomiast wielokrotnie tego samego pisma, bo administrator może uznać takie żądania za nadmierne.

11. Artykuł przedrukowały inne portale. Czy jedno pismo wystarczy?
Nie, każdy wydawca odpowiada za swój serwis. Zacznijcie od źródła, a po uzyskaniu zgody napiszcie do pozostałych i powołajcie się na decyzję pierwszej redakcji. To zwykle przyspiesza sprawę.

12. Czy skarga do Prezesa UODO wyklucza pozew?
Nie. RODO wprost zastrzega, że prawo do skargi nie ogranicza środków ochrony przed sądem. O kolejności działań najlepiej zdecydować po rozmowie z prawnikiem.

Źródła

• Europejski Trybunał Praw Człowieka, 2023: Hurbain przeciwko Belgii, wyrok Wielkiej Izby z 4 lipca 2023 r., skarga nr 57292/16
• Urząd Ochrony Danych Osobowych (tekst rozporządzenia), 2016: Rozporządzenie (UE) 2016/679 (RODO), art. 10, 12, 17, 77, 79 i 85
• Sejm RP, 2019: Ustawa z 10 maja 2018 r. o ochronie danych osobowych, art. 2 (tekst jednolity, Dz.U. 2019 poz. 1781)
• Sejm RP, 2018: Ustawa z 26 stycznia 1984 r. Prawo prasowe, art. 13, 14, 25 i 38 (tekst jednolity, Dz.U. 2018 poz. 1914)
• Kancelaria Sejmu, 2026: Ustawa z 6 czerwca 1997 r. Kodeks karny, art. 76 i 106-108 (tekst ujednolicony)
• Kancelaria Sejmu, 2026: Ustawa z 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny, art. 23 i 24 (tekst ujednolicony)
• Kancelaria Sejmu, 2026: Ustawa z 24 maja 2000 r. o Krajowym Rejestrze Karnym, art. 14 (tekst ujednolicony)
• Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej, 2019: Komunikat prasowy nr 112/19: wyrok w sprawie C-507/17 Google przeciwko CNIL
• Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej, 2019: Komunikat prasowy nr 113/19: wyrok w sprawie C-136/17 GC i in. przeciwko CNIL
• Urząd Ochrony Danych Osobowych, 2026: Sprawozdanie z działalności Prezesa UODO w roku 2025 (komunikat)
• Google, 2026: Prawo do bycia zapomnianym w Wyszukiwarce Google
• Google, 2026: Formularz żądania usunięcia danych osobowych z wyników wyszukiwania

Jak redakcja odpowiedziała na Waszą prośbę? Napiszcie w komentarzu

Czy redakcja, do której pisaliście, odpowiedziała w ciągu miesiąca i na jakie rozwiązanie się zgodziła: inicjały, wyłączenie z wyszukiwarek czy odmowa? Który argument okazał się u Was najważniejszy, a czego zabrakło Wam w tym tekście? Prosimy, nie podawajcie w komentarzach nazwisk ani danych innych osób, a także tytułów artykułów, po których można kogoś rozpoznać.